መዝሙር ዳዊት 102

መዝሙር 102:1-11 ብምሉኡ ቃል ኣምላኽ ኣብ ጸሎት ምእንቲ ኪመርሓና የገልግል፤ ግናኸ ከምቲ ኣብ ካልእ ቦታታት እውን ብዙሕ ሳዕ ዚኸውን፡ ኣብዚ እውን መንፈስ ቅዱስ ኣብ ኣፍና ቃላት ኣእትዩልና ኣሎ። እዚ ጸሎት እዚ ኣብ ኢድ እቶም መከራ ዝበጽሖም ተዋሂቡ ኣሎ፤ ናብ ኣምላኽ ይቕርብዎ። ቅኑዓት ሰባት እውን ብመከራ ብጣዕሚ ኪድበሱ ይኽእሉ እዮም። ምጽላይ ግቡእናን ረብሓናን እዩ፤ እሞ ንሓዘንተኛ መንፈስ ድማ፡ ትሕትና ብዝመልኦ ኣገባብ ሓዘኑ ብምግላጽ፡ ናይ ልቡ ኺዝርግሕ ምጽንናዕ እዩ። ዚህብን ዚወስድን ስም እግዚኣብሔር ይባረኽ ክንብል ይግባእ። መዝሙራዊ ርእሱ ከም ሞታይ ሰብ ገይሩ ርእዩ ነይሩ፤ “መዓልታተይ ከም ጽላል እየን።”

መዝሙር 102

ገሊኦም ነዚ መዝሙር እዚ ዳዊት ኣብ ግዜ ዕልወት ኣቤሴሎም ከም ዝደረሶ ይሓስቡ፤ ካልኦት ድማ ዳንኤል፣ ነህምያ፣ ወይ ካልእ ነብዪ፣ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ባቢሎን ምርኮ ኣብ ዝነበረትሉ ግዜ ንጥቕሚ ቤተ ክርስቲያን ከም ዝደረሶ ይብሉ፣ ምኽንያቱ ብዛዕባ ጥፍኣት ጽዮንን ንምድላያ ዝተወሰነ ግዜን ዝዛረብ ስለ ዝመስል፣ እዚ ድማ ዳንኤል ብመጽሓፍቲ ዝተረድኦ እዩ (ዳን. 9:2)። ወይ ምናልባት እቲ መዝሙር ደራሲ ባዕሉ ኣብ ዓብዪ መከራ ነበረ፣ እዚ ድማ ኣብ መጀመርታ እቲ መዝሙር የጕርምርም፣ ግናኸ (ከምቲ ኣብ መዝ. 77ን ካልእ ቦታታትን) ብምሕሳብ ዘለኣለማዊነት ኣምላኽን ብልጽግናን ዘለኣለማዊነትን ቤተ ክርስቲያንን፣ ሕጂ ክንደይ እኳ እንተ ተጨነቐትን እንተ ተፈራርሓትን፣ ንርእሱ የጸናንዕ። እንተኾነ ግን፣ ካብ ኣተገባብራ ቁ. 25, 26 ንክርስቶስ (እብ. 1:10–12)፣ እቲ መዝሙር ንዘመን መሲሕ ከም ዝምልከት፣ ከምኡ እውን ብዛዕባ መከራኡ ወይ ብዛዕባ መከራ ቤተ ክርስቲያኑ ምእንቲኡ ከም ዝዛረብ ንጹር እዩ። ኣብቲ መዝሙር ንረክብ፦

I. እቲ መዝሙር ደራሲ፣ ንርእሱ ወይ ብስም ቤተ ክርስቲያን፣ ብዛዕባ ኣዝዩ ዝጸቕጥ ዝነበረ ዓብዪ መከራ ዝገብሮ ሓዘን ዝመልኦ ምጕርምራም (ቁ. 1–11)።

II. ነዚ ጸበባታት እዚ ንምምካት ዝተረኽበ ግዜኡ ዝሓለወ ምጽንናዕ፣

1. ካብ ዘለኣለማዊነት ኣምላኽ (ቁ. 12, 24, 27)።

2. ካብ እምነት ዝመልኦ ትጽቢት ምድሓን፣ ኣምላኽ ብግዜኡ ንዝተጨነቐት ቤተ ክርስቲያኑ ዝገብሮ (ቁ. 13–22) ከምኡ እውን ኣብ ዓለም ዘለኣለማዊነትኣ (ቁ. 28)። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከሎና፣ ከምኡ ዝበለ ምጕርምራም ንምግባር ኣጋጣሚ እንተ ዘይብልና እውን፣ ምስቶም ዘለዎም ክንሓዝን ኣጋጣሚ ክንረክብ ንኽእል ኢና፣ ሽዑ ድማ እቲ ምጽንናዕ ዝመልኦ ክፋል ናይዚ መዝሙር እዚ ኣብ ምዝማርና ዝያዳ ምጽንናዕ ክኸውን እዩ።

ጸሎት ሓደ ጭንቂ ዝወሓጦን ቅሬታኡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዘፍስስን ሓዘንተኛ።

ቁጽሪ 1-11

እቲ ናይዚ መዝሙር እዚ ኣርእስቲ ኣዝዩ ኣስተብሃሊ እዩ፤ ጸሎት ሓዘንተኛ እዩ። ብሓደ ንሱ እውን ሓዘንተኛ ዝነበረ፣ ምስ ቤተ ክርስቲያን ዝሓዘነን ምእንታኣ ዝሓዘነን እዩ ተደርሲ፤ ኣብቶም ህዝባዊ መንፈስ ዘለዎም ድማ ከምዚ ዓይነት መከራ ካብ ካልእ ዝኸበደ እዩ። ንሓዘን ዝመልኦ ኩነታት ዝተዳለወ እዩ፣ ንኻልኦት ኣብ ከምኡ ዝበለ ጭንቂ ንዝርከቡ ንምጥቃም ዝዓለመ እዩ፤ ምኽንያቱ ኵሉ እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝተጻሕፈ ንጥቕምና ተባሂሉ እዩ ተጻሒፉ። ኵሉ ቃል ኣምላኽ ኣብ ጸሎት ንኽመርሓና ይጠቅም፤ እንተኾነ ግን ኣብዚ፣ ከምቲ ብዙሕ ግዜ ኣብ ካልእ ቦታታት፣ መንፈስ ቅዱስ ልማኖና ኣዳልዩልና፣ ቃላት ኣብ ኣፍና ኣንቢሩልና። ሆሴ. 14:2፣ “ቃላት ሒዝኩም ናብ እግዚኣብሄር ተመለሱ።” ኣብዚ ጸሎት ናብ ኢድ ሓዘንተኛታት ተዋሂቡ ኣሎ፤ ኢዶም ዘይኮነስ ልቦም የንብሩሉ እሞ ናብ ኣምላኽ የቕርብዎ።

1. ኣብዛ ዓለም እዚኣ ንዝበለጹ ቅዱሳን ብዙሕ ግዜ ብጽኑዕ ምጭናቕ ይበጽሖም።

2. ጽቡቓት ሰባት እውን ብመከራኦም ክጭነቑን ክድክሙን ይኽእሉ።

3. ኩነታትና ሓዘን ዝመልኦን መንፈስና ጭንቂ ዝወሓጦን ክኸውን ከሎ፣ ምጽላይን ብጸሎት ቅሬታና ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ምፍሳስን ግዴታናን ረብሓናን እዩ። እዚ ድማ ኣምላኽ ምሳኡ ነጻ ክንኸውን ዝህበና ፍቓድ፣ ከምኡ እውን ኣብ ቅድሚኡ ዘሎና ናጽነት ምዝራብን ናጽነት ምቕራብን የመልክት፤ ንሓዘንተኛ መንፈስ ድማ ብትሕትና ጸበባኡን ሓዘኑን ምግላጽ ክንደይ ዕረፍቲ ከም ዝህቦ የመልክት። ከምዚ ዝበለ ምግላጽ ኣብዚ ንረክብ፣ ኣብኡ ድማ፦

I. እቲ መዝሙር ደራሲ ብትሕትና ኣምላኽ ንመከራኡን ንጸሎቱን ኣብ መከራኡ ከስተብህል ይልምኖ፣ ቁ. 1, 2። ኣብ መከራና ክንጽሊ ከሎና፣

1. ኣምላኽ ብጸጋኡ ክሰምዓና ክንጥንቀቕ ይግባእ፤ ምኽንያቱ ጸሎትና ንኣምላኽ ባህ ዘየብል እንተኾይኑ፣ ንዓና ዋጋ የብሉን። ስለዚ ጸሎትና ናብ ኣምላኽ፣ ናብ እዝኑ እውን ክበጽሕ (መዝ. 18:6) ኣብ ኣዒንትና ይኹን፤ ንምግባሩ ድማ ጸሎትን ነፍስናን ምሳኡ ነልዕል።

2. ኣምላኽ ብጸጋኡ ክሰምዓና ተስፋ ክንገብር ንኽእል ኢና፣ ምኽንያቱ ንዕኡ ክንደሊ ስለ ዝመደበናን ብኸንቱ ከም ዘይንደልዮ ስለ ዝተመባጽዓናን። ብእምነት እንተ ጸሊና፣ ብእምነት ክንብል ንኽእል ኢና፣ "ኣቱም እግዚአብሔር፣ ጸሎተይ ስማዕ!" "ስማዓኒ" ማለት፣ (1.) "ኣብ ጭንቂ ከለኹ፣ ገጽካ ብቘጥዓ ኣይትሓብኣኒ፣ ንዓይ ንርእስኻ ግለጽ። ብቕልጡፍ እንተ ዘየድሓንካኒ እውን፣ ከም እትፈትወኒ ኣፍልጠኒ፤ ግብሪ ኢድካ ምእንታይ እንተ ዘይርኤኹ እውን፣ ፈገግታ ገጽካ ኣብ ልዕለይ ይርአየኒ።" ኣምላኽ ገጹ ምሕባኡ ንሓደ ጽቡቕ ሰብ ኣብ ብልጽግናኡ እውን እኹል ጭንቂ እዩ (መዝ. 30:7፣ “ገጽካ ሓባእካ እሞ ተጨነቕኩ።”)፤ እንተኾነ ግን፣ ኣብ ጭንቂ ከለና ኣምላኽ ገጹ እንተ ሓቢኡ፣ እቲ ኩነታት ብሓቂ ሓዘንተኛ እዩ። (2.) "ምእንታይ ንርእስኻ ግለጽ፤ ስማዓኒ ጥራይ ዘይኮነስ፣ መልሰለይ፤ ዝደልዮን ዝደልዮ ዘለኹን ምድሓን ሃበኒ፤ ብቕልጡፍ መልሰለይ፣ ኣብታ ዝጽውዓካ መዓልቲ እውን።" ጭንቂ ብጽኑዕ ክጸቕጠና ከሎ፣ ኣምላኽ ብትሕትናን ትዕግስትን ከምዚ ገይርና ኣብ ጸሎት ክንጽበቕ ፍቓድ ይህበና።

II. ብመከራኡ ናብ ዝወረደሉ ዝተሓተ ኩነታት ሓዘን ዝመልኦ ምጕርምራም የቕርብ።

1. ስጋኡ ሓሲሙን ደኺሙን፣ ምሉእ ኣጽምቲ፣ ስጋን ኣጽምትን ጥራይ ኮይኑ ነበረ። ከምቲ ብልጽግናን ሓጎስን ኣጽምቲ ብምስሓብን ኣጽምቲ ከም ሳዕሪ ብምብልብላብን ዝግለጽ፣ ከምኡ እውን ዓብዪ ጭንቂን ሓዘንን ኣብዚ ብኣንጻሩ ይግለጽ፦ "ኣዕጽምተይ ከም ምድጃ ሓሪረን ኣለዋ" (ቁ. 3)፤ "ንስጋይ ተጣቢቐን ኣለዋ" (ቁ. 5)፤ እኳ ደኣስ፣ "ልበይ ተሃሪሙን ከም ሳዕሪ ደሪቑን ኣሎ" (ቁ. 4)፤ ንህይወት ዝምልከት ኣካላት ይትንክፍ፣ ኣብኡ ድማ ዝተሰምዐ ምድኻም ኣሎ። "ከም ሳዕሪ ደሪቐ ኣለኹ" (ቁ. 11)፣ ብሓዋዊ ትኩሳት ጭንቀተይ ተቓጺለ። ብስጋዊ ሕማማት ከምዚ ኢልና እንተ ወረድና፣ ኣይንገረም፤ ስጋ ከም ሳዕሪ እዩ፣ ድኹምን ናይ ምድሪ እዩ፣ ስለዚ እንተ ደረቐ ኣይገርምን።

2. ኣዝዩ ሓዘንተኛን ጓሂ ዝመልኦ መንፈስ ዝነበሮን እዩ። ብሓሳባት ጭንቀቱ ስለ ዝተዋሕጠ፣ እንጌራኡ ምብላዕ ረሲዑ (ቁ. 4)፤ ንኣድላይ ምግቡ ፍትወት ኣይነበሮን ክጥዕሞ እውን ኣይከኣለን። ኣምላኽ ገጹ ካብ ነፍሲ ክሓብእ ከሎ፣ ፍስሃ ስጋዊ ነገራት ትርጉም ኣልቦ ይኸውን። ወትሩ ይስሕቕን የንብዕን ነበረ፣ ከምቲ ካብ ልክዕ ንላዕሊ ዝተጸቕጠ (ቁ. 5)፣ እዚ ድማ ኣድከሞን መንፈሱ ኣንጸፈፎን። ከም ሓዘንተኛታት ሰባት፣ በይኑ ምዃን ይፈቱ ነበረ። ኣዕሩኹ ገዲፎምዎ ርሒቖምዎ፣ ንሱ እውን ንብጾቶም ኣይግድሶምን ነበረ (ቁ. 6, 7)፦ "ከም ዖፍ በረኻ ወይ ከም ዖፍ ሓዘን (ከምኡ ዝብሉ ኣለዉ) ሓዘን ዝመልኦ ድምጺ ዝገብር እየ፤ ከም ጕንጓ፣ ኣብ ዝተሓድጉ ዝፈረሱ ህንጻታት ምሕዳር ዝፈቱ እየ፤ እሕሉን ከም ዖፍ ኣብ ልዕሊ ገዛ እየ። ኣብ ሰገነት እነብር፣ ኣብኡ ድማ ሰዓታተይ ብምጭናቕን ንርእሰይ ብምጕርምራምን የሕልፍ።" ከምዚ ዝገብሩ ሰባት፣ ኣብ ሓዘን ከለዉ፣ ንርእሶም የዕግቡ እዮም፤ እንተኾነ ግን ንርእሶም ይጎድኡ፣ እንታይ ከም ዝገብሩ ኣይፈልጡን፣ ብእኡ ድማ ንፈታኒ እንታይ ረብሓ ከም ዝህቡ ኣይፈልጡን። ኣብ መከራ ከለና፣ ንመገድታትና ንምሕሳብ በይንና ክንቕመጥ ይግባእ (ሰቆ. 3:28፣ “በይኑ ይቕመጥ እሞ ይሐምቕ።”)፣ ግናኸ ንዘይልክዕ ሓዘን ንምዕጋብ በይንና ክንቕመጥ የብልናን።

3. ብጸላእቱ ይጽረፍ ነበረ፣ ኵሉ ዓይነት ክፉእ ነገር ድማ ኣብ ልዕሊኡ ይንገር ነበረ። ኣዕሩኹ ካብኡ ምስ ኸዱ፣ ጸላእቱ ኣብ ልዕሊኡ ተላዕሉ (ቁ. 8)፦ "ጸላእተይ ምሉእ መዓልቲ ይጸርፉኒ፣ በዚ ድማ ንዕኡ ጭንቂ ንምፍጣርን (ምኽንያቱ ቅኑዕ ኣእምሮ ንጽርፊ ይጸልእ) ኣብ ቅድሚ ሰባት ንዕኡ ጽልኢ ንምምጻእን ይሓስቡ።" ብኻልእ መገዲ ክበጽሕዎ ምስ ዘይከኣሉ፣ ነዚ ፍላጻታት፣ ማለት መሪር ቃላት፣ ናብኡ ወርወሩ። ኣብዚ ኣይደኸሙን፤ ምሉእ መዓልቲ ይገብርዎ ነበሩ፤ ቀጻሊ ነጠብጣቢ ነበረ። ጸላእቱ ኣዝዮም ሓያላት ነበሩ፦ "ኣብ ልዕለይ ይሓምቑኒ፣ ኣዝዮም ድማ ዓያሉን ዘይተዓረቑን እዮም።" "ኣብ ልዕለይ መሓሉ"፤ ከምቶም ንጳውሎስ ክቐትልዎ ብመሓላ ዝተኣሳሰሩ ኣይሁድ፤ ወይ፣ "ከም ከሳሲ ኣብ ልዕለይ መሓሉ፣ ህይወተይ ንምውሳድ።"

4. ኣብ ትሕቲ ምልክታት ቘጥዓ ኣምላኽ ይጾምን የንብዕን ነበረ (ቁ. 9, 10)፦ "ሓሙዅሽቲ ከም እንጌራ በሊዔ፤ እንጌራይ ምብላዕ ፈንዩ፣ ኣብ ሓመድን ሓሙዅሽትን ተገምጢለ፣ መስተይ ድማ ምስ ንብዓት ደምሲሰ፤ ክሰቲ ከለኹ ክሕደስ ዝግባእኒ፣ ብንብዓት ጥራይ ንርእሰይ ኣዕሪፈ።" እሞ እንታይ እዩ እቲ ጉዳይ? ይነግረና (ቁ. 10)፦ "ምኽንያቱ ቘጥዓኻ እዩ።" እቲ ጭንቂ ባዕሉ ዘጨነቖ ዘይኮነስ፣ እቲ ቘጥዓ ኣምላኽ እዩ ነይሩ፣ ንሱ ድማ ከም ምኽንያት ናይቲ ጭንቂ ይርእዮ ነበረ። እዚ፣ እዚ እዩ እቲ ኣብ መከራን ጸበባን ዝነበረ መሪርን ሓሞትን፦ "ኣልዒልካኒ እሞ ኣውሪድካኒ፣ ከምቲ ንምፍራስ ተባሂሉ ናብ ምድሪ እንድርብዮ፤ ብዝያዳ ሓይሊ ንምድርባይ ቅድም ነልዕሎ፤ ወይ፣ 'ቅድሚ ሕጂ ብኽብሪ፣ ብሓጎስ፣ ብዘይተለምደ ብልጽግና ኣልዒልካኒ፤ ግናኸ ናይቲ ዝሓለፈ ምዝካር ነዚ ሕጂ ዘሎ ሓዘን የኸብዶን ዝያዳ ሓዘንተኛ ይገብሮን።'" ኢድ ኣምላኽ ኣብ ምልዓልናን ምውራድናን ክንርኢ ይግባእ፣ ከምኡ እውን ክንብል ይግባእ፣ "ስም እግዚአብሔር ይባረኽ፣ ንሱ ዝህብን ዝወስድን እዩ።"

5. ንርእሱ ከም ዝመውት ሰብ ይርእያ ነበረ፦ "መዓልታተይ ከም ትኪ ሓሊፈን" (ቁ. 3)፣ ብቕልጡፍ ዝጠፍእ። ወይ፣ ብትኪ ሓሊፈን፣ ካብኡ ምንም ኣይተርፍን፤ "ከም ዝጠፍእ ጽላል እየን" (ቁ. 11)፣ ከም ጽላል ምሸት፣ ወይ ከም ምልክት ዝመጽእ ለይቲ። ሕጂ እዚ ኵሉ፣ እቲ መዝሙር ደራሲ ብዛዕባ ግላዊ ጸበባኡ ዝዛረብ ዝመስል እኳ እንተኾነ፣ ስለዚ ድማ ንሓደ ፍሉይ ሓዘንተኛ ዝኸውን ጸሎት እዩ፣ እንተኾነ ግን መግለጺ ናይ መከራ ቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ እዩ ተባሂሉ ይሕሰብ፣ እቲ መዝሙር ደራሲ ድማ ምስኡ ይሓዝን፣ ህዝባዊ ጸበባታት ናቱ ይገብር። እቲ ምስጢራዊ ስጋ ክርስቶስ ከምቲ ናይ መዝሙር ደራሲ ስጋ ኣብዚ፣ ደሪቑን ጸሚቑን፣ እኳ ደኣስ ከም ዝሞቱ ደረቕ ኣጽምቲ ይኸውን።