ኦሪት ዘጸአት 5

5:1-9 ኣምላኽ ህዝቡ ዝኾኑ፥ እኳ ደኣ ድኻታትን ንዑቓትን እንተነበሩ፥ ንኸሳብኦም ክዛረበሎም ከኣ ግዜ ክረክብ እዩ። ፈርኦን ዝሰምዖ ኩሉ ብንዕቀት ረኣዮ። ንየሆዋ ፍልጠት ኣይነበሮን፥ ኣይፈርሆውን ነይሩ፥ ኣይፈትዎውን ነይሩ፥ ስለዚ ኸኣ ክእዘዞ ኣበየ። በዚ ኸምዚ ኸኣ ትዕቢት ፈርኦን፥ ምኞቱ፥ ስስዑ፥ ከምኡውን ፖለቲካዊ ፍልጠቱ፥ ንርእሱ ናብ ጥፍኣት ኣትሪትዎ። ሙሴን ኣሮንን ዝሓተትዎ ኣዝዩ ቅኑዕ ነበረ፥ ኣብ ምድረበዳ ንሰለስተ መዓልቲ ጉዕዞ ጥራይ ኪኸዱ፥ እዚ ኸኣ ንጽቡቕ ዕላማ። "ንእግዚኣብሔር ኣምላኽና መስዋእቲ ከነቕርብ ኢና።" ፈርኦን ኣዝዩ ዘይቅኑዕ ነበረ፥ ህዝቢ ሰነፍቲ እዮም፥ ስለዚ ኸኣ ብዛዕባ መስዋእቲ ምቕራብ ይዛረቡ ኣለዉ ብምባል ከሎ። በዚ ኸምዚ ድማ ጌጋ ገይሩ ይትርጉሞም ነበረ፥ ንጾሎም ንምውሳኽ መመኽነይታ ምእንቲ ኺረክብ። ክሳብ ሕጂ ኸኣ፡ ካብ ዓለማዊ ስራሖም ዝተረፈ ውሑድ ሰዓታት ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ ንዝውድኡ ብጻዮም ንምውቃስ ዝቐሎሎም፥ ነቶም ክልተ ዕጽፊ ግዜ ንሓጢኣተኛ ባህጊ ዝህቡ ግና ዘይወቕሱ ብዙሓት ንረክብ። ትእዛዝ ፈርኦን ኣረሜናዊ ነበረ። ሙሴን ኣሮንን ባዕሎም ናብ ጾር ኪኸዱ ነበሮም። መጽረፍቲ ኣብ ኣገልገልቲ ንዕቀትን ጸበባን ኣብ ምውዳቕ ይሕጎሱ። እቲ ልሙድ ቁጽሪ ኣእማን ኪስራሕ ነበሮ፥ ብዘይ እቲ ምስ ሸክላ ንምሕዋስ ዝወሃብ ልሙድ ገለሙ። በዚ ኸምዚ ኸኣ ብዙሕ ዝበለጸ ስራሕ ኣብ ልዕሊ እቶም ሰባት ተወቕዐ፥ እዚ እንተ ድኣ ፈጺሞምዎ፥ ብጽንዓት ስራሕ ክስበሩ ነበሮም፤ እንተ ዘይፈጸምዎ ኸኣ፥ ኪቕጽዑ እዮም።

ምዕራፍ 5 ሙሴን ኣሮንን ኣብዚ ምስ ፈርኦን ይዛረቡ ኣለዉ፣ ኣብ በረኻ ኸይዶም ንኸምልኹ ፍቓድ ንምርካብ።

I. ብስም ኣምላኽ ፍቓድ ይሓቱ (ቁ. 1)፣ ንሱ ድማ ንሕቶኦም ንኣምላኽ ብምጽራፍ ይምልስ (ቁ. 2)።

II. ብስም እስራኤል ፍቓድ ይልምኑ (ቁ. 3)፣ ንሱ ድማ ንልማኖኦም ንእስራኤል ብዝያዳ ንምጽቃጥ ብዝብል ትእዛዝ ይምልስ (ቁ. 4-9)። እዞም ጭካኔ ዝመልኦም ትእዛዛት ድማ፡ 1. ብሓላቑ ስራሕ ተፈጺሞም (ቁ. 10–14)። 2. ንፈርኦን ተነጊሮም፣ ግናኸ ብኸንቱ (ቁ. 15–19)። 3. ብህዝቢ ንሙሴ (ቁ. 20, 21)፣ ብሙሴ ድማ ንኣምላኽ ተነጊሮም (ቁ. 22, 23)።

ቁጽሪ 1-2 ሙሴን ኣሮንን መልእኽቶም ንዓበይቲ እስራኤል ድሕሪ ምብጻሖም፣ ኣብኡ ድማ ቅቡልነት ድሕሪ ምርካቦም፣ ሕጂ ምስ ፈርኦን ክዛረቡ እዮም፣ ናብኡ ድማ ህይወቶም ኣብ ሓደጋ እናኣተወ እዮም ዝኸዱ—ብፍላይ ሙሴ፣ ንሱ ኸኣ ምናልባት ንግብጻዊ ብምቕታሉ ኣርባዓ ዓመት ኣቐዲሙ ካብ ሕጊ ወጻኢ ተገይሩ ስለ ዝነበረ፣ ሕጂ እውን ገለ ካብቶም ኣረገውቲ ሰበ-ስልጣን እቲ ዝገበሮ እንተ ዘኪሮምዎ ርእሱ ከኽስሮ ይኽእል ነይሩ። እቲ መልእኽቶም ባዕሉ ዘየሐጉስ ነበረ፣ ንፈርኦን ድማ ብኽብሩን ብጥቕሙን፣ ክልተ ስሱዓት ነጥብታት፣ ይትንክዮ ነበረ፤ ይኹን እምበር እዞም እሙናት ልኡኻት ብትብዓት አበጺሖምዎ፣ ይስማዕ እንተኾነ ወይ ይእበ።

I. ሕቶኦም ብሃይማኖታዊ ትብዓት ዝመልአ እዩ፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ እስራኤል ከምዚ ይብል፡ ህዝበይ ይኺዱ፣ ቁ. 1። ሙሴ ምስ ዓበይቲ እስራኤል ክዛረብ ከሎ፣ ንኣምላኽ ኣምላኽ ኣቦታቶም ኢሉ ክጽውዖ ተመሪሑ ነይሩ፤ ግናኸ ምስ ፈርኦን ክዛረብ ከሎ፣ ኣምላኽ እስራኤል ኢሎም ይጽውዕዎ፣ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከምኡ ተባሂሉ ዝተጸውዐሉ እዚ ንመጀመርታ እዩ፡ ንእስራኤል፣ ንሰብ (ዘፍ. 33:20)፣ ግናኸ ኣብዚ ንእስራኤል፣ ንህዝቢ እዩ። ኣምላኽ ኣምላኾም ተባሂሉ ክጽዋዕ ከሎ፣ ህዝቢ ኾይኖም ክምስረቱ ገና ይጅምሩ ነይሮም። ሙሴ ከምኡ ኢሉ ክጽውዖ ተመሪሑ ነይሩ ይመስለኒ፣ ወይ ከኣ ካብ ምዕ. 9:22 ክግመት ይኽእል እዩ፣ እስራኤል ወደይ እዩ። በዚ ዓቢ ስም እዚ መልእኽቶም የብጽሑ፡ ህዝበይ ይኺዱ።

1. ንሳቶም ህዝቢ ኣምላኽ ነበሩ፣ ስለዚ ፈርኦን ብባርነት ክሕዞም ኣይግባእን። ማስታወሻ፡ ኣምላኽ ንህዝቡ፣ ክንደይ ድኻታትን ንኡሳትን እንተኾኑ እውን፣ ክውንኖም እዩ፣ ንጉዳዮም ድማ ዝምልሰሉ ግዜ ክረክብ እዩ። "እስራኤላውያን ኣብ ግብጺ ባሮት እዮም፣ ግናኸ ህዝበይ እዮም" ይብል ኣምላኽ፣ "ንዘለኣለም ክረገጹ ኣይፈቅድን እየ።" ኢሳ. 52:4, 5 ተመልከት።

2. ካባታቶም ኣገልግሎትን መስዋእትን ይጽበ ነይሩ፣ ስለዚ ድማ ሃይማኖቶም ብዘይ ምፍርራሕ ንግብጻውያን ወይ ካብኦም ምፍርራሕ ብዘይ ምቕባል ብናጻ ክፍጽሙሉ ዝኽእሉሉ ቦታ ክኸዱ ፍቓድ ክረኽቡ ኣለዎም። ማስታወሻ፡ ኣምላኽ ንህዝቡ ካብ ኢድ ጸላእቶም የድሕኖም፣ ንሱ ንኸገልግልዎ፣ ብሓጎስ ድማ ንኸገልግልዎ፣ ንእኡ በዓል ንኸብዕሉ፣ ንሳቶም ድማ ፍቕሩን ምህላዉን እንተሃለዎም፣ ኣብ በረኻ እውን እንተኾነ፣ ኣብ ደረቕን ምድረበዳን ምድሪ፣ ክገብሩ ይኽእሉ።

II. መልሲ ፈርኦን ብዘይ እምነት ዝመልአ ትብዓት እዩ፡ እግዚአብሔር መን እዩ እሞ ድምጹ ክእዘዝ? ቁ. 2። ክምርኮ ተጸዊዑ፣ ከምዚ ኢሉ ድማ ባንዴራ ምጽራፍ ይሰቅል፣ ንሙሴን ነቲ ዝለኣኾ ኣምላኽን ይጸርፍ፣ ንእስራኤል ከኣ ከይዱ ክሓድግ ብፍጹም ይኣቢ፤ ብዛዕባኡ ኣይዛረብን፣ ወይ ከኣ ምጥቃሱ እውን ኣይሰምዕን። ኣስተብህል፡

1. ንኣምላኽ እስራኤል ብኸመይ ብንዕቀት ከም ዝዛረብ፡ "እግዚአብሔር መን እዩ? ኣይፈልጦን እየ፣ ኣይግደሰሉን እየ፣ ኣይውድሶን እየ፣ ኣይፈርሖን እየ"፡ እዚ ኣቐዲሙ ሰሚዕዎ ዘይፈልጥዎ ስም እዩ፣ ግናኸ ንእኡ መፍርሂ ከም ዘይከውን ይውስን። እስራኤል ሽዑ ንኡስን ተጨቋንን ህዝቢ ነበረ፣ ከም ጭራ ሃገር ይርአ ነበረ፣ ፈርኦን ድማ በቲ ዝነበሮም ባህርይ ንኣምላኾም ይግምግም፣ ኣብ መንጎ ኣማልኽቲ ከምቲ ህዝቡ ኣብ መንጎ ህዝብታት ዝነበሮም ቦታ ከም ዘይነበሮ ይደምድም። ማስታወሻ፡ ዝደነኑ መሳቕይቲ ካብ ህዝቡ ንላዕሊ ንኣምላኽ ባዕሉ ዝያዳ ይጸልኡ። ኢሳ. 37:23 ተመልከት። ከምኡ እውን፣ ድንቁርናን ንኣምላኽ ምጽራፍን ኣብ ኩሉ እቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ክፉእ ነገር መሰረት እዩ። ሰባት ንእግዚአብሔር ኣይፈልጥዎን፣ ወይ ድማ ብዛዕባኡ ዝተሓተን ንኡስን ሓሳባት ኣለዎም፣ ስለዚ ድማ ድምጹ ኣይእዘዙን፣ ወይ ከኣ ንእኡ ዝኾነ ነገር ክሓድጉ ኣይፈቕዱን።

2. ብኸመይ ብትዕቢት ብዛዕባ ባዕሉ ከም ዝዛረብ፡ "ድምጹ ክእዘዝ? ኣነ፣ ንጉስ ግብጺ፣ ዓቢ ህዝቢ፣ ንኣምላኽ እስራኤል፣ ንድኻን ባርያን ህዝቢ፣ ክእዘዝ? ኣነ፣ ንእስራኤል ኣምላኽ ዝገዝእ፣ ንኣምላኽ እስራኤል ክእዘዝ? ኣይፋሉን፣ እዚ ካብ ክብረይ ንታሕቲ እዩ፤ ንሕቶኡ ምምላስ ይንዕቕ።" ማስታወሻ፡ እቶም ደቅታት ትዕቢት እቶም ደቅታት ዘይምእዛዝ እዮም፣ እዮብ 41:34፤ ኤፌ. 5:6። ትዕቢተኛታት ሰባት ንባዕሎም ንኣምላኽ እውን ንምግዛእ ዝበዝሑ ይሓስቡ፣ ክግዝኡ ድማ ኣይደልዩን፣ ኤር. 43:2። ኣብዚ እቲ ቀንዲ ክርክር ኣሎ፡ ኣምላኽ ክገዝእ ኣለዎ፣ ግናኸ ሰብ ክግዛእ ኣይደልን። "ፍቓደይ ክኸውን እዩ" ይብል ኣምላኽ፡ "ግናኸ ፍቓደይ ክገብር እየ" ይብል ሓጥእ።

3. ንሕቶ ብኸመይ ብጽንዓት ከም ዝነጽግ፡ ንእስራኤል ከይዱ ክሓድግ ኣይፈቅድን እየ። ማስታወሻ፡ ካብ ኩሎም ሓጥኣን፣ ከም መሳቕይቲ ዝደነኑን ሓጢኣቶም ንምሕዳግ ዝኸብዶምን የለዉን።

ቁጽሪ 3-9 ፈርኦን ንኣምላኽ ዝኾነ ይኹን ኣኽብሮት ከምዘይብሉ ምስ ረኸቡ፡ ሙሴን ኣሮንን ድሕሪኡ ንእስራኤል ዝኾነ ምሕረት እንተሃለዎ ክፍትኑ ፈተኑ፡ ንምስዋእ ክኸዱ ፍቓድ ንምርካብ ድማ ትሑታት ለመንቲ ኮኑ፡ ግናኸ ብኸንቱ።

I. ሕቶኦም ኣዝዩ ትሑትን ልኡምን ነበረ፡ ቁ. 3። ብዝገዝእዎም ዝነበሩ ጭካኔ ዝኾነ ቅሬታ ኣየቕረቡን። እቲ ዝሓሰቡዎ ጉዕዞ ኣብ መንጎኦም ዝተሰርሐ ትልሚ ከምዘይነበረ፡ የግዳስ ኣምላኾም ከምዝረኸቦም፡ ናብኡ ድማ ከምዝጸውዖም ተማሕጸኑ። ብምሉእ ትሕትና ለመኑ፡ ንሕና ንልምነካ ኣሎና። ድኻ ምህለላ ይጥቀም፤ ኣምላኽ ንጨቋኒ ነገስታት ክጽውዕ እንተኾነ እውን፡ ንሕና ክንልምኖምን ክንማህለሎምን ይግባእ።