Keessa Deebii 2

Dubbiin yeroo dheeraa Israa’el lafa onaa keessa ture sanaa gabaabaadhumatti kennameera. Waaqayyo diddaa fi amantii dhabuu isaaniitiif isaan adabuudhaan qofa osoo hin taane, Kana’aniif isaan qopheesse; cubbuu isaaniitiif isaan gadi deebisuudhaan, fedha foonii isaanii ajjeesuu, Waaqayyoon duukaa bu’uu fi Isatti of jajjabeessuu isaan barsiise. Yoo xiqqaates Israa’el bilisummaa fi babal’inaaf yeroo dheeraa eeguu danda’us, dhuma irratti ni dhufa. Waaqayyo Israa’eliin diinota isaanii Kana’an keessa jiran balleessuuf fiduu dura, diinota isaanii Edoom keessa jiran dhiifama gochuuf isaan barsiise. Kakuu fi geggeessaa Waaqayyoo fakkeessuudhaan, waan harka isaaniitti gale hundumaa qabachuu hin qaban. Bulchiinsi ayyaana irratti hundaa'e hin jiru. Israa’el Waaqayyoo haala gaariin ni jiraata, garuu lafa jidduu qofaatti akkan jiraatu hin eegu. Amantiin yoomiyyuu hojii haqaa dhabeessaaf haguuggii ta'uu hin qabu. Yommuu Waaqayyo hundumaaf siif ga’u si qabdu, nama Edoom irraa abdatuun salphina/siif hin ta'u. Waan qabdu fayyadami, gammachuudhaan fayyadami. Eegumsa Qabeenya Waaqayyoo dhandhamteetta, yoomiyyuu argannoo keetiif karaa jal’aa tokkoyyuu hin fayyadamini.

Museen, boqonnaa kana keessatti, karaa Kana’aanitti Israa’eliif qophii Waaqayyoo irra deebi’ee dubbata, garuu deemasaanii dheeraa Galaana Diimaatti deebi’anii, waggoota soddomii saddeet guutuu turan sana keessatti wanta ta’e tokkollee hin galmeessine, garuu yeroo dukkanaa akka tureetti callisuudhaan darbeera, akkasumas yeroo gara Kana’aanitti deebi’anii (Lakk. 1-3) fi gara biyyoota jiraatanii dhihaatanitti seenaasaa deebisee jalqaba, isaanis Waaqayyo qajeelfama kenneef:

I. Saboota isaan jeequu hin qabne. 1. Edoomota hin jeeqin (Lakk. 4-8). 2. Mo’aabota hin jeeqin (Lakk. 9), kanneen seenaa durii biyyasaanii, kan Edoomotii wajjin, gabaasa tokko kenna (Lakk. 10-12). Achiis, laga Zeered ce’uusaanii gabaasni ni dhufa (Lakk. 13-16). 3. Ammooniitota hin jeeqin, kanneen biyyasaanii ilaalchisee gabaasni tokko kennameera (Lakk. 17-23).

II. Saboota isaan weeraranii mo’achuu qaban. Isaan Sihon, mootii Amooriitotaa wajjin jalqabuu qabu (Lakk. 24, 25). Kanaafis, 1. Isaan isa wajjin lolaaf sababa gaarii qabaatan (Lakk. 26-32). 2. Waaqayyo isa irratti injifannoo guutuu kenneef (Lakk. 33, kkf).

Kunooti,

I. Israa’el lafa onaa keessa turuusaanii dheeraa gabaabaatti. Gaara Se’iir guyyoota hedduu naannofne, Lakk. 1. Waggoota soddomii saddeetitti dhihaatu lafa onaa Se’iir keessa jooran; yeroo boqonnaasaanii tokko tokko keessatti waggoota hedduu turanii, gonkumaa hin sochoone ta’uu danda’a; Waaqayyo kanaan, gumgummii fi amantii dhabuusaaniif isaan adabuudhaan qofa osoo hin taane, 1. Cubbuudhaaf isaan gaddeessuudhaan, fedhii foonii isaanii ajjeesuu, Waaqayyoon hordofuu, fi isa keessatti of jajjabeessuu isaan barsiisuudhaan Kana’aanitti isaan qopheesse. Lubbuuwwan samiidhaaf akka ta’an gochuun hojii yeroo fudhatuudha, akkasumas hojiiwwan hedduudhaan raawwatamuu qaba. 2. Kana’aanota balleessuudhaaf isaan qopheesse. Yeroo kana hundumaa keessatti, safartuun jal’ina isaanii guutamaa ture; akkasumas yeroo kana yeroo qalbii jijjiirrannaatti fayyadamuu danda’anillee, garaa isaanii jabeessuudhaaf itti fayyadaman. Amma loltoonni Israa’el yeroo tokko deebifamanii, sana booda yeroo dheeraadhaaf lafa onaa keessatti hidhamanii akka badeetti mul’atan, isaan nagaa qabaatan, akkasumas balaan gama sanaan darbeera jedhanii yaadan, kunis yeroo itti aanutti Israa’el isaan irratti tarkaanfii fudhatu caalaatti sodaachisaa taasisa.

II. Gara Kana’aanitti akka deebi’an ajajni kennameef. Waaqayyo yeroo dheeraadhaaf loluus, bara baraan hin lolu. Israa’el bilisummaa yookiin bal’inaaf yeroo dheeraadhaaf eeguu danda’us, dhuma irratti ni dhufa: Mul’anni yeroo murtaa’eefidha, dhuma irrattis ni dubbata, hin sobu.

III. Edoomota hin jeeqin jedhamee isaanitti himame. 1. Diinota akka ta’anitti isaan irratti lola hin kaasin: Isaanitti hin dhihaatinaa, Lakk. 4, 5. (1.) Faayidaa isaan irratti qaban, soda isaan yeroo Israa’el dhihaatu keessa seenanitti, fooyyessuu hin qaban: "Humna keessan, lakkoofsa keessan, fi humna Waaqayyoo isiniif hojjetu beekuudhaan isin sodaatu; garuu sodaan isaanii boojuu salphaa isaan taasisaaf jecha, isaan boojuu gochuu dandeessu jedhaa hin yaadinaa; lakki, of eeggadhaa." Faayidaa isaan irratti qabnuun warra kaan miidhuu irraa of eeguudhaaf of eeggannoo guddaa fi of to’annaa cimaan barbaachisa. Yookiin akeekkachiisni kun moototaaf kennameera; isaan Edoomotaan ofii isaanii qofa osoo hin taane, loltoonni isaanii tokkollee isaanitti akka hin dhihaanne eeyyamuu hin qaban. (2.) Edoomota irratti deebii kennuu hin qaban, karaa biyyasaanii keessa darbuu diduudhaan (Lak. 20:21) isaan tuffatan sanaaf. Kanaaf, Waaqayyo Israa’eliin diinota isaanii Kana’aan keessa jiran balleessuudhaaf fiduu isaa dura, diinota isaanii Edoom keessa jiran dhiisuu isaan barsiise. (3.) Biyyasaanii irraa kutaa tokko dhaalaaf akka kennamuuf eeguu hin qaban: Gaarri Se’iir durumaan Edoomotatti kennameera, akkasumas kakuu fi qajeelfama Waaqayyoo sababa godhachuudhaan, wanta harka isaanii bu’e hundumaa ofii isaaniif qabachuu yaaduu hin qaban. Bulchiinsi ayyaana irratti hin hundaa’u. Israa’el Waaqayyoo bakka gaariitti ni taa’a, garuu lafa gidduu qofaatti kophaa isaa taa’uu hin eegu, Isa. 5:8.

2. Akka ollaa isaaniitti isaan wajjin daldaluu qabu, nyaata fi bishaan isaan irraa bitachuu, fi wanta bitatanif kaffaluu qabu, Lakk. 6. Amantiin gonkumaa hojii jal’inaaf uffata gochuu hin qabu. Sababni kenname (Lakk. 7) "Waaqayyo si eebbiseera, hanga ammaattis homaa hin dhabne; kanaafis," (1.) "Kadhaa hin barbaachisu; Waaqayyo hundumaa danda’u kan irra jiraattu yoo qabaatte, Edoomotaaf harka kennuu hin barbaadin. Wanta barbaadduuf kaffaltii qabda (eebba Waaqayyoof galanni haa ta’u!); kanaafis, wanta qabdu fayyadami, gammachuudhaan fayyadami, akkasumas Edoomota irratti hin hirkatin." (2.) "Kanaafis, hatuu hin qabdu.