1ይ ሳሙኤል 10

1ሳሙኤል 10:1-8 እቲ ሽዑ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ቅዱስ ቅብኣት፡ ንዓብይ መሲህ፡ ወይ ድማ ንቕቡእ፡ ንጉስ ቤተ ክርስቲያንን ሊቀ ካህናት እምነትናን የመልክት ነይሩ። ንሱ መጠን ዘይብሉ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተቐብአ፡ ልዕሊ ኩሎም ካህናትን መሳፍንትን ናይ ኣይሁድ ቤተ ክርስቲያን እዩ። ሳኦል ንዝበለጸ ምሉእ ረድኤት ከምዝረክብ፡ ሳሙኤል ኣብታ እቲኣ መዓልቲ ዝፍጸሙ ገለ ምልክታት ሀቦ። እቲ ናብኡ ዝመርሖ ናይ መጀመርታ ቦታ፡ መቓብር ሓደ ካብ ኣቦሓጎታቱ ነበረ። ኣብኡ ድማ ንሞቱ ክዝክር ነይሩዎ። ሕጂ ድማ ቅድሚኡ ኣኽሊል ኣብ ዝነበሮሉ፡ ብዛዕባ መቓብሩ ክሓስብ ነይሩዎ፡ ኣብኡ ኩሉ ክብሩ ኣብ ሓመድ ክቕበር እዩ። ካብ ግዜ ሳሙኤል ጀሚሩ፡ እሙናት መንእሰያት ብመለኮታዊ ፍልጠት ዝዓበዩሉ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ወይ ድማ ቦታታት ዝነበሩ ይመስል። ሳኦል ምሳታቶም ንኽጽምበር ብጽኑዕ ክድርኽ ነይሩዎ፡ ካብቲ ዝነበሮ ከኣ ናብ ካልእ ሰብ ክቕየር ነይሩዎ። መንፈስ ኣምላኽ ንሰብ ይቕይሮ፡ ብድንቂ ድማ ይልውጦ። ሳኦል፡ ኣብ ሕብረት ቅዱሳን ኣምላኽ ብምምስጋን፡ ካልእ ሰብ ኮነ፡ ግናኸ ሓዳስ ሰብ ኮይኑ ይኸውን ድዩ ዝብል ሕቶ ይላዓል።

ቁጽሪ 5-11 እዚ ኣብዚ ተዘንቢሩ ዘሎ፡ ንሳኦል ብዙሕ ክብሪ ዝህብ እዩ፡ እቲ ዝተዋህቦ ካልእ መንፈስ ድማ ዝፈረዮ ጽቡቕ ፍረ የርኢ። ኣብዚ እሞ እዚ ዝስዕብ ኣስተብህሉ፡

I. ትሕትናኡ። ንጉስ ኰይኑ እኳ እንተተቐብአን ብህዝቡ እኳ እንተተቐበለ፡ ንሱ ግና ንኹነታት መጓሰኡ ምፍላጥ ትሕቲ ክብሩ ጌሩ ኣይረኣዮን። ንሱ ባዕሉ ኸይዱ ርእይዎም፡ ምሸት ድማ ምስ ገላዉኡ ኾይኑ ድሕሪ እቲ መጓሰ ኻብ ግራት መጸ፡ ቁ. 5። እዚ ኸኣ ብምዕባዩ ከምዘይተዓበየ መርኣያ እዩ ነይሩ፡ እቶም ካብ ትሑት ደረጃ ዝዓበዩ ሰባት ከምኡ ኪኾኑ እዮም ዝቐርቡ። ኣምላኻዊ ምድላው ገና ንጉሳዊ ዕዮ ኣይረኸበሉን ነይሩ፤ ንኹሉ ንሳሙኤል ገዲፍዎ ነይሩ፤ ስለዚ ኸኣ፡ ካብ ምብኳር፡ ንግዜኡ ናብ ገጠር ዕዮኡ ተመሊሱ። እቶም ደቂ በልያል በዚ ምኽንያት እዚ ንዕኡ ብዝያዳ እኳ እንተጸልእዎ፡ እቶም ቅኑዓትን ጥበበኛታትን ዝነበሩን ንዕዮ ዝፈትዉን ሰባት ግና ብዛዕባኡ ሕማቕ ኣይሓስቡን። ንክብሩ ዝኸውን እኹል ኣታዊ ኣይነበሮን፡ ንህዝቢ ኸኣ ጾር ኪኸውን ኣይደለየን፡ በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ፡ ከም ጳውሎስ፡ ብኢዱ ይዓዪ ነይሩ፤ ንሱ ንቤተሰባዊ ጉዳያቱ እንተዘይተኸናኸነ፡ ንርእሱን ንቤተሰቡን ከመይ ገይሩ እዩ ዝምግብ? ሰሎሞን፡ ዘውድ ንኹሉ ወለዶ ስለዘይጸንዕ፡ ሰባት ንመጓሰኦም ጽቡቕ ገይሮም ኪከናኸኑ ዘለዎም ምኽንያት ይገልጽ፡ ምሳ. 27:23, 24። ናይ ሳኦል ኣይጸንዐን፤ ስለዚ ኸኣ ዝያዳ ዝተኣማመነ ነገር ኪዳሉ ነበሮ።

II. ንጎረባብቱ ዝነበሮ ሓልዮት። ኣብ ንብዓት ከለዉ ምስ ረኣዮም፡ “ህዝቢ ስለምንታይ እዩ ዝበኪ ዘሎ? ንገሩኒ፡ እቲ ጸገም ኪፍታሕ ዝኽእል እንተኾይኑ፡ ክሕግዞም፡ እንተዘይኮይኑ ድማ ምስኦም ክበኪ” በለ። ጽቡቓት ገዛእቲ፡ ተገዛእቶም ኣብ ንብዓት እንተኾይኖም ይሓዝኑ።

III. ንደሓንን ክብሪ እስራኤልን ዝነበሮ ቅንኣት። ብዛዕባ ዕብዳን ኣሞናውያንን ጸበባ ናይ ሓንቲ ከተማ፡ ማለት ኣደ ኣብ እስራኤል፡ ምስ ሰምዐ፡ መንፈስ ኣምላኽ ኣብኡ ወረደ፡ ዓበይቲ ሓሳባት ድማ ኣብ ልቡ ኣእተወ፡ ቍጥዓኡ ኸኣ ብርቱዕ ኰነ፡ ቁ. 6። ብዕብዳን ኣሞናውያን ተቘጥዐ፡ ብትሑትን ፈራህን መንፈስ ሰባት ያቤስ-ጊልዓድ ተቘጥዐ፡ ብዛዕባ ምውራድ ኣሞናውያንን እቲ ጽንኩር ኩነታት ዝወርዶም ዝነበረን ቀደም ከምዘይነገሩዎ ተቘጥዐ። ጎረባብቱ ኪበኽዩ ምስ ረኣየ ተቘጥዐ፡ ኣብ ክንዲኡ ንውግእ ምድላው ይግባእ ነይሩ። ኣብ ልቢ ሳኦል ሕጂ ዝነደደ፡ ደፋርን ለጋስን ሓዊ ነይሩ፡ ንልዑል ቦታኡ ዝግባእ ድማ ነይሩ።

IV. ኣብዚ ኣገዳሲ ኣጋጣሚ እዚ ዝገበሮ ስልጣንን ሓይልን። ንሱ ንእስራኤል ብቕልጡፍ ኣፍለጠ፡ ንሱ ናብ ግላዊ ህይወቱ እኳ እንተተመለሰ፡ ንህዝቢ ይሓሊ ነይሩ፡ ሰባት ናብ ውግእ ከመይ ገይሩ ከምዝእዝዝ፡ ከምኡ ድማ እንስሳታት ካብ ግራት ከመይ ገይሩ ከምዝሰድድ ይፈልጥ ነይሩ፡ ቁ. 5, 7። ንሱ ናብ ኩሉ ወሰን እስራኤል ጽውዓ ለኣኸ፡ ስልጣኑ ካብ ዓሌቱ ንላዕሊ፡ ማለት ናብ ኩሎም ዓሌታት ከምዝበጽሕ ንምርኣይ፡ ንኹሎም ወተሃደራት ድማ ብቕልጡፍ ኣብ በዜቅ ኣብ ዝግበር ኣኼባ ብኣጽዋር ኪቐርቡ ኣዘዘ። ኣስተብህሉ፡

1. ትሕትናኡ፡ ንሳሙኤል ምስኡ ብሓባር ኣብ ዕዮ ምጽንባሩ። ንሱ ንዕዮ ንጉስነት ብዘይካ ንዕዮ ነብዪ ብቑዕ ኣኽብሮት ከይሃበ ኪፍጽሞ ኣይደለየን።

2. ልዝብናኡ፡ ንትእዛዛቱ ንዝጥሕሱ ዝተዛረቦ መቕጻዕቲ። ሓደ ጽምዲ ኣባጊዕ ቆራሪጹ፡ ነቲ ቘራሪጹዎ ድማ ናብ ዝተፈላለዩ ከተማታት እስራኤል ለኣኸ፡ ንህዝባዊ ኣገልግሎት ንዝኣበየ ሰብ ድማ፡ “ከምዚ ኺግበረሉ እዩ” ከይበለ፡ “ከምዚ ንኣባጊዑ ኺግበር እዩ” ኢሉ ኣፈራርሄ። ኣምላኽ ከም ዓብዪ ፍርዲ ገይሩ ኣፈራሪሑ ነይሩ (ዘዳ. 28:31)፡ “ኣባጊዕካ ኣብ ቅድሚ ዓይንኻ ኺሕረድ እዩ እሞ፡ ካብኡ ኣይክትበልዕን ኢኻ።” እቲ ትእዛዝ ብገሊኡ መቕጻዕቲ ኺድገፍ ኣድላዪ ነይሩ፡ እዚ ግና ብኹሉ ማሕበር ንተመሳሳሊ ትእዛዝ ካብ ዝተወሰነ መቕጻዕቲ ኣዝዩ ትሑት ነይሩ፡ መሳ. 21:5። ሳኦል፡ ግዝኣቱ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበሮም ዝያዳ ልዝብ ከምዝኾነ ኬርኢ ደለየ። ውጽኢት ናይዚ ጽውዓ እዚ፡ እቲ ሰራዊት ወይ እቶም ዝሰልጠኑ ሰራዊት ናይቲ ህዝቢ ሓደ ኾይኖም ወጹ፡ እቲ ዝተዋህበ ምኽንያት ድማ፡ ፍርሃት እግዚአብሔር ኣብኦም ስለዝወደቐ እዩ። ሳኦል ንሳቶም ኪፈርህዎ ኣይደለየን፡ ግናኸ ብፍርሃት ኣምላኽን ንሳኦል ንጉሶም ዝገበሮም፡ ንሳቶም ድማ ንሓድሕዶም ኣባላት ዝገበሮም ኣምላኽ ብምኽባርን ንትእዛዛቱ ኪሕልዉ ተደፋፍኡ። ማስታወሻ፡ ሃይማኖትን ፍርሃት ኣምላኽን ንሰባት ጽቡቓት ተገዛእቲ፡ ጽቡቓት ወተሃደራት፡ ከምኡ ድማ ንህዝባዊ ረብሓታት ሃገር ጽቡቓት ፈተውቲ ይገብሮም። እቶም ንኣምላኽ ዝፈርሁ፡ ንኹሎም ሰባት፡ ብፍላይ ድማ ንገዛእቶም፡ ግቡኦም ብሕልና ይፍጽሙ።

V. ኣብዚ ዓብዪ ጉዳይ እዚ ዝገበሮ ጥንቁቕ ስጉምቲ፡ ቁ. 8። ንሱ ነቶም ናብኡ ዝመጹ ሰባት ቈጸረ፡ ንሓይሉ ኺፈልጥን፡ ንሓይልታቱ ድማ ብዝበለጸ መገዲ ብቑጽሮም መሰረት ከመይ ገይሩ ኸምዝመቕልን። ንገዛእቲ ቍጽሪ ሰቦም ምፍላጥ ክብሪ እዩ፡ ንንጉስ ነገስታት ግና ቍጽሪ ሰራዊቱ ዘይምህላው ክብሪ እዩ፡ እዮብ 25:3። ኣብዚ ምቍጻር እዚ፡ ይሁዳ፡ ባዕሉ እኳ እንተተቘጽረ፡ ዓብዪ ቦታ ኣይነበሮን፤ ከመይሲ፡ ካብ ዓሰርተ ክልተ ዓሌታት ሓደ እኳ እንተነበረ፡ ካብ ጠቕላላ ቍጽሪ 30,330 ሓደ ዓሰርተ ሓደ ጥራይ ነይሩ፡ እቲ ኣኼባ ኣብ በዜቅ፡ ኣብቲ ዓሌት እኳ እንተነበረ። እቲ ዓሌት ብቍጽሪ፡ ወይ ብትብዓት፡ ወይ ብቕንኣት ዝፍለጥሉ ዝነበረ ነገር ኣይነበሮን፤ ዳዊት ዘውድ ቅድሚ ምምጻኡ፡ ክሳብ ክንድዚ ትሑት ነይሩ።

VI. እምነቱን ምትእምማኑን፡ (በዚ ድማ ዝተመስረተ) ትብዓቱን ጽንዓቱን፡ ኣብዚ ወፍሪ እዚ። እቶም ካብ ያቤስ-ጊልዓድ ዜና ዘምጽኡ መልእክተኛታት፡ ሳኦል ንሰራዊት ንምእካብ ናብ ገጠር ለኣኾም ዝመስል፡ እቶም ኣብ ዕዮኦም እሙናትን ጥንቁቓትን ኪኾኑ ዝኽእሉ፡ ሕጂ ድማ ናብቶም ኣብ ጸበባ ዝነበሩ ሃገራውያኖም ብዚ እምነት እዚ ለኣኾም (ሳሙኤል ድማ ከም ዝደፋፍኦ ይገመት)፡ “ጽባሕ፡ በዚ ሰዓት እዚ፡ ጸላኢ እተን ሾውዓተ መዓልታት ከም ዝወድኣ ቅድሚ ምምካሩ፡ ምድሓን ኪረኽቡ ኢኹም፡ ቁ. 9። ንስኻትኩም ግደኹም ንምፍጻም ድለዉ፡ ንሕና ድማ ግደና ንምፍጻም ኣይንሕመቕን። ንስኻትኩም ኣብቶም ከባቢኹም ዘለዉ ጸላእቲ ወጹ፡ ንሕና ድማ ንሳቶም ክንከብቦም ኢና።” ሳኦል ቅኑዕ ምኽንያት፡ ግልጺ ጽውዓ፡ ከምኡ ድማ ኣምላኽ ምስኡ ከምዘሎ ይፈልጥ ነይሩ፡ ስለዚ ኸኣ ብዓወት ኣይተጠራጠረን። እዚ ንቶም ዝተኸበቡ ጊልዓዳውያን ጽቡቕ ዜና ነይሩ፡ እቶም ብሰንኪ ጸገማቶም የማናይ ዓይኖም ክሳብ ዝነጽፍ ዝበኽዩ፡ ሕጂ ድማ ንምሕጋዝ እናተጸበዩ ዝደኸሙ፡ ንፍርዲ ናይቲ ዝመጽእ መዓልቲ እናተጸበዩ ዝሓመሙ፤ እቲ ጸገም ክሳብ ዝዓበየ፡ ምድሓን ድማ ክሳብ ዝያዳ ተቐባልነት ይረክብ። ምስ ሰምዑዎ ድማ ተሓጎሱ፡ በቲ ዝተላእከሎም መረጋገጺ ተኣሚኖም። ናብ ሰፈር ጸላእቲ ድማ ለኣኹ (ቁ. 10)፡ ጽባሕ ንምርኻቦም ድሉዋት ከምዝኾኑ ኪነግሩዎም፡ እዚ ድማ ጸላእቲ ምድሓን ከምዘይተስፉ ሓሳብ ከምዝኾነ ገይሮም ፈለጥዎ፡ በዚ ኸኣ ዝያዳ ተኣማመንቲ ኾኑ። ብምልኣኽ ሰለይቲ፡ ስሕተቶም ንምእራም እንተዘይተጠንቀቑ፡ እንተተገረሙ ንርእሶም እዮም ኪውቀሱ ዘለዎም፡ እቶም ዝተኸበቡ ሰባት ብዛዕባ እቲ ዝተረጋገጸሎም ሓገዝ ኪነግሩዎም ግዴታ ኣይነበሮምን።

VII. ትግሃቱን ኣብዚ ዕዮ እዚ ዝነበሮ ምሉእ ምትእስሳርን። ካብ ንእስነቱ ንውግእ ተማሂሩ እንተዝኸውን፡ ከምቲ መጓሰ ዝሰዓበ፡ ሰራዊት እውን ብዙሕ ግዜ እንተዝመርሕ፡ ነዚ ዓይነት ጉዳይ እዚ ብዝያዳ ብቕልጡፍን ብትግሃትን ኪፍጽሞ ኣይምኸኣለን ነይሩ። መንፈስ እግዚአብሔር ኣብ ሰባት ምስ ዝወርድ፡ ብዘይተመክሮ እውን ክኢላታት ይገብሮም። ሳኦል ሕጂ ዓብዪ ሰራዊት (ብፍላይ ምስ ሕጂ ዘሎ ኣገባብ ክነጻጸር ከሎ) ኣብ ትሕቲኡ ነበሮ፡ ንነዊሕ ጉዕዞ ድማ፡ ኣስታት ስሳ ማይል፡ ዮርዳኖስ እውን ሓሊፉ። ኣብ ሰራዊቱ ፈረሰኛታት ኣይነበሩን፡ ኩሎም እግረኛታት ነበሩ፡ ንሳቶም ድማ ናብ ሰለስተ ክፍለ-ሰራዊት መቐሎም፡ ቁ. 11። ኣስተብህሉ፡

1. ብኸመይ ዘገርም ፍጥነት ናብ ጸላኢ ከምዝበጽሐ። ኣብ ሓደ መዓልትን ሓንቲ ለይትን ናብቲ ውግእ ዝካየደሉ ቦታ በጽሐ፡ ኣብኡ ድማ ዕድሉን ዕድል እስራኤልን ኪውሰን ነበሮ። ቃሉ ሂቡ ነይሩ፡ ኣይጥሕሶን ነይሩ፤ ብሓቂ ኸኣ ካብ ቃሉ ዝበለጸ ነይሩ፡ ከመይሲ ጽባሕ፡ ጸሓይ ክሳብ ዝትኩስ (ቁ. 9) ሓገዝ ከምዝህብ ተስፋ ሂቡ ነይሩ፡ ግናኸ ቅድሚ ምብጋሕ ጸሓይ፡ ኣብ ንግሆ፡ ኣምጸኦ፡ ቁ. 11። ኣምላኽ ንዝሕግዞ፡ ንግሆ ንግሆ ይሕግዞ፡ መዝ. 46:5።

2. ብኸመይ ዘገርም ትብዓት ኣብ ጸላኢ ከምዝወደቐ። ንጉሆ ንጉሆ፡ እቶም ጸላእቲ ኣብቲ መዓልቲ ኣብ ልዕሊ እቶም ድኻታት ነበርቲ ያቤስ-ጊልዓድ ኪዕወቱ እናሓለሙ ከለዉ፡ ቅድሚ ምፍላጦም ኣብ ማእከል ሰፈሮም ነይሩ፤ ሰቡ ድማ ብሰለስተ ክፍለ-ሰራዊት ተሰሪዖም ናብኦም ብምምራሕ፡ ካብ ኩሉ ወገን ከበቡዎም፡ ስለዚ ኸኣ ንምቅዋሞም ልቢ ወይ ግዜ ኣይነበሮምን።

ብመወዳእታ ድማ፡ ንክብሩ ንምምላእ፡ ኣምላኽ ነዘን ኩለን በረኸታት ብዓወት ደምደመን። ያቤስ-ጊልዓድ ድሓነት፡ ኣሞናውያን ድማ ብምሉኦም ተሳዕሩ፤ ሕጂ ድማ ንዓወቱ ንምፍጻም መዓልቲ ነበሮ፡ እቲ ዓወት ድማ ክሳብ ክንድዚ ምሉእ ነይሩ፡ እቶም ድሕሪ ዓብዪ ምቕታል ዝተረፉ ሰባት ክሳብ ክንድዚ ተበታተኑ፡ ክልተ ካብኦም ንሓድሕዶም ንምድፋር ወይ ንምሕጋዝ ሓቢሮም ኣይተረፉን፡ ቁ. 11። ሳኦል ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዝያዳ ሓያል ዝነበረ፡

1. ኣብ መንጎ ዓሌት ብንያምን ከተማ ያቤስ-ጊልዓድን ገሊኡ ምትእስሳር ስለዝነበረ ኪኸውን ይኽእል እዩ።