2ኛ ሳሙኤል 12

12:1-14 እግዚአብሔር ሕዝቡ በኃጢአት ተኝተው እንዲቀጥሉ አይፈቅድም። በዚህ ምሳሌ ናታን ዳዊት በራሱ ላይ ፍርድ እንዲወስን አደረገው። ተግሳጽ ለመስጠት ታላቅ ጥበብና ብልሃት ያስፈልጋል። ትምህርቱን ባመለከተ ጊዜ ታማኝ ነበር። በግልጽ "ያ ሰው አንተ ነህ" አለው። እግዚአብሔር በራሱ ሰዎች ዘንድም እንኳ ሳይቀር ኃጢአትን ምን ያህል እንደሚጠላ ያሳያል፤ የትም ቦታ ቢያገኘውም ሳይቀጣ አይተወውም። ዳዊት ራሱን ለማስረዳት ወይም ኃጢአቱን ለማቃለል አንድም ቃል አልተናገረም፤ ይልቁንም በነጻነት አምኖ ተቀበለው። ዳዊት "ኃጢአት ሠራሁ" ሲል፣ ናታንም እውነተኛ ንስሐ እንደገባ ሲረዳ፣ ኃጢአቱ እንደተሰረየለት አረጋገጠለት። "አትሞትም" ማለትም፣ ለዘላለም አትሞትም፣ ኃጢአትህን ባታስወግድ ኖሮ እንደምትጣል ሁሉ ከእግዚአብሔርም ለዘላለም አትጣልም። ምንም እንኳ በሕይወትህ ዘመን ሁሉ ከእግዚአብሔር ብትቀጣም፣ ከዓለም ጋር ግን አትፈረድም። ሃይማኖትንና ከእግዚአብሔር ጋር ግንኙነት እንዳላቸው በሚናገሩ ሰዎች ኃጢአት ውስጥ ታላቅ ክፋት አለ፤ እርሱም የእግዚአብሔርንና የሃይማኖትን ጠላቶች ለመውቀስና ለአምላክ ስድብ ምክንያት መሆናቸው ነው። ከዳዊት ሁኔታም እንደሚታየው፣ ምህረት በተገኘበት ቦታም እንኳ፣ ጌታ የሕዝቡን በደል በበትር፣ በደላቸውንም በመገረፍ ይጎበኛል። ለአንድ አፍታ ለፈጠረው የክፉ ምኞት እርካታ፣ ዳዊት ለብዙ ቀናትና ዓመታት የከፋ ጭንቀትንና መከራን ሊቀበል ግድ ሆነበት።

ምዕራፍ 12 ያለፈው ምዕራፍ የዳዊትን ኃጢአት ዘገባ ሰጥቶናል፤ ይህኛው ደግሞ ንስሐውን ይነግረናል። ምንም እንኳ ቢወድቅም፣ ሙሉ በሙሉ አልተጣለም፤ ነገር ግን በእግዚአብሔር ጸጋ ራሱን አገገመ፣ በእግዚአብሔርም ዘንድ ምሕረትን አገኘ። እዚህ ላይ የሚከተሉት ይገኛሉ፦

I. ንስሐ መግባቱ፣ ናታን ከእግዚአብሔር ያመጣለት መልእክት፣ ራሱን እንዲኮንን ያስገደደው ምሳሌ (ቁ. 1-6)፣ እና ናታን በኃጢአቱ የከሰሰው (ቁ. 7-9) እንዲሁም ፍርድ የሰጠበት (ቁ. 10-12) የምሳሌው አተገባበር።

II. ንስሐውና ይቅርታው፣ ግን በሁኔታ ላይ የተመሠረተ (ቁ. 13, 14)።

III. የሕፃኑ ሕመም እና ሞት፣ እንዲሁም በታመመ ጊዜና ከሞተ በኋላ የነበረው የዳዊት ምግባር (ቁ. 15-23)፤ በሁለቱም ዳዊት የንስሐውን ማስረጃ ሰጥቷል።

IV. የሰሎሞን መወለድ፣ እና እግዚአብሔር ስለ እርሱ የላከው ጸጋ የተሞላበት መልእክት፤ በዚህም እግዚአብሔር ከዳዊት ጋር እርቅ ማድረጉን አሳይቷል (ቁ. 24, 25)።

V. የረባ መያዝ (ቁ. 26-31)፤ ይህ ደግሞ እግዚአብሔር ዳዊትን እንደ ኃጢአቱ እንዳልያዘው የሚያሳይ ተጨማሪ ምሳሌ ተደርጎ ተጠቅሷል።

ቁጥር 1-14 ዳዊት ከቤርሳቤህ ጋር በዝሙት ከተበከለ በኋላ ንስሐ እስኪገባ ድረስ ረጅም ጊዜ ያለፈ ይመስላል። ናታን ወደ እርሱ በተላከ ጊዜ ሕፃኑ ተወልዶ ነበርና (ቁ. 14)፤ ስለዚህ ዳዊት ለዘጠኝ ወራት ያህል በዚያ ኃጢአት ጥፋት ውስጥ ነበር፣ እናም እንደሚታየው ንስሐ ሳይገባ ቆይቷል። በዚህ ሁሉ ጊዜ የዳዊትን ሁኔታ ምን እንበለው? ልቡ ስለዚያ ፈጽሞ አልወቀሰውም ወይስ በእግዚአብሔር ፊት በድብቅ አላለቀሰም ብለን ማሰብ እንችላለን? እርሱ እንዳደረገው በፈቃደኝነት ተስፋ አደርጋለሁ፤ ናታንም የተላከው ሕፃኑ ከተወለደ በኋላ ወዲያውኑ ነው፤ በዚያም ጊዜ ነገሩ በይፋ ታውቆ ሲወራ፣ ከእርሱ የኃጢአት ግልጽ መናዘዝን ለማውጣት፣ ለእግዚአብሔር ክብር፣ ለሌሎች ማስጠንቀቂያ፣ እና በናታን አማካኝነት በተወሰኑ ገደቦች ይቅርታን እንዲቀበል ነበር። ነገር ግን በእነዚህ ዘጠኝ ወራት ውስጥ፣ ምቾቶቹ እና የጸጋው ልምምዶች ታግደው፣ ከእግዚአብሔር ጋር ያለው ኅብረትም ተቋርጦ እንደነበር መገመት እንችላለን፤ በዚያ ሁሉ ጊዜ፣ ምንም መዝሙር እንዳልጻፈ፣ በገናው ከዜማ ውጪ እንደነበረ፣ እና ነፍሱም በክረምት ወቅት ሥር ብቻ ሕይወት እንዳላት ዛፍ እንደነበረች እርግጠኛ ነው። ስለዚህ ናታን ከእርሱ ጋር ከነበረ በኋላ፣ "የማዳንህን ደስታ መልስልኝ፣ ከንፈሮቼንም ክፈት" ብሎ ጸለየ (መዝ. 51:12, 15)። እንመልከት፦

I. እግዚአብሔር ወደ እርሱ የላከው መልእክተኛ። ያለፈው ምዕራፍ የመጨረሻ ቃላት ዳዊት ያደረገው ነገር እግዚአብሔርን እንዳስቆጣው ነግረውናል፤ በዚህም ምክንያት፣ እግዚአብሔር ጠላቶችን ሊወርሩት፣ ፍርሃቶችን ሊይዙት፣ እና የሞት መልእክተኞችን ሊይዙት እንደላከ ሊከተል ይገባ ነበር ብሎ ማሰብ ይቻላል። አይ፣ ነቢዩን ናታንን፣ ታማኝ ወዳጁንና ሚስጥሩን ጠባቂውን፣ ሊያስተምረውና ሊመክረው ላከው (ቁ. 1)። ዳዊት ናታንን አልጠራም (ምንም እንኳ አሁን እንደነበረው ለመናዘዝ እንዲህ ያለ አጋጣሚ ፈጽሞ ባይኖረውም)፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ናታንን ወደ ዳዊት ላከው። ማስታወሻ፦ እግዚአብሔር ሕዝቡ በኃጢአት እንዲወድቁ ቢፈቅድም፣ በውስጡ እንዲቀሩ ግን አይፈቅድም። በልቡ መንገድ በግትርነት ሄደ፣ ለራሱ ቢተው ኖሮም ያለማቋረጥ ይቅበዘበዝ ነበር፤ ነገር ግን (እግዚአብሔር እንዲህ ይላል) "መንገዱን አይቻለሁ፣ እፈውሰውማለሁ" (ኢሳ. 57:17, 18)። እኛ እርሱን ከመፈለጋችን በፊት እርሱ እኛን ይፈልገናል፤ አለበለዚያ በእርግጥ እንጠፋ ነበር። ናታን እግዚአብሔር መልካም ዓላማውን ወደ እርሱ እንደላከለት (ምዕ. 7:4) ያሳወቀበት ነቢይ ነበር፤ አሁን ደግሞ በተመሳሳይ እጅ ይህን የቁጣ መልእክት ይልካል። የእግዚአብሔር ቃል በአገልጋዮቹ አፍ ውስጥ፣ ፍርሃትንም ሆነ መጽናናትን ቢናገር፣ መቀበል አለበት። ናታን ለሰማያዊው ራእይ ታዛዥ ነበር፣ እናም የእግዚአብሔርን ተልእኮ ወደ ዳዊት ሄደ። "ዳዊት ኃጢአት ሠርቷል፣ ወደ እርሱ አልቀርብም" አላለም። አይ፤ "እንደ ጠላት አትቁጠሩት፣ ነገር ግን እንደ ወንድም ገስጹት" (2 ተሰ. 3:15)። "ዳዊት ንጉሥ ነው፣ ልገስጸው አልደፍርም" አላለም። አይ፤ እግዚአብሔር ከላከው፣ "ፊቱን እንደ ድንጋይ ያደርጋል" (ኢሳ. 50:7)።

II. ናታን ለንስሐው ያደረሰለት መልእክት።

1. በምሳሌ ተጠቅሞ ዞር ብሎ ተናገረ። ይህ ምሳሌ ዳዊት ጉዳቱን እንዲያስተካክልና በደለኛውን እንዲቀጣ፣ ናታን ከአገልጋዮቹ በአንዱ ላይ ለድሃ ጎረቤቱ በደል ስለፈጸመበት ያቀረበለት ቅሬታ ይመስል ነበር። ናታን እንዲህ ባሉ ጉዳዮች ወደ እርሱ መምጣት የተለመደ ስለነበር፣ ይህን ጉዳይ ብዙም እንዳይጠራጠር አደረገው። በነገሥታት ዘንድ ተሰሚነት ያላቸውና በቀላሉ ሊቀርቡ የሚችሉ ሰዎች፣ ለተበደሉ ሰዎች ፍትሕ እንዲያገኙ መማለድ ይገባቸዋል።

(1.) ናታን አንድ ባለጸጋ ሰው አቅም ለሌለው ታማኝ ጎረቤቱ የፈጸመውን ከባድ በደል ለዳዊት አቀረበለት፦ ባለጸጋው ብዙ በጎችና ከብቶች ነበሩት (ቁ. 2)፤ ድሃው ሰው ግን አንድ በግ ብቻ ነበረው፤ ዓለም እንዲህ ባልተመጣጠነ ሁኔታ ተከፋፍሏል፤ ሆኖም ግን ማለቂያ የሌለው ጥበብ፣ ጽድቅና መልካምነት ይህን ክፍፍል ያደርጋሉ፤ ይህም ባለጸጎች ምጽዋትን እንዲማሩ፣ ድሆችም እንዲረኩ ነው። ይህ ድሃ ሰው አንድ በግ ብቻ ነበረው፣ ሴት በግ፣ ትንሽ ሴት በግ፣ ብዙ ለመግዛትም ሆነ ለማቆየት አቅም አልነበረውም። ነገር ግን የቤት እንስሳ በግ ነበር (እኛ እንደምንለው)፤ ከልጆቹ ጋር አደገ (ቁ. 3)። ይወደው ነበር፣ እናም ሁልጊዜ ከእርሱ ጋር ይላመድ ነበር። ባለጸጋው አንድ ወዳጁን ለማስተናገድ በግ አስፈልጎት፣ የድሃውን ሰው በግ በኃይል ወስዶ ተጠቀመበት (ቁ. 4)፤ ይህን ያደረገው ወይ በስግብግብነት፣ የራሱን ለመጠቀም ስለሰሰተ፣ ወይም ደግሞ በቅንጦት ምክንያት፣ በዚህ መልኩ በፍቅር የተያዘው፣ እንደ ልጅ የሚበላና የሚጠጣው በግ ከራሱ በጎች ሁሉ የበለጠ ጣፋጭ ምግብ እንደሚሆንና የተሻለ ጣዕም እንደሚኖረው ስላሰበ ነው።

(2.) በዚህም ቤርሳቤህን በማርከስ የፈጸመውን ኃጢአት ክፋት አሳየው። እርሱ ብዙ ሚስቶችና ቁባቶች ነበሩት፤ እነርሱንም ባለጸጎች በጎቻቸውን በእርሻቸው እንደሚያርቁ ሁሉ እርሱም አርቋቸው ነበር። አንድ ሚስት ብቻ ቢኖረው ኖሮ፣ እናም ሴት በጉ ለባለቤቱ እንደ ውድ እንደነበረች ሁሉ እርሷም ለእርሱ ውድ ብትሆን ኖሮ፣ እንደ ፍቅረኛዋ ሚዳቋና እንደ ደስ የሚያሰኘው ሬም ለእርሱ ውድ ብትሆን ኖሮ፣ ጡቶቿ ሁልጊዜ ያረኩት ነበር፣ እናም ሌላ አይፈልግም ነበር (ምሳ. 5:19)። ጋብቻ ከዝሙት መፍትሔ ነው፣ ነገር ግን ብዙ ማግባት አይደለም፤ ምክንያቱም የአንድነት ሕግ አንዴ ከተጣሰ፣ የተፈቀደው ምኞት ራሱን ለመገደብ ይቸገራል። ኦርዮ፣ እንደ ድሃው ሰው፣ አንድ ሚስት ብቻ ነበረችው፤ እርሷም እንደ ነፍሱ ነበረችለት፣ እናም ሁልጊዜ በደረቱ ላይ ትተኛ ነበር፤ ሌላ አልነበረውምና፣ ሌላም እዚያ እንዲተኛ አልፈለገም። ተጓዡ ወይም መንገደኛው፣ ጳጳስ ፓትሪክ ከአይሁድ ጸሐፊዎች እንደሚያብራሩት፣ ወደ ዳዊት ልብ የገባው ክፉ ምናብ፣ ዝንባሌ ወይም ምኞት ነበር፤ እርሱም በራሱ ከነበሩት ሊረካ ይችል ነበር፣ ነገር ግን የኦርዮ ውድ ነገር ካልሆነ በስተቀር ምንም አያረካውምም ነበር። ይህ ክፉ ዝንባሌ ተጓዥ ተብሎ የተጠራው በመጀመሪያ እንደዚያ ብቻ ስለሆነ ነው፣ ነገር ግን ከጊዜ በኋላ እንግዳ ይሆናል፣ በመጨረሻም የቤቱ ባለቤት ይሆናል ብለው ያስተውላሉ። ምክንያቱም በቁጥሩ መጀመሪያ ላይ ተጓዥ ተብሎ የተጠራው በመጨረሻው ላይ ሰው (ኢሽ—ባል) ተብሎ ተጠርቷል። ሆኖም ግን አንዳንዶች በዳዊት ልብ ውስጥ ምኞት ለአንድ ሌሊት ብቻ የሚቆይ መንገደኛ እንደነበረ ያስተውላሉ፤ እዚያ ዘወትር አይኖርም ወይም አይገዛም ነበር።

(3.) በዚህ ምሳሌ ከዳዊት በራሱ ላይ ፍርድ እንዲሰጥ አደረገ። ዳዊት ይህ እውነተኛ ጉዳይ እንደሆነ በማሰብ፣ እና ከናታን ራሱ ሲሰማው እውነቱን ሳይጠራጠር፣ ወዲያውኑ በበደለኛው ላይ ፍርድ ሰጠ፣ እናም በመሐላ አረጋገጠው (ቁ. 5, 6)።

[1.] በጉን በመውሰድ ለፈጸመው በደል፣ እንደ ሕጉ (ዘጸ. 22:1) አራት እጥፍ እንዲመልስ፣ ለአንድ በግ አራት በጎች።

[2.] ለጭቆናውና ለጭካኔው፣ እንዲሁም ድሃውን ሰው በማሰቃየት ለወሰደው ደስታ፣ እንዲገደል ተወሰነ። አንድ ድሃ ሰው ሲራብ ነፍሱን ለማርካት ከባለጸጋ ቢሰርቅ፣ የቤቱን ንብረት ሁሉ ቢያስከፍለውም እንኳ ካሳ ይከፍላል (ምሳ. 6:30, 31) (ሰሎሞንም እዚያ የዝሙትን ኃጢአት ከዚህ ጋር ያወዳድራል፣ ቁ. 32)፤ ነገር ግን አንድ ባለጸጋ ሰው ለመስረቅ ሲል፣ ከጉድለት ሳይሆን ከብልግና የተነሳ፣ በቃ እብሪተኛና አስጨናቂ ለመሆን ብቻ ቢሰርቅ፣ ለዚያ ሊሞት ይገባዋል፤ ምክንያቱም ለእርሱ ካሳ መክፈል ቅጣት አይደለም፣ ወይም ከቅጣት ጋር እኩል ነው። ፍርዱ በጣም ከባድ ነው ተብሎ ከታሰበ፣ ለዳዊት በዚያን ጊዜ ለነበረው የባህሪው ጥንካሬ፣ በኃጢአት ውስጥ በመሆኑ፣ እና ገና ምሕረትን ባለማግኘቱ ሊሰጥ ይገባል።

2. በመጨረሻም የምሳሌውን ትርጉም በመስጠት ወደ እርሱ ቀረበ። በምሳሌ መጀመሩ ጥበቡን አሳይቷል፤ ተግሣጽ በመስጠትም ታላቅ ጥበብ ያስፈልጋል። እዚህ ላይ እንደታየው፣ በደለኛውን ሳያውቅ ራሱን እንዲወቅስና እንዲኮንን ማድረግ ከተቻለ፣ በጥሩ ሁኔታ ተከናውኗል ማለት ነው።