ኦሪት ዘኍልቍ 31

ምዕራፍ 31 ይህ ምዕራፍ "የእግዚአብሔር ጦርነቶች መጽሐፍ" ውስጥ የሚገኝ ሲሆን፣ ምናልባትም በዚያ ውስጥ የተካተተ ሊሆን ይችላል። ይህ ቅዱስ ጦርነት፣ ከሚድያናውያን ጋር የተደረገ ጦርነት ታሪክ ነው። እዚህ ላይ የሚከተሉት ይገኛሉ፦

I. ለጦርነቱ የተሰጠ መለኮታዊ ትእዛዝ (ቁ. 1, 2)።

II. ጦርነቱን መጀመር (ቁ. 3-6)።

III. የጦርነቱ የከበረ ስኬት (ቁ. 7–12)።

IV. ከጦርነቱ በድል መመለሳቸው።

1. ሙሴ ለወታደሮቹ የሰጠው ክብር (ቁ. 13)።

2. ሴቶቹን በመተው የሰጣቸው ተግሣጽ (ቁ. 14–18)።

3. ራሳቸውንና ንብረታቸውን እንዲያነጹ የሰጣቸው መመሪያ (ቁ. 19–24)።

4. የወሰዱትን ምርኮ መከፋፈል፣ ግማሹ ለወታደሮቹ፣ ሌላው ለጉባኤው፣ ከእያንዳንዳቸውም ለእግዚአብሔር ግብር (ቁ. 25–47)።

5. የመኮንኖቹ የፈቃደኝነት መባ (ቁ. 48፣ ወዘተ)።

ቁጥር 1-6 እዚህ ላይ፣

I. የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር ሙሴን በሚድያናውያን ላይ ጦርነት እንዲያደርግ አዘዘው፣ እናም የእርሱ ትእዛዝ ይህን ጦርነት ያጸድቀዋል እንጂ፣ ያለ እንደዚህ ያለ ትእዛዝ ተመሳሳይ ጦርነትን ለማጽደቅ አያገለግልም። ሚድያናውያን በአብርሃም ከኬጡራ የተወለዱ ዘሮች ነበሩ (ዘፍጥረት 25:2)። አንዳንዶቹ ከከነዓን በስተደቡብ ሰፍረው ነበር፣ ከእነርሱም መካከል ዮቶር ይኖር ነበር፣ እነርሱም የእውነተኛውን አምላክ አምልኮ ጠብቀው ነበር፤ ነገር ግን እነዚህ ከከነዓን በስተምሥራቅ ሰፍረው ነበር፣ ጣዖት አምልኮ ውስጥም ወድቀው ነበር፣ ለሞዓባውያን ጎረቤቶችና አጋሮችም ነበሩ። ምድራቸው ለእስራኤል እንዲሰጥ አልተወሰነም ነበር፣ እስራኤልም በመካከላቸው መጥፎ ሴቶቻቸውን ልከው ወደ ዝሙትና ጣዖት አምልኮ ባይስቧቸው ኖሮ ከእነርሱ ጋር አይጋጩም ነበር። ይህ ነበር ቅስቀሳው፣ ይህ ነበር ጠብ። ለዚህም (እግዚአብሔር ይላል) እስራኤልን ከሚድያናውያን በቀል (ቁ. 2)።

1. እግዚአብሔር ሚድያናውያን እንዲቀጡ ፈለገ፣ በእስራኤል ሰፈር አቅራቢያ በሚገኘው የአገራቸው ክፍል ላይ ወረራ እንዲደረግ፣ እናም ምናልባትም ከሞዓባውያን ይልቅ በዚህ ክፋት ውስጥ የበለጠ የተሳተፉት እነርሱ ስለነበሩ፣ ሞዓባውያን ተተዉ። እግዚአብሔር ወደ ኃጢአት የሚስቡንን እንደ ከባዱ ጠላቶቻችን እንድንቆጥርና እንድንርቃቸው ይፈልጋል፤ እናም እያንዳንዱ ሰው በራሱ ምኞት ሲሳብና ሲታለል ስለሚፈተን፣ እነዚህም በተንኮላቸው የሚያጠምዱን ሚድያናውያን ናቸውና፣ በእነርሱ ላይ በቀልን መፈጸም አለብን፣ ከእነርሱ ጋር ስምምነት አለማድረግ ብቻ ሳይሆን፣ ራስን በመግዛት ሕይወት በእነርሱ ላይ ጦርነት ማድረግ አለብን። እግዚአብሔር ለሚድያናውያን ፈተናዎች በመሸነፋቸው በራሱ ሕዝብ ላይ በቀልን ፈጽሞ ነበር፤ አሁን ደግሞ ፈተናውን የሰጡት ሚድያናውያን ሊጠየቁ ይገባል፣ ምክንያቱም የተታለለውና አታላዩ የእርሱ ናቸውና (ኢዮብ 12:16)፣ ሁለቱም ለፍርድ ወንበሩ ተጠያቂ ናቸው፤ ፍርድም በእግዚአብሔር ቤት ቢጀምርም፣ በዚያ አያልቅም (1 ጴጥሮስ 4:17)። ስህተቶችንና ብልሹነትን ወደ ቤተ ክርስቲያን ባስገቡት ላይ በቀል የሚፈጸምበት ቀን ይመጣል፣ ሰዎችን ያታለለው ዲያብሎስም በእሳት ባሕር ውስጥ ይጣላል። እስራኤል ከአማሌቅ ጋር የነበራቸው ጠብ፣ በእነርሱ ላይ ስለተዋጉ፣ ከረጅም ጊዜ በኋላ ነው የተበቀሉት፤ ነገር ግን ያበላሹአቸውን ከሚድያናውያን ጋር የነበራቸው ጠብ በፍጥነት ተበቀሉ፣ ምክንያቱም እነርሱ እጅግ አደገኛና ተንኮለኛ ጠላቶች ተደርገው ስለተቆጠሩ።

2. እግዚአብሔር ይህ በሙሴ እንዲደረግ ፈለገ፣ በሕይወት ዘመኑ፣ ያንን ጉዳት እጅግ የተጸየፈው እርሱ በቀል ሲፈጸምበት የማየት እርካታ እንዲያገኝ። "ይህን ፍርድ በእግዚአብሔርና በእስራኤል ጠላቶች ላይ ሲፈጸም እይ፣ ከዚያም በኋላ ወደ ሕዝብህ ትሰበሰባለህ።" ይህ ሙሴ ከዚህ በኋላ ሊያከናውነው የሚገባው የዚህ ዓይነት ብቸኛ አገልግሎት ነበር፣ ከዚያም እንደ ቅጥር ሠራተኛ ቀኑን አጠናቋል፣ ዕረፍቱንም ያገኛል—ወደ ዕረፍት ይገባል፤ እስከዚህ ድረስ ነው አገልግሎቱ የሚመጣው፣ ከዚያ በላይ አይደለም፤ የከነዓን ጦርነቶች በሌላ እጅ መካሄድ አለባቸው። ማስታወሻ፦ እግዚአብሔር አንዳንድ ጊዜ ጠቃሚ ሰዎችን እኛ በጣም በሚያስፈልጉን ጊዜ ያስወግዳል፤ ነገር ግን ይህ ሊያረካን ይገባል፣ ምክንያቱም የተሾመላቸውን ሥራ እስኪያጠናቅቁ ድረስ ፈጽሞ አይወገዱም።

II. ሙሴ ሕዝቡ ለዚህ ዘመቻ እንዲዘጋጁ አዘዘ (ቁ. 3)። የሰፈሩ ሙሉ አካል እንዲንቀሳቀስ አልፈለገም፣ ነገር ግን ከራሳቸው መካከል በጣም ብቁ የሆኑትን ወይም በጣም ፈቃደኛ የሆኑትን ለጦርነት ማስታጠቅ አለባቸው፣ እናም የእግዚአብሔርን በቀል በሚድያናውያን ላይ መፈጸም አለባቸው። እግዚአብሔር "እስራኤልን በቀል" አለ፤ ሙሴ ደግሞ "እግዚአብሔርን በቀል" አለ፤ ምክንያቱም የእግዚአብሔርና የእስራኤል ፍላጎቶች የተዋሃዱ ናቸውና፣ የሁለቱም ዓላማ አንድና ተመሳሳይ ነው። እግዚአብሔር በሚያደርገው ነገር ሁሉ ለእስራኤል ክብር ቀናተኛ መሆኑን ካሳየ፣ በእርግጥ እስራኤል በሚያደርጉት ነገር ሁሉ ለእግዚአብሔር ክብር ቀናተኞች መሆን አለባቸው። የራሳችንን በቀል ማጽደቅ የምንችለው በእግዚአብሔር በቀል ውስጥ ስንሳተፍ ብቻ ነው። አይደለም፣ በዚህ ምክንያት ራሳችንን እንድንበቀል ተከልክለናል፣ ምክንያቱም እግዚአብሔር "በቀል የእኔ ነው፣ እኔ እመልሳለሁ" ብሏልና።

III. በዚህ መሠረት ለዚህ አገልግሎት ጦር ተመደበ፣ ከእያንዳንዱ ነገድ 1000፣ በጠቅላላው 12,000፣ ሊልኩት ከሚችሉት ጋር ሲነጻጸር አነስተኛ ቁጥር ነው፣ እናም ሊዋጉት ከተላኩት ጠላቶች ቁጥር ጋር ሲነጻጸርም አነስተኛ ሊሆን ይችላል። ነገር ግን እግዚአብሔር በብዙ ወይም በጥቂት ማዳን ለእርሱ አንድ እንደሆነ ሊያስተምራቸው ፈለገ (1 ሳሙኤል 14:6)።

IV. የአልዓዛር ልጅ ፊንሐስ ከእነርሱ ጋር ተላከ። በዚህ ታላቅ ተግባር ውስጥ ስለ ኢያሱ አለመጠቀሱ እንግዳ ነገር ነው። የእነዚህ ኃይሎች አዛዥ ከሆነ፣ ሲመራቸው ለምን አናገኘውም? በቤት ውስጥ ከቆየ፣ ሲመለሱ ከሙሴ ጋር ሲገናኝ ለምን አናገኘውም? ምናልባትም እያንዳንዱ ነገድ የራሱ የሺህ አለቃ ስላለው፣ አጠቃላይ አዛዥ አልነበረም፣ ነገር ግን በምድረ በዳ በነበራቸው የጉዞ ቅደም ተከተል፣ ይሁዳ መጀመሪያ፣ የተቀሩትም በየቦታቸው፣ በየራሳቸው አለቆች ትእዛዝ ሥር፣ በቁ. 48 እንደተጠቀሰው ቀጠሉ። ነገር ግን ጦርነቱ ቅዱስ ጦርነት ስለነበር፣ ፊንሐስ የጋራ መሪያቸው ነበር፣ የአዛዥነት ቦታን ለመሙላት ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ቃል፣ የጦር ምክር ቤቶቻቸውን ውሳኔዎች ለመወሰን ነበር፣ በዚህም የሺህ አለቆች ሁሉ ይስማማሉ፣ እናም በዚህ መሠረትም በጋራ ይሠራሉ። ስለዚህም ቅዱሳን መሣሪያዎችን ወይም ዕቃዎችን ይዞ ሄደ፣ ምናልባትም የፍርድ ደረትን፣ በዚህም እግዚአብሔር በማንኛውም አስቸኳይ ሁኔታ ሊመከር ይችላል። እርሱ ገና ሊቀ ካህን ባይሆንም፣ ለዚህ ልዩ አጋጣሚ—ኡሪምንና ቱሚምን ለመሸከም ሊሾም ይችላል (እንደ 1 ሳሙኤል 23:6)። እናም ፊንሐስን በዚህ ዘመቻ እንዲመራ ለመላክ ልዩ ምክንያት ነበር፤ እርሱ ሚድያናውያንና እስራኤልን ለማጥመድ በተጠቀሙባቸው እርግማን የተሞሉ ዘዴዎች ላይ ባሳየው ቅንዓት ቀደም ሲል ራሱን አሳይቷል፣ በፈኦር ጉዳይ ላይ በነበራት እፍረት ምክንያት ከሚድያናውያን ዋና ቤተሰብ የሆነችውን ኮዝቢን በገደለ ጊዜ (ምዕ. 25:15)። በተለየ ወንጀለኛ ላይ የፍትሕን ሰይፍ በጥሩ ሁኔታ የተጠቀመው እርሱ፣ በጠቅላላው ሕዝብ ላይ የጦርነትን ሰይፍ ለመምራት የተሻለ ብቃት ነበረው። በጥቂት ነገሮች ታማኝ ነበርክ፣ በብዙ ነገሮች ላይ እሾምሃለሁ።

ከዘኍልቁ 31:1-6

ያለ እግዚአብሔር ትእዛዝ በግል ለመበቀል የሚደፍሩ እንዲሁም በምኞት፣ በስግብግብነት ወይም በቂም ተነሳስተው ጦርነት የሚከፍቱና መንግሥታትን የሚያጠፉ ሁሉ አንድ ቀን ለእርሱ መልስ መስጠት አለባቸው። ነገር ግን እግዚአብሔር የመሬት መንቀጥቀጥን፣ ወረርሽኝን ወይም ረሃብን ከመላክ ይልቅ የራሱን ዓላማ ለመበቀል ማንኛውንም ሕዝብ ሥልጣን ለመስጠትና ለማዘዝ ከወደደ፣ እንዲህ ያለ ትእዛዝ በእርግጥ ፍትሐዊና ትክክል ነው። እስራኤላውያን እንዲህ ያለ ትእዛዝ ማሳየት ይችሉ ነበር፤ ምንም እንኳ አሁን ማንም ሰው እንዲህ ማድረግ ባይችልም። የእነርሱ ጦርነቶች በቀጥታ በመለኮታዊ መመሪያ ተጀምረው የተካሄዱ ነበሩ፤ በተአምራትም እንዲያሸንፉ ተደርገዋል። ክፉዎቹ ከነአናውያን የእነርሱን ፍርድ አይገባቸውም ነበር ብሎ ማስረዳት እስካልተቻለ ድረስ፣ ተቃዋሚዎች የሚያሳዩት ለእግዚአብሔር ያላቸውን ጥላቻና ለጠላቶቹ ያላቸውን ፍቅር ብቻ ነው። ሰው የኃጢአትን ክፋት ያቃልለዋል፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ይጠየፈዋል። ይህ የኃጢአታቸውን ልክ የሞሉትን ብሔራት አስከፊ ፍጻሜ ያስረዳል (ወይም አስከፊ ቅጣት ያስረዳል)።

ቁጥር 7-12

እዚህ ላይ፣ 1. ይህ የእስራኤላውያን ትንሽ ሠራዊት በመለኮታዊ ትእዛዝ፣ መሪነትና ትዕዛዝ በምድያም ምድር ላይ ያደረገው ወረራ ተገልጿል። በምድያማውያን ላይ ወግተዋል። በመጀመሪያ የጦርነቱን ምክንያት የሚያሳይ መግለጫ አውጥተው የክፋት መሪዎችን ለፍርድ እንዲያስረክቡ መጠየቃቸው በጣም አይቀርም፤ ምክንያቱም በኋላ ሕጉ (ዘዳ. 20:10) እንዲህ ነበርና፣ እንዲሁም ልማዱም (መሳ. 20:12, 13) እንዲህ ነበር። ነገር ግን ምድያማውያን ያደረጉትን በማጽደቅና ያደረጉትን በመደገፍ፣ እስራኤላውያን በእግዚአብሔርና በሕዝባቸው ላይ ባላቸው ቅንዓት በተነሳ ቅዱስ ቁጣ በእሳትና በሰይፍ አጠቋቸው።

2. በዚህ ወረራ ያደረጉት ግድያ (ወታደራዊ ግድያ)። (1.) ሁሉንም ወንዶች ገደሉ (ቁ. 7)፤ ማለትም በሄዱበት ሁሉ ያገኟቸውን ሁሉ በሰይፍ ገደሉ፣ ምሕረትም አላደረጉም። ነገር ግን የሕዝቡን ወንዶች ሁሉ እንዳልገደሉ እርግጠኛ ነው፤ ምክንያቱም በጊዴዎን ዘመን ምድያማውያን ለእስራኤል ኃይለኛና አስፈሪ ጠላት ሆነው እናገኛቸዋለንና፤ እነርሱም የዚህ አገር ምድያማውያን ነበሩ፣ የምሥራቅ ልጆች ተብለው ተቆጥረዋልና (መሳ. 6:3)። (2.) የምድያምን ነገሥታት ገደሉ፤ እነርሱም የምድያም ሽማግሌዎች (ምዕ. 22:4) እና የሲሆን አለቆች (ኢያሱ 13:21) ተብለው የተጠሩት ናቸው። ከእነዚህ አምስት አለቆች መካከል አንዱ ዞር ተብሎ ተጠቅሷል፤ እርሱም ምናልባት ኮዝቢ የተባለችው ሴት ልጁ የነበረችው ዞር ሊሆን ይችላል (ምዕ. 25:15)። (3.) ባላምን ገደሉት።