Iyoob 37

Elihu asitti humna Waaqayyoo dinqisiisaa kan qilleensa keessatti argamuufi jijjiirama qilleensa hundumaa keessatti mul’atu galateeffachuu itti fufeera. Yoo jijjiirama sana keessatti fedha Waaqayyoof bitamne, qilleensa akkuma jirutti fudhannee irraa fayyadamne, maaliif jijjiirama haala keenya biroo keessatti akkas hin goonu? Asitti inni harka Waaqayyoo ilaala,

I. Bakakkaa fi qaqawwee keessatti (Lakk. 1-5).

II. Qorraa fi cabbii, bokkaa fi qilleensa keessatti (Lakk. 6-13).

III. Kana Iyoobitti dabalee, hojii uumamaa kana hiikuuf isa gaafata, akkasumas beekumsa dhabuu isaa amanuudhaan, adeemsa Qophii Waaqayyoo keessatti abbaa firdii ga’umsa hin qabne ta’uu isaa akka amanu godha (Lakk. 14-22).

IV. Achiis, bu’uura isaa, kan inni mirkaneessuuf ka’e, Waaqayyo guddaa ta’uu isaa fi baay’ee sodaatamuu isaa (Lakk. 23, 24) ibsuudhaan xumura.

Qaqawwee fi bakakkaan, kan yeroo baay’ee waliin deeman, ulfinaa fi guddisa, humnaa fi sodaachisummaa Waaqayyo Hundumaa Danda’uu kan mul’isanidha, tokko gurraaf, inni kaan immoo ijaaf; isaan kana keessatti Waaqayyo guddisa isaa ragaa malee hin dhiisu, akkuma bokkaa samii irraa bu’uufi yeroo omisha qabeessa ta’an keessatti gaarummaa isaa ragaa malee hin dhiisne (Hojii Ergamootaa 14:17), namoota baay’ee wallaaloo fi hin yaanneefillee. Sababoota uumamaa fi bu’aa gaarii qabaatanis, kan filosofoonni ibsuuf yaalan, garuu uumaadhaan kan qophaa’an fakkaatu, addunyaa namaa rafaa jiru akka Waaqayyo isaan ol jiru yaadatuuf akka naasisuufi dammaqsuuf. Iji fi gurri miira barumsaa lamaanidha; kanaaf, haalli akkasii danda’amaa ta’us, namni tokko jaamaa fi duudaa ta’ee dhalateera jedhamee dhugaan hin beekamne jedhu. Dubbii Waaqayyootiin qajeelfamni Waaqayyoo gurraan gara sammuutti darba, hojiiwwan Isaa immoo ijaan; garuu, mul’atootaa fi sagaleewwan idilee sun namoota sirriitti waan hin tuqneef, Waaqayyo yeroo tokko tokko bakakkaa Isaa ijaan, qaqawwee Isaa immoo gurraan namoota dinqisiisuu jaallata. Yeroo Elihu dubbataa turetti, qaqawwee fi bakakkaan jiraachuu isaa baay’ee mala, sababiin isaas inni mul’atoota kana akka jiranitti dubbata; akkasumas, Waaqayyo dubbachuuf waan jedhuuf (Boq. 38:1), isaan kun, akkuma booda Gaara Siinaay irratti ture, xiyyeeffannaa fi sodaachisummaa ajajuuf seensa sirrii turan.

1. Elihu ofii isaa akkamitti akka tuqame, akkasumas Iyoobiin akkamitti akka tuqu barbaade, mul’ata ulfina Waaqayyoo qaqawwee fi bakakkaa keessatti (Lakk. 1, 2): Elihu, "Anaaf," jedha, "onnee koo na raasa; yeroo baay’ee dhaga’eera, yeroo baay’ee argeera, garuu amma iyyuu na sodaachisa, qaama koo hundumaa na raasa, onneen koo immoo bakka isaa irraa socho’uuf akka jirtutti na rukuta." Qaqawwee fi bakakkaan warra hamootaaf sodaachisoo turaniiru: mootiin Kaaliguulaan isaan sodaatee gara cinaatti yookaan siree jalaatti fiiga ture. Warri baay’ee dinqisiifaman, 'qaqawween rukutaman' jennu. Namoonni gaariinillee qaqawwee fi bakakkaa baay’ee sodaachisoo akka ta’an yaadu; kan isaan caalaatti sodaachisu immoo miidhaa bakakkaan yeroo baay’ee geessisuudha, namoonni hedduun isaanitti du’aniiru. Sodoomii fi Gomoraan isaanitti barbadaa’an. Kun addunyaa cubbamaa kanaaf Waaqayyo maal gochuu akka danda’u, akkasumas dhuma irratti ibiddaaf kan eegame ta’uu isaa kan mul’isuudha. Onneen keenya, akkuma kan Elihu, firdii Waaqayyoo sodaatee raasuu qaba, Far. 119:120. Inni Iyoobiinis akka xiyyeeffannaa kennuuf waama (Lakk. 2): Sagalee isaa xiyyeeffannaan dhaga’i. Tarii yeroo sana qaqawween fagoo irraa dhaga’ama ture, fi dhaggeeffannaa malee dhaga’amuu hin danda’u ture: yookaan immoo, Qaqawween ni dhaga’ama, akkasumas maal gochaa jirrus xiyyeeffannaa kennuu irraa of qusachuu hin dandeenyu, garuu qajeelfama Waaqayyo kanaan nuuf kennu hubachuufi beekuuf, xiyyeeffannaa guddaafi sammuu guutuudhaan dhaga’uu qabna. Qaqawween sagalee Gooftaa jedhama (Far. 29:3, kkf.), sababiin isaas Waaqayyo kanaan ijoollee namaatiin fuula Isaa duratti akka sodaatan dubbata, akkasumas dubbii humna qabeessa addunyaan jalqaba irratti ittiin uumamte, kan qaqawwee jedhamu, nu yaadachiisuu qaba. Far. 104:7, Sagalee qaqawwee keetiin isaan ariifatan, jechuunis bishaan, yeroo Waaqayyo, 'Bakka tokkotti walitti haa qabaman' jedhe. Warri guddisa Waaqayyootiin tuqaman warra kaanis tuquuf hojjechuu qabu.

2. Akkamitti akka isaan ibsu.

(1.) Madda isaanii, sababoota lammaffaa osoo hin taane, isa jalqabaa. Waaqayyo qaqawwee ni qajeelcha, bakakkaanis kan Isaa ti, Lakk. 3. Uumamni fi sochiin isaanii carraa irraa osoo hin taane, gorsa Waaqayyoo irraa fi qajeelfamaa fi to’annaa qophii Isaa jala jiru, nutti garuu tasaa fi to’atamuu hin danda’amne fakkaatanis.

(2.) Bal’ina isaanii. Sagaleen qaqawwee samii guutuu jala ni marfama, fagoo fi dhihoo irraas ni dhaga’ama; akkasumas bakakkaan gara dhuma lafaatti ni darbatama; samii jala kutaa tokko irraa ba’anii gara isa kaanitti ni ifu, Luq. 17:24. Bakakkaa fi qaqawween tokko bakka hundumaa hin ga’an ta’us, yeroo tokkotti bakkeewwan baay’ee fagoo ga’u, akkasumas bakki tokkollee hin jiru kan yeroo tokko yookaan yeroo biraa akeekkachiisa samii kana hin qabne.

(3.) Tartiba isaanii. Bakakkaan dura ni qajeelfama, booda immoo sagaleen ni barooda, Lakk. 4. Ifni ibiddaa, fi sagaleen inni duumessa bishaanii keessatti uumu, dhugumaan yeroo tokkotti ta’u; garuu, sochii ifaa kan sagalee caalaa saffisaa waan ta’eef, qaqawwee dhaga’uu keenya dura bakakkaa ni argina, akkuma dhukaasa qawwee guddaa fagoo irraa sagalee isaa dhaga’uu keenya dura arginu. Qaqawween asitti sagalee ulfina Waaqayyoo jedhama, sababiin isaas kanaan inni humnaa fi guddisa Isaa olaanaa ni labsa. Inni sagalee isaa ni erga, innis sagalee humna qabeessa, Far. 68:33.

(4.) Jabeenya isaanii. Isaan hin dhaabu, jechuunis, isaan to’achuuf yookaan deebisuuf hin barbaachisu, akka isaan to’annaa Isaa jalaa ba’anii fincilaa hin taaneef, garuu akka isaan karaa isaanii deeman ni dhiisa, isaanitti, 'Deemaa,' jedha, isaanis ni deemu—'Kottaa,' jedha, isaanis ni dhufu—'Kana godhaa,' jedha, isaanis ni godhu.