ምድያም

ምድያም ወዲ ኣብርሃምን ካልአይቲ ሰበይቱን ቂጡራን ነበረ (ዘፍ 25:2;1ኛ ዜና 1:32)። ዝተወልደ ድሕሪ ሞት ሳራ እዩ፣ ካብቶም ካብ ቂጡራ ዝተወልዱ ደቁ ንኣብርሃም ድማ ምስ ዝምራን፣ ዮቅሻን፣ ሜዳን፣ ይሽባቅን ሹዋህን ተዘርዚሩ ኣሎ። ምድያም ሓሙሽተ ደቁ ነበሩዎ፡ ኤፋ፣ ዔፌር፣ ሄኖክ፣ ኣቢዳዕን ኤልዳዓን (ዘፍ 25:4;1ኛ ዜና 1:33)። እዞም ደቁ ድማ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝተጠቕሱ ኣቦታት ነገዳት ምድያማውያን ኮኑ። ምድያማውያን ኣብ በረኻታት ልሳነ ምድር ዓረብ ይነብሩ ነበሩ፣ ብዘላን ኣነባብሮኦምን ብተሳትፎኦም ኣብ ንግድን ድማ ይፍለጡ ነበሩ። ኣብ ታሪኽ ዮሴፍ (ዘፍ 37:28,36) ከምኡ’ውን ኣብ ታሪኽ ሙሴ (ዘጸ 2:15-3.1) ዓብዪ ግደ ተጻዊቶም። ድሕሪኡ ድማ ምድያማውያን ኣብ ዘመን ፈራዶ እስራኤል ኣጨኒቖምዎም ነበሩ፤ ጌዴዎን ክሳብ ዝስዕሮም (Jdg.6-8)። እቶም ካብ ምድያም ዝወጹ ምድያማውያን ኣብ ጥንታዊት ቅድሚት ምብራቕ ፍሉጣት ህዝቢ ነበሩ፤ እቲ ምስ እስራኤላውያን ዝነበሮም ርክብ ድማ ኣብ ታሪኽ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተፈላለዩ ፍጻሜታት ቀሪጹ።