1ይ ሳሙኤል 9

ምዕራፍ 9 ሳሙኤል ንእስራኤል ካብ ኣምላኽ ንጉስ ከም ዚህልዎም ተስፋ ሂብዎም ነበረ። እቲ ድሕሪኡ ዝመጸ ዜና ግና፡ ንመንግስቲ ዝወዳደሩ፡ ኣብ ህዝቢ ተቐባልነት ንምርካብ ዝጽዕሩ፡ ወይ ድማ ንሳሙኤልን ብእኡ ኣቢሎም ንኣምላኽን ርእሶም ንምምልካት ዝሓስቡ ሰባት ዘይምርኣይ እዩ እተገረመ። እቲ ካብ ነገድ ይሁዳ ዝኾነ መራሒ፡ ንያቆብ ንዘርኡ ዘውዲ ከም ዝወርሱ ዝሃቦ ተስፋ እናዘከረ፡ ሕጂ ስለምንታይ ኣይርእን፧ ኣብ እስራኤል፡ “ኣምላኽ እንተ ደኣ መሪጹኒ፡ ንጉስ ክኸውን እየ” ዚብል ደፋር ሰብ ኣይነበረን ድዩ፧ ኣይፋሉን፡ ሓደ እኳ ኣይተራእየን። እዚ ብሕፍረት ዝመልአ ትሕትና ድዩ ወይስ ብቕንዕና ዝመልአ ትሕትና፡ ኣይፈልጥን። እንተኾነ ግና፡ ኣብ ታሪኽ ዝኾነ ይኹን መንግስቲ ዚመሳሰል ኣይርከብን እዩ። ዘውዲ፡ ከምዚ ዝበለ ዘውዲ፡ ተዳልዩ፡ ሓደ እኳ ኣይደለዮን። መብዛሕትኡ መንግስታት ብምኞት መራሒ ንምግዛእ ዝጀመረ እዩ፡ ናይ እስራኤል ግና ብምኞት ህዝቢ ንምግዛእ ዝጀመረ እዩ። እቶም ንጉስ ንኽህልዎም ዝለመኑ ሽማግለታት፡ ድሕሪኡ ንጉስ ንኽኾኑ እንተ ዝልምኑ ነይሮም፡ ናይቲ ሰብ ምኞት ናይቲ ምንቅስቓስ መሰረት ከም ዝነበረ ምጠራጠርኩ። ሕጂ ግና (ነቲ ኣብኦም ዝነበረ ጽቡቕ ነገር ይንኣድ) ከምኡ ኣይነበረን። ኣምላኽ ብሕጊ ንጉሶም ንምምራጽ ስለ ዝተመባጽዐ (ዘዳግም 17:15)፡ ካብ ሰማይ ክሳዕ ዝሰምዑ ኵሎም ተጸበዩ። እዚ ምዕራፍ እዚ ድማ ታሪኽ ሳኦል፡ ናይ መጀመርታ ንጉሶም፡ ይጅምር። ብእተፈላለየ መገዲ ድማ ንሳኦል ብሕቡእ ንኽቕባእ ናብ ሳሙኤል ኣምጽኦ። በዚ ድማ ንዕጣቕን ንህዝቢ ብግልጺ ንምምልካት ዝቕጽል ምዕራፍን ተዳለወ። እዚ ድማ እዩ፡

I. ብዛዕባ ወለዶን ኣካልን ሳኦል ዝገልጽ ሓጺር ጸብጻብ (ቁ. 1, 2)።

II. ንሳኦል ናብ ሳሙኤል ብኸመይ ከም ዝመጸ ዝርዝራዊ ጸብጻብ፡ ንሱ ድማ ቅድሚኡ ፈጺሙ ዘይፈልጦ ሰብ ነበረ። 1. ኣምላኽ ብራእይ ንሳሙኤል ከም ዚመጽእ ነጊርዎ ነበረ (ቁ. 15, 16)።

2. ኣምላኽ ብምሕረት ናብ ሳሙኤል መርሖ። (1.) ኣድጊ ኣቦኡ ንምድላይ ተላኢኹ፡ ጠፊኡዎ ነበረ (ቁ. 3-5)። (2.) ብምኽሪ ገብሩ፡ ንሳሙኤል ንምምኻር ወሰነ (ቁ. 6-10)። (3.) ብምሪሕነት ኣዋልድ፡ ረኸቦ (ቁ. 11-14)። (4.) ሳሙኤል ብዛዕባኡ ካብ ኣምላኽ ምስ ተነግሮ (ቁ. 17)፡ ኣብ ኣፍ ደገ (ቁ. 18-21)፡ ኣብ መግቢ ቤት (ቁ. 22-24)፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ብሕቡእ ብኽብሪ ተቐበሎ። ኣብኡ ድማ ንጉስ ክኸውን ከም ዘለዎ እቲ ዘገርም ዜና ንኽሰምዕ ኣዳለዎ (ቁ. 25-27)። እዚ መጀመርታ እዚ፡ እቲ ዓቢ ጉዳይ ብሓጢኣት ህዝቢ እንተ ዘይተጀሚሩ ነይሩ፡ ኣዝዩ ተስፋ ዝህብን ብሩህን ምኾነ።

ቁጥር 1-2 ኣብዚ ኸምዚ ዚስዕብ ተነጊርና ኣሎና፡

1. ሳኦል ካብ ጽቡቕ ስድራቤት ከም ዝነበረ፡ ቁ. 1። ንሱ ካብ ነገድ ብንያም ነበረ። እቲ ሓድሽ ኪዳን ሳኦል፡ ጳውሎስ ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ እውን ካብዚ ነገድ እዩ ነይሩ። ንሱ ድማ ብንያም ፍቑር ስለ ዝነበረ፡ እዚ ክብሩ ምዃኑ ይገልጽ፡ ሮሜ 11:1፤ ፊልጵስዩስ 3:5። እቲ ነገድ ብሰንኪ እቲ ምስ ጊብዓ ዝነበረ ገዳይም ውግእ ናብ ሓደስቲ ቍጽሪ ወሪዱ ነበረ። ነቶም 600 ዝነበሩ ድኻታት ተረፍ ሰባት ካብቲ ዝነከየ ነገድ ኣንስቲ ንምርካብ ብዙሕ ጻዕሪ ተገይሩ ነበረ። እዚ ነገድ እዚ ኣብዚ ብግቡእ ካብ ኣህዛብ እስራኤል ዝነኣሰ ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ፡ ቁ. 21። ሳኦል ከም ካብ ደረቕ ምድሪ ዝበቖለ ስርናይ እዩ። እቲ ነገድ፡ ብቍጽሪ እኳ እንተነኣሰ፡ ብኽብሪ ግና ቀዳማይ ነበረ። ኣምላኽ ነቲ ዝጐደለ ኣካል ዝያዳ ክብሪ ይህብ፡ 1 ቈረንቶስ 12:24። ኣቦኡ ቂስ፡ ሓያል ሰብኣይ ወይ ድማ፡ ከምቲ ኣብ መወከሲ ዝርከብ፡ ሃብታም ነበረ። ብመንፈስ ደፋር፡ ብኣካል ሓያል፡ ብንብረት ሃብታም ነበረ። እቲ ናይ ነገድ ብንያም ኵሉ ዕድል ኣብ መንጎ 600 ሰባት ክምቀል ከሎ፡ ውርሻኦም ካብቶም ካልኦት ኣህዛብ ዝነበሩ ዝበዝሐ ከም ዝነበረ ክንገምት ንኽእል ኢና። እዚ ድማ ነቲ ናይ ቍጽሪ ንእስነት ዝነበረ ጉድለት ንምምጣጠን ዝሕግዝ ረብሓ ነበረ።

2. ሳኦል ክንደይ ጽቡቕ ኣካል ከም ዝነበሮ፡ ቁ. 2። ኣብዚ ብዛዕባ ጥበቡ ወይ በጎነቱ፡ ትምህርቱ ወይ እምነቱ፡ ወይ ድማ ብዛዕባ ዝኾነ ይኹን ኣእምሮኣዊ ዓቕሙ ኣይተጠቕሰን። እንታይ ደኣ፡ ንሱ ነዊሕ፡ ቅኑዕ፡ ጽቡቕ ሰብኣይ፡ ጽቡቕ ገጽ፡ ጽቡቕ ቅርጺ፡ ጽቡቕ ኣቀራርባ፡ ጸጋ ዝመልኦን ቅኑዕ ዝመጣጠነን ነበረ። ካብ ደቂ እስራኤል ኵሎም ካብኡ ዝበለጸ ጽቡቕ ሰብ ኣይነበረን። ከምኡ ድማ ተፈጥሮ ንልዕልናን ንበልሓን ከም ዝመረጸቶ፡ ካብ ዝኾነ ይኹን ህዝቢ ብርእሱን ብትከሻኡን ዝበለጸ ነዊሕ ነበረ። እዚ ድማ ምስቶም ሓያላት ጋት፡ ሻምፕዮናት ፍልስጥኤማውያን፡ ንምውድዳር ዝበለጸ ዝኸውን ነበረ። ኣምላኽ ንጉስ ብልቡ ምስ መረጸ፡ ብቍመቱ ወይ ብገጹ ብዝተራእየ ንጽህናን ጣዕምን ዘይተፈልጠ ሰብ መረጸ፡ 16:7, 12። ኣምላኽ ግና ንጉስ ብልቢ ህዝቢ ምስ መረጸ፡ እቶም ንኽብረትን ንዓበይትን ጥራይ ዝደልዩ ዝነበሩ፡ ነዚ ዓቢ ነዊሕ ሰብ መረጸ። ንሱ ካልእ ጽቡቕ ባህርያት እንተ ዘይብሉ እኳ፡ ዓቢ ክመስል ይኽእል ነበረ። ብሓይሊ ኸምቲ ብቍመት ዝበለጸ ኣይነበረን። ሳምሶን ግና ነበረ፡ ንሳምሶን ግና ንዕቕዎ፡ ኣሰርዎ፡ ናብ ኢድ ፍልስጥኤማውያን ኣሕለፍዎ። ስለዚ ድማ፡ ሕጂ ብሓደ፡ ብቍመት እኳ እንተበለጸ፡ ከም ካልኦት ሰባት ድኹም ዝኾነ ሰብ ተተክኡ። ከምቶም ኣህዛብ ንጉስ ደለዩ፡ ኣህዛብ ድማ ንነገስታቶም መብዛሕትኡ ግዜ ጽቡቕ ኣካል ዘለዎም ሰባት ይመርጹ።

9:1-10 ሳኦል ንኣሕዋሹ ኣቦኡ ንምድላይ ብቕልጡፍ ከደ። እቲ ንኣቡኡ ዝነበሮ ምእዛዝ ምስጋና ዝግበኦ ነበረ። ሎግኡ ድማ፡ ኣብ ራማ ስለ ዝበጽሑ፡ ሳሙኤል ክበጽሑን ምኽሩ ኸኣ ክወስዱን ሓሳብ ኣቕረበ። ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ እንደሃለና፡ ምስ እቶም ጥበበኛታትን ጽቡቓትን ሰባት ክንላለይ ዘለና ዕድላት ክንጥቀም ይግብኣና። ብዙሓት ሰባት፡ ሓደ ሰብኣይ ኣምላኽ ብመገዶም እንተጋጢምዎም ኪምኽርዎ እዮም፤ ንጥበብ ንምርካብ ግና ካብ መንገዶም ሓንቲ ስጉምቲ እኳ ዘይወጽኡ እዮም። ናይ ዓለም ክሳራታት ብግልጺ ንስምዖም እሞ ንኽንምልሶም ድማ ብዙሕ ጻዕሪ ንገብር፤ ንናይ ነፍስና ምድሓን ኣብ ምድላይ ግና ክንደይ ሒደት ኢና እንፍትንን ክንደይ ቅልጡፍ ኢና ድማ እንደክም! ኣገልገልቲ ንሰባት ንብረቶም ከመይ ጌሮም ከውሕሱን ወይ ድማ ሃብቲ ከመይ ጌሮም ክረኽቡን ኪነግሩ እንተዝኽእሉ፡ ካብ ሕጂ ዝረኽብዎ ዝበዝሐ ምኽሪን ክብሪን ምረኸቡ ነይሮም፤ እንተኾነ ግን፡ ዘለኣለማዊ ስቓይ ከመይ ጌሮም ከም ዝሃድሙን ዘለኣለማዊ ህይወት ድማ ከመይ ጌሮም ከም ዝረኽቡን ኣብ ምምሃሮም እዮም ዝተዋፈሩ። ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ ዕድሎም ክንገሮም ይመርጹ እምበር፡ ብዛዕባ ግዴኦም ኣይኮነን። ሳሙኤል ገንዘቦም ኣየድለዮን ነይሩ፡ እንተ ዘይብጽሑሉ ድማ ምኽሩ ኣይከልክሎምን ነይሩ፤ ንሳቶም ግና ከም ምልክት ኣኽብሮትን ንኣገልግሎቱ ዝገብርዎ ክብሪ ንምርኣይን፡ ከምቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ልሙድ ዝነበረ ስነ-ምግባር ንባለስልጣናት ወትሩ ህያብ ምምጻእ ስለ ዝነበረ፡ ሃብዎ።

ቁጽሪ 3-10

እዚ ኸኣ እዩ፣

I. ካብ ንእሽቶ ዝጅምር ዓቢ ሰብ። ሳኦል ክሳዕ ንጉስ እስራኤል ኰይኑ ኽምረጽ፣ ዝዀነ ይኹን ዝዓበየ ስልጣን ወይ ናይ ክብርን እምነትን ቦታ ከም ዝነበሮ ኣይረአን። መብዛሕትኦም ዝዓብዩ ሰባት ብቕጽበት ይዓብዩ፣ ግናኸ ሳኦል ካብ መሳርዕ ጎረባብቱ ብሓንሳብ ናብ ዝፋን ደየበ፣ ከምቲ ናይ ሃና ዝበለቶ፣ “ንሱ ንድኻታት ካብ ሓመድ የልዕሎም፣ ንነዳያት ካብ ጓሓፍ የውጽኦም፣ ምስ መሳፍንቲ ኸኣ የንብሮም፣ ወንበር ክብሪውን የውርሶም” (1 ሳሙኤል 2:8)። ሳኦል፣ ንሱ እኳ እንተተመርዓወን ዝዓበዩ ውሉዳት እንተነበርዎን፣ ኣብ ቤት ኣቦኡ ይነብርን ንእኡ ይግዛእን ከም ዝነበረ ይርአ። ዕቤት ብኣጋጣሚ ወይ ብሰብኣዊ ትጽቢት ኣይመጽእን፣ ግናኸ እግዚኣብሄር እዩ ፈራዲ።

II. ካብ ንእሽቶ ፍጻመታት ዝብገስ ዓቢ ነገር። ታሪኽ ክንደይ ትሕቲ እዩ ዝጅምር! ንሳኦል ናብ ዘውዲ ክንከታተሎ ኸለና፣ ንዕቤት ካብ ዝተጸውዑ ዝዀነ ይኹን ሰብ ብዝተሓተ መገዲ ተዋፊሩ ንረኽቦ።

1. ኣቦ ሳኦል ዝጠፍኣኦም ኣድጊ ኺደሊ ምስ ሓደ ኻብ ገላዉኡ ለኣኾ። ሽዑ ኸምዚ ዝበለ ቊጽሪ ኣድጊ ኻብ ግራት ቂስ ብንያማዊ ከም ዝጠፍአ ወይ ከም ዝተሰርቀ ብህዝቢ ዜፍልጡሉ መገዲ ኣይነበሮምን ይኸውን። ዝጠፍአ በጊዕ ወይ ኣድጊ ንምምላስ ንሰባት ዜገድድ ኣዝዩ ጽቡቕ ሕጊ ነበሮም፣ ግናኸ ከም ካልእ ጽቡቕ ሕግታት፣ ተዘንጊዑን ተረስዒን ከም ዝነበረ ይፍራህ። ኣብዚ ኸምዚ ዝስዕብ ምምልካት ቀሊል እዩ፡ ዘለዎም ሰባት ክስእኑ ከም ዝጽበዩ፣ ዝጠፍአ ንምድላይ ጥበብ ምዃኑ፣ ዝዀነ ሰብ ንኹነታት መጓሰኡ ምፍላጥ ትሕቲኡ ኸም ዘይኰነ፣ ውሉዳት ንጥቕሚ ወለዶም ንምግልጋል ቅሩባት ክዀኑ ኸም ዘለዎም። ሳኦል ንኣድጊ ኣቦኡ ኺደሊ ብቕልጡፍ ከደ፣ ቁ. 3, 4። ንኣድጊ ምእላዩ፣ ብትሕትና መንፈሱ ዘይኰነስ፣ ብቐሊልን ቅኑዕን ናይ ሽዑ ግዜ እዩ። ግናኸ ንኣቦኡ ምእዛዙ ኣዝዩ ዘመስግን እዩ ነይሩ። ኣብ ዕዮኡ ትጉህን ንላዕለዎት ሰባት እሙንን፣ ክትሕት ዝፈቱን ክጽዕር ዝፈቱን ሰብ ትርኢዶ? ንሱ ኸም ሳኦል ንዕቤት ቅሩብ እዩ። ገብረኛ ቂስ ከም ገብረኛ ጥራይ እሙን ክኸውን እዩ፣ ሳኦል ግና ከም ወዲ፣ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ ዕዮ፣ ስለዚ ድማ ምስኡ ተላኢኹ። ሳኦልን ገላዉኡን ንኣድጊ ንምድላይ ርሑቕ ተጓዒዞም (ብእግሪ ይኸውን)፣ ግናኸ ብኸንቱ፡ ኣይረኸብዎምን። ዝደለዮ ኣይረኸበን፣ ግናኸ ብምሕላፉ ኺበኪ ምኽንያት ኣይነበሮን፣ ከመይሲ ንሱ ዘይሓለሞ መንግስቲ ረኸበ።

2. ኪረኽቦም ምስ ዘይከኣለ፣ ናብ ኣቦኡ ኺምለስ ወሰነ (ቁ. 5)፣ ምኽንያቱ ኣቦኡ ብዛዕባኡ ዘለዎ ፍቕሪ ስለ ዝሓሰበ፣ ንሳቶም ነዊሕ እንተጸኒሖም እቲ ኣረጊት ኣቦኡ፣ ከምቲ ያእቆብ ብዛዕባ ዮሴፍ ዝፈርሄ፣ ሕሱም ኣራዊት ከም ዝበልዖም ወይ ገለ መከራ ከም ዝበጽሖም ኪፈርህ ከም ዝጅምር ስለ ዝሓሰበ እዩ፤ ንሱ ብዛዕባ ኣድጊ ምሕሳብ ኪሓድግ እዩ፣ ክንደይ እኳ ብዛዕባኦም እንተሓሰበ፣ ብዛዕባኦም ግና ኪሓስብ እዩ። ውሉዳት ንወለዶም ዜጕሂ ወይ ዜፍርህ ነገር ከይገብሩ ኺጥንቀቑ ኣለዎም፣ ግናኸ ንፍቕሮም ርሕሩሓት ኪዀኑ ኣለዎም።

3. ገብረኛኡ ሓሳብ ኣቕረበ (ከም ዝመስል፣ ንሱ ኻብ ጐይታኡ ዝበለጸ ሃይማኖት ነበሮ)፣ ሕጂ ኣብ ራማ ስለ ዝነበሩ፣ ንሳሙኤል ኪጽውዑን ኣብዚ ኣገዳሲ ጉዳይ ምኽሩ ኺወስዱን። ኣብዚ ኸምዚ ዝስዕብ ኣስተብህል፣ (1.) ኣብታ ሳሙኤል ዝነበረላ ኸተማ ኣዝዮም ቀረባ ነበሩ፣ እዚ ድማ ንሳቶም ኬማኽርዎ ሓሳብ ኣትሓዞም (ቁ. 6)፡ “ኣብዛ ኸተማ እዚኣ ሰብኣይ ኣምላኽ ኣሎ።” ማስታወሻ፡ ኣብ ዝዀነ ይኹን ቦታ እንተሃለና፣ ምስቶም ጥበበኛታትን ጽቡቓትን ሰባት ንምፍላጥ ዕድላትና ኽንጥቀም ይግባእ። ግናኸ ብዙሓት ሰባት፣ ሰብኣይ ኣምላኽ ኣብ መገዶም እንተመጺኡ፣ ኬማኽርዎ ዝደልዩ ኣለዉ፣ ግናኸ ጥበብ ንምርካብ ሓንቲ ስጕምቲ ኻብ መገዶም ዘይወጹ። (2.