መጽሓፍ ምሳሌ 9

9:1-12 ክርስቶስ ህዝቡ ዝእተወሉን በዚ ድማ እቶም ብእኡ ዝኣምኑ ኣብዚ ምግቢ ዝወሃቦምን ከምኡ’ውን ድሕሪ’ዚ ኣብ ሰማይ ማሕደራት ዝረኽቡሉ ስርዓታት ኣዳልዩ ኣሎ። ኣገልገልቲ ወንጌል ንእቶም ዕዱማት ንምዕዳም ይወጹ። እቲ ጻውዒት ኣጠቃላሊ እዩ፣ ንርእሶም ዘይዓጽዉ ንሓደ’ውን ኣይዓጽዎን። መድሓኒና ጻድቃን ዘይኮነስ ሓጥኣን ክጽውዕ እዩ፤ ብኣዒንቶም ጥበበኛታት ዝኾኑ፣ ንርእሶም ንርኢ ኢና ዝብሉ ዘይኮነስ። ካብ ኩባንያን ዓያሹ ፍስሃታትን ናይ እቶም ዘይፍርሃም ኣምላኽ ክንርሕቕ ኣሎና፣ ወይ ከኣ ፈጺምና ብፍስሃታት ቅዱስ ህይወት ክንጥቀም ኣይንኽእልን ኢና። ንኣኦም ጽቡቕ ንምግባር ብተስፋ ሕብረት ረሲኣን ሰብኣይ ምድላይ ከንቱ እዩ፤ ብኣኦም ክንብልሹ ዕድልና ኣዝዩ ዝበዝሐ እዩ። ንዓያሹ ምሕዳግ ጥራይ ኣይከኣልን እዩ፣ ምስቶም ብጥበብ ዝመላለሱ ክንሕበር ኣሎና። ናይ ሓቂ ጥበብ ኣብ መገዲ ሃይማኖት እንተዘይኮይኑ የለን፣ ናይ ሓቂ ህይወት ከኣ ኣብ መወዳእታ እታ መገዲ እንተዘይኮይኑ የለን። ኣብዚ እዩ ሓጎስ ናይቶም ዝቕበልዎ። ሰብ ንኣምላኽ ረባሕቲ ክኸውን ኣይክእልን እዩ፤ ምእንቲ ጽቡቕና እዩ። ሕፍረትን ጥፍኣትን ናይቶም ዝንዕቕዎ ተመልከት። ኣምላኽ ደራሲ ሓጢኣት ኣይኮነን፤ ሰይጣን ድማ ክፍትን ጥራይ እዩ ዝኽእል፣ ከገድድ ግን ኣይክእልን እዩ። ንዝነዓቕካዮ ክሳራኡ ክትጻወር ኢኻ፤ ንፍርደካ ድማ ወሲኹካ እዩ።

ምዕራፍ 9 ክርስቶስን ሓጢኣትን ንነፍሲ ሰብ ይወዳደሩ፣ ኣብዚ ድማ ክልቲኦም ኣብኣ ውሽጣዊን ላዕለዋይን ቦታ ንምርካብ ከመይ ጌሮም ከም ዝጽዕሩ ተነጊሩና ኣሎ። ዕላማ ናይዚ ምግላጽ እዚ ህይወትን ሞትን፣ ጽቡቕን ክፉእን ኣብ ቅድሜና ንምቕራብ እዩ፤ ካብዚኦም ኣየናይ ከም እንመርጽን ልብና ድማ ንምሃብን ንምውሳን ቅኑዕ ኣቀራርባ ጉዳይ ጥራይ የድሊ። ክልቲኦም ንነፍሲ መስተንግዶ እናዳለዉን ነቲ መስተንግዶ ክትቅበል እናዓደሙን ይቐርቡ፤ ብዛዕባ ክልቲኦም ድማ እቲ ውጽኢት እንታይ ከም ዝኸውን ተነጊሩና ኣሎ፤ እቲ ጉዳይ ከምዚ ጌሩ ኣብ ቅድሜና ስለ ዝቐረበ፣ ንሓስብ፣ ምኽሪ ንውሰድ፣ ርእይቶና ድማ ንግለጽ። ንነፍስና ዋጋ ንምሃብ ድማ ንሓስብ፣ ምኽንያቱ ምእንትአን ከምዚ ዝኣመሰለ ምጽዓር ከም ዘሎ ንርኢ።

I. ክርስቶስ፣ ብስም ጥበብ፣ ንመስተንግዶኡ ክንቅበል ይዕድመና፣ ከምኡ ድማ ምሳኡ ምልላይን ሕብረትን ንምግባር (ቁ. 1-6)። እቲ ዕድመኡ ዝተፈላለየ ውጽኢት ከም ዝህልዎ ትንቢት ምስ ነገረ (ቁ. 7-9)፣ ብሓጺሩ ካባና እንታይ ከም ዝደሊ (ቁ. 10)፣ ንዓና ድማ እንታይ ከም ዝሓሰበ (ቁ. 11) የርኢ፣ ድሕሪኡ ድማ እንታይ ከም እንገብር ንምርጫና ይገድፎ (ቁ. 12)።

II. ሓጢኣት፣ ብምስሊ ሓንቲ ዓሻ ሰበይቲ፣ ንመስተንግዶኣ ክንቅበል ትዕድመና፣ (ቁ. 13–16) ድማ ኣዝዩ ማራኺ ከም ዝኾነ ትምስል (ቁ. 17)። ግናኸ ሰሎሞን እቲ ሕሳብ እንታይ ከም ዝኸውን ይነግረና (ቁ. 18)። ሕጂ ድማ ሎሚ መዓልቲ ምስ መን ከም እትሓብሩ ምረጹ።

ቁጽሪ 1-12 ኣብዚ ጥበብ ከም ግርማዊትን ለጋስን ንግስቲ፣ ኣዝያ ዓባይን ኣዝያ ለጋስን ጌራ ተቐሪባ ኣላ፤ እቲ ቃል ኣምላኽ እዛ ጥበብ እዚኣ እያ፣ ብእኣ ኣምላኽ ንሰባት ዘለዎ ሰናይ ድሌት ዝገልጽ፤ ኣምላኽ ቃል እዛ ጥበብ እዚኣ እያ፣ ኣቦ ድማ ኩሉ ፍርዲ ኣሕሊፉ ሂቡዎ። ንሱ፣ ኣብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ምዕራፍ፣ ከም ፈጣሪ ዓለም ዝነበሮ ግርማን ክብርን ዘርኣየ፣ ኣብዚ ድማ ከም መድሓኒ ዓለም ዝነበሮ ጸጋን ሰናይን የርኢ። እቲ ቃል ብዙሕ እዩ፣ ጥበባት፤ ምኽንያቱ ኣብ ክርስቶስ መዛግብቲ ጥበብ ተሓቢኡ ኣሎ፣ ኣብ ስራሑ ድማ ብዙሕነት ጥበብ ኣምላኽ ብምስጢር ይርአ። ሕጂ ኣብዚ እሞ ኣስተብህሉ፣

I. ጥበብ ንኹሎም ደቀ መዛሙርታ ዝኾኑ ንምቕባል ዘዳለወቶ ሃብታም ምድላው። እዚ ብምስሊ ሓደ ሃብታም ድግስ ተገሊጹ ኣሎ፣ ካብኡ ድማ መድሓኒና ንመንግስተ ሰማያት ምስ ዓብዪ ድግስ ዘነጻጸረሉ ምሳሌታት ዝወሰደሉ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ማቴዎስ 22:2፤ ሉቃስ 14:16። ከምኡ ድማ ትንቢት ተነጊሩሉ ነይሩ፣ ኢሳይያስ 25:6። እዚ ኣሃሽዊሮስ ንሃብቲ ግርማዊ መንግስቱ ንምርኣይ ዝገበሮ ድግስ እዩ። ጸጋ ወንጌል ከምዚ ጌሩ ኣብ ስርዓት ድግስ ጐይታ ኣብ ቅድሜና ተቐሪቡ ኣሎ። ንኣጋይሻ ብደሓን ንምባል፣

1. ኣብዚ ግርማዊ ቤተ መንግስቲ ተዳልዩ ኣሎ፣ ቁ. 1። ጥበብ ንኹሎም ኣጋይሻኣ እኹል ዝኾነ ሰፊሕ ቤት ስለ ዘይረኸበት፣ ብፍላይ ሓደ ሰሪሓ ኣላ፣ ንምጽንዑን ንምውሳቑን ድማ ሸውዓተ ኣዕኑዳ ቀሪጻ ኣላ፣ እዚ ድማ ኣዝዩ ጽኑዕን ኣዝዩ ዓብይን ክመስል ይገብሮ። ሰማይ እቲ ጥበብ ንኹሎም ናብ ድግስ መርዓ ገንሸል ዝተጸውዑ ኣጋይሻኣ ንምቕባል ዝሰርሓቶ ቤት እዩ፤ እዚ ቤት ኣቦኣ እዩ፣ ብዙሓት ማሕደራት ዘለዎ፣ ናብኡ ድማ ንዓና ቦታታት ንምድላው ከይዳ ኣላ። ንምድሪ ኣብ ባዶ ሰቒላ ኣላ፣ ኣብኡ ዘይሓላፊ ከተማ የብልናን፤ ግናኸ ሰማይ መሰረት ዘለዎ፣ ኣዕኑድ ዘለዎ ከተማ እዩ። ቤተ ክርስቲያን ቤት ጥበብ እያ፣ ናብኣ ድማ ንኣጋይሻኣ ትዕድም፣ ብሓይሊን ተስፋን ኣምላኽ፣ ከም ብሸውዓተ ኣዕኑድ፣ ዝድገፍ። ምናልባት፣ ሰሎሞን ንቤተ መቕደስ፣ ንሱ ባዕሉ ንኣገልግሎት ሃይማኖት ዝሰርሖ፣ ሰባት ድማ ንኣምላኽ ንምምላኽን መምርሒታት ጥበብ ንምቕባልን ናብኡ ክመጹ ዝዕድመሉ፣ የርክብ። ገሊኦም ቤት ትምህርቲ ነብያት ኣብዚ ዝዓለመሉ እዩ ይብሉ።

2. ኣብዚ ግርማዊ ድግስ ተዳልዩ ኣሎ (ቁ. 2)፡ እንስሳታታ ሓሪዳ፤ ወይና ኣደባሊቓ፤ ብዙሕ ስጋን መስተን ተዳልዩ ኣሎ፣ ኩሉ ድማ ካብቲ ዝበለጸ። መስዋእታ ሓሪዳ ኣላ (እዚ እዩ እቲ ቃል)፤ እዚ ሃብታም፣ ግናኸ ቅዱስ ድግስ እዩ፣ ድግስ መስዋእቲ። ክርስቶስ ንርእሱ መስዋእቲ ገይሩ ንዓና ኣቕሪቡ፣ ስጋኡ ድማ ብሓቂ መግቢ ደሙ ድማ ብሓቂ መስተ እዩ። ድግስ ጐይታ ድግስ ዕርቅን ሓጎስን ኣብ መስዋእቲ ምትዕራቕ እዩ። እቲ ወይኒ ካብ ባዕሉ ዝበለጸ ነገር ተደባሊቑ ኣሎ፣ ካብ ንቡር ዝበለጸ መንፈስን ጣዕምን ንምሃብ። ሰንጠረዛ ብኹሉ እቲ ነፍሲ ክትምነዮ ዝኽእል ዕግበት—ጽድቅን ጸጋን፣ ሰላምን ሓጎስን፣ ምርግጋጽ ፍቕሪ ኣምላኽ፣ ምጽንናዕ መንፈስ ቅዱስ፣ ኩሉ መብጽዓታትን መትሓዝን ናይ ዘለኣለማዊ ህይወት—ብፍጹም ኣዳልያ ኣላ። ኣስተብህሉ፣ እዚ ኩሉ ናይ ጥበብ ባዕላ ስራሕ እዩ፤ ንእንስሳታት ሓሪዳ፣ ንወይኒ ኣደባሊቓ፣ እዚ ድማ ፍቕሪ ክርስቶስ፣ ንሱ እዩ እቲ ምድላው ዝገብር (ንኻልኦት ኣይገድፎን እዩ፣ ግናኸ ባዕሉ ይገብሮ)፣ ከምኡ ድማ ልዑልነት ምድላው የርኢ። እቲ ጥበብ ባዕላ ዘዳለወቶ ንዕላማኡ ብልክዕ ዝሰማማዕ ክኸውን ኣለዎ።

II. እቲ ጸጋዊ ዕድመ እትህቦ፣ ንገለ ፍሉያት ኣዕሩኽ ዘይኮነስ፣ ንኹሉ ብሓፈሻ፣ መጺኦም ካብዚ ምድላዋት ክካፈሉ ዘሎ።

1. ኣገልገልታ ንዕድመ ኣብ ምድሪ ዙርያ ክወስዱ ትልእካ፡ ኣዋልዳ ለኣኸት፣ ቁ. 3። ኣገልገልቲ ወንጌል ተልእኾ ተዋሂቡዎምን ትእዛዝ ተዋሂቡዎምን ኣሎ፣ ኣምላኽ ኣብ ዘለኣለማዊ ኪዳን ንኹሎም ንዕላማታቱ ክቕበሉ ድሉዋት ዝኾኑ ዘዳለዎ ምድላዋት ንምግላጽ፤ ንሳቶም ድማ፣ ብድንግላዊ ንጽህና፣ ንርእሶም ወይ ንቃል ኣምላኽ ዘየበላሹ፣ ብልክዕ ምሕላው ትእዛዛቶም፣ ንዝረኸብዎ ኩሉ፣ ኣብ ኣውራጃታትን ኣጥርያፍን እውን እንተኾነ፣ መጺኦም ምስ ጥበብ ክድግሱ ክጽውዑ ኣለዎም፣ ምኽንያቱ ኩሉ ሕጂ ድሉው እዩ፣ ሉቃስ 14:23።

2. ንሳ ባዕላ ኣብ ላዕለዋይ ቦታታት ከተማ ትጽውዕ፣ ከም ሓንቲ ንደቂ ሰብ ድሕነት ብትግሃት እትምነ፣ ንሓሶት ከንቱ ነገራት ኢሎም ንርእሶም ምሕረት ክነጽጉ ምስ ረኣየቶም ድማ ሓዘነት። ጐይታና ኢየሱስ ባዕሉ ኣስፋሒ ወንጌሉ ነይሩ፤ ንደቀ መዛሙርቱ ምስ ለኣኸ፣ ዝበልዎ ንምርግጋጽ ደድሕሪኦም ተኸተለ፤ እኳ ደኣስ፣ ብጐይታ ክንገር ጀመረ፣ እብራውያን 2:3። ደው ኢሉ፣ ናባይ ንዑ ኢሉ ጸውዐ። መን ከም ዝዓደመ ንርኢ፤ ሕጂ እሞ ንርአ፣

(1.) ዕድመ ንመን ተዋሂቡ፡ ዝኾነ ይኹን ዓሻን ምስትውዓል ዝጎደሎን፣ ቁ. 4። ድግስ እንተነዳለና፣ ካብ ኩሎም ሰባት ንኸምዚኦም ኣይንሓስብን፣ ንምዕዳም ድማ ኣይንደፍርን፣ ግናኸ ንፈላስፋታትን ምሁራትን፣ ጥበቦም ንምስማዕ፣ እቲ ኣብ ሰንጠረዝ ዝዛረብዎ ድማ ንምምዕባል ንመርጽ። "ንዕቡዳት የድልየኒ ድዩ?" ግናኸ ጥበብ ንኸምዚኦም ትዕድም፣ ምኽንያቱ እትህቦ ዘላ እቲ ዝበዝሐ ዘድልዮም እዩ፣ ኣብ ምድላውን ዕድመ ምግባርን ድማ ንድሕነቶም እያ እትሓስብን እትዓለመሉን። እቲ ዓሻ ዝኾነ፣ ጥበበኛ ንኽኸውን ተዓዲሙ፣ ልቢ ዝጎደሎ (እዚ እዩ እቲ ቃል) ናብዚ ይምጻእ፣ ክረክብ እዩ። ምድላዋታ ካብ መግቢ ንላዕሊ መድሃኒት እዩ፣ ንኣዝዩ ክቡርን ዝድለይን ምሕዋይ፣ ናይ ኣእምሮ፣ ዝዓለመ። ዝኾነ ይኹን፣ እቲ ዕድመ ሓፈሻዊ እዩ፣ ንርእሶም ዘየግልሉ ዝኾነ ሰብ ኣየግልልን፤ ክሳዕ ክንደይ ዓሻታት እንተኾኑ እውን፣ [1.] ብደሓን ክቕበሉ እዮም። [2.] ክሕግዙ ይኽእሉ እዮም፤ ኣይክንዓቑን ኣይክስኣኑን እዮምም። መድሓኒና ንጻድቃን ዘይኮነስ፣ ንሓጥኣን ክጽውዕ መጸ፣ ኣብ ዓይኖም ጥበበኛታት ዝኾኑ፣ ዝርእዩ ኢና ዝብሉ ዘይኮነስ (ዮሃንስ 9:41)፣ ግናኸ ንዓሻታት፣ ንዕሽነቶም ዝፈልጡን ዝሓፍሩን፣ ጥበበኛ ንኽኸውን ዓሻ ክኸውን ዝደሊ ድማ፣ 1 ቈረንቶስ 3:18።

(2.) እቲ ዕድመ እንታይ እዩ። [1.] ናብ ቤት ጥበብ ተዓዲምና ኢና፡ ናብዚ እቶ። ንብል ኣሎና፣ ምኽንያቱ ካባና መን እዩ እቲ ተዓዳዲ ዝኾነ፣ ዓሻን ምስትውዓል ዝጎደሎን ባህርይ ዘይብሉ? ኣፍደገታት ጥበብ ንኸምዚኦም ክፉት እዩ፣ ንሳ ድማ ምሳኦም ገለ ምዝርራብ ትምነ፣ ሓንቲ ቃል ንጥቕሞም፣ ካልእ ዕላማ እውን የብላን። [2.] ናብ ሰንጠረዛ ተዓዲምና ኢና (ቁ. 5)፡ ንዑ፣ ካብ እንጌራይ ብልዑ፣ ማለት፣ ኣብ ፍልጠትን ፍርሃት ኣምላኽን ዝርከብ ናይ ሓቂ ሓጎስ ቅመሱ። ብእምነት ኣብ ተስፋታት ወንጌል ብምስራሕ፣ ንርእስና ብምጥቃም እቲ ምጽንናዕ ድማ ብምውሳድ፣ ንበልዕ፣ ንድግስ፣ ኣብቲ ክርስቶስ ንድኻታት ነፍሳት ዘዳለዎ ምድላዋት። እንበልዖን እንሰትዮን ናትና ንገብሮ፣ ብእኡ ንምግብን ንዕረፍን፣ ከምኡ ድማ ነፍሳትና ብቃል ኣምላኽ፤ ምስትውዓል ንዘለዎም መግቢን መስተን ዝኾነ ነገር ኣለዎ።

(3.) ካብቶም ካብዚ ዕድመ ክጥቀሙ ዝኽእሉ እንታይ እዩ ዝድለ፣ ቁ. 6። [1.] ካብ ኩሉ ሕማቕ ዕርክነት ክፍለዩ ኣለዎም፡ "ንዓሻታት ሕደጉ፣ ምሳኦም ኣይትዘራረቡ፣ ንመገድታቶም ኣይትምሰሉ፣ ምስ ግብሪ ጸልማት ወይ ምስቶም ከምዚ ዝኣመሰለ ግብሪ ዝገብሩ ሕብረት ኣይትግበሩ።" ናብ ጽቡቕ ምግባር ናይ መጀመርታ ስጉምቲ ንሕማቕ ምግባር ምጥላዕ እዩ፣ ስለዚ ድማ ንሕማቕ ሰባት ምጥላዕ። ካባይ ርሓቑ፣ ኣቱም ገበርቲ እከይ። [2.] ካብ ሞት ክትንስኡን ክትንስኡን ኣለዎም፤ ብሓጎስ ክነብሩ የብሎምን (ከምኡ ዝገብሩ ክነብሩ ከለዉ ምዉታት እዮም)፣ ግናኸ ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ፤ ምኽንያቱ ከምኡ ዝገብሩ ጥራይ ብሓቂ ይነብሩ፣ ንገለ ዕላማ ይነብሩ። "ከም እንስሳታት ንጹህ ህይወት እንስሳ ኣይትነብሩ፣ ግናኸ ሕጂ፣ ኣብ መወዳእታ፣ ህይወት ሰባት ንበሩ። ንበሩ እሞ ክትነብሩ ኢኹም፤ ብመንፈስ ንበሩ፣ እሞ ንዘለኣለም ክትነብሩ ኢኹም፣" ኤፌሶን 5:14። [3.