2ኛ ነገሥት 21

21:1-9 ወጣቶች ብዙውን ጊዜ የራሳቸው ገዢዎች ለመሆን፣ ሀብትና ስልጣንንም በጊዜው ለመውረስ ይፈልጋሉ። ነገር ግን ይህ በአብዛኛው የወደፊት ደስታቸውን ያበላሻል፣ ለሌሎችም ክፋት ያመጣል። ወጣቶች እድሜ ልምድና አስተዋይነት እስከሚሰጣቸው ድረስ በወላጆች ወይም በአሳዳጊዎች እንክብካቤ ሥር መጠበቃቸው እጅግ የተሻለ ነው። ምንም እንኳን እንደነዚህ ያሉት ወጣቶች እምብዛም ባይደላደሉ፣ ከጊዜ በኋላ ግን ያመሰግናሉ።

ምናሴ በእግዚአብሔር ፊት ብዙ ክፋት አደረገ፤ እርሱን ሆን ብሎ ለማስቆጣት ያህል ነበር። እግዚአብሔር ካጠፋቸው አሕዛብ ይልቅ እርሱ የበለጠ ክፋት ፈጽሟል። ምናሴ ወደ ባቢሎን እስረኛ ሆኖ እስከ ተወሰደበት ጊዜ ድረስ ከክፉ ወደ ክፉ እየባሰበት ሄደ። ሕዝቡ ሞገሱን ለማግኘት እና የራሳቸው የበሰበሱ ምኞቶችም ስለሚመጥናቸው የሱን ፍላጎት ለመፈጸም ፈቃደኞች ነበሩ። በትላልቅ ማኅበረሰቦች ውስጥ በሚደረግ ተሐድሶ ወቅት፣ ብዙዎች ጊዜያዊ ፍላጎትን የሚያገለግሉ ብቻ ናቸው፤ በፈተናም ጊዜ ይወድቃሉ።

ምዕራፍ 21 በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የሁለት የይሁዳ ነገሥታት፣ የምናሴና የአሞን አጭር ግን አሳዛኝ የንግሥና ዘመን መግለጫ አለን።

I. ስለ ምናሴ፣ እዚህ ያለን መግለጫ ሁሉ፣

1. ራሱን ለኃጢአት፣ ለሁሉም ዓይነት ክፋት፣ ለጣዖት አምልኮና ለነፍስ ግድያ አሳልፎ ሰጠ (ቁ. 1-9 እና 16)።

2. ስለዚህ እግዚአብሔር እርሱንና ኢየሩሳሌምን በእርሱ ምክንያት ለጥፋት አሳልፎ ሰጠ (ቁ. 10-18)። በዜና መዋዕል መጽሐፍ ውስጥ ስለ ችግሮቹና ንስሐው መግለጫ አለን።

II. ስለ አሞን ደግሞ ኃጢአት ውስጥ እንደኖረ (ቁ. 19-22)፣ በሰይፍ በፍጥነት እንደሞተና መልካሙን ኢዮስያስን ተተኪው አድርጎ እንደተወ (ቁ. 23-26) ብቻ ተነግሮናል። በእነዚህ ሁለት ነገሥታት ዘመን ኢየሩሳሌም እጅግ ተበላሽታና ደካማ ሆናለች፤ በዚህም ምክንያት ወደ ጥፋቷ በፍጥነት ተጓዘች፤ ይህም አልዘገየም።

ቁጥር 1-9 ስለ ቀደመው ንግሥና ማሰላሰላችን ምንኛ አስደሳች ነበር! ጽዮን በክብሯ (ማለትም በንጽሕናዋና በድሏ)፣ ንጉሡም በውበቱ ምንኛ የሚያስደስቱ እይታዎች ነበሩን! (ኢሳይያስ 33:17 ሕዝቅያስን ስለሚያመለክት)፤ እናም (እዚያ እንደተከተለው፣ ቁ. 20) ኢየሩሳሌም የጽድቅ ከተማ ስለነበረች ጸጥ ያለች መኖሪያ ነበረች (ኢሳይያስ 1:26)። አሁን ግን የሚያሳዝን ሥራ በእጃችን አለ፤ ለመጓዝ የማያስደስት መሬት ነው፤ በከባድ ሁኔታ ከመጓዝ በቀር ምንም ማድረግ አንችልም። ወርቁ እንዴት ደበዘዘ፣ እጅግ የከበረው ወርቅስ እንዴት ተለወጠ! የኢየሩሳሌም ውበት ተበላሽቷል፤ ክብሯ ሁሉ፣ ደስታዋ ሁሉ ጠፍቶአል። እነዚህ ቁጥሮች የዚህን ንግሥና ዘመን በሁሉም ረገድ ከቀደመው ንግሥና ተቃራኒ፣ እናም በሆነ መንገድ የጥፋቱ መንስኤ የሚያደርገውን መግለጫ ይሰጣሉ።

I. ምናሴ በወጣትነቱ ነገሠ። በአሥራ ሁለት ዓመቱ ነገሠ (ቁ. 1)፤ አባቱ አርባ ሁለት ዓመት ሲሆነው፣ ከሕመሙ ከሦስት ዓመት በኋላ ተወለደ። ከዚህ በፊት ወንዶች ልጆች ቢኖሩት ኖሮ፣ ወይ ሞተው ነበር፣ ወይም ተስፋ የሌላቸው ተብለው ተጥለው ነበር። እስካሁን ድረስ በእርሱ ውስጥ ምንም መጥፎ ነገር አያውቁም ነበር፤ መልካም እንደሚሆንም ተስፋ አድርገው ነበር፤ ነገር ግን እጅግ መጥፎ ሆነ፤ ምናልባትም በወጣትነቱ ወደ ዙፋን መምጣቱ ለዚህ አስተዋጽኦ አድርጎ ሊሆን ይችላል፤ ይህም ግን በምንም መንገድ አያጸድቀውም፤ ምክንያቱም የልጅ ልጁ ኢዮስያስ ከእርሱ በወጣትነት ዕድሜው ወደ ዙፋን መጥቶ መልካም አድርጓል። ነገር ግን ወጣት ስለነበር፣

1. በክብሩ ተኩራራና ኩሩ ሆነ፤ እጅግ ታላቅ ስለነበር ራሱን እጅግ ጥበበኛ አድርጎ በማሰብ፣ አባቱ ያደረገውን በማፍረስ ራሱን ከፍ አደረገ። ጀማሪዎች በኩራት ተነፍተው የዲያብሎስን ፍርድ ውስጥ መውደቃቸው የተለመደ ነው።

2. ለማታለል አድብተው በነበሩ አታላዮች በቀላሉ ተጽዕኖ ተደረገበትና ወደ ጎን ተሳበ። ለሕዝቅያስ ተሐድሶ ጠላቶች የነበሩትና ለአሮጌው ጣዖት አምልኮ ፍቅር የያዛቸው ሰዎች አሞካሹት፤ በዚህም ጆሮውን አገኙና ሥልጣኑን እንደፈለጉ ተጠቀሙበት። ብዙዎች ክብራቸውንና ንብረታቸውን በጣም ቀደም ብለው በማግኘታቸው ወድመዋል።

II. ለረጅም ጊዜ ነገሠ፤ ከይሁዳ ነገሥታት ሁሉ ረጅሙን ዘመን፣ ሃምሳ አምስት ዓመት ነገሠ። ይህ ረጅም የነበረው ብቸኛው እጅግ መጥፎ ንግሥና ነበር፤ የዮራም ስምንት ዓመት ብቻ ነበር፣ የአካዝ ደግሞ አስራ ስድስት፤ ምናሴን በተመለከተ ግን፣ በንግሥናው መጀመሪያ ላይ ለተወሰነ ጊዜ ነገሮች አባቱ በለቀቀበት መንገድ እንደቀጠሉ፣ እናም በንግሥናው መጨረሻ ላይ፣ ከንስሐው በኋላ፣ ሃይማኖት እንደገና እንደተጠናከረ ተስፋ እናደርጋለን፤ እናም፣ ነገሮች እጅግ የከፉ በነበሩበት ጊዜም ቢሆን እግዚአብሔር ታማኝነታቸውን የጠበቁ ቀሪዎች እንደነበሩት ምንም ጥርጥር የለውም። ለረጅም ጊዜ ቢነግሥም፣ ከዚህ ጊዜ ውስጥ የተወሰነውን በባቢሎን እስረኛ ነበር፤ ይህም ከእነዚህ ዓመታት ቅናሽ ተደርጎ ሊታይ ይችላል፤ ምንም እንኳን በቁጥር ውስጥ ቢቆጠሩም ምክንያቱም ያኔ ንስሐ ገብቶ ማሻሻል ጀመረ።

III. እጅግ መጥፎ አገዛዝ ነበረው።

1. በአጠቃላይ፣ (1.) በእግዚአብሔር ፊት ክፉ የሆነውን አደረገ፤ ይህም መልካም ትምህርት ስላገኘ ክፉ መሆኑን ማወቅ የማይቀር ነበር (ቁ. 2)፦ እግዚአብሔርን ለማስቆጣት ያህል በእግዚአብሔር ፊት ብዙ ክፋት ሠራ (ቁ. 6)። (2.) የአሕዛብን አስጸያፊ ነገሮች (ቁ. 2) እና የአካዝን (ቁ. 3) አደረገ፤ የከነዓን ሕዝቦችም ሆኑ የአካዝ ቤት በጣዖት አምልኮአቸው ምክንያት ስለደረሰባቸው ጥፋት ማስጠንቀቂያ አልወሰደም፤ እንዲያውም (ቁ. 9) እግዚአብሔር ካጠፋቸው ሕዝቦች ይልቅ ብዙ ክፋት ሠራ። ቅዱስ ዘር ሲበላሽ፣ ብዙውን ጊዜ ከክፉዎቹ ዓለማውያን የባሰ ይሆናል።

2. በይበልጥ ደግሞ፣ (1.) አባቱ ያፈረሳቸውን ከፍ ያሉ ቦታዎች እንደገና ሠራ (ቁ. 3)። በዚህም መልካሙ አባቱ በእግዚአብሔር ዘንድ ምን ያህል እንደተወደደና በሰዎች ዘንድ እንደተከበረ እያወቀ፣ አባቱን ረገጠውና ትዝታውን አዋረደ። ምናልባትም ከረብሻቄ አስተሳሰብ (ምዕ. 18:22) ጋር ተስማምቶ ነበር፤ ሕዝቅያስ እነዚያን ከፍ ያሉ ቦታዎች በማፍረሱ ስህተት እንደሠራ፣ እናም እግዚአብሔርን ለማክበርና ሕዝቡን ለመገንባትና ለማመቻቸት እንደገና እንደሠራቸው አስመስሎ ነበር። በዚህ ጀመረ፣ ነገር ግን ወደ የባሰ ነገር ቀጠለ፤ ምክንያቱም፣ (2.) ሌሎች አማልክትን፣ በኣልንና አስታሮትን (እኛም ዐፀድ ብለን የምንተረጉመውን)፣ እና የሰማይ ሠራዊትን ሁሉ፣ ፀሐይንና ጨረቃን፣ ሌሎች ፕላኔቶችንና ከዋክብትን አቆመ፤ እነዚህን አመለከና አገለገለ (ቁ. 3)፤ ለሠራቸው ምስሎች ስማቸውን ሰጠ፣ ከዚያም ሰገደላቸውና ከእነርሱ እርዳታ ለመነ። ለእነዚህም መሠዊያዎችን ሠራ (ቁ. 5)፣ እናም በእነዚህ መሠዊያዎች ላይ መሥዋዕቶችን አቀረበ፣ ምንም ጥርጥር የለውም። (3.) ልጁን በእሳት አሳለፈ፤ በዚህም ለእግዚአብሔር የተወሰነበትን የመገረዝ ምልክት በመናቅ ለሞሎክ አምላኪ አድርጎ አቀረበው። (4.) ዲያብሎስን የእርሱ ጠንቋይ አደረገ፤ ኡሪምንና ትንቢትንም በመናቅ፣ እንደ ሳኦል አስማትን ተጠቀመና ከመናፍስት ጋር ተገናኘ (ቁ. 6)። ጠንቋዮችና ኮከብ ቆጣሪዎች (በከዋክብት ወይም በደመና፣ መልካምና መጥፎ ቀናት፣ መልካምም ሆነ መጥፎ ምልክቶች፣ የወፎች በረራ፣ ወይም የእንስሳት ውስጠኛ አካላት የወደፊቱን ለመተንበይ የሚሞክሩ) በእርሱ ዘንድ ታላላቅ ሰዎች፣ የቅርብ ወዳጆቹ፣ ሚስጥረኞቹ ነበሩ፤ ጥበባቸው ምናቡን አስደሰተ፣ እምነቱንም አገኘ፣ ምክሮቹም በእነርሱ መሪነት ነበሩ። (5.) በኋላም (ቁ. 16) የራሱን ስሜትና በቀል ለማርካት ብዙ ንጹሕ ደም እንዳፈሰሰ እናገኛለን፤ አንዳንዶቹ ምናልባት በድብቅ ተገድለዋል፣ ሌሎች ደግሞ በሕግ ሽፋን ተወግደዋል። ምናልባትም ያፈሰሰው ደም አብዛኛው ጣዖት አምልኮን የተቃወሙና የመሰከሩ፣ ለበኣልም ያልሰገዱ ሰዎች ደም ነበር። የነቢያት ደም በተለየ መንገድ በኢየሩሳሌም ላይ ተከሷል፤ ብዙዎቹንም እንደገደለ አይቀርም። የአይሁድ ወግ ነቢዩ ኢሳይያስን በመጋዝ እንዲሰነጠቅ እንዳደረገ ይናገራል፤ ብዙዎችም ሐዋርያው በዕብራውያን 11:37 ላይ እንዲህ ስለተሰቃዩት ሲናገር ይህንን እንደሚያመለክት ያስባሉ።

3. የምናሴን ጣዖት አምልኮ የሚያባብሱ ሦስት ነገሮች እዚህ ተጠቅሰዋል፦ (1.) ምስሎቹንና መሠዊያዎቹን በእግዚአብሔር ቤት (ቁ.