መዝሙር ዳዊት 90

መዝ 90:1-6። እዚ መዝሙር እዚ ነቲ ኣብ ዘሁ 14 ኣብ ምድረ በዳ ኣብ እስራኤል ዝወረደ ፍርዲ ዝምልከት እዩ ተባሂሉ ይእመነሉ። ጸጋን ምክልኻልን ኣምላኽ ኣብዛ እክይቲ ዓለም እዚኣ ንነፍሲ ዘሎዋ ሓንቲ ጥራይ እተኣማምን ምዕራፍን ምጽንናዕን እዩ። ክርስቶስ የሱስ ናብኡ እንዕቆበሉን እንነብረሉን መዕቆቢን ማሕደርን እዩ። ንሕና ሓለፍቲ ፍጥረታት ኢና፣ ኩሉ ኣብ ዓለም ዘሎና ምጽንናዕ ሓላፊ ምጽንናዕ እዩ፣ ግናኸ ኣምላኽ ዘለኣለማዊ ህያው ኣምላኽ እዩ፣ እሙናት ድማ ከምኡ ገይሮም ይረኽብዎ።

ኣምላኽ ብሕማም ወይ ብኻልእ መከራ ንሰብ ናብ ጥፍኣት ከም ዝምለስ እንተገበሮ፣ በዚ ድማ ንሰብ ናብኡ ኪምለስ፣ ካብ ሓጢኣቶም ክንስሑን ሓድሽ ህይወት ክነብሩን ይጽውዖ። ሽሕ ዓመት ንዘለኣለማውነት ኣምላኽ ገለ እኳ ኣይኮነን። ኣብ መንጎ ደቂቕን ሚልዮን ዓመትን ገለ ምምጥጣን ኣሎ፣ ኣብ መንጎ ግዜን ዘለኣለማውነትን ግን የልቦን። ኩሎም ናይ ሽሕ ዓመት ፍጻሜታት፣ ዝሓለፉ ይኹኑ ዝመጹ፣ ካብቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰዓት ብኣና ዝተገብረ ንዘለኣለማዊ ኣእምሮ ብዝያዳ ኣብ ቅድሚኡ ዝርከቡ እዮም። ኣብ ትንሳኤ ድማ ስጋን ነፍስን ክልቲኡ ተመሊሶም ክሓብሩ እዮም። ግዜ ከም ኣብ ድቃስ ዘሎ ሰብ፣ ብዘይ ክንስተብሃለሉ ይሓልፍ፣ ሓሊፉ ምስ ተወድአ ድማ ከም ዘይነበረ እዩ። ከም ማይ ንህርፊ፣ ሓጺርን ብቕጽበት ዝሓልፍን ህይወት እዩ። ሰብ ከም ሳዕሪ ይዕምብብ ጥራይ እዩ፣ እዚ ድማ ናይ እርግና ክረምቲ ምስ መጸ ይቕምስል እዩ። ግናኸ ብሕማም ወይ ብሓደጋ ክሕረር ይኽእል እዩ።

መዝሙር 90 እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር ክሳዕ ምርኮ ባቢሎን ዝጸንሐ እዩ ዝብሃል፤ እዚ ግና ካብ ግብጺ ምውጻእ ጀሚሩ ዝተጻሕፈ ምዃኑ ንጹር እዩ። እዚኦም ግና ኣብዚ ናይ መለኮታዊ መዝሙራት ስብስብ ብሓንሳእ ተቐሚጦም ኣለዉ። እዚ መዝሙር እዚ ብሙሴ (ከምቲ ብኣርእስቲ ዝረአ)፣ እቲ ዝበዝሐ ጥንታዊ ጸሓፊ ቅዱስ ጽሑፋት እዩ ዝተጻሕፈ። ንሕና ናይ ምስጋና መዝሙር ናቱ (ዘጸ. 15፣ እዚ ድማ ኣብ ራእ. 15:3 ተጠቒሱ ኣሎ)፣ ከምኡ’ውን ናይ ምምሃር መዝሙር ናቱ (ዘዳ. 32) ኣብ መዝገብ ኣሎና። እዚ ግና ካብ ክልቲኡ ፍሉይ ባህሪ ኣለዎ፣ ከመይሲ ጸሎት ተባሂሉ ኣሎ። እዚ መዝሙር እዚ ኣብ ምድረበዳ ንእስራኤል ብሰሪ ዘይምእማኖም፣ ምጕርምራሞም፣ ከምኡ’ውን ምብጽሖም ዝወረዶም ፍርዲ መሰረት ገይሩ ዝተጻሕፈ እዩ ዝብሃል፣ ማለት ስጋኦም ኣብ ምድረበዳ ክወድቕ፣ ን38 ዓመታት ብተኸታታሊ መከራ ክጠፍኡ፣ ከምኡ’ውን ካብቶም ሽዑ ዕድመ ዝበጽሑ ዝነበሩ ሓደ እኳ ናብ ከነኣን ከይኣቱ። እዚ ንምድረበዳ ምጥንጣኖም ዝተዳለወ እዩ፣ ከምቲ እቲ ካልእ መዝሙር ሙሴ (ዘዳ. 31:19, 21) ንከነኣን ምጥንጣኖም ዝነበረ። እቲ እዚ መዝሙር ዝጠቕሶ ዝመስል ታሪኽ ኣብ ዘሁ. 14 ኣሎና። ምናልባት ሙሴ እዚ ጸሎት እዚ ብህዝቢ ኣብ ድንኳናቶም ወይ ድማ ብውሑዱ ብካህናት ኣብ ኣገልግሎት ድንኳን፣ ኣብቲ ኣብ ምድረበዳ ዝነበሮም ኣድካሚ ጉዕዞ፣ መዓልታዊ ንኽጥቀሙሉ ኢሉ ጸሓፎ። ኣብኡ፣

I. ሙሴ ንርእሱን ንህዝቡን ብዘለኣለማዊነት ኣምላኽን ኣብኡ ብዘለዎም ረብሓን የጸናንዖም (ቁ. 1, 2)።

II. ንርእሱን ንህዝቡን ብምሕላፍነት ሰብ የዋርዶም (ቁ. 3-6)።

III. ንርእሱን ንህዝቡን ኣብ ልዕሊኦም ብዝወረደ ናይ ኣምላኽ ጽድቂ ፍርዲ የቕንዖም (ቁ. 7–11)።

IV. ንርእሱን ንህዝቡን ብጸሎት ንመለኮታዊ ምሕረትን ጸጋን፣ ከምኡ’ውን ንምምላስ ሞገስ ኣምላኽን ናብ ኣምላኽ የረክቦም (ቁ. 12–17)። እዚ ኣብዚ ፍሉይ ኣጋጣሚ ዝተጻሕፈ ዝመስል እኳ እንተኾነ፣ ንምሕላፍነት ህይወት ሰብ ብሓፈሻ ግን ኣዝዩ ዝምጥን እዩ፣ ከምኡ’ውን ብምዝማርና፣ ንዓመታት ምሕላፍና ብምድረበዳ እዛ ዓለም እዚኣ ብቐሊሉ ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና፣ ከምኡ’ውን ንስርዓት ቀብሪ ኣዝዩ ዝምጥን ምምስጣርን ጸሎትን ይህበና። ናይ ሙሴ ሰብኣይ ኣምላኽ ጸሎት።

ቁጽሪ 1-6 እዚ መዝሙር እዚ ጸሎት ሙሴ ተባሂሉ ኣርእስቲ ተዋሂብዎ ኣሎ። ካብ ዘመን ሙሴ ጀሚሩ ክሳዕ እቲ ስብስብ መዝሙራት ምጅማሩ ኣብ ኣየናይ ቦታን ኣብ ኣየናይ መጽሓፍን ከም ዝተሓለወ ዘይተረጋገጸ እዩ፤ ግናኸ፣ ብመለኮታዊ መንፈስ ዝተነፍሰ ስለ ዝኾነ፣ ብፍሉይ ምክልኻል ነበረ፡ ምናልባት ኣብ መጽሓፍ ያሻር ወይ ኣብ መጽሓፍ ውግኣት እግዚአብሔር ተጻሒፉ ይኸውን። ሙሴ ንህዝቢ እስራኤል ክጽልዩ መሃሮም፣ ከምኡ’ውን ናብ እግዚአብሔር ክምለሱ ዝጥቀሙሉ ቃላት ኣብ ኣፎም ኣእተወ። ሙሴ ኣብዚ ሰብኣይ ኣምላኽ ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ፣ ከመይሲ ነብዪ፣ ኣቦ ነብያት፣ ከምኡ’ውን ፍሉይ ምሳሌ ናይቲ ዓቢ ነብዪ ነበረ። ኣብዚኣተን ፍቕድታት እዚኣተን ንምሃር፡

I. ኣምላኽ ንህዝቡ ብኹሉ ግዜ፣ ከምኡ’ውን ንዓና ኣብ ዘመናና ብዝገብሮ ምድላይ ክንውድሶ (ቁ. 1)፡ "ጐይታይ፣ ንዓና ኣብ ኩሉ ወለዶታት መዕቆቢ ወይ መሕደሪ፣ መጽለሊ ወይ ሓገዝ ኮይንካና ኢኻ።" ሕጂ ኣብ ትሕቲ ቍጥዓ ኣምላኽ ስለ ዝወደቑ፣ ንሱ ድማ ክሓድጎም ስለ ዝዛረበ፣ ንቀደም ዝገበሮ ምሕረት ንኣቦታቶም ይምሕጸኑ። ከነኣን ንኣቦታቶም ንኣበው መሬት ምጥንጣን ነበረት፣ ኣብኡ ድማ ኣብ ድንኳናት ይነብሩ ነበሩ፤ ሽዑ ግና ኣምላኽ መሕደሪኦም ነበረ፣ ናብ ዝኸዱሉ ቦታ ድማ ኣብኡ ኣብ ቤቶም፣ ኣብ ዕረፍቲ፣ ኣብኡ ነበሩ። ግብጺ ንብዙሕ ዓመታት መሬት ባርነት ነበረት፣ ግናኸ ሽዑ እኳ ኣምላኽ መዕቆቢኦም ነበረ፤ ኣብኡ ድማ እቲ ድኻ ዝነበረ ዝተጨቆነ ህዝቢ ይነብርን ይሕሎን ነበረ። ማስታወሻ፡ ናይ ሓቂ ምእመናን ኣብ ኣምላኽ ኣብ ቤቶም እዮም፣ እዚ ድማ ንኹሉ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዝረኽዎ ጻዕርን መከራን መጸናንዕኦም እዩ። ኣብኡ ከም ኣብ መሕደሪና ክንዕርፍን ክንዕቆብን ንኽእል ኢና።

II. ንኣምላኽ ክብሪ ዘለኣለማዊነቱ ክንህብ (ቁ. 2)፡ "ኣብ ቅድሚ እምባታት ምውጻኦም፣ ኣብ ቅድሚ እቲ ዝለዓለ ክፋል ሓመድ ዓለም ምፍጣሩ (ከምቲ ኣብ ምሳ. 8:26 ዝተገልጸ)፣ ኣብ ቅድሚ ምድሪ ምውላዳ፣ ወይ ከምቲ ክንብሎ እንኽእል፣ ኣብ ቅድሚ ምድሪን ዓለምን ምፍጣርካ (ማለት፣ ቅድሚ ምጅማር ግዜ) ንስኻ ህልውና ነይሩካ፤ ካብ ዘለኣለም ክሳዕ ዘለኣለም ንስኻ ኣምላኽ ኢኻ፣ ዘለኣለማዊ ኣምላኽ፣ ህልውናኡ ምስ ግዜ ዘይጅምርን ዘይውዳእን፣ ከምኡ’ውን ብተኸታታሊ ምቅይያራት ግዜ ዘይዕቀን፣ ግናኸ ትማሊ፣ ሎሚ፣ ንዘለኣለም ከምኡ ዝኾንካ፣ መጀመርታ መዓልትታት ዘይብልካ፣ ወይ መወዳእታ ህይወት ዘይብልካ፣ ወይ ምቅይያር ግዜ ዘይብልካ።" ማስታወሻ፡ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ካብ ሞትናን ሞት ኣዕሩኽናን ዝመጽእ ጸገማት፣ ካብ ዘይመውትነት ኣምላኽ ምጽንናዕ ክንረክብ ንኽእል ኢና። ንሕና ዝመውቱ ፍጥረታት ኢና፣ ኩሉ ምጽንናዕና ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዝመውት ምጽንናዕ እዩ፣ ግናኸ ኣምላኽ ዘለኣለማዊ ህያው ኣምላኽ እዩ፣ እቶም ንዕኡ ናቶም ዝገብርዎ ድማ ከምኡ ክረኽብዎ እዮም።

III. ንኣምላኽ ፍጹም ልዑላዊ ግዝኣቱ ኣብ ልዕሊ ሰብ፣ ከምኡ’ውን ንሰብ ከም ዝደለየ ክገብሮ ዘይከሓድ ዘይተቓወም ስልጣኑ ክንእመን (ቁ. 3)፡ "ንስኻ ንሰብ ናብ ጥፍኣት ትመልሶ፣ ብሓንቲ ቃል ምዝራብ፣ ከም ዝደለኻዮ፣ ናብ ጥፍኣት ስጋ፣ ናይ ምድራዊ ቤት፤ ከምኡ’ውን ትብል፣ 'ተመለሱ፣ ኣቱም ደቂ ሰብ።'"

1. ኣምላኽ ብሕማም ወይ ብኻልእ መከራ ንሰብ ናብ ጥፍኣት ክመልሶ ከሎ፣ በዚ ድማ ንሰብ ናብኡ ክምለሱ ይጽውዕ፣ ማለት ካብ ሓጢኣቶም ንኽንስሑን ሓድሽ ህይወት ንኽነብሩን። እዚ ኣምላኽ ሓንሳብ፣ እወ፣ ክልተ ሳዕ ይዛረብ። "ካብኡ ዝዓለኹምዎ ናብኡ ተመለሱ" (ኤር. 4:1)።

2. ኣምላኽ ንሰብ ናብ ጥፍኣት ክመልሶ፣ ናብ ሞት ከምጽኦ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጦም ፍርዲ ሞት ምስ ተቐበሉ፣ ሓድሓደ ግዜ ብድንቂ ይምልሶም፣ ከምቲ እቲ ጥንታዊ ትርጉም ዝብሎ ድማ፣ "እንደገና ትብል፣ ናብ ህይወትን ጥዕናን ተመለሱ።" ከመይሲ ኣምላኽ ይቐትልን የሕውን፣ ናብ መቓብር የውርድን የዕርግን።

3. ኣምላኽ ንሰብ ናብ ጥፍኣት ክመልሶ ከሎ፣ እዚ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ዝወረደ ፍርዲ መሰረት ገይሩ እዩ፣ እዚ ድማ እዩ፣ "ተመለሱ፣ ኣቱም ደቂ ሰብ፣ ሓደ ከምቲ ሓደ፣ ናብ ቀዳማይ መርሆታትኩም ተመለሱ፤ ስጋ ናብ ምድሪ ከም ዝነበረ ይመለስ (ሓመድ ናብ ሓመድ፣ ዘፍ. 3:19) ከምኡ’ውን ነፍሲ ናብ ዝሃባ ኣምላኽ ትመለስ" (መክ. 12:7)።

4. ኣምላኽ ንኹሉ ሰብ ናብ ጥፍኣት እኳ እንተመለሶ፣ ግናኸ እንደገና ክብል እዩ፣ "ተመለሱ፣ ኣቱም ደቂ ሰብ፣ ኣብቲ ዓቢ ትንሳኤ፣ ሰብ እንተሞተ እኳ፣ እንደገና ክነብር እዩ፤ ሽዑ ድማ ንስኻ ክትጽውዕ ኢኻ ኣነ ድማ ክምልስ እየ (እዮብ 14:14, 15)፤ ንስኻ ክትምለስ ክትብለኒ ኢኻ ኣነ ድማ ክምለስ እየ።" ስጋን ነፍስን ክልቲኦም ክምለሱን እንደገና ክሓብሩን እዮም።

IV. ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ዘሎ ዘይተመጣጣኒ ፍልልይ ክንእመን፣ ቁ. 4። ገለ ካብቶም ኣበው ንኣስታት ሽሕ ዓመት ነበሩ፤ ሙሴ እዚ ብጽቡቕ ይፈልጦን መዝጊብዎ ነበረን፡ ግናኸ ነዊሕ ህይወቶም ምስ ዘለኣለማዊ ህይወት ኣምላኽ እንታይ እዩ? "ሽሕ ዓመት፣ ንዓና፣ ነዊሕ ግዜ እዩ፣ ክንሓልፎ ዘይንጽበዮ፤ ወይ፣ እንተኽኢልና እኳ፣ ዘይክንዝክሮ እንኽእል እዩ፤ ግናኸ፣ ኣብ ቅድሜኻ፣ ከም ትማሊ፣ ከም ሓንቲ መዓልቲ፣ ከምቲ ኣብ ኣእምሮ ዝበለጸ ዝዝከር እዩ፤ እወ፣ ከም ሓንቲ ምሕላፍ ለይቲ ጥራይ እዩ፣" እዚ ድማ ሰለስተ ሰዓታት ጥራይ ነበረ።

1. ሽሕ ዓመት ንዘለኣለማዊነት ኣምላኽ ምንም ኣይኮነን፤ ካብ ሓንቲ መዓልቲ፣ ካብ ሓንቲ ሰዓት፣ ንሽሕ ዓመት ዝንእስ እዩ። ኣብ መንጎ ሓንቲ ደቒቕን ሚልዮን ዓመታትን ገለ ምትእስሳር ኣሎ፣ ግናኸ ኣብ መንጎ ግዜን ዘለኣለማዊነትን ምንም የልቦን። ነዊሕ ህይወት ኣበው ንኣምላኽ ምንም ኣይነበረን፣ ከምቲ ህይወት ቈልዓ (እቲ ኣብታ ሓንቲ መዓልቲ ዝውለድን ዝመውትን) ንናቶም ዝኾኖ።

2. ኩሉ ፍጻመታት ሽሕ ዓመት፣ ዝሓለፈ ይኹን ዝመጽእ፣ ንዘለኣለማዊ ኣእምሮ ከምቲ ትማሊ ወይ ኣብ ዝሓለፈ ሰዓት ዝተገብረ ንዓና ዝኾኖ፣ ካብኡ ንላዕሊ ድማ፣ ህሉው እዩ። ኣምላኽ፣ ኣብታ ዓባይ መዓልቲ፣ ነቶም ናብ ጥፍኣት ዝመለሶም፣ "ተመለሱ—ኣቱም ምዉታት ተንስኡ" ክብሎም እዩ። ግናኸ ኣብ ልዕሊ ትምህርቲ ትንሳኤ፣ ነዊሕ ግዜ ካብ ዝተጸበየ እኳ እንተኾነ ገና ከም ዘይመጸ ክምጕት ይኽእል እዩ። እዚ ጸገም ኣይኹን፣ ከመይሲ ሽሕ ዓመት፣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ፣ ከም ሓንቲ መዓልቲ ጥራይ እዩ። Nullum tempus occurrit regi—ንጉስ ኩሉ ግዜያት ሓደ እዩ። ንዚኣቶም ቃላት እዚኣቶም ዝጠቕስ፣ 2 ጴጥ. 3:8።

V. ምሕላፍነት ሰብን ከንቱነቱን ኣብ ዝበለጸ ኩነታቱ ክንርኢ (ቁ. 5, 6)፡ ንኹሎም ደቂ ሰብ እንተረኣና፣ ክንርኢ ኢና፡

1. ህይወቶም ዝመውት ህይወት ምዃኑ፡ "ከም ማይ ብምጥለቕለቕ ተሰኪምካዮም ትወስዶም ኢኻ፣" ማለት፣ ብቐጻሊ ብመስርዕ ግዜ ናብ ውቅያኖስ ዘለኣለማዊነት ይውሕዙ ኣለዉ።