1ኛ ነገሥት 22

አንዳንድ እግዚአብሔርን የሚፈሩ ሰዎችን የሃይማኖት ግልጽ ከሆኑ ጠላቶች ጋር ወዳጅነት ውስጥ የሚከት የባሕርይ ልዝብነት (ወይም የዋህነት) ለእነርሱ እጅግ አደገኛ ያደርገዋል፡፡ በጥላቻ ሊቃወሙት የሚገባውን ዓይነት ድርጊትና ንግግር ቸል እንዲሉና እንዲያበረታቱ ይሳባሉ፡፡ አማኝ ሰው ወደ የትም ቢሄድ እምነቱን አብሮ መውሰድ ይገባዋል፤ ለእምነቱ ግድ የሌላቸው ሰዎች ጋር ሲሆንም እንኳ እምነቱን ለመግለጽ ማፈር የለበትም፡፡ ኢዮሣፍጥ በኢየሩሳሌም የእግዚአብሔርን ቃል ያለውን ፍቅርና አክብሮት ትቶ አልቀረም ነበር፤ ነገር ግን ገለጠው (ወይም አረጋገጠው)፣ ወደ አክዓብም ቤተ መንግሥት ለማስገባት ጥረት አደረገ፡፡ የአክዓብም ነቢያት ኢዮሣፍጥን ለማስደሰት የእግዚአብሔርን ስም ተጠቅመዋል፤ አክዓብን ለማስደሰት ደግሞ ‹ውጣ› አሉት፡፡ ሐሰተኛ ነቢያት ግን እውነተኛዎቹን እንዲህ አድርገው መምሰል አይችሉም፤ የመንፈሳዊ ስሜቱ የሰለጠነ ሰው ግን ማታለሉን ሊለይ ይችላል፡፡ አንድ ታማኝ የእግዚአብሔር ነቢይ ከእነርሱ ሁሉ ይልቅ ዋጋው የከበረ ነበር፡፡ ዓለማውያን ሰዎች በሁሉም ዘመናት ስለ ሃይማኖት ባላቸው አመለካከት ተመሳሳይ በሆነ መልኩ ከንቱዎች (ወይም ሞኝነት የተሞላበት) ነበሩ፡፡ እነርሱ ሰባኪው ትምህርቱን ለዘመኑ ፋሽንና ለሰሚዎቹ ጣዕም እንዲያስማማ ይፈልጋሉ፤ ነገር ግን ሰዎች በአፉ ውስጥ ሊያስገቡለት የሚፈልጉትን ቃል ‹እግዚአብሔር እንዲህ ይላል› በማለት እንዲጨምርበትም ይሻሉ፡፡ የራሱን ጥቅም ለማስጠበቅና ሌሎችን ለማታለል በዚህ መንገድ ለማድረግ የሚያመነታ ሰውን ጨዋነት የጎደለውና ሞኝ ነው ብለው ለመውቀስ ዝግጁ ናቸው፡፡

ምዕራፍ 22 ይህ ምዕራፍ የአክዓብን የግዛት ዘመን ታሪክ ያጠናቅቃል። በቀደመው ምዕራፍ መጨረሻ ላይ የቤቱ ጥፋት በዘመኑ እንደማይመጣ ተስፋ ተሰጥቶ ነበር፣ ነገር ግን ዘመኑ ብዙም ሳይቆይ አብቅቷል። በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የምናገኘው ከሲሪያውያን ጋር በራሞት-ገለዓድ ያደረገውን ጦርነት ነው።

I. ለዚያ ጦርነት ያደረገው ዝግጅት። አማከረ፣ 1. የቅርብ አማካሪዎቹን (ቁ. 1-3)። 2. ኢዮሣፍጥን (ቁ. 4)። 3. ነቢያቱን። (1.) የራሱ የሆኑትን፣ በዚህ ዘመቻ እንዲሄድ ያበረታቱትን (ቁ. 5, 6)፣ በተለይም ሴዴቅያስን (ቁ. 11, 12)። (2.) የእግዚአብሔርን ነቢይ ሚክያስን፣ ኢዮሣፍጥ እንዲመጣ የፈለገውን (ቁ. 7, 8)፣ እንዲመጣ የተላከለትን (ቁ. 9, 10–13, 14)፣ በአክዓብ በሐሰተኛ ነቢያት ላይ ባለው እምነት የነቀፈውን (ቁ. 15)፣ ነገር ግን በዚህ ዘመቻ ውድቀቱን የተነበየውን (ቁ. 16–18)፣ እና በነቢያቱ እንዴት እንደተታለለ የነገረውን (ቁ. 19–23)። በሴዴቅያስ ተሳደበ (ቁ. 24, 25)፣ በአክዓብም ታሰረ (ቁ. 26–28)።

II. ጦርነቱ ራሱ፣ በዚህም ውስጥ፣ 1. ኢዮሣፍጥ አደጋ ላይ ወደቀ። ነገር ግን፣ 2. አክዓብ ተገደለ (ቁ. 29–40)። በምዕራፉ መጨረሻ ላይ አጭር ዘገባ አለን፣ (1.) የይሁዳ ንጉሥ የኢዮሣፍጥ መልካም ግዛት (ቁ. 41–50)። (2.) የእስራኤል ንጉሥ የአካዝያስ ክፉ ግዛት (ቁ. 51–53)።

ቁጥር 1-14 አክዓብ በበደልና በቁጣ፣ እንዲሁም ራሱን በሸጠባቸው ምኞቶች አገዛዝ ሥር ቢቀጥልም፣ ንስሐና ትህትናን በመግለጹ እንደ ሽልማት፣ ወደ ጦርነት ወርዶ የሚጠፋበት ጊዜ ቢቃረብም፣ ለሦስት ዓመታት ሰላም ተሰጥቶት (ቁ. 1)፣ በይሁዳ ንጉሥ በኢዮሣፍጥም የተከበረ ጉብኝት ተደርጎለት እናያለን (ቁ. 2)። አይሁዶች አክዓብ ስለ ኃጢአቱ ራሱን ባዋረደ ጊዜና ማቅ ለብሶ በነበረበት ጊዜ፣ ኢዮሣፍጥን እንዲቀጣው ወደ እርሱ እንዲመጣ እንደላከለት፤ እርሱም ለተወሰነ ጊዜ ከእርሱ ጋር እንደቆየና በየቀኑ ብዙ ግርፋት እንደሰጠው የሚገልጽ ተረት አላቸው። ይህ መሠረተ ቢስ ወግ ነው። አሁን የመጣው፣ ምናልባትም፣ ስለ መንግሥታቸው ጉዳዮች ሊያማክረው ነው። እንደ ኢዮሣፍጥ ያለ ታላቅ ሰው ከዳዊት ቤት ለከዳ መንግሥት እንዲህ ያለ ክብር መስጠቱ፣ እና እንደ እርሱ ያለ መልካም ሰው ከእግዚአብሔር አምልኮ ለከዳ ንጉሥ እንዲህ ያለ ደግነት ማሳየቱ እንግዳ ነገር ነው። ነገር ግን፣ እርሱ እግዚአብሔርን የሚፈራ ሰው ቢሆንም፣ ባህሪው በጣም ለስላሳ ስለነበር ወደ ወጥመዶችና ችግሮች ውስጥ አስገባው። ሲሪያውያን አክዓብን ሊረብሹት አልደፈሩም። ነገር ግን፣

I. አክዓብ እዚህ ላይ በሲሪያውያን ላይ ጦርነት ለማድረግ አስቧል፣ እናም ስለ ጉዳዩ በዙሪያው ካሉት ጋር ተማከረ (ቁ. 3)። የሲሪያ ንጉሥ ቀስቃሽ ነበር፤ በእጁ በነበረበት ጊዜ ከተሞቹን እንደሚመልስለት ቃል ገብቶ ነበር (ምዕ. 20:34)፣ አክዓብም ከተሞቹ በእጁ እስኪገቡ ድረስ ሊለቀው ባልተገባው ነበር፣ ነገር ግን በሞኝነት ቃሉን ተቀበለ። አሁን ግን ቀደም ብሎ ሊያስበው ይገባ የነበረውን፣ የጠላት መሳም እንደሚያታልል ሁሉ ቃሉም አታላይ እንደሆነ፣ እና በችግር የተገኘ ስምምነት ላይ መታመን እንደሌለበት በተሞክሮ ያውቃል። ቤንሃዳድ ቃላቸውን የሚጠብቁት ለራሳቸው ጥቅም እስከሆነ ድረስ ብቻ ነው ብለው ከሚያስቡ ነገሥታት አንዱ ነው። ሌሎች ከተሞች ተመልሰው እንደሆነ አናገኝም፣ ነገር ግን ራሞት-ገለዓድ አልተመለሰችም፤ ይህች በዮርዳኖስ ማዶ በጋድ ነገድ ውስጥ የምትገኝ፣ የሌዋውያን ከተማ እና ከመጠጊያ ከተሞች አንዷ የሆነች ጉልህ ከተማ ነበረች። አክዓብ ራሱንና ሕዝቡን ከሲሪያውያን እጅ ለማስመለስና የቤንሃዳድን ስምምነት መጣስ ለመቅጣት ባለመነሳታቸው ይወቅሳል፤ እናም ያ የማያመሰግን ከሃዲ ንጉሥ ሰላም እንደሰጠው ሁሉ ችግርም ሊሰጠው እንደሚችል እንዲያውቅ ወሰነ። አክዓብ መልካም ዓላማ አለው፣ ግን አይሳካለትም። ፍትህ በብልጽግና አይፈረድም።

II. ኢዮሣፍጥን አሳምኖ፣ ራሞት-ገለዓድን ለማስመለስ በዚህ ዘመቻ ከእርሱ ጋር እንዲቀላቀል አደረገው (ቁ. 4)። እዚህ ላይ አክዓብ እንደዚህ ያለውን እግዚአብሔርን የሚፈራና የበለጸገ ጎረቤት እርዳታ መፈለጉ አያስገርመኝም። ክፉ ሰዎችም እንኳ ብዙውን ጊዜ የጥሩ ሰዎችን ወዳጅነት ይፈልጋሉ። በሰማይ ዘንድ ተሰሚነት ካላቸው ሰዎች ጋር ግንኙነት መፍጠር፣ እና እግዚአብሔር ከእነርሱ ጋር ያሉትን ከእኛ ጋር ማግኘት ተፈላጊ ነው። ነገር ግን ኢዮሣፍጥ የአክዓብን ፍላጎት ሙሉ በሙሉ ተቀብሎ፣ እኔ እንደ አንተ ነኝ፣ ሕዝቤም እንደ ሕዝብህ ነው ማለቱ እንግዳ ነገር ነው። እንደዚያ አይሁን እላለሁ፤ ኢዮሣፍጥና ሕዝቡ እንደ አክዓብና ሕዝቡ ክፉዎችና የረከሱ አይደሉም። ለክፉ አድራጊዎች ከመጠን በላይ መታዘዝ ብዙ መልካም ሰዎችን ባለማወቅ ወደ ጨለማ ፍሬ የሌላቸው ሥራዎች አደገኛ ኅብረት አስገብቷቸዋል። ኢዮሣፍጥ በጦርነት ጊዜ አክዓብ ተብሎ ሲያዝ ለዚህ ምስጋናው ውድ ዋጋ ሊከፍል ተቃርቦ ነበር። ሆኖም አንዳንዶች እስራኤልን ከሲሪያ ጋር በመቀላቀል፣ አባቱ ሲሪያን ከእስራኤል ጋር በመቀላቀል የሰራውን ስህተት (ምዕ. 15:19, 20) እንዳስተሰረየለት ይናገራሉ።

III. በኢዮሣፍጥ ልዩ ጥያቄና ልመና፣ ስለዚሁ ዘመቻ ከነቢያት ምክር ጠየቀ። አክዓብ ከመንግሥት ባለሥልጣናቱ ጋር መመካከር በቂ እንደሆነ አስቦ ነበር፣ ነገር ግን ኢዮሣፍጥ የእግዚአብሔርን ቃል እንዲጠይቁ አሳሰበ (ቁ. 5)። ማስታወሻ፣ 1. መልካም ሰው ወደ የትም ቢሄድ እግዚአብሔርን ከእርሱ ጋር መውሰድ ይፈልጋል፣ በሁሉም መንገዱም ያውቀዋል፣ ፈቃዱን ይጠይቃል፣ ለስኬትም ወደ እርሱ ይመለከታል። 2. መልካም ሰው ወደ የትም ቢሄድ ሃይማኖቱን ከእርሱ ጋር መውሰድ አለበት፣ እናም እሱን ለመናገር ማፈር የለበትም፣ በፍጹም፣ ለእርሱ ደግነት ከሌላቸው ሰዎች ጋር በሚሆንበት ጊዜም ቢሆን። ኢዮሣፍጥ ለእግዚአብሔር ቃል ያለውን ፍቅርና አክብሮት በኢየሩሳሌም ትቶ አልመጣም፣ ነገር ግን ሁለቱንም ይፋ አድርጓል እናም ወደ አክዓብ ቤተ መንግሥት ለማስገባት ጥረት አድርጓል። አክዓብ ወደ ጦርነቱ ከሳበው፣ እርሱም አክዓብን ወደ አምልኮው ይስበዋል።

IV. የአክዓብ 400 ነቢያት፣ የነበሩት ቋሚ ሠራዊት (የአምልኮ ቦታዎች ነቢያት ይሏቸዋል)፣ በዚህ ዘመቻ እንዲበረታታና ስኬት እንደሚያገኝ ለማረጋገጥ ተስማሙ (ቁ. 6)። እርሱም በቅንነት በሚመስል መልኩ ጥያቄ አቀረበላቸው፡- ልሂድ ወይስ ልተው? ነገር ግን ዝንባሌው የት እንደሆነ ያውቁ ነበር እናም ሁለቱን ነገሥታት ለማስደሰት ብቻ አስበው ነበር። ኢዮሣፍጥን ለማስደሰት፣ የይሖዋን ስም ተጠቀሙ፡- እርሱ በንጉሡ እጅ ይሰጠዋል፤ ቃሉን ከእውነተኛ ነቢያት ሰርቀው (ኤር. 23:30) ቋንቋቸውን ተናገሩ። አክዓብን ለማስደሰት ደግሞ፡- ውጣ አሉ። በእርግጥም በእነርሱ በኩል ሊሆኑ የሚችሉ ነገሮች ነበሩ፡ አክዓብ ከብዙ ጊዜ በፊት ሲሪያውያንን ሁለት ጊዜ አሸንፎ ነበር፤ አሁን መልካም ዓላማ ነበረው፣ እናም ከኢዮሣፍጥ ጋር ባለው ጥምረት በጣም ተጠናክሮ ነበር። ነገር ግን በትንቢት እንደሚናገሩ አስመስለው ነበር፣ በምክንያታዊ ግምት ሳይሆን፣ በመለኮታዊ እንጂ በሰውኛ ትንበያ አይደለም፡- "ራሞት-ገለዓድን በእርግጥ ታስመልሳለህ።" ከእነዚህ ነቢያት መካከል መሪ የነበረው ሴዴቅያስ፣ እውነተኛ ነቢያትን በመምሰል፣ የሐሰት ትንቢቱን በምልክት አብራራ (ቁ. 11)። ሁለት ነገሥታትን፣ ክብራቸውንና ኃይላቸውን (ሁለቱም በቀንዶች፣ ከፍ ከፍ ማለትና ኃይል ይገለጻሉ) የሚወክሉ የብረት ቀንዶችን ለራሱ ሠራ፣ በእነዚህም ሲሪያውያን መገፋት አለባቸው። ሁሉም ነቢያት፣ እንደ አንድ ሰው፣ አክዓብ ከዚህ ዘመቻ አሸናፊ ሆኖ እንደሚመለስ ተስማሙ (ቁ. 12)። አንድነት ሁልጊዜ የእውነተኛ ቤተ ክርስቲያንና የእውነተኛ አገልግሎት ምልክት አይደለም። እዚህ ላይ በአንድ አእምሮና በአንድ አፍ የተነበዩ 400 ሰዎች ነበሩ፣ ሆኖም ሁሉም በስህተት ውስጥ ነበሩ።

V. ኢዮሣፍጥ ይህን ዓይነት ስብከት ሊቀበለው አልቻለም፤ ከለመደው ጋር አይመሳሰልም። ሐሰተኛ ነቢያት እውነተኛዎቹን ሊመስሉ አይችሉም፣ ነገር ግን መንፈሳዊ ስሜቶቹ የሰለጠኑለት ሰው ማታለሉን ሊለይ ይችላል፣ ስለዚህም ከእነርሱ ሌላ የእግዚአብሔርን ነቢይ ጠየቀ (ቁ. 7)። በንጉሡ ካህናት ላይ ነቀፋ የሚሆን ነገር ለመናገር በጣም የቤተ መንግሥት ሰው ነው፣ ነገር ግን የእግዚአብሔርን ነቢይ ለማየት ይጠብቃል፣ እነዚህ እንደዚያ ሊሆኑ እንደማይችሉ በመጠቆም። እነርሱ የሆነ ነገር ይመስሉ ነበር (ምንም ቢሆኑ ለእርሱ ምንም አልነበረም)፣ ነገር ግን በውይይት ምንም አልጨመሩለትም፣ ምንም እርካታ አልሰጡትም (ገላ. 2:6)። አንድ ታማኝ የእግዚአብሔር ነቢይ ከሁሉም ይበልጥ ዋጋ ነበረው።

VI. አክዓብ ሌላ ነቢይ አለው፣ ግን የሚጠላው፣ ስሙ ሚክያስ ነው፣ እናም ኢዮሣፍጥን ለማስደሰት እንዲላክለት ፈቃደኛ ሆነ (ቁ. 8–10)። አክዓብ በእርሱ አማካኝነት እግዚአብሔርን መጠየቅ እንደሚችሉ፣ እርሱ እውነተኛ ነቢይ እንደሆነ፣ እና የእግዚአብሔርን አሳብ የሚያውቅ እንደሆነ አምኗል። ሆኖም፣ 1. እርሱን ይጠላው ነበር፣ እናም ለይሁዳ ንጉሥ እንዲህ ማድረጉን ለመናገር አላፈረም፣ ለዚህም ምክንያት ሰጠ። እርሱ ስለ እኔ መልካምን አይናገርም፣ ክፉን እንጂ።