መዝሙር ዳዊት 104

104:1-9 ኩሉ እንርእዮ ነገር ንእግዚኣብሔር፣ ዓብዪ ዝኾነ፣ ከነመስግኖን ክንውድሶን ይጽውዓና። ዘለኣለማዊ ሓይሉን መለኮቱን ብዝፈጠሮ ነገራት ብንጹር ይግለጽ። ኣምላኽ ብርሃን እዩ፣ ኣብኡ ኸኣ ፈጺሙ ጸልማት የብሉን። ጐይታ የሱስ፣ ወዲ ፍቕሩ፣ ብርሃን ዓለም እዩ።

መዝሙር 104። እዚ መዝሙር እዚ ብሓደ ሰብን ብሓደ ግዜን ከምቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር ከም እተጻሕፈ ርግጽ እዩ። ከመይሲ እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር ብ"ነፍሰይ ንእግዚአብሔር ባርኺ!" ከም ዝዛዘመ፡ እዚ ድማ ብኡ ይጅምር እሞ ብኡ እውን ይዛዘም። እቲ ኣጻሕፋኡ ግን እቲ ትሕዝቶ ስለ ዝተፈላለየ፡ ንእሽቶ ፍልልይ ኣለዎ። ዕላማ እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር ንጽቡቕነት ኣምላኽን ንርሕራሔኡን ምሕረቱን ምምስጋን ነበረ፡ ንእኡ ድማ ልሙዕን ጥዑምን ኣጻሕፋ እዩ ዝበቅዕ። ዕላማ እዚ መዝሙር እዚ ግን ንዓብይነቱን ንግርማኡን ንልዑል ግዝኣቱን ምምስጋን እዩ፡ እዚ ድማ ብዝለዓለ ግርማዊ ግጥማዊ ኣገባብ ክኸውን ይግባእ። ዳዊት ኣብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር፡ ንኣምላኽ ብዛዕባ ምሕረት ኪዳኑን ንህዝቡ ዘለዎ ፍቕርን ክብሪ ሃቦ። ኣብዚ ድማ ብዛዕባ ግብሪ ፍጥረቱን ምድላዉን፡ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ፍጥረት ዘለዎ ግዝኣትን ልግስን ክብሪ ይህቦ። ኣብኡ ኣምላኽ ከም ኣምላኽ ጸጋ፡ ኣብዚ ድማ ከም ኣምላኽ ተፈጥሮ ይውደስ። እዚ መዝሙር እዚ ብምሉኡ ነዚ ርእሲ እዚ እዩ ዝውፈ። ከም መዝሙር 19 ኣይኮነን፡ እቲ ብኡ ዝጅምር እኳ እንተኾነ፡ ካብኡ ናብ ምሕላው ሕጊ ኣምላኽ ይሓልፍ። ከም መዝሙር 8 እውን ኣይኮነን፡ እቲ ብዛዕባ እዚ ብትንቢታዊ መገዲን ንክርስቶስ ብምጥማትን እዩ ዝዛረብ። እዚ ክቡር ግጥሚ እዚ ብብቑዓት ፈራዶ፡ ብዘይካ ብፍርሃት ኣምላኽን ብምምላኽን (እዚ ዘከራክር ኣይኮነን)፡ ብምጥቃዕ ሓሳብ፡ ብብሩህነት ሓሳባት፡ ብዘገርሙ ምልውዋጣት፡ ከምኡ እውን ብኹሉ ውበትን ስልማትን ኣገላልጻ፡ ንግሪኻውያንን ላቲናውያንን ገጣሞቲ ኣብ ዝኾነ ይኹን ከምዚ ዝኣመሰለ ርእሲ ዝበልጽ እዩ ተባሂሉ ይሕሰብ። ሓያሎ ዓበይቲ ነገራት እቲ መዝሙራዊ ኣብዚ ንኣምላኽ ክብሪ ዝሃበሉ እዩ።

I. ኣብ ላዕለዋይ ዓለም ዘሎ ግርማዊ ክብሩ (ቁ. 1-4)።

II. ፍጥረት ባሕርን ደረቕ ምድርን (ቁ. 5-9)።

III. ንኹሉ ፍጥረት ብመሰረት ባህርዩ ዝገብሮ ምድላው (ቁ. 10-18, 27, 28)።

IV. ቅኑዕ ኣመላልሳ ጸሓይን ወርሕን (ቁ. 19-24)።

V. ንብረት ባሕሪ (ቁ. 25, 26)።

IV. ልዑል ስልጣን ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ፍጥረት (ቁ. 29-32)።

ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ንኣምላኽ ምምስጋን ንምቕጻል ብጥዑምን ጽኑዕን ውሳነ ይዛዝም (ቁ. 33-35)፡ እዚ ድማ ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና ብምሉእ ልብና ክንሓብር ይግባእ።

ቁጽሪ 1-9። ንዝኾነ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎት ክንዳሎ ከለና፡ ኣብኡ ንኣምላኽ ክንሕዝ ንርእስና ከነበራትዕ ኣሎና (ኢሳ. 64:7)። ዳዊት ኣብዚ ከምኡ ይገብር። "ንዒ ነፍሰይ፡ ኣበይ ኣለኺ? እንታይ ኢኺ ትሓስቢ ዘለኺ? ኣብዚ ክስራሕ ዘለዎ ዕዮ፡ ጽቡቕ ዕዮ፡ ዕዮ መላእኽቲ ኣሎ። ብቕንዕና ጀምርዮ። ኩሉ ሓይልታትን ክእለታትን ኣብኡ ይዋፈርን ይጥቀምን፡ ነፍሰይ ንእግዚአብሔር ባርኺ!"

ኣብዚኣተን ቁጽርታት፡

I. እቲ መዝሙራዊ ናብቲ ኣብ ላዕለዋይ ዓለም ዝበርህ መለኮታዊ ክብሪ ይጥምት፡ እዚ ሓደ ካብቶም ዘይርኣዩ ነገራት እኳ እንተኾነ፡ እምነት ግን መርኣያኡ እያ። ብኸመይ ቅብጸትን ቅዱስ ፍርሃትን እዩ ነቲ ምምስጋን ዝጅምር፡ ኣቱም እግዚአብሔር ኣምላኸይ! ንስኻ ኣዝዩ ዓብዪ ኢኻ! እቲ ኣምላኾም ዝኾነ ዓብዪ ኣምላኽ ምዃኑ ንቕዱሳን ሓጎስ እዩ። ግርማ ንጉስ ንኹሎም ጽቡቓት ተገዛእቱ ትዕቢትን ሓጎስን እዩ። ግርማ ኣምላኽ ኣብዚ ብዝተፈላለዩ ኣብነታት ተገሊጹ ኣሎ፡ እዚ ድማ ዓበይቲ ነገስታት ኣብ ህዝባዊ መርኣያኦም ክገብሩዎ ዝደልዩዎ ምስሊ ዘመልክት እዩ። መሳርሒኦም፡ ምስ ናቱ (እንተላይ ናይ ምብራቓውያን ነገስታት፡ እቶም ዝበዝሐ ግርማ ዝፈትዉ)፡ ምስቲ ጸሓይ ብሓይላ ክትወጽእ ከላ ዘለዋ ብርሃን፡ ከም ብርሃን ሓንቲ ጓል-መዓልቲ እዩ።

ነገስታት ዓበይቲ ኮይኖም ይርኣዩ፡

1. ብኽዳውንቶም፡ ክዳውንቲ ኣምላኽከ እንታይ እዩ? ብኽብሪን ብግርማን ተኸዲንካ ኣሎኻ፡ ቁ. 1። ኣምላኽ ብግብሩ ይርአ፡ እዚ ድማ ንሱ ብዘይገደብ ጥበበኛን ጽቡቕን፡ ኩሉ ዓብዪ ዝኾነ ምዃኑ የውጅ። ንርእስኻ ብብርሃን ከም ክዳን ትኸድን፡ ቁ. 2። ኣምላኽ ብርሃን እዩ (1 ዮሃንስ 1:5)፡ ኣቦ ብርሃናት (ያዕቆብ 1:17)፡ ኣብ ብርሃን ይነብር (1 ጢሞቴዎስ 6:16)፡ ንርእሱ ብኡ ይኸድን። መርበብ ክብሩ ኣብ ላዕለዋይ ሰማይ እዩ፡ እቲ ብቐዳማይ መዓልቲ እተፈጥረ ብርሃን፡ ዘፍጥረት 1:3። ካብ ኩሎም ዝርኣዩ ፍጥረታት፡ ብርሃን ናብ ባህርይ መንፈስ ዝቐርብ እዩ፡ ስለዚ ድማ ኣምላኽ ንርእሱ ብኡ ክኸድን ይፈቱ፡ ማለት፡ ከምቲ ሰባት ብዝኸድኑዎ ክዳን ዝርኣዩ፡ ንርእሱ ብኸምኡ ምስሊ ይገልጽ፡ ብኸምኡ ጥራይ ድማ፡ ከመይሲ ገጹ ክርአ ኣይከኣልን።

2. ኣብ ኣዳራሻቶም ወይ ድንኳናቶም፡ ናብ ውግእ ክወጹ ከለዉ። ኣዳራሽ ኣምላኽን ድንኳኑንከ እንታይ እዩ? ንሰማያት ከም መጋረጃ ይዝርግሖም፡ ቁ. 2። መጀመርታ ድማ ከምኡ ገበረ፡ ንጠፈር ምስ ገበረ፡ እዚ ድማ ብእብራይስጢ ስሙ ካብ ምዝርጋሑ ወይ ምውጣጡ ዝመጸ እዩ፡ ዘፍጥረት 1:7። ንማያት ከም መጋረጃ ኣብ መንጎ ክልተ ክፍሊ ከም ዝፈላልዮም ገበሮም። ሕጂ እውን ከምኡ ይገብር፡ ንሰማያት ከም መጋረጃ ይዝርግሖም፡ ብዝርግሑ ይሕዞም፡ ክሳዕ ሎሚ ድማ ብመሰረት ትእዛዙ ይቕጽሉ። ከባቢታት ኣየር ኣብ ከባቢ ምድሪ ተዘርጊሑ ኣሎ፡ ከም መጋረጃ ኣብ ከባቢ ዓራት፡ ንምድሪ ንምውሓይ፡ ከምኡ እውን ኣብ መንጎናን ኣብ ላዕለዋይ ዓለምን ተሰንጢቑ፡ ነቲ ዘንጸባርቕ ብርሃኑ ንምብታን። ከመይሲ ኣምላኽ ንርእሱ ብብርሃን እንተኸደነ እኳ፡ ብምሕረት ግን ጸልማት ድንኳኑ ይገብር። ጽዑቕ ደበናታት መኸደኒኡ እዩ። ዓብይነት እዚ ድንኳን እዚ፡ ሰማይን ምድርን ዝመልአ ኣምላኽ ክንደይ ዓብዪ ምዃኑ ከነስተውዕል ይመርሓና። ኣባይቲ ኣለዉዎ፡ ላዕለዋይ ክፍሊ (እቲ ቃል ከምኡ እዩ ዝትርጉም)፡ እቲ ምሰሶታቱ ኣብ ማያት ዝሰርዖም፡ እቶም ኣብ ልዕሊ ጠፈር ዘለዉ ማያት (ቁ. 3)፡ ከምቲ ንምድሪ ኣብ ልዕሊ ባሕርታትን ወሓይዝን፡ እቶም ኣብ ትሕቲ ጠፈር ዘለዉ ማያት ዝሰረታ። ኣየርን ማይን ፈሳሲ ኣካላት እኳ እንተኾኑ፡ ብመለኮታዊ ሓይሊ ግን ከምቲ ሓደ ክፍሊ ብምሰሶታትን ዓንቀጽን ዝጸንዕ፡ ኣብቲ እተመደበሎም ቦታ ብጽኑዕ ይሕዙ። እቲ ኣዳራሽ መገብሩ ብኸምዚ ዝተሰርሐን ዝጸንዐን ኣምላኽ ክንደይ ዓብዪ እዩ!

3. ብግርማዊ ሰረገላታቶም፡ ምስ ግርማዊ ኣፍራስኦም፡ እዚ ድማ ንግርማ ምእታዎም ኣዝዩ ይውስኽ። ኣምላኽ ግን ንደበናታት ሰረገላኡ ይገብሮም፡ ብእኦም ድማ ብሓይሊ፡ ብቕልጡፍ፡ ካብ ምብዳህ ወጻኢ ኮይኑ ይጋልብ፡ ኣብ ዝኾነ እዋን ብዘይተለመደ ምድላው ኣብ ምምሕዳር እዛ ዓለም እዚኣ ክሰርሕ ከሎ። ብደበና፡ ከም ብሰረገላ፡ ናብ ደብረ ሲና ወረደ፡ ሕጊ ንምሃብ፡ ናብ ደብረ ታቦር ድማ፡ ወንጌል ንምእዋጅ (ማቴዎስ 17:5)፡ ኣብ ኣኽናፍ ንፋስ ድማ ይኸይድ (ብሓቂ ልሙስ ኣመላልሳ እዩ፡ ግናኸ ግርማዊ)። መዝሙር 18:10, 11 ርአ። ንንፋሳት ይእዝዞም፡ ከም ዝደለየ ይመርሖም፡ ብእኦም ድማ ዕላማኡ የገልግል።

4. ብኣገልገልቶም ወይ ሓለፍቶም፡ ኣብዚ ድማ ኣምላኽ ኣዝዩ ዓብዪ እዩ፡ ከመይሲ (ቁ. 4) ንመላእኽቱ መናፍስቲ ይገብሮም። እዚ ብሃዋርያ (እብራውያን 1:7) ንልዕልና ክርስቶስ ኣብ ልዕሊ መላእኽቲ ንምርግጋጽ ተጠቒሱ ኣሎ። መላእኽቲ ኣብዚ መላእኽቱን ኣገልገልቱን ተባሂሎም ኣለዉ፡ ከመይሲ ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱን ምድላዉን እዮም። ንፋሳትን ሃልሃልታ ሓዊን እዮም፡ ማለት፡ ብንፋስን ብሓዊን ተራእዩ (ከምኡ ዝብሉ ኣለዉ)፡ ወይ ከም ንፋሳት ቅልጡፋት፡ ከም ሃልሃልታ ድማ ንጹሃት እዮም። ወይ ድማ መናፍስቲ ይገብሮም፡ ከምኡ እዩ እቲ ሃዋርያ ዝጠቕሶ። መንፈሳውያን ፍጥረታት እዮም፡ ዝኾነ ይኹን ንባህርዮም ዝበቅዕ ኣካላት እንተሃለዎም እኳ፡ ከም ንሕና ኣካላት ከም ዘይብሎም ርግጽ እዩ። መናፍስቲ ስለ ዝኾኑ፡ ካብ ጸገማት ባህርይ ሰብ ዝረሓቑ፡ ናብ ክብሪ መለኮታዊ ባህርይ ድማ ዝቐረቡ እዮም። ብሩሃትን ቅልጡፋትን ናብ ላዕሊ ዝድይቡን እዮም፡ ከም ሓዊ፡ ከም ሃልሃልታ ሓዊ። ኣብ ራእይ ህዝቅኤል ከም ብርሃን መብረቕ ይጎዩን ይመለሱን ነበሩ፡ ህዝቅኤል 1:14። ካብኡ ድማ ሰራፊም—መቓጸልቲ ተባሂሎም ይጽውዑ። ዝኾነ ይኹን እንተኾኑ፡ ኣምላኽ ዝገበሮም እዮም፡ ሕጂ እውን ዝገብሮም እዮም። ህላዌኦም ካብኡ እዩ ዝመጽእ፡ ንሱ ዝሃቦም ህላዌ ኣለዎም፡ ብእኡ ድማ ይሕዙ፡ ንሱ ድማ ከም ዝደለየ ይጥቀመሎም።

II. ናብ ታሕቲ ይጥምት፡ ኣብ ከባቢኡ ድማ ናብቲ ኣብዛ ታሕተዋይ ዓለም እትበርህ ሓይሊ ኣምላኽ ይጥምት። ብኽብሪ ኣዳራሹ ክሳዕ ክንድዚ ኣይተዋሕጠየን፡ ክሳዕ እቲ ዝረሓቐ ግዝኣቱ እውን ከየግድስ። ኣይፋሉን፡ ባሕርን ደረቕ ምድርን እውን ኣይሓድግን።

1. ንምድሪ ሰሪትዋ እዩ፡ ቁ. 5። ኣብ ዝኾነ ነገር እኳ እንተዘንጠላ (እዮብ 26:2)፡ ponderibus librata suis—ብናይ ገዛእ ርእሳ ክብደት እተመጣጠነት፡ ከምቲ ኣብ ዝጸንዑ መሰረታት እተነብረ ኮይና ዘይንቀሳቐስ እያ። ንምድሪ ኣብ መሰረታ ሰሪትዋ እዩ፡ ስለዚ ብሓጢኣት ሰብ ሓደገኛ ምትኳስ እንተበጽሓ እኳ፡ ክፉእነት ሲኦል ድማ እንተወቕዓ፡ ንዘለኣለም ኣይትሰዓርን እያ፡ ማለት፡ ክሳዕ መወዳእታ ዘመን፡ ሽዑ ንሓዳስ ምድሪ ክትገድፍ ኣለዋ። ትርጉም ዶክተር ሃሞንድ ነዚ ክንጥቀስ ይግባእ፡ "ኣምላኽ ንምድሪ ከምዚ ዝኣመሰለ ዘገርም ቦታ ሰሪዑላ እዩ፡ ከቢድ ኣካል ስለ ዝኾነት፡ ኩሉ ደቒቕ ክትወድቕ እያ ዝብል ሓሳብ ክመጽእ ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ናብ ዝኾነ ይኹን ኣንፈት ክትነቓነቕ እንተሓሲብና፡ ብተጻራሪ ባህርይ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣካል፡ ናብ ላዕሊ ክትወድቕ ኣለዋ፡ ስለዚ ናብ ሰማይ ብምውዳቕ እንተዘይኮይኑ ካልእ ጥፍኣት የብላን።"

2. ንባሕሪ ደረት ሰሪዑሉ እዩ፡ ከመይሲ ንሱ እውን ናቱ እዩ። (1.) ኣብ ፍጥረት ኣብ ውሽጢ ደረት ኣእተዎ። መጀመርታ እታ ምድሪ፡ እታ ዝበዝሐ ክብደት ዘለዋ ኣካል ስለ ዝኾነት፡ ብርግጽ ክትሰጥም እያ፡ ብዓሚቕ ማይ ተኸዲና ነበረት (ቁ. 6)፡ ማያት ኣብ ልዕሊ ኣኽራናት ነበሩ። ስለዚ ድማ ከምቲ እተሓስበ፡ ንሰብ መርበብ ክትከውን ኣይበቕዐትን። ስለዚ ድማ፡ ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ፡ ኣምላኽ፡ ኣብ ትሕቲ ሰማይ ዘሎ ማይ ናብ ሓደ ቦታ ይእከብ፡ ደረቕ ምድሪ ድማ ትርአ በለ፡ ዘፍጥረት 1:9። እዚ ትእዛዝ ኣምላኽ ኣብዚ ምግናፉ ተባሂሉ ኣሎ፡ ከምኡ ዝገበረ ምድሪ ብማይ ስለ እተኸድነትን ንሰብ መርበብ ስለ ዘይበቕዐትን ስለ ዝተቖጥዐ እዩ። ሓይሊ ምስዚ ቃል እዚ ነበረ፡ ስለዚ ድማ ኣብዚ ድምጺ ነጐድጓዱ ተባሂሉ ኣሎ፡ እዚ ድማ ሓያል ድምጺ ኮይኑ ዘገርሙ ውጽኢታት የፍሪ፡ ቁ. 7። ብምግናፍካ፡ ከምቲ ካብ ቦታኦም ከም ዝወጹ ዝተረድኦም፡ ሃደሙ።