2ffaa Mootota 23

GAZGAZAfaan Oromoo37 Keeyyattoota13:43 Dhaggeeffadhu
Dhaggeeffadhu 13:43 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Yommus Yosiyaas mootichi geggeessitoota Yihudaa fi Yerusaalem hundumaa walitti in qabe.

2Namoota Yihudaa, namoota Yerusaalem keessa jiraatan hundumaa, luboota, raajota, isa xinnaadhaa hamma isa guddaatti namoota hundumaa fudhatee gara mana qulqullummaatti ol in ba'e; achittis dubbii abdii kakaadhaan kenname, isa macaafa mana qulqullummaa keessaa argame keessatti caafamee jiru hunduma isaa akka isaan dhaga'anitti in dubbiseef.

3Mootichi Waaqayyo duukaa bu'uudhaaf, abboommii isaa, gorsa isaa, seerrata isaas garaa guutuudhaan, yaada isaa guutuudhaanis eeguudhaaf, dubbii abdii kakaadhaan kennamee macaafa kana keessatti caafames jabeessuudhaaf utubicha bira dhaabatee Waaqayyo duratti in kakate; namoonni achi turanis guutummaatti kakaa sanatti waliif in galan.

4Kana booddee mootichi mi'a Ba'aalii fi Asheeraaf, macca waaqa keessaa hundumaaf hojjetame guutummaatti mana qulqullummaa keessaa akka gad baasaniif Hilqiiyaa angafa lubootaa, luboota warra angafa lubichaatti aananii fi warra balbala mana qulqullummaa eegan in abboome; mootichi mi'a sana hundumaa Yerusaalem duubatti, dachaa Qedroon keessatti in gube, daaraa isaa immoo Bet'elitti in geesse.

5Inni luboota waaqayyolii tolfamoo warra iddoowwan ol ka'oo mandaroota Yihudaa irratti, naannoo Yerusaalemittis aarsaa akka dhi'eessaniif, akkasumas Ba'aalii fi biiftuudhaaf, ji'aaf, urjootaa fi macca waaqa keessaa hundumaafis ixaana akka aarsaniif mootonni Yihudaa fo'atan hundumaa in balleesse.

6Bifa waaqayyittii tolfamtuu ishee“Asheeraa” jedhamtu mana qulqullummaa keessaa gad baasee Yerusaalem duubatti laga Qedroonitti geessee achitti in gube; kana booddees daakee bulleessee daaraa isaa awwaala namootaa irra in firfirse.

7Da'oo ejjitoota warra dhiiraatiif mana qulqullummaa keessatti hojjetame, isa warri dubartootaas immoo keessatti Asheeraaf golgaa hojjetan diigee in balleesse.

8Yosiyaas luboota mandaroota Yihudaa keessaa hundumaa walitti qabee, Gebaadhaa hamma Bersheebaatti galma iddoowwan ol ka'oo irra jiran lafa luboonni itti ixaana aarsaan hundumaa isaan duraa in balleesse; iddoowwan aarsaa warra karra Iyaasuu isa mandarattii bulchu biratti ijaaramanis in diige; karri Iyaasuu kun immoo karra mandarattii isa guddaadhaan yommuu ol lixan gara harka bitaatti kan argamuu dha.

9Luboonni warri iddoowwan ol ka'oo irratti waaqayyolii tolfamoodhaaf hojjechaa turan, iddoo aarsaa mana qulqullummaa Yerusaalem keessaa irratti aarsaa yoo dhi'eessuu dhabaatan iyyuu luboota akka isaanii wajjin bixxillee hin bukaa'in in nyaatu turan.

10Yosiyaas mootichi namni tokko illee ilma isaa yookiis intala isaa aarsaa ibiddaan gubamee dhi'eeffamu godhee Moleek Waaqayyo tolfamaadhaaf akka hin dhi'eessineef, Tofet iddoo ibiddaa, isa dachaa Hiinom keessa jiru sanas in balleesse.

11Bifa fakkeenya fardeenii warra mootonni Yihudaa biiftuudhaaf addaan baasanii balbala mana qulqullummaatti ol galchu irra mana Naataan-Melek isa xu'aashichaatti dhi'oo dhaaban sana buqqisee in calaasise; kana booddee immoo Yosiyaas konkolaattota biiftuudhaaf addaan baafaman in gubsiise.

12Mootichi iddoowwan aarsaa, mootonni Yihudaa mana mana irraa isa kan Ahaaz irratti ijaaranii turan akkasumas iddoowwan aarsaa, mootichi Minaaseen oobdii mana qulqullummaa sanaa lamaanuu keessatti ijaares in diige; inni achii isaan buqqisee, hamma hurraa'anitti isaan caccabsiisee, daaraa isaanii dachaa Qedroonitti in gate.

13Itti dabalees mootichi, iddoowwan aarsaa warra Solomoon mootiin Israa'el boruu Yerusaalem, harka mirgaa tulluu badiisaatti Ashtaarot waaqayyittii tolfamtuu Sidooniif, Kemosh Waaqayyo tolfamaa Mo'aabiif, Moleek Waaqayyo tolfamaa Amoonotaafis hojjetee ture diigee in balleesse.

14Utuboota dhagaa qullaa'ootti ilaalaman caccabsee in hurreesse, bifa fakkeenya Asheeraa waaqayyittii tolfamtuus buqqisee iddoo isaa lafee namootaatiin in guute.

15Akkasumas iddoowwan aarsaa Bet'el keessaa, iddoowwan ol ka'oo lafa Waaqayyo tolfamaadhaaf itti sagadan, warra Yerobi'aam ilmi Nebaat ijaaree ittiin Israa'eloota cubbuu hojjechiise caccabsee, daaraa in godhe; bifa Asheeraa waaqayyittii tolfamtuus in gube.

16Yerobi'aam gaafa cidhaa tokko iddoo aarsaa bukkee dhaabachaa utuu jiruu, namni Waaqayyoo tokko akka dubbatee turetti, Yosiyaas gara galee awwaalota tulluu irratti yommuu arge, namoota ergee awwaalota sana keessaa lafee baasisee iddoo aarsaa sana irratti gubee isa in xureesse.

17Ergasiis,“Dhagaan awwaala irra dhaabame ani argu kun maali?” jedhee namoota in gaafate; namoonni mandarattii immoo,“Kun awwaala nama Waaqayyoo isa Yihudaadhaa dhufe tokkoo ti, inni isa ati amma iddoo aarsaa Bet'el diigde kana duraan dursee dubbatee ture” jedhanii in deebisaniif.

18Mootichi immoo,“Lafeen isaa haa boqotu, dhiisaa awwaala isaa hin tuqinaa!” jedhe; isaanis awwaala isaa fi awwaala raajicha isa Samaariyaadhaa dhufee hin tuqne.

19Yosiyaas mootichi Bet'elitti akkuma hojjete, akkasuma galma mootonni Israa'el iddoowwan ol ka'oo mandaroota Samaariyaa keessa jiran irratti ijaaranii ittiin Waaqayyoon dheekkamsiisan hundumaa diigee in balleesse.

20Luboota warra galma waaqayyolii tolfamoo sana keessaa hojjechaa turan hundumaas iddoowwan aarsaa sana irratti gogorra'ee, lafee namaa isaan irratti in gube; kana booddees Yerusaalemitti in deebi'e.

21Yosiyaas mootichi akka seera macaafa kakuu kana keessatti caafametti sabichi guutummaatti ayyaana Faasiikaa Waaqayyo gooftaan isaa isaaf kenne akka ayyaaneffatuuf abboommii in baase.

22Erga bara abboota firdii warra saba Israa'el geggeessaa turaniitii jalqabee hamma bara kanaatti iyyuu, mootota Israa'el keessaa, mootota Yihudaa keessaas namni akkasitti ayyaana Faasiikaa qopheesse hin jiru.

23Amma garuu Yosiyaas mo'ee waggaa kudha saddeettaffaa isaatti ayyaanni Faasiikaa inni Waaqayyo isaaniif kenne Yerusaalemitti in ayyaaneffatame.

24Itti dabalees Yosiyaas warra ekeraa dubbisan, warra ayyaana hedan, waaqayyolii mana keessaa fi bifa waaqayyolii tolfamoo akkasumas wanta ciiggaasisaa ta'an Yerusaalemii fi Yihudaa keessa kan jiran hundumaa in balleesse; kana gochuun isaas immoo dubbii macaafa seeraa isa Hilqiiyaan lubichi mana qulqullummaa keessaa argate keessatti caafame sana raawwachuuf ture.

25Mootiin akka Yosiyaasitti garaa isaa hundumaan, yaada isaa hundumaan, humna isaa hundumaanis akka seera Museetti, gara Waaqayyootti deebi'e isa dura, isa booddees hin turre.

26Haa ta'u iyyuu malee, sababii Minaaseen karaa baay'eedhaan Waaqayyoon aarsaa tureef, dheekkamsi isaa inni guddaanii fi sodaachisaan inni Yihudaa irratti boba'e amma iyyuu hin qabbanoofne.

27Kanaaf Waaqayyo,“Mootummaa Israa'el akkuman balleesse, akkasuma mootummaa Yihudaa fuula koo duraa nan balleessa; Yerusaalem mandara ishee ani fo'adhe, mana qulqullummaa isa ani,“Kan koo ti” ittiin jedhee ture nan gata” jedhe.

28Wanta Yosiyaas bara mootummaa isaa keessatti dubbatee fi waan inni hojjete hundumaa keessaa warri hafan macaafa seenaa mootota Yihudaa keessatti caafamaniiru mitii ree”

29Yosiyaas mootummaa irra utuu jiruu, Nekoon mootiin Gibxii mootii Asor gargaaruudhaaf karaa laga Efraaxiis ol in ba'e; yommus Yosiyaas mootiin Yihudaa isa loluuf itti in duule; Nekoon garuu yommuu isa arge Megidootti isa in ajjeese.

30Kana booddee hojjetoonni Yosiyaas reeffa isaa Megidoodhaa konkolaataadhaan Yerusaalemitti geessanii, iddoo awwaalaa isa inni ofii isaatii qopheeffate keessatti in awwaalan; sabni Yihudaas iddoo isaa ilma isaa Yeho'ahaazin dibanii in moosifatan.

31Yeho'ahaaz dhalatee waggaa digdamii sadiitti mootii ta'ee, Yerusaalem keessa taa'ee, ji'a sadii in mo'e; maqaan haadha isaatii“Hamutaal” jedhama; isheen intala Ermiyaas nama mandara Liibnaa turte.

32Yeho'ahaaz akkuma mootota warra abbaa isaa dura turanii Waaqayyo duratti waan hamaa in hojjete.

33Mootiin kun mootummaa isaa irra akka hin turreef, Nekoon mootiin Gibxii isa qabee biyya Haamaat keessaa iddoo “Riiblaa” jedhamutti isa in hiisise; namoonni biyya isaa immoo meetii kiilo graamii kuma sadii fi dhibba afur akkasumas immoo warqee kiilo graamii soddomii afur akka baasan itti in mure.

34Kana booddee Nekoon mootiin Gibxii Elyaaqiim ilma Yosiyaas iddoo Yosiyaas abbaa isaatii biyya Yihudaa irratti moosisee, maqaa isaa immoo Yehoyaaqiimitti in geddare; Yeho'ahaazin garuu fuudhee biyya Gibxiitti in geesse, innis achitti in du'e.

35Yehoyaaqiim mootichi meetii fi warqee Nekoo mootiin Gibxii namoonni Yihudaa akka baasaniif itti muree ture sana akka humna qabeenya isaaniitti namoota irraa sassaabee in baase.

36Yehoyaaqiim dhalatee waggaa digdamii shanitti mootii ta'ee, Yerusaalem keessa taa'ee, waggaa kudha tokko in mo'e; maqaan haadha isaatii“Zabudaa” jedhama; isheen intala Phedaayaa nama mandara Rumaa turte;

37Yehoyaaqiimis akkuma mootota warra abbaa isaa dura turanii Waaqayyo duratti waan hamaa in hojjete.

Ibsa

23:1-3

Yosiyaas ergaa Waaqayyo irraa argatee ture; inni diigamuu Yerusaalem kan ittifamu hin turre, garuu inni lubbuu isaa qofa oolfachuu akka qabu ture. Haata'u malee, inni dirqama isaa raawwate; bu'aa isaa Waaqayyoo dhiise. Inni uummata karaa hunda caalaa ulfina qabuun waaqeffannaa tolfamoo dhabamsiisuuf, akkasumas qajeelummaadhaan fi qulqullina dhugaa ta'een Waaqayyoon tajaajiluuf kakase. Uummanni hedduun kana keessatti karaa malee yookiin fakkeessitoota turan illee, hammeenyi alaa baay'een ittifamuu danda'eera ture; akkasumas isaan amala mataa isaaniitiif Waaqayyo duratti itti gaafatamoo turan.

Boqonnaa 23

Asitti argina:

I. Mootummaa Yosiyaas isa gaarii itti fufuu fi jijjiirama inni jalqabe babal’isuu isaa, seera dubbisuu (lak. 1, 2), kakuu haaromsuu (lak. 3), mana qulqullummaa qulqulleessuu (lak. 4), akkasumas waaqayyolii tolfamoo fi waaqeffannaa isaanii, akkasumas wantoota isaanii hunda, bakka hundatti, humni isaa ga’utti buqqisuu (lak. 5–20), ayyaana Faasikaa guddaa kabajuu (lak. 21–23), biyya saartuu irraa qulqulleessuu (lak. 24); kana hunda keessatti humna guddaadhaan hojjechuu isaa (lak. 25).

II. Du’a isaa yeroo hin taaneen xumura isaa gaddisiisaa, akka mallattoo dallansuu Waaqayyoo Yerusaalem irratti itti fufuu (lak. 26–30).

III. Du’a isaa booda bu’aa isaa caalaatti gaddisiisaa, mootummaa ijoollee isaa lamaan, Yehoohaazii fi Yehooyaaqiim isa booda dhufanii keessatti (lak. 31–37).

Lakk. 1-3

Yosiyaas Waaqayyo biraa ergaa Yerusaalem diigamuu ishee kan dhowwu homaa akka hin jirre, garuu inni lubbuu isaa qofa akka oolchu argatee ture; garuu kanaaf inni abdii kutatee hin teenye, akkasumas waan barbaade hunda gochuu waan hin dandeenyeef biyya isaatiif homaa hin hojjedhu jedhee hin murteessine. Lakkii, inni dirqama isaa ni raawwata, sana booda bu’aa isaa Waaqayyoof dhiisa. Jijjiirama uummataa gochuun waan murtaa’e ture; yoo wanti tokko diigamuu sodaachisaa sana dhowwuu danda’e, inni jijjiirama sana ture; asittis jijjiirama sanaaf qophiiwwan ni argina.

1. Inni walga’ii waliigalaa mootummootaa, maanguddootaa, abbootii seeraa yookiin bakka bu’oota Yihudaa fi Yerusaalem, mana Waaqayyoo keessatti akka isa qunnaman afeere, lubootaa fi raajota waliin, tajaajiltoota idilee fi addaa waliin, akka isaan hundi itti makaman, kun hojii biyyaalessaa ta’ee, akkasumas murtiiwwan biyyaalessaa dhowwuu danda’uuf; isaan hundi akka argaman afeeraman (lak. 1, 2), akka hojiin sun kabajaan raawwatamuuf, akka isaan hundi gorsa kennanii fi gargaaran, akkasumas warri isa morman mormii gochuu irraa akka dhoorkaman. Paarlamaawwan ulfinaa fi humna mootota gaarii hin hir’isan, garuu deeggarsa guddaa isaaniif ta’u.

2. Walga’ii kanaaf haasawa gochuu mannaa, inni kitaaba seeraa akka isaaniif dubbifamu ajaje; dhugaa dubbachuuf, inni ofii isaa dubbise fakkaata (lak. 2), akka nama isaaniin baay’ee tuqamee fi isaanis akkasuma akka ta’an barbaaduutti. Yosiyaas dubbisaa ta’uu isaa gad-aantummaatti hin lakkoofne, Solomoon lallabaa ta’uu isaa akka hin lakkoofne, akkasumas Daawit ofii isaa mana Waaqayyoo keessatti eegduu balbalaa ta’uu isaa akka hin lakkoofne. Walga’ii namoota gurguddoo sana malees, inni waldaa namoota Yihudaa fi jiraattota Yerusaalem seera dubbifamu dhaga’uuf qaba ture. Dhugumatti, moototaaf beekumsa kitaaba qulqulluu mootummaa isaanii keessatti babal’isuun faayidaa qaba. Yoo uummanni seeraan bitamuu akka inni seeraan bulchuuf murtaa’e ta’e, mootummaan ni gammada. Namoonni hundi kitaaba qulqulluu beekuu qabu, akkasumas warri aangoo qaban hundi beekumsa isaa babal’isuu qabu.

3. Seerota dirqama isaanii keessatti isaan cimsuuf dhiheessuu mannaa, inni waldaan isaan hundi waliin Waaqayyoof of kennan dhiheesse, lak. 3. Kitaabni seeraa kitaaba kakuu ture, yoo isaan Waaqayyoof saba ta’an, inni isaaniif Waaqayyo ni ta’a; isaan asitti ga’ee isaanii raawwachuuf of kennu, sana booda Waaqayyo ga’ee isaa akka raawwatu shakkii tokko malee. (1.) Kakichi inni Waaqayyoon duukaa bu’uu isaanii ture, fedha isaa, ajajawwan isaa fi qophiiwwan isaa wajjin wal simuudhaan, waamicha isaa hundaaf deebii kennuu fi sochii isaa hunda hordofuu—ajajawwan isaa hunda, amalaan, sirnaan, fi seeraan, garaa isaanii guutuudhaan fi lubbuu isaanii guutuudhaan, of eeggannoo fi akeekkachiisa danda’amu hunda, dhugummaa, humna, ija jabina, fi murannoodhaan akka eegan, akkasumas haalawwan kakuu kanaa, abdiiwwan isaa irratti hirkachuudhaan akka guutan. (2.) Warri kakuu seenan, duraan dursee, mootii ofii isaa ture, inni utubaa isaa cinaa dhaabatee (2 Mootota 11:14) fi ifatti kakuu kanaaf fedha isaa ibse, akka fakkeenya isaaniif ta’uuf, akkasumas eegumsa isaa qofa osoo hin taane, hogganummaa isaa fi gargaarsa humni isaa ajajamuuf kennuu danda’u hunda akka isaaniif mirkaneessuuf. Hidhaa Waaqayyoof ta’uun bilisummaa moototaa illee hin hir’isu. Uummanni hundi akkasumas kakuu sanaaf dhaabate, jechuunis, fedha isaanii ibsanii fi isaaf ajajamuuf waadaa galan. Dirqama keenya kabaja danda’amu hunda waliin raawwachuuf of dirqisiisuun faayidaa guddaa qaba, kunis keessumaa cubbuutti deebi’uu fi wanta gaarii keessatti laafuu booda yeroo isaa eeggate. Nama yaada qajeelaa qabu hidhaa cimaa irraa hin dhiisu: cimaatti hidhi, cimaatti argi.

Lakk. 4-24

Asitti hojii haaromsaa mootota Yihudaa keessatti hin argamne, wantoota jibbisiisoo hundaa guutummaatti balleessuu fi hojii gaarii ulfina qabeessaaf bu’uura kaa’uu argina; asittis wantoota lamaan dinqisiifachuu dhabuu hin danda’u:-1. Wantoonni hamoon hedduun akkana turanii fi yeroo dheeraaf dhaabatan, akka asitti balleeffaman. 2. Wantoonni hamoon kun balleeffamanii fi abdii gaarii jireenya tasgabbaa’aa argisiisan jiraatanis, waggoota muraasa keessatti Yerusaalem guutummaatti balleeffamte, kunis ishee hin oolchine; sababiin isaa ummanni baay’een, erga kana hundaa booda, haaromuu jibbe. Namni baqsu hojii isaa hojjechuun isaa homaa hin buusu; kanaafis namoonni meetii fudhatama hin qabne isaan jedhu, Erm. 6:29, 30. Asitti haa ilaallu:

I. Yihudaa fi Yerusaalem keessa hamminni hammam akka ture fi jiraate.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6