ኢዮስያስ

ኢዮስያስ በግምት ከክርስቶስ ልደት በፊት ከ640 እስከ 609 ዓ.ዓ. የነገሠ የይሁዳ ንጉሥ ነበር። እርሱ የአሞን ልጅና የመናሴ የልጅ ልጅ ነበር (2ኛ ነገ 21:24, 26;1ኛ ዜና 3:14)። ኢዮስያስ በስምንት ዓመቱ ነገሠ፤ በኢየሩሳሌምም ሠላሳ አንድ ዓመት ገዛ (2ኛ ነገ 22:1;2ኛ ዜና 34:1)። ኢዮስያስ በሃይማኖታዊ ለውጦቹና የእግዚአብሔርን ሕግ ለመከተል ባለው ቁርጠኝነት ይታወቃል። በንግሡ በአሥራ ስምንተኛው ዓመት ኢዮስያስ ቤተ መቅደሱን ማደስ ጀመረ (2ኛ ነገ 22:3-7;2ኛ ዜና 34:8-13)። በእነዚህ ጥገናዎች ወቅት የሕጉ መጽሐፍ ተገኘ (2ኛ ነገ 22:8-13;2ኛ ዜና 34:14-21)። ኢዮስያስም የሕጉን ቃል በሰማ ጊዜ ንስሐ በመግባት ልብሱን ቀደደ፤ የነቢይቱንም የሑልዳን መመሪያ ፈለገ (2ኛ ነገ 22:11-20;2ኛ ዜና 34:22-28)። ከዚያም ኢዮስያስ አረማዊ የአምልኮ ቦታዎችን፣ ጣዖታትንና ልማዶችን ከይሁዳና ከኢየሩሳሌም በማስወገድ ሁሉን ያካተተ የሃይማኖት ለውጥ መራ (2ኛ ነገ 23:1-25;2ኛ ዜና 34:29-35:19)። በሕዝቡና በእግዚአብሔር መካከል ያለውን ቃል ኪዳን አድሶ ፋሲካን በታላቅ ቁርጠኝነት አከበረ (2ኛ ነገ 23:21-23;2ኛ ዜና 35:1-19)። የኢዮስያስ አገዛዝ እና ለውጦች በነቢያት ዘንድ ተመስግነዋል፤ ከእነዚህም መካከል ኤርምያስና ሶፎንያስ ይገኙበታል (Jer.1.2; 3.6; 22.11, 18; 25.1, 3; 26.1; 35.1; 36.1-2, 9;ሶፎ 1:1)። ሆኖም ኢዮስያስ በግብፅ ፈርዖን በንካኦ ላይ መጊዶ ላይ በተነሳ ጊዜ ሕይወቱ በአሳዛኝ ሁኔታ አበቃ፤ በጦርነትም ተገደለ (2ኛ ነገ 23:29-30;2ኛ ዜና 35:20-27)። ልጁም ኢዮአካዝ ተተካው (2ኛ ነገ 23:30;2ኛ ዜና 36:1)። ኢዮስያስ ያከናወናቸው ለውጦች ቢኖሩም የይሁዳ አለመታመን ቀጠለ፤ በመጨረሻም ሕዝቡ የባቢሎን ምርኮ ገጠመው (2ኛ ነገ 23:26-27;ኤር 25:1-14)። ያም ሆኖ ኢዮስያስ ሕዝቡን ወደ እግዚአብሔር ለመመለስ የፈለገ ጻድቅ ንጉሥ ሆኖ ይታወሳል።