Ester 7

Jireenya jaallachuun keenya warra qaama qofa ajjeesuu danda'anitti kadhannaa cimaa akka goonu yoo nu taasise, kadhannaan keenya Isa qaamaa fi lubbuu lamaanuu Gehennaa keessatti balleessuu danda'uuf hammam ulfaataa fi cimaa ta'uu qaba! Maatii keenyaaf, hiriyoota keenyaaf, akkasumas warra naannoo keenya jiraataniif fayyina isaaniitiif hammam kadhannaa cimaa gochuu qabna!

Yeroo namoota gurguddaatti iyyannaa dhiyeessinu, akka isaan hin mufachiifneef of eeggannoo guddaa gochuu qabna; yeroo baay'ee komii sirrii ta'ellee duubatti qabachuu qabna. Haa ta'u malee, yeroo Mootii moototaatti kabajaa guddaadhaan dhiyaannu, waan baay'ee gaafanne yookiin baay'ee eegne jennee yaaduun hin jiru. Utuu dallansi qofti nuuf maluuyyuu, Waaqayyo baay'ee dabalatee, waan nuti gaafachuu yookiin yaaduu dandeenyu hundumaa olitti gochuuf dandeettii fi fedha qaba.

Amma cidha lammaffaa mootii fi Haamaan itti afeeraman irratti argamna: achittis, I. Astir jireenya ishee fi jireenya saba isheef mootiitti iyyata ishee dhiheessiti (lak. 1-4). II. Haamaan nama badiisa ishee fi badiisa michoota ishee hunda karoorfate ta’uu isaa ifatti mootiitti himti (lak. 5, 6). III. Mootichis sana booda Haamaan fannoo inni Mordekaayif qopheesse irratti akka fannifamu ajaje; kunis akkuma jedhame raawwatame (lak. 7-10). Akkasumas, balleessaa nama karoorfate sanaatiin, karoora sana fashaleessuuf tarkaanfiin gaariin fudhatame.

Mootiin gammachuudhaan, Haamaan immoo gaddaan, minjaana Astiritti wal argan. Amma,

I. Mootiin Astir, yeroo sadaffaaf, gaaffiin ishee maal akka ta’e akka isaaf himtu dirqisiise; inni beekuuf hawwaa ture, akkasumas gaaffiin ishee akka raawwatamu waadaa isaa irra deebi’ee kenne, lak. 2. Osoo mootiin Astir hojii isa bira qabdu sana dagatee, deebi’ees maal akka ta’e hin gaafanne ta’ee, isheen mataa isheetiin akkamitti akka irra deebitu beekuu hin dandeessu turte; inni garuu yaadatee ture, ammas waadaa yeroo sadii isheef kennameen hidhamee ture.

II. Astir, dhuma irratti, mooticha iyyata isheetiin dinqisiifte; iyyanni ishee qabeenyaaf yookiin ulfinaaf, yookiin michoota ishee keessaa tokko tokko sadarkaa olaanaatti ol guddisuuf kan mootiin eegaa ture osoo hin taane, ofii ishee fi saba ishee du’aa fi badiisarraa baraarsuuf ture, lak. 3, 4.

1. Nama ormaa, yakka raawwates ta’u, jireenya isaatiif iyyachuun ni heyyamama; garuu michuu, haadha manaa, iyyata akkasii dhiheessuuf sababa qabaachuun baay’ee nama tuqa: "Jireenyi koo iyyata kootiin, sabni koos gaaffii kootiin naaf haa kennamu." Wantoonni lama jireenyi baay’ee gatii qabeessa ta’uu isaa fi yoo balleessaa hin qabaanne, gatii kamiyyuu kaffalamee baraaramuu akka qabu agarsiisu:—(1.) Ulfina. Yoo mataa gonfoofame irratti xiyyeeffatame, socho’uuf yeroo isaa ti. Kan Astir akkasii ture: "Jireenyi koo naaf haa kennamu. Yoo haadha manaa kee jaallatta ta’e, amma yeroo agarsiisuu ti; sababiin isaas jireenyi balaa keessa jiru isa kana." (2.) Baay’ina. Yoo jireenyi baay’een, baay’ee hedduun, akkasumas kanneen karaa tokkoonillee hin balleessine, xiyyeeffataman ta’e, balaa sana ittisuuf yeroon hin qisaasamu, dadhabbii hin qusatamu. "Michuu tokko yookiin lama osoo hin taane, saba koo, saba guutuu, fi saba naaf jaallatamaa, kan baraarsuuf amma kadhadhu."

2. Mooticha caalaatti kakaasuuf, isheen akkas jetti, (1.) Isheenii fi sabni ishee bitamanii gurguramaniiru. Isaan yakka mootummaa irratti raawwataniin ofii isaanii hin gurguran, garuu of tuulummaa fi haaloo nama tokkoo guutuuf gurguramaniiru. (2.) Bilisa ba’uu isaanii qofa osoo hin taane, jireenyi isaanii gurgurame. "Osoo nu gurguramnee" (jetti) "garbummaatti, hin komadhu ture; sababiin isaas yeroo booda bilisummaa keenya deebifachuu dandeenya turre, mootiin garuu daldala hamaa raawwata ture, akkasumas gatii keenyaan qabeenya isaa hin dabarsu ture. Wanti nuuf kaffalame kamiyyuu, harki hojii qabeeyyii hedduun mootummaa isaa keessaa dhabamuu isaanii, gatii sana caalaa maallaqa mootummaa miidha ture." Namoota gaarii ari’achuun akka cubbuu ta’etti, ogummaa dhabuu dha, akkasumas fedhii moototaa fi biyyootaa irratti miidhaa ifa ta’e dha; isaan kanaan ni laafu, ni hiyyeessu. Garuu haalli kun akkasii hin turre. Nu gurguramne (jetti isheen) balleeffamuuf, ajjeefamuuf, fi dhabamuuf; sana booda dubbachuun yeroo isaa ti. Isheen jechoota labsii (Boq. 3:13) kan badiisa isaanii malee homaa hin xiyyeeffanne sana ibsiti; kun yoo onnee mootichaa keessa kutaan laafaan jiraate, isa tuqa, akkasumas akka inni garaa laafu isa taasisa.

III. Mootiin iyyata sanaan dinqifate, akkasumas (lak. 5) "Eenyu dha inni, eessa jira inni, onnee isaatiin akkas gochuuf kan ija jabaate? Maal! ajjeechaa mootittii fi michoota ishee hunda karoorfachuu? Nama akkasii, yookiin caalaatti bineensa akkasii, uumama keessa jiraa? Eenyu dha inni, eessa jira inni, onneen isaa akkas gochuuf isa guute?" Yookiin, Eenyutu onnee isaa guute. Inni dinqifata, 1. Namni tokko wanta akkasii yaaduuf hamma sana hamaa ta’uu isaa; Seexanni dhuguma onnee isaa guute. 2. Namni tokko wanta akkasii gochuuf hamma sana ija jabaa ta’uu isaa, onneen isaa hamma sana hammina hojjechuuf guutuu ta’uu isaa, hamma sana ija jabaa ta’uu isaa. Hubadhaa, (1.) Addunyaa keessatti hamminni hamma sana hamaan akka jiru tilmaamuun ulfaataadha. Eenyu dha, eessa jira inni, Waaqayyo jiraachuu isaa fi qophii isaa gaafachuuf, dubbii isaa tuffachuuf, maqaa isaa xureessuuf, saba isaa ari’achuuf, garuu dheekkamsa isaa hin sodaannedha? Warri akkasii jiru, isaan yaaduun qofti sodaan akka nu qabatu gahaadha, Far. 119:53. (2.) Yeroo tokko tokko hammina nuti mataan keenya ittiin himatamnu yeroo dhageenyu ni rifanna. Ahaasweros hammina inni mataan isaa ittiin balleessaa qabu sanaan dinqifate; sababiin isaas inni labsii dhiiga qabeessa sana Yihudoota irratti ba’eef tole jedheera. Ati nama sana, Astir dhugumaan jechuu dandeessi turte.

IV.