ሆሴዕ

ሆሴዕ ዓሰርተ ትሽዓይንን ናይ መወዳእታን ንጉስ ሰሜናዊት እስራኤል ነበረ። ንሱ ድማ ብንጉስ ይሁዳ ብኢዮታም ዕስራይ ዓመት ንቀዳማይ ንጉስ ፋቁሔ ብምምካርን ብምቕታልን ናብ ስልጣን ደየበ (2ኛ ነገ 15:30)። ሆሴዕ ቅድሚ ልደት ክርስቶስ ካብ 732 ክሳብ 722 ቅ.ል.ክ. ኣስታት ንትሽዓተ ዓመት ኣብ እስራኤል ነገሰ (2ኛ ነገ 17:1)። ኣብ ዘመን ግዝኣቱ ንጉስ ኣሶር ሸልማኔሰር ንእስራኤል ወረራ፣ ሆሴዕ ድማ ግብሪ እናኸፈለ ባርያኡ ሆነ (2ኛ ነገ 17:3)። ይኹን እምበር ሆሴዕ ድሕሪኡ ናብ ንጉስ ግብጺ ናብ ሶ ልኡኻት ብምልኣኽ ሓገዝ ብምሕታት እሞ ንሸልማኔሰር ግብሪ ንምኽፋል ብምእባይ ኣብ ኣሶር ዓመጸ (2ኛ ነገ 17:4)። ብምላሹ ድማ ንጉስ ኣሶር ንሆሴዕ ኣሲሩ ንሰማርያ ንሰለስተ ዓመት ከበባ (2ኛ ነገ 17:4-5)። ኣብ ትሽዓይ ዓመት ሆሴዕ ኣሶራውያን ንሰማርያ ሓዙ እሞ ንእስራኤላውያን ናብ ኣሶር ሰደዱ (2ኛ ነገ 17:6)። እዚ ፍጻሜ እዚ ናይ ሰሜናዊት እስራኤል መንግስቲ መወዳእታን ናይ ኣሶር ምርኮ መጀመርታን ነበረ። ምውዳቕ ሰማርያን ምግዓዝ እስራኤላውያንን ዝተፈጸመ ኣብ ዘመን ግዝኣት ንጉስ ይሁዳ ሕዝቅያስ ነበረ (2ኛ ነገ 18:1, 9-10)። ታሪኽ መጽሓፍ ቅዱስ ምውዳቕ እስራኤል መጠንቀቕታት ነብያት እኳ እንተነበረ ንዘለኣለማዊ ሓጢኣቶምን ንእግዚኣብሔር ዘይምእዛዞምን ምኽንያት ይገብር (2ኛ ነገ 17:7-23)። ዘመን ግዝኣት ሆሴዕን ምውዳቕ ሰማርያን ኣብ ታሪኽ እስራኤል ዓብዪ ቦታ ዘለዎም ፍጻሜታት እዮም፣ ካብ እግዚኣብሔር ምራቕ ዘምጽኦ ሳዕቤን ከምኡ'ውን ብዛዕባ ፍርድን ስደትን ዝተነግሩ ትንቢታዊ መጠንቀቕታት ፍጻሜ የርኢ።