2ኛ ዜና መዋዕል 25

AMHEVGአማርኛ28 ጥቅሶች5:52 አዳምጥ

አዳምጥ 5:52 · መደበኛ · አስደናቂ በBiblight ይክፈቱ

1አሜስያስም መንገሥ በጀመረ ጊዜ የሀያ አምስት ዓመት ጕልማሳ ነበረ፥ በኢየሩሳሌምም ሀያ ዘጠኝ ዓመት ነገሠ፤ እናቱ ዮዓዳን የተባለች የኢየሩሳሌም ሴት ነበረች።

2በእግዚአብሔርም ፊት ቅን ነገር አደረገ፥ ነገር ግን በፍጹም ልብ አይደለም።

3መንግሥትም በጸናለት ጊዜ አባቱን የገደሉትን ባሪያዎች ገደለ።

4በሙሴም ሕግ መጽሐፍ እንደ ተጻፈ፥ እግዚአብሔርም፦ ሰው ሁሉ በገዛ ኃጢያቱ ይሙት እንጂ አባቶች በልጆች ፋንታ አይሙቱ፥ ልጆችም በአባቶች ፋንታ አይሙቱ፡ ብሎ እንዳዘዘ የነፍሰ ገዳዮችን ልጆች አልገደለም።

5አሜስያስም ይሁዳን ሰበሰበ፥ በእየአባቶቻቸውም ቤቶች ከሺህ አለቆችና ከመቶ አለቆች እጅ በታች አቆማቸው፤ ከሀያ ዓመት ጀመሮ ከዚያም በላይ ያሉትን ይሁዳንና ብንያምን ሁሉ ቈጠረ፥ ለሰልፍም የሚወጡ፥ ጋሻና ጦርም የሚይዙ ሦስት መቶ ሺህ የተመረጡ ሰዎች አገኘ።

6ደግሞም ከእስራኤል ዘንድ መቶ ሺህ ጽኑዓን ኃያላን በመቶ መክሊት ብር ቀጠረ።

7አንድ የእግዚአብሔር ሰው ግን ወደ እርሱ መጥቶ፦ ንጉሥ ሆይ፥ እግዚአብሔር ከእስራኤልና ከኤፍሬም ልጆች ጋር አይደለምና የእስራኤል ጭፍራ ከአንተ ጋር አይውጣ።

8ብትሄድ ግን፥ በእነርሱም ማሸነፍን ብታስብ፥ የመርዳትና የመጣል ኃይል ከእግዚአብሔር ዘንድ ነውና እግዚአብሔር በጠላቶችህ ፊት ይጥልሃል፡ አለው።

9አሜስያስም የእግዚአብሔርን ሰው፦ ለእስራኤል ጭፍራ የሰጠሁት መቶ መክሊት ምን ይሁን? አለው። የእግዚአብሔርም ሰው፦ ከዚህ አብልጦ ይሰጥህ ዘንድ እግዚአብሔር ይችላል፡ ብሎ መለሰለት።

10አሜስያስም ከኤፍሬም የመጡት ጭፍሮች ወደ ስፍራቸው ይመለሱ ዘንድ ለይቶ አሰናበታቸው፤ ስለዚህም ቍጣቸው በይሁዳ ላይ ጸና፥ ወደ አገራቸውም በጽኑ ቍጣ ተመለሱ።

11አሜስያስም በረታ፥ ሕዝቡንም አውጥቶ ወደ ጨው ሸለቆ ሄደ፥ ከሴይርም ልጆች አሥር ሺህ ገደለ።

12የይሁዳም ልጆች ደግሞ አሥር ሺህ ሰዎችን በሕይወታቸው ማረኩ፥ ወደ ዓለቱም ራስ ላይ አመጡአቸው፤ ከዓለቱም ራስ ላይ ጣሉአቸው፥ ሁሉም ተፈጠፈጡ።

13አሜስያስ ግን ከእርሱ ጋር ወደ ሰልፍ እንዳይሄዱ ያሰናበታቸው ጭፍሮች ከሰማርያ ጀምረው እስከ ቤትሖሮን ድረስ በይሁዳ ከተሞች ላይ አደጋ ጣሉ፥ ከእነርሱም ሦስት ሺህ ገደሉ፥ ብዙ ምርኮም ማረኩ።

14አሜስያስም የኤዶምያስን ሰዎች ከገደለ በኋላ የሴይርን ልጆች አማልክት አመጣ፥ የእርሱም አማልክት ይሆኑ ዘንድ አቆማቸው፥ ይሰግድላቸውም ያጥንላቸውም ነበር።

15ስለዚህም የእግዚአብሔር ቍጣ በአሜስያስ ላይ ነደደና፦ ሕዝባቸውን ከአንተ እጅ ያላዳኑትን የአሕዛብን አማልክት ስለ ምን ፈለግሃቸው? የሚል ነቢይ ሰደደበት።

16እርሱም ሲናገር ንጉሡ፦ በውኑ አንተ የንጉሡ አማካሪ ልትሆን ሾመነሃልን? ተው፤ ቅጣትን ስለ ምን ትሻለህ? አለው። ነቢዩም፦ ይህን አድርገሃልና፥ ምክሬንም አልሰማህምና እግዚአብሔር ሊያጠፋህ እንዳሰበ አወቅሁ፡ ብሎ ተወ።

17የይሁዳም ንጉሥ አሜስያስ ምክር አደረገና፦ ና፥ እርስ በርሳችን ፊት ለፊት እንተያይ፡ ብሎ ወደ እስራኤል ንጉሥ ወደ ኢዩ ልጅ ወደ ኢዮአካዝ ልጅ ወደ ኢዮአስ ላከ።

18የእስራኤልም ንጉሥ ኢዮስያስ፦ የሊባኖስ ኵርንችት፦ ልጅህን ለልጄ ሚስት አድርገህ ስጠው፡ ብሎ ወድ ሊባኖስ ዝግባ ላከ፤ የሊባኖስም አውሬ አልፎ ኵርንችቱን ረገጠ።

19አንተም፦ እነሆ፥ ኤዶምያስን መትቻለሁ፡ ብለህ ኰርተሃል፤ በቤትህ ተቀመጥ፤ አንተ ከይሁዳ ጋር ትወድቅ ዘንድ ስለ ምን መከራ ትሻላህ? ብሎ ወደ ይሁዳ ንጉሥ ወደ አሜስያስ ላከ።

20የኤዶምያስንም አማልክት ስለ ፈለጉ በጠላቶቻቸው እጅ አሳልፎ ይሰጣቸው ዘንድ የእግዚአብሔር ፈቃድ ነበረና አሜስያስ አልሰማም።

21የእስራኤልም ንጉሥ ኢዮአስ ወጣ፤ እርሱና የይሁዳ ንጉሥ አሜስያስም በይሁዳ ባለች በቤትሳሚስ ላይ እርስ በርሳቸው ተያዩ።

22ይሁዳም በእስራኤል ፊት ተመታ፥ እያንዳንዱም ወደ ድንኳኑ ሸሸ።

23የእስራኤልም ንጉሥ ኢዮአስ የይሁዳን ንጉሥ የአካዝያስን ልጅ የኢዮአስን ልጅ አሜስያስን በቤትሳሚስ ይዞ ወደ ኢየሩሳሌም አመጣው፥ የኢየሩሳሌምንም ቅጥር ከኤፍሬም በር ጀምሮ እስከ ማዕዘኑ በር ድረስ አራት መቶ ክንድ አፈረሰ።

24ወርቁንና ብሩን ሁሉ፥ በእግዚአብሔርም ቤት ከዖቤድኤዶም ጋር የነበሩትን ዕቃዎች ሁሉ፥ የንጉሡን ቤት መዛግብት፥ በመያዣ የተያዙትንም ወስዶ ወደ ሰማርያ ተመለሰ።

25የይሁዳም ንጉሥ የኢዮአስ ልጅ አሜስያስ ከእስራኤል ንጉሥ ከኢዮአካዝ ልጅ ከኢዮአስ ሞት በኋላ አሥራ አምስት ዓመት ኖረ።

26የቀረውም የፊተኛውና የኋላኛው የአሜስያስ ነገር፥ እነሆ፥ በይሁዳና በእስራኤል ነገሥታት መጽሐፍ የተጻፈ አይደለምን?

27አሜስያስም እግዚአብሔርን ከመከተል ከራቀ በኋላ በኢየሩሳሌም የዓመፅ መሐላ አደረጉበት፥ ወደ ለኪሶም ኰበለለ፤ በስተ ኋላውም ወደ ለኪሶ ላኩ፥ በዚያም ገደሉት።

28በፈረስም ጭነው አመጡት፥ በዳዊትም ከተማ ከአባቶቹ ጋር ቀበሩት።

ማብራሪያ

25:1-13 አማጽያ ለሃይማኖት ጠላት አልነበረም፤ ነገር ግን ቀዝቃዛና ግድ የለሽ ወዳጅ ነበረ። ብዙዎች መልካሙን ያደርጋሉ፤ ነገር ግን በሙሉ ልብ አይደለም። የችኮላ ድርጊት ለንስሐ ምክንያት ይሆናል። ሆኖም የአማጽያ ለእግዚአብሔር ትእዛዝ መታዘዝ ለክብሩ ሆነ። እግዚአብሔር በኃላፊነታችን እንድንጸና ለመርዳትና በአገልግሎቱ የምንደርስብንን ሁሉንም ኪሳራና ጉዳት ለመካስ ሙሉ በሙሉ የሚችል መሆኑን አጥብቆ ማመን ቀንበሩን እጅግ ቀላል ሸክሙንም እጅግ ቀሊል ያደርግልናል። ለእግዚአብሔርና ለሃይማኖታችን ስንል ማንኛውንም ነገር እንድንተው ስንጠራ፣ እግዚአብሔር ከዚህ እጅግ የበለጠ ሊሰጠን እንደሚችል ሊያረካን ይገባል። እውነተኛ እምነት የሌላቸው፣ የተገነዘቡ ኃጢአተኞች ሁልጊዜ ራስን ለመካድ ለሚደረግ መታዘዝ ይቃወማሉ። እነርሱ እንደ አማጽያ ናቸው፤ እንዲህ ይላሉ፦ መቶ መክሊትስ ምን ይውጠን? ሰንበትን ቅዱስ አድርገን በመጠበቅ ያን ያህል ብዙ ጥሩ ደንበኞችን ብናጣ ምን እናደርጋለን? ይህ ትርፍ ከሌለስ ምን ይውጠን? የዓለምን ወዳጅነት ብናጣስ ምን ይውጠን? ብዙዎች የተከለከሉ ልማዶች አስፈላጊ እንደሆኑ በማስመሰል ሕሊናቸውን ለማረጋጋት ይጥራሉ። መልሱም፣ እዚህ እንደተጠቀሰው፣ ጌታ ከዚህ እጅግ የበለጠ ሊሰጥህ ይችላል የሚል ነው። ለርሱ ሲባል የተተውትን ሁሉ፣ በዚህ ዓለምም ቢሆን፣ ይከፍላል።

ምዕራፍ 25

በዚህ ምዕራፍ የተመዘገበው የአማጼያ አገዛዝ ከከፋዎቹ ባይሆንም ከጥሩዎቹም አልነበረም። በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ያሉ አብዛኛዎቹ ክፍሎች ከዚህ በፊት በ2 ነገሥት 14 ላይ በአጭሩ ተዘግበውልናል። እዚህ ላይ አማጼያን እናገኛለን።

I. የአባቱን ሞት በጽድቅ የበቀለ (ቁ. 1-4)።

II. የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ታዛዥ የሆነ (ቁ. 5-10)።

III. የኤዶማውያንን ጨካኝ አሸናፊ (ቁ. 11-13)።

IV. የኤዶም አማልክትን በሞኝነት ያመለከ እና ለዚህም ተግሣጽን የማይታገሥ (ቁ. 14-16)።

V. የእስራኤልን ንጉሥ በችኮላ የገጠመ እና በችኮላው የተጎዳ (ቁ. 17-24)።

በመጨረሻም፣ ዘመኑን ያለ ክብር የጨረሰ (ቁ. 25-28)።

ቁጥር 1-13 እዚህ ላይ፣

I. የአማጼያ አጠቃላይ ባህሪ፦ እርሱ በእግዚአብሔር ፊት ቅን የሆነውን አደረገ፣ እውነተኛውን አምላክ አመለከ፣ የቤተ መቅደሱን አገልግሎት ቀጠለ፣ እና በግዛቱ ውስጥ ሃይማኖትን ደገፈ፤ ነገር ግን ይህን ያደረገው በሙሉ ልብ አልነበረም (ቁ. 2)። ይኸውም እርሱ ራሱ የቁም ነገር ሃይማኖተኛ ወይም አምላኪ አልነበረም፣ ለሃይማኖታዊ ተግባራትም ቅንዓት አልነበረውም። ለሃይማኖት ጠላት አልነበረም፣ ነገር ግን ቀዝቃዛና ግድ የለሽ ወዳጅ ነበር። በዚህ የሎዶቅያ ዘመን የብዙዎች ባህሪ እንዲህ ነው፦ መልካም የሆነውን ያደርጋሉ፣ ነገር ግን በልባቸው አይደለም፣ በሙሉ ልብ አይደለም።

II. አባቱን ለገደሉት ከሃዲዎች ያደረገው አስፈላጊ ፍትህ፦ እርሱ ገደላቸው (ቁ. 3)። ነቢዩን በመግደላቸው ንጉሣቸውን ለመበቀል አስበው ነበር ብለን ብንገምትም (ምዕ. 24:25 ላይ እንደተጠቀሰው)፣ ይህ ግን ክፋታቸውን በምንም መንገድ አያጸድቅም ነበር፤ ምክንያቱም እነርሱ ተበቃዮች አልነበሩም፣ ነገር ግን የእግዚአብሔርን ሥራ በድፍረት ከእጁ ወስደው ነበር። ስለዚህ አማጼያ ለዚህ ተጠያቂ በማድረግ የሚገባውን አደረገ፣ ነገር ግን ልጆችን በአባቶቻቸው ኃጢአት ምክንያት እንዳይገድሉ ከለከለ (ቁ. 4)።

III. ከይሁዳ ግዛት ተገንጥለው የነበሩትን ኤዶማውያንን ለመመለስ ያደረገው ዘመቻ። ልብ ይበሉ፣

1. ለዚህ ዘመቻ ያደረገው ታላቅ ዝግጅት። (1.) የራሱን ሠራዊት ሰበሰበና አደራጀ (ቁ. 5)፣ እናም ከይሁዳና ከብንያም ለጦርነት የሚበቁ 300,000 ሰዎች ብቻ አገኘ፤ ይህ ደግሞ በኢዮሣፍጥ ዘመን፣ ከሃምሳ ወይም ስልሳ ዓመታት በፊት፣ አራት እጥፍ ያህል ነበሩ። ኃጢአት ሕዝብን ያዳክማል፣ ይቀንሳል፣ መንፈሱን ያደክማል፣ ቁጥሩንና ክብሩን ያሳንሳል። (2.) ከእስራኤል መንግሥት ቅጥረኛ ወታደሮችን ቀጠረ (ቁ. 6)። የራሱ መንግሥት በሰዎች እጥረት ሲያጋጥመው፣ ይህን እጥረት በገንዘቡ ለመሙላት አሰበ፣ ስለዚህም 100,000 እስራኤላውያንን በደመወዝ ቀጠረ። ይህን ከማድረጉ በፊት ከነቢያቱ ጋር ቢመክር ኖሮ፣ ወይም የቀድሞ አባቶቹ ከእስራኤል ጋር ባደረጉት ጥምረት ምን ያህል ትንሽ እንዳገኙ ቢያስብ ኖሮ፣ ይህን እንደገና ለመሻር ባልተገደደ ነበር። ነገር ግን ችኮላ ለንስሐ ሥራ ይፈጥራል።

2. እግዚአብሔር በነቢይ አማካኝነት የእስራኤልን ሠራዊት ከአገልግሎቱ እንዲያሰናብት የላከለት ትእዛዝ (ቁ. 7, 8)። ምንም ዓይነት እርዳታ እንዲጠራ አልፈለገም ነበር፤ ይህ የእግዚአብሔርን አለማመን ይመስላል። የእግዚአብሔርን መገኘት እርግጠኛ ከሆነ፣ የራሱ የነበረው ሠራዊት በቂ ነበር። በተለይ ግን የእነርሱን እርዳታ መውሰድ አልነበረበትም፦ “እግዚአብሔር ከኤፍሬም ልጆች ጋር አይደለምና፣ ከእርሱ ጋር ስላልሆኑ፣ ነገር ግን ጥጆችን ያመልካሉና።” ይህ እነርሱን መጠቀም የሌለበት ጥሩ ምክንያት ነበር፣ ምክንያቱም ምንም ዓይነት አገልግሎት እንዲሰጡት ሊተማመንባቸው አይችልም ነበር። እግዚአብሔር ከእነርሱ ጋር ከሌለ፣ በሥራቸውም ላይ በረከቱ ከሌለ ምን መልካም ነገር ሊጠበቅ ይችላል? በሰማይ ድርሻ አላቸው ብለን ተስፋ የምናደርጋቸውን ሰዎች መቅጠር ምቹ ነው፣ ጌታ ከእነርሱ የራቀባቸውን ሰዎች ማኅበር መፍጠር ግን አደገኛ ነው። ነቢዩም እነዚህን ጣዖት አምላኪ ከሃዲ እስራኤላውያንን ከእርሱ ጋር ለመውሰድ በውሳኔው ከጸና፣ በዚህም ለጦርነት ራሱን ለማጠንከር ተስፋ ካደረገ፣ በራሱ አደጋ እንደሆነ አረጋገጠለት፤ እነርሱ ለሠራዊቱ ከባድ ሸክም ይሆናሉ፣ ያሰጥሙታል እንዲሁም ይከዱታል፦ “እግዚአብሔር በጠላት ፊት እንድትወድቅ ያደርግሃል፣ እነዚህ እስራኤላውያንም ለጉዳይህ ጥፋት ይሆናሉ፤ እግዚአብሔር ያለ እነርሱ ሊረዳህ፣ ከእነርሱ ጋር ብትሆንም ሊጥልህ ይችላልና።”

3. አማጼያ በዚህ ትእዛዝ ላይ ያቀረበው ተቃውሞ እና ነቢዩ ለዚያ ተቃውሞ የሰጠው አጥጋቢ መልስ (ቁ. 9)። ንጉሡ ለእስራኤል ሰዎች የቅድሚያ ክፍያ 100 ታላንት ልኮ ነበር። “አሁን” አለ፣ “እነርሱን ብመልሳቸው ያንን አጣለሁ፤ ነገር ግን ለ100 ታላንት ምን እናደርጋለን?” ይህ ሰዎች ብዙውን ጊዜ ለግዴታቸው የሚያቀርቡት ተቃውሞ ነው፦ በእሱ ምክንያት እንዳይጎዱ ይፈራሉ። “ያንን አትመልከት” አለ ነቢዩ፦ “እግዚአብሔር ከዚህ የበለጠ ሊሰጥህ ይችላል፤ በእርሱም ምክንያት እንደማትጎዳ እርግጠኛ መሆን ትችላለህ። 100 ታላንት በአንተና በእርሱ መካከል ምንድን ነው? እርሱ ኪሳራህን የሚሞላልህ በቂ መንገዶች አሉት፤ ስለሱ ማውራት ከአንተ በታች ነው።” ማስታወሻ፦ እግዚአብሔር በግዴታችን እንድንጸና ለመርዳት፣ እና በአገልግሎቱ የምንደርስበትን ኪሳራና ጉዳት ሁሉ ለጥቅማችን በብዛት ለመሙላት ሁሉን ቻይ መሆኑን አጥብቆ ማመን፣ ቀንበሩን በጣም ቀላል፣ ሸክሙንም በጣም ቀላል ያደርገዋል። በእግዚአብሔር መታመን ማለት ምን ማለት ነው? በእርሱ ምክንያት ምንም ነገር ለማጣት ፈቃደኛ መሆን፣ በእርሱ እንደማንጎዳ እርግጠኛ በመሆን፣ ነገር ግን ለእርሱ ስንል የምንተወው ሁሉ በዓይነት ወይም በቸርነት እንደሚሞላልን በማመን ነው። ለእግዚአብሔርና ለሃይማኖታችን ምንም ነገር ለመተው ስንሰንፍ፣ እግዚአብሔር ከዚህ የበለጠ ሊሰጠን እንደሚችል ይህ ሊያረካን ይገባል። እርሱ ጻድቅ ነው፣ መልካም ነው፣ እናም የሚከፍል ነው። ንጉሡ በመታዘዙ 100 ታላንት አጥቷል፤ እናም ያው መጠን ለልጅ ልጁ ለዮታም እንደ ስጦታ ተሰጥቶታል (ምዕ. 27:5)፤ ያኔ ዋናው ገንዘብ ተመልሷል፣ ለወለድም 10,000 መስፈሪያ ስንዴ እና ያህል ገብስ።

4. ለእግዚአብሔር ትእዛዝ ታዛዥነቱ፣ ይህም ለክብሩ ተመዝግቧል።

ሙሉ ማብራሪያውን ያንብቡ ድምፅ፣ ሙሉ ማብራሪያ እና ከመስመር ውጭ ንባብ

ትርጉሞች8 · 6

ENGNIV Amaziah was twenty-five years old when he became king, and he reigned in Jerusalem twenty-nine years. His mother's name… English BCV ኣሜስያስ ኽነግስ እንተሎ ወዲ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመት ነበረ። ኣብ ኢየሩሳሌም ኮይኑ ድማ ዕስራን ትሽዓተን ዓመት ገዝአ። እኖኡ ዮዓዳን እትበሃል በዓልቲ ኢየሩሳሌም ነበረት። ትግርኛ GAZBIB Amaasiyaan mootii yommuu ta'e, nama waggaa digdamii shanii ture; inni Yerusaalem keessa taa'ee waggaa digdamii sagal mo… Afaan Oromoo BCV GIZ ከዊኖ ወልደ ዕሥራ ወኃምስቱ ዓመት አመ ይነግሥ አማስያስ ዕሥራ ወተስዓተ ዓመተ ነግሠ በኢየሩሳሌም፤ ስማ ለእሙ ኢያኤዬዳን እምሀገረ ኢየሩሳሌም። giz GAZGAZ Amaasiyaan mootii yommuu ta'e, nama waggaa digdamii shanii ture; inni Yerusaalem keessa taa'ee waggaa digdamii sagal mo… Afaan Oromoo BCV aksum ኣሜስያስ ኽነግስ እንተሎ ወዲ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመት ነበረ። ኣብ ኢየሩሳሌም ኮይኑ ድማ ዕስራን ትሽዓተን ዓመት ገዝአ። እኖኡ ዮዓዳን እትበሃል በዓልቲ ኢየሩሳሌም ነበረት። ትግርኛ AMHNIV አሜስያስ በነገሠ ጊዜ ዕድሜው ሃያ አምስት ዓመት ነበር፤ በኢየሩሳሌም ተቀምጦም ሃያ ዘጠኝ ዓመት ገዛ። እናቱም ዮዓዳን የተባለች የኢየሩሳሌም ሴት ነበረች። አማርኛ SWAHSUV Amazia alikuwa na umri wa miaka ishirini na mitano alipoanza kutawala; akatawala katika Yerusalemu miaka ishirini na ke… Kiswahili