መጽሓፍ ሩት 1

1:1-5 ኤሊሜሌክ ንቤተሰቡ ንምምጋብ ዝገበሮ ጻዕሪ ዚወቐስ ኣይነበረን፤ ግናኸ ናብ ሃገር ሞኣብ ዝገበሮ ምስግጋር ቕኑዕ ኣይነበረን። እዚ ምስግጋር እዚ ድማ ንስድራቤቱ ብምጥፋእ ተዛዘመ። እቲ ኣብ መገዲና ተነቢሩ ዘሎ ክንስከሞ ዝግበኣና መስቀል ደው ንምባል ምሕሳብ ዕሽነት እዩ። ንቦታና ምቕያር ብዙሕ ግዜ ኣይዓርዮን እዩ። ንመንእሰያት ናብ ሕማቕ መሓዛ ዘእትዉን ካብ መገዲ ህዝባዊ ስርዓታት ወይ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ዘርሕቕዎምን ሰባት፣ እኳ ደኣ ንሳቶም ጽቡቕ ምኽንያት ዘለዎም ወይ ንፈተና ዚምክቱ እዮም ኢሎም እንተሓሰቡ እውን፣ መወዳእታኡ እንታይ ከም ዝኸውን ኣይፈልጡን እዮም። እተን ደቂ ኤሊሜሌክ ዘእተውወን ኣንስቲ ናብ ኣይሁዳዊ ሃይማኖት ከም እተሰጋገራ ዚርአ ኣይኮነን። ምድራዊ መከራ ወይ ደስታ ንቑሩብ እዋን ጥራይ እዩ ዝጸንሕ። ሞት ንኹሎም ካብ ዝኾነ ይኹን ዕድመ ወይ ኩነታት ዘለዉ ሰባት ኩሉ ግዜ የእሊ፣ ንኹሉ ደገኣዊ ምጽንናዕና ድማ የእብሎ። እቲ ንዘለኣለም ዚጸንሕ ጥቕሚ ብዝለዓለ መንፈስ እንተመረጽናዮ እውን ኣይበዝሐን።

1:6-14 ናእሚ ድሕሪ ሞት ክልተ ውሉዳታ ክትምለስ ክትሓስብ ጀመረት። ሞት ናብ ስድራቤት ምስ ኣተወ፣ እቲ ኣብኡ ዘይቅኑዕ ዘሎ ሓድስ ክኸውን ይግባእ። ምድሪ ንዓና መሪር ይኸውን፣ ሰማይ ክቡር ምእንቲ ክኸውን። ናእሚ ሰበይቲ እምነትን ኣምልኾን ዝነበረት ትመስል። ንሰናብታታ ብጸሎት ኣፋነወተን። ኣዕሩኽ ክፋለዩ ከለዉ፣ ብኸምዚ ብፍቕሪ ክፋለዩ ኣዝዩ ቅኑዕ እዩ። ናእሚ ጽቡቕ ገይራ ድያ? ንኣዋልዳ ምስኣ ካብ ምኻድ ዝኣገደቶ፡ ካብቲ ናይ ሞኣብ ጣኦት ኣምልኾ ኣድሒና ናብ እምነትን ኣምልኾን ኣምላኽ እስራኤል ከተምጽአን ክትክእል ከላስ፡ ናእሚ፣ ጥርጥር የብሉን፣ ነዚ ንምግባሩ ደልያ ነይራ፤ እንተኾነ ግና፣ ምስኣ እንተኸዱ፣ ብምኽንያትኣ ጥራይ ክኸዳ ኣይትደልን ነይራ። እቶም ንሃይማኖት ዝምስክሩ፡ ንኣዕሩኾም ንምሕጓስ ወይ ድማ ምእንቲ ዕርክነት ጥራይ እንተኾይኑ፡ ዋጋ ዝንኣሰ ኣመንቲ እዮም። ምስኣ እንተመጹ፣ ብፍቓዶም ብዕምቆት ክውስኑ፡ መጀመርታ ከኣ ተቐሚጦም ዋጋኡ ክቖጽሩ ደልያ፤ ከምቲ ነቶም ሃይማኖት ዝምስክሩ ዝምልከት። ብዙሓት ካብቲ ክርስቶስ ንነፍሳትና ዝዕድሞ ዕረፍቲ ንላዕሊ፡ ኣብ ቤት ሰብኣይ ዕረፍቲ ወይ ድማ ገለ ምድራዊ ምጥያስ ወይ ምድራዊ ዕግበት ይደልዩ። ስለዚ ምስ ተፈተኑ ካብ ክርስቶስ ክርሕቁ እዮም፣ ምናልባት ገለ ሓዘን እንተነበሮም እኳ።

ቁጽሪ 6-18

ኣብዚ ንርኢ፣

I. ናኦሚ ንሃገር እስራኤል ዝነበራ ጽቡቕ ፍቕሪ፣ ቁ. 6። ጥሜት ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣብኣ ክትጸንሕ እንተዘይከኣለት እኳ፣ ጥሜት ምስ ደሓረ ግን ካብኣ ክትተርፍ ኣይደለየትን። ሃገር ሞኣብ ኣብ ግዜ ጸበባ መዕቆቢን መግቢን እንተሃበታ እኳ፣ ንዘለኣለም መዕረፊኣ ክትከውን ግን ኣይሓሰበትን፤ ቅድስቲ ምድሪ ጥራይ እያ እቲ መዕረፊኣ ክትከውን ዝግብኣ፣ እታ መቕደስ ኣምላኽ ዝነበራ፣ ኣምላኽ ድማ፡ እዚ ንዘለኣለም መዕረፊየይ እዩ፡ ዝበለላ ምድሪ።

እሞኸ፣ 1. ኣምላኽ ከም ብሓድሽ ብምሕረት ናብ ህዝቡ ተመልሰ፤ ከመይሲ ንነዊሕ እዋን እንተተቓለሰ እኳ፣ ንዘለኣለም ኣይተቓለስን። ከምቲ ኣብ ግዜ ፈራዶታት ብግፍዒ ዝተጨነቑ ፍርዲ ድሕሪ ግዜ ዝዛዘም ዝነበረ፣ ኣምላኽ ድማ ኣድሓኒኦም ምስ ኣተንስኣሎም፣ ከምኡ ድማ እዚ ፍርዲ ጥሜት እዚ፡ ኣብ መወዳእታ ኣምላኽ ንህዝቡ እንጌራ ብምሃብ ብጸጋ በጽሖም። ብዝሒ መግቢ ውህበት ኣምላኽ እዩ፣ ብእንጌራ፣ ማለት መትረብ ህይወት፣ ንነፍስና ኣብ ህይወት ዝሕዝ ምብጻሕ ኣምላኽ እዩ። እዚ ምሕረት እዚ ድሕሪ ጥሜት ክመጽእ ከሎ ዝያዳ ዘደንቕ እንተኾነ እኳ፣ ንሕና ግን ብቐጻሊ እንተተጠቒምናሉን ጥሜት እንታይ ማለት ምዃኑ ፈጺምና እንተዘይፈለጥናን፣ ዋጋኡ ዝንኪ ኣይኮነን።

2. ናኦሚ ድማ ናብ ህዝባ ብግቡእ ተመልሰት። ብዛዕባ ኩነታቶም፣ እንታይ ዓጺዶም ከም ዘለዉን ዕዳጋታት ከመይ ከም ዝኸደትን ብዙሕ ግዜ ሕቶታት ኣቕሪባ ነበረት፣ እቲ ዜና ግን ተስፋ ዘቑርጽ ነበረ፤ ከምቲ ጊልያ ነብዪ፣ ሾብዓተ ግዜ ርእዩ ዝናብ ዘይረኣየ፣ ኣብ መወዳእታ ግን ካብ ኢድ ሰብ ዘይዓቢ ደበና ዝረኣየ፣ እቲ ደበና ድማ ንሰማይ ብቕጽበት ዝሸፈኖ፣ ከምኡ ድማ ናኦሚ ኣብ መወዳእታ ብዛዕባ ብዝሒ መግቢ ኣብ ቤት-ልሄም ጽቡቕ ዜና በጽሓ፣ ሽዑ ድማ ናብኡ ምምላስ ጥራይ እያ ክትሓስብ ዝኸኣለት። ኣብ ሃገር ሞኣብ ዝገበረቶ ሓድሽ ምትእስሳር ምስ ምድሪ እስራኤል ዝነበራ ዝምድና ከትርስዓ ኣይከኣለን። እሞኸ፣ ኣብ ሕማቕ ቦታታት ክንህሉ ምኽንያት እንተሃለወና እኳ፣ እቲ ምኽንያት ምስ ደሓረ ግን፣ ኣብኡ ክንቅጽል ፈጺምና የብልናን። ብግዲ ካብ ስርዓታት ኣምላኽ ምፍላይን ብግዲ ምስ ረሲኣን ሰባት ምጽናሕን ዓብዪ መከራ እዩ፤ እቲ ግዲ ምስ ደሓረ ግን፣ ከምኡ ዝበለ ኩነታት ብምርጫ እንተቐጺሉ፣ ሽዑ ዓብዪ ሓጢኣት ይኸውን። ድሕሪ ሞት ክልተ ኣወዳዳ ብቕጽበት ናብ ምምላስ ክትሓስብ ዝጀመረት ትመስል፣ (1.) ከመይሲ ነቲ መከራ ኣብ ሃገር ሞኣብ ብምጽናሓ ንስድራኣ ዝወረደ ፍርዲ ጌራ ስለ ዝረኣየቶ፤ እዚ ድማ ድምጺ በትሪን እቲ ዝመደቦን ምዃኑ ምስ ሰምዐት፣ ተኣዘዘትን ተመልሰትን። ድሕሪ ሞት ሰብኣያ እንተተመልሰት ነይራ፣ ምናልባት ህይወት ኣወዳዳ ምድሓነት ነይራ፤ ኣምላኽ ግን ክፈርድ ከሎ ይዕወት፣ ሓደ መከራ ንሓጢኣትን ግቡእን ክንርኢን ክንፈልጥን እንተዘየተንስኣና፣ ካልእ ከተንስኣና እዩ። ሞት ናብ ስድራቤት ክመጽእ ከሎ፣ ኣብ ስድራቤት ዘሎ ጌጋ ንምእራም ክጥቀመሉ ይግባእ፡ ዝምድናታት ካባና ክውሰዱ ከለዉ፣ ኣብ ገለ ጉዳይ ካብ ግቡእና ወጻኢ እንተዘይኮይና ንምምርማር ንግደድ፣ ምእንቲ ናብኡ ክንምለስ። ኣምላኽ ወዲ ክቐትል ከሎ ንሓጢኣትና የዘኻኽረና፣ 1 ነገ. 17:18። ከምኡ ድማ መገዲና ብእሾኽ እንተዓጸወልና፣ እዚ ድማ፡ ናብ ቀዳማይ ሰብኣይና ክንምለስ ኢና፡ ክንብል ንምግዳል እዩ፣ ከምቲ ናኦሚ ኣብዚ ናብ ሃገራ ዝገበረቶ፣ ሆሴ. 2:7። (2.) ከመይሲ ምድሪ ሞኣብ ሕጂ ንኣኣ ሓዘን ዝመልኦ ቦታ ስለ ዝኾነ። ሰብኣያታን ኣወዳዳን ዝሞቱሉ ኣየር ክትትንፍስ፣ ወይ ድማ ካብ ዓይና ተሰዊሮም ዝተቐብሩሉ መሬት ክትከይድ ብዙሕ ደስታ ኣይነበራን፣ ካብ ሓሳባ ግን ኣይተሰወሩን፤ ሕጂ ናብ ከነኣን ክትከይድ እያ። ኣምላኽ ከምኡ ድማ ኣብዚ ምድሪ ስደተኛታትና ብዙሕ እንተተሰናደእናሉን ብዙሕ እንተተጸናናዕናሉን ዘሎና ምቾት ይወስደልና፣ ምእንቲ ብዛዕባ ቤተና ኣብቲ ካልእ ዓለም ዝያዳ ክንሓስብ፣ ብእምነትን ተስፋን ድማ ናብኡ ክንፈጥን። ምድሪ ንዓና መሪር ይኸውን፣ ምእንቲ ሰማይ ክፈቀር።

II. ኣሓት ሰብኣያ፣ ብፍላይ ድማ ሓንቲ ካብአን፣ ንኣኣ ዝነበራ ጽቡቕ ፍቕሪ፣ ከምኡ ድማ ንሳ ነቲ ጽቡቕ ፍቕሪ ብልግሲ ዝመለሰቶ።

1. ክልቲአን ናብ ምድሪ ይሁዳ ክትምለስ ከላ፣ ቢያንስ ንገለ ክፋል መገዲ፣ ከም ዝሰዓባኣ ርሕራሔ ነበረን። እተን ክልተ ኣሓት ሰብኣያ ኣብ ምድሪ ሞኣብ ክትቅጽል ክምዕዳኣ ኣይፈተናን፣ እንተኾነ ግን ናብ ቤታ ክትከይድ እንተወሲና፣ ኣብ ምፍልላይ ዝከኣል ኩሉ ምትሕብባርን ኣኽብሮትን ክህባኣ እየን፤ እዚ ድማ ሓደ ኣብነት እዩ ነይሩ፡ ንሳተን ኣብ መገዳ ክሰንዓኣ እየን፣ ቢያንስ ክሳብ ወሰን ሃገረን፣ ከምኡ ድማ ንኣቕሑኣ ክሳብ ዝኸዳ ክሕግዛኣ እየን፣ ከመይሲ ዝኾነ ኣገልጋሊ ከም ዝነበራ ኣይተራእየን፣ ቁ. 7። በዚ ድማ ናኦሚ፣ ከም እስራኤላዊት ዝግባእ፣ ንሳተን ብዙሕ ርሕርሕትን ተሓጋጋዚትን ከም ዝነበረት፣ ፍቕረን ድማ ከም ዝረኸበት ንርኢ፣ በዚ ድማ ንኹለን ኣዴታት ሰብኣይ ኣብነት እያ፣ ከምኡ ድማ ኦርፋን ሩትን ንርሕራሔኣ ቅኑዕ ስምዒት ከም ዝነበረን፣ ከመይሲ ክሳብ እዚ ደረጃ እዚ ክመልሳ ፍቑዳት ነበራ። እዚ ድማ እቲ ዝምድና ዝመጸሉ ሰባት እንተሞቱ እኳ፣ ብሓድነት ከም ዝነበራ ምልክት እዩ ነይሩ። ንኣማልኽቲ ሞኣብ ፍቕሪ እንተነበረን እኳ (ቁ. 15)፣ ናኦሚ ድማ ንኣምላኽ እስራኤል እሙን እንተነበረት እኳ፣ እዚ ግን ንኽልቲኡ ወገን ካብ ፍቕርን ርሕራሔን፣ ከምኡ ድማ እቲ ዝምድና ዝሓቶ ጽቡቕ ተግባራት ኩሉ፣ ዕንቅፋት ኣይነበረን። ኣዴታት ሰብኣይን ኣሓት ሰብኣይን ብዙሕ ግዜ ይፈላለያ (ማቴ. 10:35)፣ ስለዚ ድማ ብፍቕሪ እንተነበራ ዝያዳ ዝምስገን እዩ፤ ኩሎም እዚ ዝምድና ዘለዎም ሰባት ከምኡ ንምግባር ይጽዕሩ።

2. ምስኣ ሓጺር መገዲ ምስ ከዳ፣ ናኦሚ ብብዙሕ ፍቕሪ ናብ ድሕሪት ክምለሳ ኣተባብዐተን (ቁ. 8, 9)፡ ነፍስወከፍ ናብ ቤት ኣዲኣ ተመለሲ። ብሓዘን ዝመልኦ ኣጋጣሚ ካብ ቤት ሰብኣየን ምስ ተባረራ፣ ወለደን ብህይወት ምህላዎም፣ ክኸዳሉ ዝኽእላ ቤቶም ምህላዉ፣ ኣብኡ ድማ ብደሓን ክቕበላን ክዕረፋን ምዃነን፣ ናብ ሰፊሕ ዓለም ከም ዘይተባረራ፣ ንሳተን ምሕረት ነበረን። ናኦሚ ኣዴታተን ካብ ኣደ ሰብኣየን ዝያዳ ዝምችኣአን ምዃነን ትጠቁም፣ ብፍላይ ድማ ኣዴታተን ገዛውቲ ኣብ ዝነበረንሉ እዋን፣ ኣደ ሰብኣየን ግን ርእሳ ከተንብርሉ ዝኽእል ቦታ ከም ዘለዋ ዘይተኣማመነት።

ኣብቲ ምፍንዋ፣ (1.) ብምምስጋን። እዚ ኣብ ዝኾነ ዝምድና ርእሶም ጽቡቕ ንዝመርሑ ሰባት ዝግባእ ዕዳ እዩ፣ ምስጋናኡ ክረኽቡ ይግባእ፡ ምስ ምዉታትን ምስኣን ብርሕራሔ ተመሓዲርክን ኢኽን፣ ማለት፡ "ንዝኸዱ ሰብኡትክን ጽቡቓት ኣንስቲ ነይርክን ኢኽን፣ ንኣኣ ድማ ጽቡቓት ኣዋልድ ነይርክን ኢኽን፣ ኣብ ዝኾነ ዝምድና ድማ ካብ ግቡእክን ኣይጎደልክንን።" እሞኸ፣ ንሕናን ዝምድናታትናን ብሞት ወይ ብኻልእ ክንፈላለ ከለና፣ ብሓንሳብ ከለና ግቡእና ኣብቲ ዝምድና ብጥንቃቐ ንምፍጻም ከም ዝጸዓርና፣ ናቶም ምስክርነትን ናይ ሕልናና ምስክርነትን እንተሃለወና፣ ብዙሕ የጸናንዕ። እዚ ንምርር ምፍልላይ ንምዝሓል ይሕግዝ፤ ብሓንሳብ ከለና ድማ፣ ክንፈላለ ከለና ኣብቲ ዝምድና ብዝገበርናዮ ጌጋታት ብጸጸት ከይንሓስብ፣ ርእስና ክንመርሕ ይግባእ።

(2.) ብጸሎት። ኣዕሩኽ ክፈላለዩ ከለዉ ብጸሎት ምፍልላይ ልሙድ እዩ። ብበረኸታ ናብ ቤተን ትሰደአን፤ በረኸት ኣደ ሰብኣይ ድማ ክንጸግ ኣይግባእን። ኣብዚ በረኸት እዚ ንስም የሆዋ፣ ኣምላኽ እስራኤልን በይናዊ ሓቀኛ ኣምላኽን፣ ክልተ ግዜ ትጠቅስ፣ ምእንቲ ኣዋልዳ ንኹሉ ጽቡቕ ምንጪ ናብኡ ክጥምታ ክትመርሐን። ንኣኣን ንናታን ዝገበራኦ ርሕራሔ ክመልሰለን ብሓፈሻ ትጽሊ። ኣምላኽ ምስ ዝምድናታቶም ብርሕራሔ ምስ ዝተመሓደሩ ሰባት ብርሕራሔ ከም ዝመሓደር ብእምነት ክንጽበን ክንጽልን ንኽእል ኢና። ዘስቲ ድማ ንሱ እውን ክስቲ እዩ። ብፍላይ ድማ ብሓድሽ ምምርዓው ሓጎስ ክረኽባ፡ እግዚኣብሄር ነፍስወከፍክን ኣብ ቤት ሰብኣያ ዕረፍቲ ክትረኽባ ይሃብክን። እሞኸ፣ [1.] ከም ምሪሕነት ሃዋርያ (1 ጢሞ. 5:14)፣ ንኣዋልድ፣ ኣብኡ ድማ ብዛዕባ መንእሰያት መበለታት ይዛረብ፣ ክምርዓዋ፣ ውሉድ ክወልዳ፣ ገዛ ድማ ክመርሓ፣ ብጣዕሚ ዝግባእ እዩ። ጽቡቓት ኣንስቲ ምዃነን ዘርኣያ ድማ ብጽቡቓት ሰብኡት ከም ብሓድሽ ዘይባረኻ ምዃነን ዘሕዝን እዩ፣ ብፍላይ ድማ ከምዚአን ዝበላ መበለታት ውሉድ ዘይብለን። [2.