ኦሪት ዘጸአት 28

እስከዚህ ጊዜ ድረስ የቤተሰቦች ራሶች ካህናት ነበሩ፤ መስዋዕትም ያቀርቡ ነበር። አሁን ግን ይህ አገልግሎት በአሮን ቤተሰብ ላይ ብቻ ተወስኖ ነበር፤ ይህም የወንጌል ዘመን እስኪመጣ ድረስ እንደዚያው ቀጠለ። ቅዱሳት ልብሶች ካህናትን ከሕዝቡ የሚለዩ ብቻ ሳይሆኑ፣ የሃይማኖት አገልጋዮች ዘወትር ሊያሳዩት የሚገባው የክብርና የውበት፣ የመለያቸው ምልክት የሆነ የቅዱስ ምግባር አምሳያዎችም ነበሩ፤ ያለዚህም ማንነታቸውና አገልግሎታቸው ይናቃል። እነርሱም የመለኮታዊ ግርማ ክብርንና የፍጹም ቅድስና ውበትን ያመለክቱ ነበር፤ ይህም ኢየሱስ ክርስቶስን ታላቁ ሊቀ ካህን ያደረገው ነው። ነገር ግን በወንጌል ዘመን የእኛ ማጌጫ በወርቅና ውድ ልብስ መሆን የለበትም፤ የመዳን ልብሶች፣ የጽድቅም ካባ እንጂ።

ምዕራፍ 28 የአምልኮ ስፍራው እንዲዘጋጅ ትእዛዝ ከተሰጠ በኋላ፣ በዚህና በሚቀጥለው ምዕራፍ በእስራኤል አምላክ አገልጋዮች ሆነው በዚህ ቅዱስ ስፍራ የሚያገለግሉትን ካህናት በተመለከተ ጥንቃቄ ተደርጓል። በመካከላቸው ለመኖር ያለውን ዓላማ ምልክት አድርጎ አገልጋዮችን ቀጠረ። በዚህ ምዕራፍ፣

I. አገልጋዮቹ የሚሆኑትን ሰዎች መረጠ (ቁ. 1)።

II. ልብሳቸውን አዘዘ፤ ሥራቸው ቅዱስ ስለነበር ልብሳቸውም ቅዱስ መሆን አለበት፣ አሁን ሊሠራ ላለው ቤት ክብርም ተመጣጣኝ መሆን አለበት (ቁ. 2-5)።

1. የዋና አገልጋዩን፣ የሊቀ ካህናቱን ልብሶች አዘዘ፣ እነርሱም እጅግ ውድ ነበሩ። (1.) ኤፉድና መታጠቂያ (ቁ. 6–14)። (2.) የፍርድ ደረት ኪስ (ቁ. 15–29)፣ በውስጡም ኡሪምና ቱሚም መግባት አለባቸው (ቁ. 30)። (3.) የኤፉድ ቀሚስ (ቁ. 31–35)። (4.) ሚጥራ (ቁ. 36–39)።

2. የበታች ካህናት ልብሶች (ቁ. 40–43)። እነዚህም ደግሞ የሚመጡት መልካም ነገሮች ጥላ ነበሩ።

ቁጥር 1-5 እዚህ ላይ፣

I. ካህናቱ ተሰየሙ፡ አሮንና ልጆቹ (ቁ. 1)። እስከዚያ ጊዜ ድረስ እያንዳንዱ የቤተሰብ ራስ ለቤተሰቡ ካህን ነበር፣ እንደ አስፈላጊነቱ በምድር መሠዊያዎች ላይም ያቀርብ ነበር፤ አሁን ግን የእስራኤል ቤተሰቦች ወደ አንድ ሕዝብነት መደራጀት ሲጀምሩ፣ እናም የአንድነታቸው ግልጽ ማዕከል እንዲሆን የመገናኛ ድንኳን ሊሠራ ሲል፣ የሕዝብ ክህነት መቋቋም አስፈላጊ ሆነ። እስከዚያ ጊዜ ድረስ ያገለገለው ሙሴ፣ ስለዚህም ከእግዚአብሔር ካህናት መካከል የሚቆጠር (መዝ. 99:6)፣ ለሕዝቡ ነቢይ ሆኖ ምሥጢርን ለመጠየቅና እንደ መሪም በመካከላቸው ለመፍረድ በቂ ሥራ ነበረው፤ ሁሉንም ክብር ለራሱ ለመውሰድ ወይም በዘር የሚተላለፈውን ክህነት በቤተሰቡ ላይ ለማውረስ አልፈለገም፣ ይልቁንም ወንድሙ አሮን በዚህ አገልግሎት ሲሾም እና ከእርሱ በኋላ ልጆቹ ሲሾሙ በማየቱ እጅግ ተደስቶ ነበር፣ ምንም እንኳን እርሱ ታላቅ ቢሆንም ከእርሱ በኋላ ልጆቹ ተራ ሌዋውያን ብቻ ይሆናሉ። ይህ የታላቁ ሰው ትህትና ምሳሌ ነው፣ ለራሱ ቤተሰብ ከፍ ከፍ ማለት ብዙም ግድ እንደሌለው በማሳየቱም ለእግዚአብሔር ክብር ያለውን ቅን አሳቢነት ያሳያል። ለታናሽ ወንድሙ ሙሴ በትህትና እንደ ነቢይ ያገለገለው እና አገልግሎቱን ያልተቀበለው አሮን (ዘጸ. 7:1)፣ አሁን ካህን፣ ለእግዚአብሔርም ሊቀ ካህን ሆኖ ከፍ ከፍ ብሏል፤ ራሳቸውን የሚያዋርዱትን እርሱ ከፍ ከፍ ያደርጋቸዋልና። ማንም ሰው ይህን ክብር ለራሱ ሊወስድ አይችልም፣ በእግዚአብሔር የተጠራው እንጂ (ዕብ. 5:4)። እግዚአብሔር ስለ እስራኤል በአጠቃላይ ለእርሱ የካህናት መንግሥት እንደሚሆኑ ተናግሮ ነበር (ዘጸ. 19:6)። ነገር ግን በመሠዊያው የሚያገለግሉ ሰዎች ራሳቸውን ሙሉ በሙሉ ለአገልግሎቱ መስጠት አስፈላጊ ስለነበር፣ እናም የሁሉም ሰው ሥራ የሆነው በቅርቡ የማንም ሰው ሥራ ስለሚሆን፣ እግዚአብሔር ከእነርሱ መካከል አንድን ቤተሰብ፣ አባትና አራት ልጆቹን፣ የካህናት ቤተሰብ እንዲሆኑ መረጠ፤ ከዚህም የአሮን ዘር የብሉይ ኪዳንና የአዲስ ኪዳን አይሁድ ቤተ ክርስቲያን ካህናት ሁሉ ወጡ። እውነተኛ ቅድስና፣ ሥርዓታዊ ቅድስና እንደነበረው፣ በቤተሰብ ውስጥ በውርስ ሲተላለፍ የተባረከ ነገር ነው።

II. የካህናት ልብሶች ለክብርና ለውበት ተሾሙ (ቁ. 2)። አንዳንድ እጅግ ውድ የሆኑ ቁሳቁሶች መዘጋጀት ነበረባቸው (ቁ. 5)፣ እናም ምርጥ ባለሙያዎች እንዲሠሩባቸው ተቀጠሩ፣ የእነርሱንም ችሎታ እግዚአብሔር ለዚህ ዓላማ በልዩ ስጦታ እጅግ ከፍ ወዳለ ደረጃ ያሳድገዋል (ቁ. 3)። ማስታወሻ፡- በብልሃትም ቢሆን የላቀ ችሎታ የእግዚአብሔር ስጦታ ነው፣ ከእርሱ ዘንድ የሚመጣ ነው፣ እናም አስፈላጊ ሲሆን ለእርሱ ጥቅም ላይ መዋል አለበት። ገበሬውን ጥበብ የሚያስተምረው ነጋዴውንም ያስተምራል፤ ስለዚህ ሁለቱም በትርፋቸው እግዚአብሔርን ማክበር አለባቸው። የሰው ልጅ ትምህርት በተለይ ለክህነት አገልግሎት መወሰን አለበት፣ እናም ቅዱስ ነገሮችን የሚያገለግሉትን ለማስዋብ ጥቅም ላይ መዋል አለበት። የተሾሙት ልብሶች፣

1. አራት ሲሆኑ፣ ሊቀ ካህናቱም ሆኑ የበታች ካህናት የሚለብሷቸው ነበሩ፣ እነርሱም የተልባ እግር ቁምጣ፣ የተልባ እግር ቀሚስ፣ የሚያስሩበት የተልባ እግር መታጠቂያ፣ እና ጥምጣም ወይም ራስ ቁር፤ ሊቀ ካህናቱ የሚለብሰው ደግሞ ሚጥራ ይባላል።

2. አራት ተጨማሪ ደግሞ ለሊቀ ካህናቱ ብቻ የተለዩ ነበሩ፣ እነርሱም ኤፉድ፣ ከጥበብ የተሠራ መታጠቂያው ጋር፣ የፍርድ ደረት ኪስ፣ ከታች ደወሎችና ሮማን ያሉት ረዥም ቀሚስ፣ እና በግንባሩ ላይ ያለው የወርቅ ሰሌዳ። እነዚህ የከበሩ ልብሶች የተሾሙት፣ (1.) ካህናቱ ራሳቸው የአገልግሎታቸውን ክብር እንዲያስታውሱ እና በተገቢው ሥርዓት እንዲመላለሱ ነው። (2.) ሕዝቡም አገልጋዮቹ በእንደዚህ ዓይነት ግርማ ሞገስ የሚታዩትን አምላክ ቅዱስ አክብሮት እንዲያድርባቸው ነው። (3.) ካህናቱ ራሱን ያለ ነቀፋ ለእግዚአብሔር የሚያቀርበው የክርስቶስ ምሳሌ እንዲሆኑ፣ እንዲሁም የቅድስና ውበት የተጎናጸፉ፣ በእርሱም ለእግዚአብሔር የተቀደሱ የሁሉም ክርስቲያኖች ምሳሌ እንዲሆኑ ነው። አሁን በወንጌል ዘመን የእኛ ማስዋቢያ፣ የካህናትም ሆነ የክርስቲያኖች፣ ከወርቅና ከዕንቁ፣ ከውድ ልብስም መሆን የለበትም፣ ይልቁንም የመዳን ልብስና የጽድቅ ልብስ ነው (ኢሳ. 61:10፤ መዝ. 132:9, 16)። ሊቀ ካህናቱ ኢያሱ የለበሰው የቆሸሸ ልብስ ከክህነቱ ጋር የተጣበቀውን ኃጢአት እንደሚያመለክት፣ ከእርሱም እንዲነጻ ጥንቃቄ እንደተደረገ (ዘካ. 3:3, 4)፣ እንዲሁ እነዚያ ቅዱስ ልብሶች በክርስቶስ ክህነት ውስጥ ያለውን ፍጹም ንጽህና ያመለክታሉ፤ እርሱ ቅዱስ፣ ንጹሕና ነውር የሌለበት ነው።

ቁጥር 6-14 እዚህ ላይ ስለ ኤፉድ መመሪያዎች ተሰጥተዋል፤ ኤፉድም የሊቀ ካህናቱ የውጭ ልብስ ነበር። የበታች ካህናት የተልባ እግር ኤፉድ ይለብሱ ነበር (1 ሳሙኤል 22:18)። ሳሙኤል ልጅ ሳለ (1 ሳሙኤል 2:18)፣ ዳዊትም በታቦቱ ፊት ሲዘምር (2 ሳሙኤል 6:14) ይለብሱት ነበር፤ ነገር ግን ሊቀ ካህናቱ ብቻ የሚለብሰው ኤፉድ ወርቃማ ኤፉድ ተብሎ ይጠራ ነበር፤ ምክንያቱም ብዙ ወርቅ ተሸምኖበት ነበርና። እጅጌ የሌለው አጭር ካባ ሲሆን፣ በጥንቃቄ ከተሰራው ተመሳሳይ ጨርቅ የተሰራ ቀበቶ ጋር (ቁ. 6-8) በቅርበት ተጣብቆ ይለበስ ነበር፤ የትከሻ ክፍሎቹ በወርቅ በተቀረጹ ሁለት የከበሩ ድንጋዮች ተያይዘው ነበር፤ በእያንዳንዱ ትከሻ ላይ አንዱ ሲሆን፣ በእነሱም ላይ የእስራኤል ልጆች ስሞች ተቀርጸው ነበር (ቁ. 9-12)።

ይህን በማመልከት፣

1. ሊቀ ካህናችን ክርስቶስ ለዮሐንስ በደረቱ በወርቅ ቀበቶ ታጥቆ ታየ፤ ይህም እንደ ኤፉዱ ውብ ቀበቶ ነበር (ራዕይ 1:13)። ጽድቅ የወገቡ መታጠቂያ ነው (ኢሳይያስ 11:6)፣ የእኛም መሆን አለበት (ኤፌሶን 6:14)። እርሱም ለመዳናችን ሥራ በኃይል ታጥቋል፣ ለዚህም ዝግጁ ነው።

2. መንግሥት በትከሻው ላይ ነው ተብሏል (ኢሳይያስ 9:6)፤ ልክ አሮን የእስራኤልን ሁሉ ስሞች በከበሩ ድንጋዮች በትከሻው ላይ እንደያዘው። እርሱም ለራሱና ለአባቱ የከበረች ቤተ ክርስቲያንን ያቀርባል (ኤፌሶን 5:27)። እነርሱን ለመደገፍ ኃይል አለው፣ ለማስተዋወቅም ፍላጎት አለው፣ በክብርና በሞገስ የሚታሰቡትም በእርሱ ነው። እርሱም የእስራኤልን ሁሉ ወኪልና ጠበቃ ሆኖ በእግዚአብሔር ፊት መቅረቡን ለማሳየት፣ ለመታሰቢያነት በጌታ ፊት ይሸከማቸዋል (ቁ. 12)።

28:6-14 ይህ እጅግ ያጌጠ ኤፉድ የሊቀ ካህናቱ ውጫዊ ልብስ ነበር፤ ቀላል የበፍታ ኤፉዶች ደግሞ በታናናሾቹ ካህናት ይለበሱ ነበር። እጅ የሌለው አጭር ቀሚስ ሲሆን፣ በመታጠቂያም ሰውነትን ተጠብቆ ይደረግ ነበር። የትከሻ መከዳዎቹም በእያንዳንዱ ትከሻ ላይ በወርቅ በተቀመጡ ውድ ድንጋዮች አማካኝነት ተያይዘው ይጠበቁ ነበር። በእነዚያም ላይ የእስራኤል ልጆች ስሞች ተቀርጸው ነበር። በዚሁ መንገድ፣ ሊቀ ካህናችን ክርስቶስ ሕዝቡን ለመታሰቢያነት በእግዚአብሔር ፊት ያቀርባል። የክርስቶስ ካባ ስፌት እንደሌለው፣ ከላይ እስከ ታች እንደተሠራ ሁሉ፣ ኤፉዱም እንደዚሁ ነበር። በዚህ ኤፉድ ላይ ያሉት የወርቅ ቃጭሎች፣ በውድነታቸውና በሚያስደስት ድምፃቸው፣ ቅዱሳን የሚያደርጉትን መልካም የእምነት ኑዛዜን፣ ሮማኖቹም የሚያፈሩትን ፍሬ በሚገባ ይወክላሉ።

ቁጥር 15-30

ከሊቀ ካህናቱ ጌጣጌጦች ሁሉ እጅግ አስፈላጊው ይህ የደረት ኪስ ነበር፤ በወርቅና በቀይ ሐምራዊ ቀለም በጥበብ የተሠራ ውድ ጨርቅ ነበር። ሁለት ስንዝር ርዝመትና አንድ ስንዝር ስፋት ያለው ሲሆን፣ ሲታጠፍ አንድ ስንዝር ካሬ ይሆናል (ቁ. 16)። ይህም ከኤፉዱ ጋር በወርቅ በተሠሩ የተጠማዘዙ ሰንሰለቶች (ቁ. 13, 14, 22, ወዘተ.) ከላይና ከታች ተያይዞ ነበር፤ የደረት ኪሱም ከኤፉዱ እንዳይለይ ተደርጎ ነበር (ቁ. 28)። ኤፉዱ የአገልግሎት ልብስ ነበር፤ የፍርድ ደረት ኪስ ደግሞ የክብር ምልክት ነበር፤ እነዚህ ሁለቱ በፍጹም መለያየት የለባቸውም። ማንም ለእግዚአብሔር የሚያገለግልና ፈቃዱን የሚያደርግ ከሆነ፣ ትምህርቱን ያውቃል።

በዚህ የደረት ኪስ ውስጥ፣

I. የእስራኤል ነገዶች በአሥራ ሁለት የከበሩ ድንጋዮች በእግዚአብሔር ፊት ሞገስ እንዲያገኙ ተደርገው ነበር (ቁ. 17–21, 19)። አንዳንዶች የሌዊ ስም ያለበት የከበረ ድንጋይ ነበረው ወይስ አልነበረውም ብለው ይጠይቃሉ። ካልነበረ፣ ኤፍሬምና ምናሴ ያዕቆብ እንደተናገረው ለየብቻ ተቆጥረው ነበር፤ ሊቀ ካህናቱም ራሱ የሌዊ ነገድ ራስ በመሆኑ ያን ነገድ በበቂ ሁኔታ ይወክል ነበር። ለሌዊ ድንጋይ ከነበረ ግን፣ ስሞቻቸው እንደ ልደታቸው ቅደም ተከተል ተቀርጸው ነበር (ቁ. 10) በሚለው እንደተገለጸው፣ ኤፍሬምና ምናሴ በዮሴፍ አንድ ነበሩ። አሮን ለሰዎች ተሾሞ በእግዚአብሔር ፊት ስለ እነርሱ የሚቆም በመሆኑ፣ ስሞቻቸውን በእግዚአብሔር ፊት ዘወትር ለመታሰቢያ ይሸከም ነበር፤ በዚህም ሁልጊዜ በእግዚአብሔር ፊት ስለ እኛ የሚቀርበውን ታላቁን ሊቀ ካህናችንን ያመለክታል።

1.