2ይ ሳሙኤል 3

3:1-6 ናይዚ ውግእ እዚ ነዊሕ ዘመን ንእምነትን ትዕግስትን ዳዊት ፈተኖ እሞ ድማ ኣብ መወዳእታ ምትካል መንግስቱ ዝያዳ ባህ ዘብል ገበሮ። እቲ ኣብ ልቢ ምእመናን ኣብ መንጎ ጸጋን ብልሽትን ዘሎ ቃልሲ ምስዚ ውግእ እዚ ብግቡእ ክመሳሰል ይኽእል እዩ። ኣብ መንጎኦም ነዊሕ ውግእ ኣሎ፣ ስጋ ንመንፈስ ዝብድል፣ መንፈስ ድማ ንስጋ ዝብድል ኮይኑ። እንተኾነ ግና፣ ከምቲ ግብሪ ምቅዳስ እናተሰርሐ ዝኸይድ፣ ብልሽት ድማ፣ ከም ቤት ሳኦል፣ እናደኸመ እናደኸመ ይኸይድ። ከምኡ ድማ ጸጋ ድማ፣ ከም ቤት ዳዊት፣ እናሓየለ እናሓየለ ይኸይድ።

ምዕራፍ 3 በዮኣብን ኣብኔርን መንጎ ዝነበረ ውግእ፡ ኣብ መንጎ ቤት ሳኦልን ቤት ዳዊትን ዝነበረ ባእሲ ኣየብቅዔን፡ ግናኸ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ናብ መወዳእታ ይኸይድ ኣሎ። ኣብዚ ዝስዕብ ኣሎ፦

I. ረብሓ ዳዊት ብቕሩብ እናዓበየ ምምጽኡ (ቁ. 1)።

II. ስድራቤቱ ምምስራቱ (ቁ. 2-5)።

III. ኣብኔር ምስ ኢሽቦሼት ዝነበሮ ባእሲ፡ ከምኡ’ውን ምስ ዳዊት ዝገበሮ ስምምዕ (ቁ. 6-12)።

IV. ቅድመ-ስምምዓት ምፍጻሙ (ቁ. 13-16)።

V. ኣብኔር ንእስራኤል ናብ ዳዊት ንምምጻእ ዝገበሮ ቃልኪዳን ከምኡ’ውን ፈተነ (ቁ. 17-21)።

VI. ኣብኔር ነዚ ጉዳይ እዚ እናካየደ ከሎ፡ ብዮኣብ ብኽሕደት ምቕታሉ (ቁ. 22-27)።

VII. ዳዊት ብሞት ኣብኔር ዝነበሮ ዓቢ ሓሳብን ጓሂን (ቁ. 28-39)።

ቁጥር 1-6 ኣብዚ ዝስዕብ ኣሎ፦

I. ዳዊት ኣብ ዝፋን ቅድሚ ምምስራቱ ምስ ቤት ሳኦል ዝነበሮ ቃልሲ (ቁ. 1)።

1. ክልቲኡ ወገን ተቓሊሱ። ቤት ሳኦል፡ እኳ ደኣ ርእሱ ተቖሪጹን ደኺሙን እንተነበረ፡ ብቐሊሉ ኣይወደቐን። ኣብ መንጎኦም ዘገርም ኣይኮነን፡ ግናኸ ቤት ዳዊት ሓቂ ኣብ ወገኑ ስለዝነበረ፡ ስለዚ ድማ ኣምላኽ ኣብ ወገኑ ስለዝነበረ፡ ነዊሕ ውግእ ምዃኑ ዘገርም እዩ። እኳ ደኣ ሓቅን ቅንዕናን ኣብ መወዳእታ እንተዓወቱ፡ ኣምላኽ ንጥበብን ቅዱስን ዕላማታት ነቲ ግጭት ኣናውሖ። እዚ ነዊሕ ውግእ እዚ ንእምነትን ትዕግስትን ዳዊት ፈተኖ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ምምስራቱ ዝያዳ ተቐባልነት ዘለዎ ገበሮ።

2. ወገን ዳዊት ዓወተ። ቤት ሳኦል እናደኸመን እናደኸመን ከደ፡ ቦታታት ኣጥፍአ፡ ሰባት ኣጥፍአ፡ ስሙ ደኸመ፡ ዝያዳ ኣይተቖጽረን፡ ኣብ ኩሉ ውግእ ድማ ተሳዕረ። ግናኸ ቤት ዳዊት እናበርትዐን እናበርትዐን ከደ። ብዙሓት ነቲ ዝወድቕ ዝነበረ ጉዳይ ቤት ሳኦል ገዲፎም፡ ብጥበብ ናብ ረብሓ ዳዊት መጹ፡ ንሱ ብርግጽ ከዕውት ምዃኑ ስለዝተረድኡ። ኣብ ልቢ ምእመናን፡ ብኸፊል ጥራይ ዝተቐደሱ፡ ኣብ መንጎ ጸጋን ብልሽውናን ዘሎ ቃልሲ፡ ኣብዚ ተመዝጊቡ ዘሎ ክምሰል ይካኣል። ኣብ መንጎኦም ነዊሕ ውግእ ኣሎ፡ ስጋ ንመንፈስ ይምነ፡ መንፈስ ድማ ንስጋ ይምነ። ግናኸ፡ ከምቲ ዕዮ ቅድስና ዝካየድ፡ ብልሽውና፡ ከም ቤት ሳኦል፡ እናደኸመን እናደኸመን ይኸይድ፡ ጸጋ ድማ፡ ከም ቤት ዳዊት፡ እናበርትዐን እናበርትዐን ይኸይድ፡ ክሳዕ ፍጹም ሰብ ዝኸውን፡ ፍርዲ ድማ ናብ ዓወት ዝወጽእ።

II. ምዕባለ ቤቱ። ኣብዚ፡ ኣብ ሄብሮን ንሸውዓተ ዓመታት ኣብ ዝገዝኣሉ እዋን፡ ብሽዱሽተ ዝተፈላለዩ ኣንስቲ ዝወለዶም ሽዱሽተ ኣወዳድ ተዘርዚሩ ኣሎ። እዚ ኣብዚ ተጠቒሱ ዘሎ፡ ንረብሓ ዳዊት ዘበርትዐ ነገር ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ደሓንነቱ ኣብቲ ሓባራዊ ድሕነት ዝነበረ ኩሉ ቘልዓ፡ ንሓባራዊ ሃብቲ ንምሕላዉ ዝተዋህበ ሓድሽ ድሕነት እዩ። እቲ ቀስቱ ብእዚ ፍላጻታት እዚ ዝመልአ፡ ምስ ጸላእቱ ኣብ ኣፍ ደገ ይዛረብ፡ መዝሙር 127:5። ከምቲ ሞት ኣወዳድ ሳኦል ንረብሓኡ ዘዳኸሞ፡ ከምኡ ድማ ልደት ኣወዳድ ዳዊት ንረብሓኡ ኣበርትዖ።

1. ዳዊት ከምዚ ገይሩ ኣንስቲ ምብዛሑ፡ ንሕጊ ዝጻረር (ዘዳግም 17:17)፡ ጌጋኡ ነበረ፡ ንተካእቱ ድማ ሕማቕ ኣብነት ነበረ።

2. ኣብዚ ሸውዓተ ዓመታት እዚ፡ ብነፍሲ ወከፍ ካብዘን ኣንስቲ እዚኤን ሓደ ወዲ ጥራይ ከም ዝነበሮ ኣይረአን፤ ገሊኦም ብሓንቲ ሰበይቲ ዝያዳ ብዙሕ ውሉድ፡ ብዝያዳ ክብረትን ምጽንናዕን ነይርዎም።

3. ካብዞም ኣወዳድ እዚኦም ዝኾነ ዝተፈልጠ ከም ዝኾነ ኣይንርእን (ሰለስተኦም ኣምኖን፡ ኣቤሴሎምን ኣዶንያስን ሕማቕ ስም ነይርዎም)፤ ስለዚ፡ ንስድራቤትና ብምምስራትና ብፍርሃት ክንሕጎስ ምኽንያት ኣሎና።

4. ወዲ ኣቢጋይል ኪልኣብ (ቁ. 3) ተባሂሉ ተጸዊዑ፡ ኣብ ክንዲኡ (1 ዜና መዋዕል 3:1) ዳንኤል ተባሂሉ ተጸዊዑ። ጳጳስ ፓትሪክ ነቶም እብራውያን ሊቃውንቲ ነዚ ስማት እዚ ዝሃብዎ ምኽንያት ይጥቅስ፡ ቀዳማይ ስሙ ዳንኤል ነበረ—ኣምላኽ ፈሪዱኒ (ማለት፡ ንናባል)፡ ግናኸ ጸላእቲ ዳዊት ነቀፍዎ፡ “ወዲ ናባል እዩ እምበር ወዲ ዳዊት ኣይኮነን” በሉ። ነዚ ስም ስም ንምፍራስ፡ ኣምላኽ ከምኡ ገይሩ፡ እናዓበየ ምስ ከደ፡ ብገጽን ኣካላትን ንዳዊት ኣዝዩ ይመስል ነበረ፡ ካብ ኩሎም ደቁ ድማ ዝያዳ ይመስሎ ነበረ፡ በዚ ድማ ኪልኣብ ዝብል ስም ሃቦ፡ ትርጉሙ ድማ ከም ኣቦኡ፡ ወይ ስእሊ ኣቦኡ ማለት እዩ።

5. ኣደ ኣቤሴሎም ጓል ተልማይ ንጉስ ገሹር፡ ኣረማዊ መስፍን ከም ዝነበረት ተነጊሩ ኣሎ። ዳዊት በዚ ንረብሓኡ ከበርትዕ ተስፋ ገይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ፍረ እቲ መርዓ ጓሂኡን ውርደቱን ዝኾነ እዩ ነይሩ።

6. እታ ዳሕረዋይት ሰበይቲ ዳዊት ተባሂላ ተጸዊዓ፡ ስለዚ፡ ገሊኦም ሚካል፡ ቀዳመይትን ዝያዳ ቅኑዕትን ሰበይቱ፡ ኣብዚ ብኻልእ ስም ተጸዊዓ፡ ንዳዊት ድሕሪ ምፍንጫላ ውሉድ እንተዘይብላ እኳ፡ ቅድሚኡ ግን ክህልዋ ይኽእል እዩ። ከምዚ ገይሩ ቤት ዳዊት በርትዔ፤ ግናኸ ንቤት ሳኦል ዝበርትዔ ኣብኔር እዩ ነይሩ፡ እዚ ድማ (ቁ. 6) ተጠቒሱ ዘሎ፡ ንሱ እንተዘይተዓዊቱ፡ ብርግጽ ከም ዝወድቑ ንምርኣይ እዩ።

3:7-21 ብዙሓት ከም ኣብኔር፡ ንመግናሕቲ ምጽዋር ወይ እውን ብገበን ከም እተኸሰሱ ምጥርጣር እምብዛ ዓብይዎም ብምዃኑ፡ ነውሪ ዘለዎ ገበናት ካብ ምፍጻም ኣይውሕድዎምን። ሰባት ብሓጢኣት ኪመሓላለፉ ኸለዉ፡ ብግልጺ ድማ ብዘይሻቕሎት ኪረኣዩ ኸለዉ፡ ብዙሕ ግዜ ምስ ኣምላኽ ከም ዚቃለሱ ፍልጠት ይህልዎም። ብዙሓት ንርእሶም ጥቕሚ ንምውሳእ ይሓስቡ፡ ዝኾነ ይኹን ረብሓ ኺረኽቡ ኸለዉ ኸኣ፡ ነቶም ዚኣምኑዎም ይጥልሙ። እግዚኣብሔር ግና ንባዕሉ ዝኸውን መደባቱ ይፍጽም፡ ብበቐል፡ ብትምኒት፡ ወይ ድማ ብፍትወት እተደፍኡ ሰባት ተጠቒሙ እውን እንተኾነ። ንዕኡ ኸኣ ከኽብሩዎ ስለ ዘይሓስቡ፡ ኣብ መወዳእታ ብንዕቀት ኪድርበዩ እዮም። ዳዊት ንሚካል ምስ ተቐበላ፡ ሓደ እዋን ህይወቱ ብፍቕራ ከም ዝደሓነት ምናልባት እናዘከረ፡ ካብኡ ድማ ብኣባታ ስልጣን ከም እተፈልየት እናፈለጡ ብምዃኑ፡ ንሚካልን ንዝኽሪ ሳኦልን ሓቀኛ ልግሲ ኣርኣየ። ሓደ እኳ ንዘይግብኦ ነገር ልቡ ኣየሕድር። ዝኾነ ይኹን ዘይምስምማዕ ሰብኣይን ሰበይትን ፈሊዩ እንተኾይኑ፡ በረኸት ኣምላኽ ስለ ዚጽበዩ፡ ይተዓረቑ እሞ ብፍቕሪ ድማ ብሓንሳእ ይንበሩ።

ቁጽሪ 7-21 እዚ ኸኣ፡

I. ኣብኔር ብንእሽቶ ምኽንያት ምስ ኢሽቦሼት ተፋንዩ ንጥቕሙ ገዲፉዎ። ኢሽቦሼት ብዘይጥበብ ንኣብኔር ኣቖጢዑዎ። ኣምላኽ ንዕላማታቱ ብሓጢኣትን ብዕሽነት ሰባትን ክጥቀም ይኽእል እዩ።

1. ኢሽቦሼት ንኣብኔር ሓንቲ ኻብ ኣንስቲ ኣቦኡ ብምብልሻው ብኸቢድ ገበን ከሰሶ፣ ቍ. 7። እዚ ሓቂ እንተ ነይሩ ወይ ኣይነበረን ኣይተገልጸን፣ ንጥርጣረኡ እንታይ መሰረት ከም ዝነበሮ እውን ኣይተገልጸን። እንተኾነ ግን፣ ንኣብኔር ከየቖጥዖ ምጥንቃቑ ንኢሽቦሼት ጥበብ ምኾኖ ነይሩ። እቲ ነገር ሓሶት እንተ ነይሩን ቅንኣቱ መሰረት ዘይብሉ እንተ ነይሩን፣ ንሱ ንኹሉ ነገር ዝወፈየሉን ብርግጽ ኣብ ዓለም ዝነበሮ ዝበለጸ ዓርኩ ዝነበረን ሰብ ብዘይፍትሓዊ ጥርጣረ ምጥማቱ ኣዝዩ ዘሕፍርን ዘየመስግንን እዩ።

2. ኣብኔር ነቲ ክሲ ብትሪ ተቓወሞ። ብዛዕባ እዛ ሰበይቲ እቲ ገበን ፈጺሙ እንተ ነይሩ ወይ ኣይነበረን ኣይገለጸን (ቍ. 8)፣ ግናኸ ገበነኛ ከም ዝነበረ ንጠራጠር፣ ምኽንያቱ ብንጹር ኣይከሓዶን። እንተኾነ ግን፣ ንኢሽቦሼት ከምዚ ዝስዕብ ኣፍለጠሉ፦

(1.) ብእኡ ምውቃስ ከም ዝጸልአን ካብኡ ተግሳጽ ከም ዘይቕበልን። ኣብኔር ከምዚ በለ፦ “እንታይ ማለት እዩ! ኣነ ርእሲ ከልቢ ድየ፣ ንዑቕን ንጽልእን እንስሳ፣ ከምዚ ጌርካ እትገልጸኒ? ቍ. 8። እዚዶ እዩ እቲ ንዓኻን ንቤት ኣቦኻን ዘርኣኹዎ ሕያውነትን ዝገበርኩሎም ጽቡቕ ኣገልግሎትን ዝኸፍለኒ?” ነቲ ኣገልግሎት ብኸምዚ ገይሩ ኣዕበዮ፣ ንሱ ኸኣ ንይሁዳ፣ እቲ ዘውዲ ዝተሰርዖሉ ነገዳዊ ጕጅለ፣ ኣብ መወዳእታ ብርግጽ ዝረኽቦ ዝነበረ፣ ዝተገብረ እዩ። ስለዚ፣ ንቤት ሳኦል ብምድጋፍ፣ ንሕልናኡን ንጥቕሙን ይጻረር ነይሩ፣ እዚ ኸኣ ካብዚ ዝበለጸ ምምላስ ይግብኦ ነይሩ። እንተኾነ ግን፣ ንሱ ንትምኒቱ ንምምላእ እንተ ዘይኮይኑን ካብኡ ጥቕሚ ንምርካብ እንተ ዘይተስፍዩን፣ ንቤት ሳኦል ከምዚ ዝበለ ቕንኣት ኣይምነበሮን ነይሩ። ማስታወሻ፦ ትዕቢተኛታት ሰባት ምውቃስ ኣይፈትዉን እዮም፣ ብፍላይ ድማ ንዝገበሩሎም ጽቡቕ ዝሓስቡዎም።

(2.) ብርግጽ ከም ዝበቕሎ፣ ቍ. 9, 10። ብዓብዪ ትዕቢትን ዕብዳንን፣ ንሱ ከም ዘዕበዮ ከምኡ ድማ ከውርዶ ከም ዝኽእልን ከም ዝገብሮን ኣፍለጠሉ። ኣምላኽ ንዳዊት መንግስቲ ኸም ዚህቦ መሓለ ከም ዝነበረ ይፈልጥ ነይሩ፣ ግናኸ ብምኽንያት ትምኒት ብኹሉ ሓይሉ ተቓወሞ። ሕጂ ግን ብምኽንያት በቀል ይእዘዞ፣ ብሽፋን ፍቓድ ኣምላኽ ዝመስል፣ ግናኸ ምምሳል ጥራይ ዝነበረ። ንትምኒቶም ባሮት ዝኾኑ ብዙሓት ጐይተታት ኣለዉዎም፣ ገሊኦም ናብ ሓደ ሸነኽ፣ ገሊኦም ድማ ናብ ካልእ ሸነኽ ይመርሑዎም። ከምቲ ዝዓብዩዎ ድማ፣ ሰባት ብሓይሊ ናብ ርእሰ-ተጻብኦ ይድፋዑ። ትምኒት ኣብኔር ንኢሽቦሼት ቕንኣተኛ ገበሮ፣ ሕጂ ድማ በቀሉ ንዳዊት ቕንኣተኛ ገበሮ። ንሱ ንቃል ኣምላኽ ንዳዊት ብቕንዕና እንተ ዝርእዮን ብኡ እንተ ዝመሓደርን፣ ኣብ ምኽሩ ጽኑዕን ሓደ ዓይነትን ምኾነ ነይሩ፣ ምስ ርእሱ እውን ምተሰማምዐ ነይሩ። ግናኸ፣ ኣብኔር ንትምኒታቱ ኸገልግል ከሎ፣ ኣምላኽ ብእኡ ንዕላማታቱ ይፍጽም፣ ንቝጥዓኡን በቀሉን እውን ንምስጋናኡ ይጥቀመሉ፣ ብእኡ ድማ ንዳዊት ሓይሊ ይስርዕ። ኣብ መወዳእታ ድማ፣ ኢሽቦሼት ብዕብዳን ኣብኔር ከመይ ከም ዝደነገጸ ተመልከት፦ ንሱ ኸም ብሓድሽ ክምልሰሉ ኣይከኣለን፣ ቍ. 11። ኢሽቦሼት መንፈስ ሰብ፣ ብፍላይ ድማ ናይ ንጉስ፣ እንተ ዝህልዎ ነይሩ፣ ኣገልግሎቱ ንገበናቱ ከም ዘዕብዮ፣ ብኸምዚ ዝበለ ንኡስ ሰብ ከም ዘይተገልገል፣ ብዘይኡ እውን ጽቡቕ ከም ዝገብር ኣይጠራጠርን ከም ዝነበረ ምመለሰሉ ነይሩ። ግናኸ ንርእሱ ድኻሙ ይፈልጥ ነይሩ፣ ስለዚ ድማ ሓደ ቃል እኳ ኣይተዛረበን፣ ምናልባት ነቲ ሕማቕ ዝገደደ ከይገብሮ። ልቡ ደኸመ፣ ሕጂ ድማ፣ ዳዊት ብዛዕባ ጸላእቱ ኸም ዝተነበየ፣ ከም ዝንብል ግድግዳን ከም ዝናወጽ ኣጥርን ኮነ፣ መዝ. 62:3።

II. ኣብኔር ምስ ዳዊት ተዛረበ።