አማሌቅ

ኣማሌቅ እቲ ዝተጠቕሰ ኣቦ ኤዶማውያን ዝኾነ ወዲ ይስሃቅ፡ ሓው እስራኤል (ወይ 'ያዕቆብ') ዝኾነ ኤሳው ኣብ ወለዶኡ ይርከብ። ኣማሌቅ በዅሪ ወዲ ኤልፋዝን ወዲ ቲምና እታ ቁባቱ እዩ ነይሩ። (ዘፍ 36:12) ኣማሌቅ ወዲ ወዲ ኤሳው ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ደቡብ ከነዓን ኣብ በረኻ ነጌብ ዝነብር ዝነበረ ንዝንቀሳቐስ ህዝቢ ኣማሌቃውያን ኣቦ ኮነ። ኣማሌቃውያን ካብ ግብጺ ናብ ምድሪ ተስፋ ኣብ ዝገብርዎ ዝነበሩ ጉዕዞ፡ ከምኡውን ኣብ ዘመን ፈራዶን ኣብ ቀዳማይ ዘመን ንግስናን ንእስራኤላውያን ዓብዪ ጸላኢ ኮኑ። ኣብ መጽሓፍ ዘጸኣት፡ ኣማሌቃውያን ኣብ ረፊዲም ንእስራኤላውያን ወቕዕዎም፡ ግናኸ ብእያሱን ብሙሴን ዝምራሕ ዝነበረ ሰራዊት እስራኤል ተሳዕሩ። (ዘጸ 17:8-16) እግዚአብሔር ንእስራኤል ስለ ዝተቓወምዎም፡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ምስ ኣማሌቃውያን ከም ዝዋጋእ ኣወጀ። (ዘጸ 17:16) ድሕሪኡ ድማ፡ ኣብ ዘመን ፈራዶ፡ ኣማሌቃውያን ንእስራኤል ንምጥቃዕ ምስ ሞኣባውያንን ኣሞናውያንን ተሓባበሩ፡ ግናኸ ብኤሁድን ብሰራዊት እስራኤልን ተሳዕሩ። (መሣ 3:12-30) ኣብ ዘመን ንጉስ ሳኦል፡ እግዚአብሔር ኣማሌቃውያን ንእስራኤል ብዘርኣይዎም ዝነበሩ ናይ ቀደም ጽልኢ ምኽንያት ምሉእ ብምሉእ ከጥፍኦም ኣዘዞ። (1ኛ ሳሙ 15:1-3) ይኹን እምበር ሳኦል ንንጉስ ኣማሌቅ ኣጋግን ገለ ቕነ ከብትን ብምሕዳግ ንትእዛዝ እግዚአብሔር ኣይተኣዘዘን። እዚ ዘይምእዛዝ እዚ ንሳኦል ካብ ንግስናኡ እግዚአብሔር ከውርዶ ገበሮ። (1ኛ ሳሙ 15:4-35) ኣማሌቃውያን ንጉስ ዳዊት ክሳብ ዝስዕሮምን ንዶባት እስራኤል ክሳብ ዘረጋግጽን ንእስራኤል ስግኣት ኮይኖም ቀጸሉ። (1ኛ ሳሙ 27:8; 30.1-20) ኣማሌቅ ኣብ ወለዶ ኤሳው ምጥቃሱ፡ ከምኡውን እቲ ናይ ኣማሌቃውያን ቀጻሊ ታሪኽ ኣብ መንጎ ወለዶ ያዕቆብን ኤሳውን ዘሎ ቀጻሊ ግጭት፡ ከምኡውን እቶም ክልተ ህዝብታት ንሓድሕዶም ከም ዝጻረሩ ዝገልጽ ትንቢት እግዚአብሔር ምፍጻሙ የጕልሕ። (ዘፍ 25:23)