አማርያ

ኣማርያ ኣብ ሌዋውያን ናይ ክህነት ወለዶታት ብወዲ ኣሮን ዝኾነ ኣልኣዛር ኣቢሉ ከም ዝወጸ ወለዶ ተጠቒሱ ኣሎ። ንሱ ድማ ኣብ ዘመነ መንግስቲ ንጉስ ይሁዳ ኢዮሳፋጥ ሊቀ ካህን ኮይኑ ኣገልጊሉ። (1ኛ ዜና 6:11) ኣማርያ ከም ሊቀ ካህንነቱ ንኣምልኾ ቤተ መቕደስ ምቁጽጻር፣ መስዋእቲ ምቕራብ፣ ከምኡውን ካልኦት ካህናት ኣብ ስርሖም ምምራሕ ሓላፍነት ነበሮ። ኣብ ዘመነ መንግስቲ ኢዮሳፋጥ ኣብ ሃይማኖታዊ ህይወት ይሁዳ ዓብዪ ግደ ተጻዊቱ። ኢዮሳፋጥ ንእግዚኣብሄር ብዘለዎ ተኣማንነትን ኣብ ይሁዳ ሃይማኖታውን ፍትሓውን ስርዓታት ንምምሕያሽን ንምጥንኻርን ብዝገበሮ ጻዕሪ ይፍለጥ ነይሩ። (2ኛ ዜና 17:1-9; 19.4-11) ኣማርያ ድማ ከም ሊቀ ካህንነቱ ኣብዚ ጻዕርታት እዚ ንንጉስ ደጊፉን ተሓባቢሩን ሰሪሑ። ኣብ ወለዶ ጸሓፊ ዕዝራ፣ ነቶም ኣብ ዘመን ፋርስ ዝተሰዱ ጉጅለ ናብ ኢየሩሳሌም ዝመርሐ፣ ኣማርያ ካብቶም ቀዳሞት ኣቦታቱ ሓደ ተባሂሉ ተዘርዚሩ ኣሎ። (ዕዝ 7:3) እዚ ምትእስሳር እዚ ንቐጻልነት ወለዶ ክህነትን ንኣገዳስነት መዝነት ሊቀ ካህን ኣብ ሃይማኖታዊ መሪሕነት እስራኤልን የጕልሕ። ካብዚኣተን ሓጺር መወከሲታት ወጻኢ፣ ብዛዕባ ህይወት ኣማርያ፣ ከም ሊቀ ካህን ዝፈጸሞም ፍሉያት ተግባራት፣ ወይ ድማ ምስኡ ዝተሓሓዙ ካልኦት ኣገደስቲ ፍጻሜታት ተወሳኺ ዝርዝራት ኣይተዋህቡን። ኣማርያ ኣብ ወለዶታት ምእታዉ ንኣገዳስነት መዝነት ሊቀ ካህን፣ ንቐጻልነት ኣሮናዊ ክህነት፣ ከምኡውን ንግደ ካህናት ኣብ ታሪኽ እስራኤል ሃይማኖታዊ ህይወት ኣብ ምሕላው የጕልሕ።