ነህምያ

ነህምያ ካብ ምርኮ ባቢሎን ናብ ኢየሩሳሌም ካብ ዝተመልሱ መራሕቲ ሓደ ኮይኑ ምስ ዘሩባቤል ተጠቒሱ ኣሎ (ዕዝ 2:2ከምኡ’ውንነህ 7:7). እዚ ፍጻመ እዚ ኣብ 538 ቅ.ል.ክ. ኣቢሉ ዝተፈጸመ ኮይኑ፡ ንጉስ ፋርስ ቂሮስ ኣይሁድ ናብ ሃገሮም ክምለሱን ኣብ ኢየሩሳሌም ዘሎ ቤተ መቕደስ ክሃንጹን ዝፈቕድ ኣዋጅ ምስ ኣውጸአ እዩ። (ዕዝ 1:1-4). ኣብ መጻሕፍቲ ዕዝራን ነህምያን ዝርከብ ዝርዝር እቶም ዝተመልሱ ሰባት፡ ነዚኦም መራሕቲ ኣብ ምምስራት ኢየሩሳሌምን ምምላስ ሃይማኖታውን ማሕበራውን ህይወት ኣይሁድን ዘለዎም ኣገዳስነት የርኢ። ነህምያ ድማ ካብቶም ዝተመልሱ ሓደ ፍሉጥ ሰብ ብምዃኑ፡ ኣብቲ ንማሕበረሰብ ኣይሁድ ኣብ ምድሪ ኣቦታቶም ንምምላስ ዝተገብረ ጻዕርታትን ብድሆታትን ዓብዪ ግደ ተጻዊቱ ክኸውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ እዚ ነህምያ እዚ ድሕሪኡ ገዛኢ ይሁዳ ኮይኑ ዘገልገለ፡ ኣስዋር ኢየሩሳሌም ዝሰርሐ፡ ታሪኹ ድማ ኣብ ስሙ ኣብ ዝተሰየመ መጽሓፍ ዝተመዝገበ ነህምያ ከምዘይኮነ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። ኣብዕዝ 2:2ከምኡ’ውን ኣብነህ 7:7ዝተጠቕሰ ነህምያ ሰብ ዘመን ዘሩባቤል ክኸውን ከሎ፡ ኣብ መጽሓፍ ነህምያ ዘሎ ነህምያ ግን ድሕሪ ብዙሓት ዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ዘመን ንግስና ንጉስ ፋርስ ኣርጤክስስ ዝነበረ እዩ።