1እስራኤል፥ “ካብ ንእስነተይ ጀሚሮም ብዙሕ ጊዜ ኣብ ልዕለይ ተሰለፉ” ይበል።
2ካብ ንእስነተይ ጀሚሮም ብዙሕ ጊዜ ኣብ ልዕለይ ተሰለፉ፤ ግና ኣይሰዓሩንን።
3ሓጢኣተኛታት ዝባነይ ወቕዑኒ፤ ንሓጢኣቶም ከዓ ኣናውሕዋ።
4እግዚኣብሄር ግና ፃድቕ እዩ፤ ክሳድ ሓጢኣተኛታት ቈረፀ።
5ኵሎም ንፅዮን ዝፀልኡ ይሕፈሩ፤ ንድሕሪትውን ይመለሱ።
6ንዝዓፅዶ ዕትሩ፥ ንዝእክቦ ሕቝፉ ኸም ዘይመልእ ይኹኑ፤ እንተይዓፀድዎ ኸም ዝነቅፅ፥ ኣብ ዝባን ናሕሲ ኸም ዝበቝል ሳዕሪ ይኹኑ።
8ሓለፍቲ መንገዲ ድማ፥ “በረኸት እግዚኣብሄር ኣብ ልዕሌኹም ይኹን፤ ብስም እግዚኣብሄር ንባርኸኩም ኣለና” ኣይብሉን።
129:1-4 ጸላእቲ ህዝቢ ኣምላኽ ንቕዱሳን ልዑል ኣምላኽ ከዳኽሙ፡ ኣዝዮም ብግፍዒ ፈቲኖም እዮም። ግናኸ እታ ቤተ ክርስቲያን ወትሩ ብጸጋ ድሒና እያ። ክርስቶስ ንቤተ ክርስቲያኑ ኣብ ከውሒ ኣንጺሩዋ እዩ። እግዚኣብሔር ከኣ እቶም ረሲኣን ሰባት ንቤተ ክርስቲያኑ ክገብርዎ ዝሓሰብዎ ጕድኣት ከይፍጽሙ፡ ብብዙሓት ተባዕተወ መገድታት የዐንቖም እዩ። እግዚኣብሔር ንእስራኤል ከይትጠፍእ ምፍቃዱ ጽድቁ እዩ፤ ንርእሱ ዝኸውን ህዝቢ ከዐቝብ ከኣ ሓቢሩ እዩ።
መዝሙር 129 እዚ መዝሙር እዚ ብዛዕባ ህዝባዊ ጉዳያት እስራኤል ኣምላኽ ይዛረብ። መዓስ ከም እተጻሕፈ ግልጺ ኣይኮነን፣ ምናልባት ኣብ ባቢሎን ኣብ ምርኮ ምስ ነበሩ ወይ ድማ ናብ ሃገሮም ኣብ እተመልሱሉ እዋን ክኸውን ይኽእል እዩ።
I. ኣምላኽ ንኣታቶምን ንኣቦታቶምን ካብ ብዙሕ ግዜ ብግዜ ዝወረዶም ጸበባታት ዘድሓኖም ምድሓናት ብምምልካት ምስ ምስጋና ይዝክሩ (ቁ. 1-4)።
II. ንኹሎም ጸላእቲ ጽዮን ንምጥፋእ ብእምነት ይጽልዩን ይጽበዩን (ቁ. 5-8)። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና፡ ከም ብሉይ ኪዳን እስራኤል ብዙሕ ማዕበል ዝሓለፈትን ሕጂ እውን ብብዙሓት ጸላእቲ እትስገር ዘላ ወንጌላዊት እስራኤል ብኽልቲኡ መገዲ ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና። መዝሙር መዓርግ።
ቁጽሪ 1-4 ቤተ ክርስትያን ኣምላኽ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዘመናት፡ ኣብዚ ትዛረብ ኣላ፡ ወይ ድማ፡ ከም ሓንቲ እተረሰየትን ጸጉራ ዝበቖለን ሰብ፡ ነቲ ዝሓለፈ መዓልታት እናዘከረት፡ ነቲ ናይ ጥንቲ ግዜ እናሓሰበት ትዛረብ ኣላ። ብምምልካት ድማ፡
1. ቤተ ክርስትያን ኣብ ምድሪ ብጸላእታ ብዙሕ ግዜ ከም እተጨነቐት ይርከብ፦ እስራኤል ሕጂ ኸምዚ ክትብል ትኽእል እያ፡ "ካብ ኩሉ ህዝቢ ንላዕሊ እተጨቆንኩ ህዝቢ እየ፡ ከም ሓንቲ እተሰርሰረት ዑፍ፡ ብኹለን ኣብ ከባቢኣ ዘለዋ ኣዕዋፍ እተነቕነቕኩ" (ኤር. 12:9)። እወ፡ ብሓጢኣቶም ንርእሶም ጸገማት ኣምጺኦም እዮም፤ ኣምላኽ እውን በዚ ምኽንያት እዚ እዩ ዝቐጽዖም ነይሩ፤ ይኹን እምበር፡ ጎረባብቶም ዝጸልእዎምን ዘሳቕይዎምን ብፍሉይ ኪዳኖምን ብፍሉይ ሃይማኖቶምን እዩ ነይሩ። "በዚ ምኽንያት እዚ ኻብ ንእስነተይ ጀሚሮም ብዙሕ ግዜ ኣሳቒዮምኒ እዮም"። መርኣያ፡ ህዝቢ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ብዙሓት ጸላእቲ ነይሮምዎም እዮም፡ ኩነታት ቤተ ክርስትያን ድማ ካብ ንእስነታ ጀሚሩ ብዙሕ ግዜ ጸበባ ዝመልኦ እዩ ነይሩ። ንእስነት እስራኤል ኣብ ግብጺ ወይ ኣብ ዘመን ፈራዶ ነይሩ፤ ሽዑ ተጨኒቖም ነይሮም፡ ካብኡ ንነጀው ድማ ብዙሕ ወይ ሒደት። ወንጌላዊት ቤተ ክርስትያን ካብ ዝተመስረተትሉ ግዜ ጀሚራ ብዙሕ ግዜ ተጨኒቓ እያ፤ እዚ ኣርዑት እዚ ድማ ብፍላይ ኣብ ንእስነታ ተሰኪማቶ እያ፡ እቲ ቀዳማይ ቤተ ክርስትያን ዝተሰከመቶ ዓሰርተ ስደት ምስክር እዩ። እቶም ሓረስቶት ኣብ ድሕሪተይ ሓሪሶም፡ ቁ. 3። ኣብ መዝሙር 125:3 ብዛዕባ በትሪ ረሲኣን ኣብ ግደ ጻድቃን ንብብ፤ ኣብኡ እቲ መሓረሻ ንርእሶም ንምምልካት ክንረክብ ንጽበ ነይርና፤ ኣብዚ ድማ ብዛዕባ መሓረሻ ረሲኣን ኣብ ድሕሪት ጻድቃን ንብብ፡ ኣብኡ ድማ ነቲ በትሪ ክንረክብ ንጽበ ነይርና። ይኹን እምበር፡ እቲ ኣብዚ ቦታታት ዘሎ ምሳሌታት ተቐያይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ፤ ትርጉም ክልቲኡ ግን ሓደ እዩ፡ ጸላእቲ ህዝቢ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ብግፍዒ ከም ዝተጠቕሙሎም ድማ ግልጺ እዩ። ከምቲ ሓረስታይ ንመሬት ብመሓረሻኡ ዝቐድዳ፡ ንኣታቶም እውን ንምፍራስን ዝኽእልዎ ኩሉ ንምውጻእን ቀዲዶምዎም፤ በዚ ኸኣ ንቕዱሳን ልዑል ኣምላኽ ከምቲ ንነዊሕ እዋን እተሓርሰ መሬት ዝድክም፡ (ከምቲ እንብሎ) ብፍጹም ዝድክም ገይሮም ኣድኪሞምዎም። ኣምላኽ ከምዚ ገይሮም ክሓርሱ ምስ ፈቐደሎም፡ ንህዝቡ ንጥቕሚ እዩ ሓሲብዎ ነይሩ፡ በዚ ኸኣ እቲ ዘይተሓርሰ መሬቶም ምስ ተሓርሰ፡ ዘርኢ ጸጋኡ ኣብኦም ክዘርእን ካብኦም ሰናይ ፍረ ክዓጽድን። ይኹን እምበር፡ ጸላእቲ ኸምኡ ኣይሓሰቡን፡ ልቦም እውን ከምኡ ኣይሓሰበን (ኢሳ. 10:7)፤ ነዊሕ ሓሪሶም፡ መዓስ ከም ዝውድኡ ኣይፈልጡን ነይሮም፡ ዕላማኦም ድማ ጥፍኣት ቤተ ክርስትያን ጥራይ እዩ ነይሩ። ብዙሓት ነቲ ኣብ ድሕሪት ህዝቢ ኣምላኽ ዝገበሩዎ መሓረሻታት፡ ዝሃብዎም መግረፍቲ ገይሮም ይርድእዎ። እቶም ቆራጽቲ ኣብ ድሕሪተይ ቆሪጾም፡ ከምኡ ገይሮም እዮም ዝብልዎ።