መጽሓፍ ነህምያ 8

8:1-8 መስዋእትታት ብመውጽኢ ደገ ቤተ-መቕደስ ጥራይ ክቐርቡ ነበሮም፤ ግናኸ ጸሎትን ስብከትን ካብ ሓደ ቦታ ንኻልእ ቦታ ብማዕረ ተቐባልነት ዝፍጸሙ ኣገልግሎታት ሃይማኖት ነበሩን እዮምን። ኣቦታት ስድራ-ቤታት ስድራ-ቤቶም ምስኦም ናብ ህዝባዊ ኣምልኾ ኣምላኽ ከምጽኡ ይግባእ። ኣንስትን ቈልዑን ክድሕና ዝግብአን ነፍሳት ኣለወን፣ ስለዚ ምስ ቃል ኣምላኽ ክተኣናገዳን ኣብቲ ናይ ጸጋ መሳርሒታት ክእተዋን ይግባእ። ንኣሽቱ፣ ወደብ ክበጽሑ ከለዉ፣ ብሃይማኖት ክምልምሉ ኣለዎም። ኣገልገልቲ ናብ መድረኽ ስብከት ክድይቡ ከለዉ፣ መጽሓፍ ቅዱሶም ምስኦም ክወስዱ ይግባእ፤ እዝራ ከምኡ ገይሩ። ካብኡ እዮም ፍልጠቶም ክረኽቡ ዘለዎም፤ በቲ ሕጊ’ቲ ድማ ክዛረቡ ኣለዎም፣ ከምኡ ከም ዝገብሩ ድማ ከተርኡ ይግባእ። ኣብ ሃይማኖታዊ ኣኼባታት ቅዱሳት ጽሑፋት ምቅራጽ ትእዛዝ ኣምላኽ እዩ፣ በኡ ድማ ይኽበር፣ ቤተ-ክርስትያኑ ድማ ትዕብት። እቶም ቃል ዝሰምዑ ክርድእዎ ይግባእ፣ እንተዘይኮይኑ ግን ንሳቶም ባዶ ድምጺ ቃላት እዩ። ስለዚ ካብ መምህራን ነቲ ቃል ከትርጉሙን ትርጉሙ ከረድኡን ይድለ። ምንባብ ጽቡቕ እዩ፣ ስብከት ድማ ጽቡቕ እዩ፣ ግናኸ ምትርጓም ምንባብ ዝሓሸ ክፍለጥ ይገብር፣ ስብከትን ድማ ዝያዳ ኣረጋገጽቲ ይኸውን። ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ወቕቲ ቤተ-ክርስትያን፣ እቶም ወንጌል ዝሰበኹ ጥራይ ዘይኮኑ፣ እቶም ብዛዕባ መለኮታዊ ሓቂ ብጽሑፍ ርእይቶኦም ዝሃቡ እውን ክተንስእ ሓጒስዎ እዩ፤ ብዙሓት ቅዱሳት ጽሑፋት ንምትርጓም ዝፈተኑ ብዘይፍልጠት ቃል ምኽሪ እንተኣጸልመዉ እኳ፣ እንተኾነ ግና ጻዕሪ ካልኦት ብሉጽ ኣገልግሎት እዩ። እንተኾነ ግና ኩሉ እቲ እንሰምዖ ናብ መጽሓፍ ቅዱስ ፈተነ ክመጽእ ኣለዎ። ብቕጽበት ሰምዑ፣ ነፍሲ ወከፍ ቃል ድማ ኣስተውዓሉ። ቃል ኣምላኽ ኣቓልቦ ይሓትት። ብዘይግቡእ ኣቓልቦ ኣብ ምስማዕ ብዙሕ እንተኣናሽሕና፣ ድሕሪ ምስማዕ ብምርሳዕ ኩሉ ክነናሽሕ ከም እንኽእል ሓደጋ ኣሎ።

ምዕራፍ 8 እዝራ ቕድሚ ነህምያ ምምጽኡ ዓሰርተ ሰለስተ ዓመት ቀዲሙ ካብ ባቢሎን ደየበ። እንተኾነ ግን፡ ኣብዚ ቕድሚኡ ኺግበር ዝኸኣለ፡ ግናኸ ነህምያ ኽሳዕ ዚመጽእ ዘይተገብረ ጽቡቕ ዕዮ ንረክብ። ንሱ ኸም እዝራ ምሁር ወይ መለኮታዊ ሰብ ኣይነበረን፡ ከምኡውን ኣብ ሕጊ ኣምላኹ ጸሓፊ ኣይነበረን፡ እንተኾነ ግን፡ ብዝያዳ ህያው ንጡፍ መንፈስ ዝነበሮ ሰብ ነበረ። ቅንኣቱ ንትምህርቲ እዝራ ናብ ዕዮ ኣእተዎ፡ ሽዑ ድማ ዓበይቲ ነገራት ተገብሩ፡ ከምቲ ኣብዚ እንረኽቦ፡ ኣብዚ ድማ፡

I. ሕጊ ብህዝባዊን ብዓብይን ምቅራብን ምትርጓምን (ቁ. 1-8)።

II. ህዝቢ በቲ ኣጋጣሚ ኺገልጽዎ እተኣዘዙዎ ሓጎስ (ቁ. 9–12)።

III. በዓል ዳስ ብሕጊ መሰረት ብዓብዪ ምኽባር (ቁ. 13–18)።

ቁጥር 1-8 ኣብዚ ብዛዕባ ሓደ ዓብዪ ሃይማኖታዊ ኣኼባን፡ ኣብቲ ኣኼባ ንኽብሪ ኣምላኽን ንምህናጽ ቤተ ክርስቲያንን እተገብረ ጽቡቕ ዕዮን ጸብጻብ ኣሎና።

I. እቲ ግዜኡ ቀዳመይቲ መዓልቲ ናይ ሻውዐይቲ ወርሒ ነበረ፡ ቁ. 2። እታ መዓልቲ እቲኣ በዓል መለኸት እያ ነይራ፡ እዚ ድማ ሰንበት ተባሂሉ ይጽዋዕ፡ ኣብኣ ድማ ቅዱስ ኣኼባ ኺገብሩ ነበሮም፡ ዘሌዋውያን 23:24፤ ዘሁልቍ 29:1። ግናኸ እዚ ጥራይ ኣይነበረን፡ በታ መዓልቲ እቲኣ እዩ መሰውኢ እተተኽለ፡ ካብ ምርኮኦም ምስ ተመልሱ ድማ መባእ ምሕራር ኬቕርቡ ጀመሩ፡ እዚ ድማ ኣብ ኣእምሮ ብዙሓት ሽዑ ዝነበሩ ሰባት ዝነበረ ሓድሽ ምሕረት እዩ። ነዚ ብምስጋና ብምዝካር፡ ካብ ሽዑ ንነጀው ነዚ በዓል እዚ ብዝያዳ ዓብዪ ስርዓት ኬኽብርዎ ጸኒሖም ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ኣእምሮና ሓድሽ ዝኾነን ንሕና እውን መሰኻኽር ዝኾንናሉን መለኮታዊ ሞገስ፡ ክሳዕ ክንድዚ ዜተሓሳስብ ኪኸውን ይግባእ፡ ከምኡውን ልሙድ እዩ።

II. እቲ ቦታ ኣብ ቅድሚ ማይ-ኣፍደገ ዝነበረ ጎደና ነበረ (ቁ. 1)፡ እዚ ድማ ብዙሕ ህዝቢ ኺሕዝ ዝኽእል ሰፊሕ ጎደና ነበረ፡ እቲ ኣጸድ ቤተ መቕደስ ግና ከምኡ ኣይነበረን፡ ምኽንያቱ ኣብ ግዜ ሰሎሞን ከም ዝነበሮ ዓብዪ ጌርካ ኣይተሰርሐን ኪኸውን ይኽእል እዩ። መስዋእቲ ኺቐርብ ዝነበሮ ኣብ ኣፍደገ ቤተ መቕደስ ጥራይ እዩ ነይሩ፡ ግናኸ ምጽላይን ምምስጋንን ምምሃርን፡ ከም ኣብ ሓደ ቦታ፡ ከምኡውን ኣብ ካልእ ቦታ ብተቐባልነት ዚፍጸም ሃይማኖታዊ ኣገልግሎት ነበረን እዩን። እዚ ጉባኤ እዚ ኸምዚ ጌሩ ኣብ ጎደና እታ ኸተማ ምስ ተኣከበ፡ ኣምላኽ ምሳታቶም ከም ዝነበረ ጥርጥር የብሉን።

III. እቶም እተኣከቡ ሰባት ኩሎም እቶም ህዝቢ ነበሩ፡ ንሳቶም ድማ ብግዲ ዝመጹ ኣይነበሩን፡ ግናኸ ብሓባራዊ ስምምዕ ከም ሓደ ሰብ ብፍቓዶም ተኣከቡ። ደቂ ተባዕትዮ ጥራይ ዘይኮኑስ፡ ኣንስትን ቈልዑን እውን መጺኦም ነበሩ፡ ክሳዕ ክንዲ እቲ ዝሰምዕዎ ኺርድኦም ዝኽእል ዝነበሩ። ርእሲ ስድራቤታት ንስድራቤቶም ናብ ህዝባዊ ኣምልኾ ኣምላኽ ኬምጽኡ ይግባእ። ኣንስትን ቈልዑን ኬድሕንዎ ዘለዎም ነፍሳት ኣለዎም፡ ስለዚ ድማ ምስ ቃል ኣምላኽ ኪፋለጡን ኣብ መንገዲ ፍልጠትን ጸጋን ኪሳተፉን ይግባእ። ንኣሽቱ ኸምቲ ናብ ምምሕዳር ምኽንያት ዚበጽሑ፡ ኣብ ሃይማኖታዊ ልምምዳት ኪምልምሉ ኣለዎም።

IV. እቲ ሓላፊ እዚ ኣኼባ እዚ እዝራ ኻህን ነበረ። ንሱ ነዚ ኣገልግሎት እዚ ይመሓድር ነበረ። ከምኡ ዝበለ ኣብ ሕጊ ኣምላኹ ድሉው ጸሓፊ ዝነበረ ሰብ፡ ንምትርጓምን ንምምሃርን ዝበለጸ ዝኾነ ኣይነበረን።

1. ናብቲ ኣገልግሎት ዝቐረበሉ ጽውዓኡ ኣዝዩ ንጹር ነበረ። ምኽንያቱ ኻህን ብምዃኑን ከም ጸሓፊ ብቑዕ ብምዃኑን፡ እቶም ህዝቢ ንሱ መጽሓፍ ሕጊ ኬምጽእን ኬንብበሎምን ተዛረብዎ፡ ቁ. 1። ኣምላኽ ንእኡ ብቕዓትን ስልጣንን ሃቦ፡ ሽዑ ድማ እቶም ህዝቢ ዕድልን ዕድመትን ሃብዎ። ፍልጠት መንፈሳዊ ምጽዋት እዩ፡ እቶም ዝኽእሉ ድማ ንዝደሊ ዘበለ፡ ንዝሓትት ዘበለ ኺህብዎ ይግባእ።

2. ቦታኡ ኣዝዩ ምቹእ ነበረ። ኣብ ሓደ መንበር ወይ ግምቢ ዕንጨይቲ ደው ኢሉ ነበረ፡ እዚ ድማ ንቓል (ከምቲ ኣብ ኦሪጂናል ዘሎ)፡ ንስብከት ቃል ዝሰርሕዎ ነበረ፡ እቲ ዝበሎ ብዝያዳ ብጽቡቕ ኪቐርብን ብዝበለጸ ኺስማዕን፡ ኣዒንቲ እቶም ሰማዕቲ ድማ ኣብኡ ኺኾናን፡ እዚ ድማ ከም ሉቃስ 4:20 ንኣቓልቦኦም ኪስሕብ እዩ።

3. ብዙሓት ሓገዝቲ ነበሩዎ። ገሊኦም ካብኣቶም ምሳኡ ደው ኢሎም ነበሩ (ቁ. 4)፡ ሽዱሽተ ኣብ የማናዊ ኢዱ፡ ሾብዓተ ድማ ኣብ ጸጋማዊ ኢዱ። ወይ መንበሩ ንኹሎም ብሓደ መስመር፡ ከም ኣብ ጋለሪ ኺሕዞም ጌርካ እተሰርሐ ነበረ (ግናኸ ሽዑ ግምቢ ተባሂሉ ኣይምጽዋዕን ነይሩ)፡ ወይ ድማ ብሓደ ደረጃ ዝተሓተ ጠረጴዛታት ነበሮም። ገሊኦም፡ ምስ ደኸመ ኬንብቡ ኸም ዝመደቦም ይሓስቡ። እንተወሓደ፡ ንሳቶም ከም ኣማኸርቲ ምሳኡ ምውሳዱ፡ ንሳቶም ድማ ኣብ ካልእ ግዜ ኣብቲ ሓደ ኣገልግሎት ኪጥቀሙሉ ምእንቲ፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክብሪ ሃቦም። እቶም እተጠቕሱ ካልኦት (ቁ. 7) ድማ በቲ ሓደ ግዜ ኣብ ካልእ ቀረባ ቦታታት፡ ንእዝራ ኺሰምዑ ዘይከኣሉ ኬንብቡን ኬትርጉሙን እተመደቡ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ካብኣቶም እውን ዓሰርተ ሰለስተ ኻህናት ነበሩ፡ ከምቲ ኣብ ሚልክያስ 2:7 ዚብሎ፡ ከናፍሮም ፍልጠት ኪሕዙ ነበሮም። ከምዚኦም ዝበሉ ኬምህሩ ዝኽእሉ ኣገልገልቲ ንህዝቢ ምህላው ዓብዪ ምሕረት እዩ። እዝራ ከምዚኦም ዝበሉ ሓገዝቲ ብምርካቡ ሕጉስ ነበረ፡ ንሳቶም ድማ ከም እዝራ ዝበለ መራሒ ብምርካቦም ሕጉሳት ነበሩ።

V. እቶም ኣብዚ ኣኼባ እዚ እተፈጸሙ ሃይማኖታዊ ልምምዳት ስርዓታውያን ዘይኮኑስ፡ ስነ-ምግባራውያን፡ ምጽላይን ምምሃርን ነበሩ። እዝራ፡ ከም ፕረዚደንት እቲ ኣኼባ፡

1. ናይ ህዝቢ ኣፍ ናብ ኣምላኽ ነበረ፡ ንሳቶም ድማ ብፍቕሪ ምሳኡ ተሓባበሩ፡ ቁ. 6። ንእግዚኣብሔር ከም ዓብዪ ኣምላኽ ባረኾ፡ ንፍጽምናኡ ብምምስጋንን ንሞገሱ ብምጽላይን ክብሪ ሃቦ። እቶም ህዝቢ ድማ፡ ኣብ ጸሎትን ምስጋናን ምሳኡ ከም ዝሰማምዑ ንምግላጽ፡ ኣሜን፡ ኣሜን በሉ፡ ናብ ኣምላኽ ዘለዎም ድሌትን ካብኡ ዘለዎም ኩሉ ትጽቢትን ንምግላጽ ኣእዳዎም ኣልዓሉ፡ ንእኡ ዘለዎም ኣኽብሮትን ምትእስሳርን ንምግላጽ ድማ ርእሶም ኣድነኑ። ከምዚ ጌርና ኢና ንኣምላኽ ኬምልኾን ናብኡ ኽንቀርብን ዘሎና፡ ቃል ኣምላኽ ኬንብብን ኪሰምዕን ከሎና፡ ከምቶም ኣብ ቃሉ ንኣምላኽ ኣዝዩ ዓብዪን ኣዝዩ ጽቡቕን ጌርና እንርእዮ።

2. ናይ ኣምላኽ ኣፍ ናብ ህዝቢ ነበረ፡ ንሳቶም ድማ ብትግሃት ሰምዕዎ። እዚ እቲ ቀንዲ ዕዮ እቲ ስርዓት ነበረ፡ እሞ ኣስተብህሉ፡

(1.) እዝራ ንሕጊ ኣብ ቅድሚ ጉባኤ ኣቕረቦ፡ ቁ. 2። ንሱ ንርእሱ ብዝበለጸን ብዝተስተኻኸለን ቅዳሓት ሕጊ ኬዳልው ተጠንቂቑ ነበረ። ንርእሱ ንጥቕምን ንዕግበትን ዘቐመጦ ድማ፡ ከም ጽቡቕ ሓላዊ ገዛ ካብ መዝገቡ፡ ንጥቕሚ ቤተ ክርስቲያን ኣብዚ ኣውጺእዎ። ኣስተብህሉ፡

[1.] መጽሓፍ ሕጊ ኣብ መጽናዕቲ ጸሓፍቲ ኺሕጸር የብሉን፡ ግናኸ ኣብ ቅድሚ ጉባኤ ኺቐርብን ብቛንቋኦም ኬንበበሎምን ይግባእ።

[2.] ኣገልገልቲ፡ ናብ መንበር ምስ ከዱ፡ መጽሓፍ ቅዱሶም ምሳታቶም ኪወስዱ ይግባእ። እዝራ ኸምኡ ገበረ። ካብኡ ፍልጠቶም ኪረኽቡ ኣለዎም፡ በቲ ሕጊ እቲ ድማ ኪዛረቡን ከምኡ ኸም ዝገብሩ ኼርእዩን ኣለዎም። 2 ዜና መዋእል 17:9 ርአ።

(2.) ንሱ ነቲ መጽሓፍ ብዓብዪ ኣኽብሮትን ስርዓትን፡ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ህዝቢ ኸፈቶ፡ ቁ. 5። ነቲ መጽሓፍ ብምሃቡ ንኣታቶም ዘርኣዮ ዓብዪ ምሕረት ኣምላኽ ብምግላጽ ኣውጺእዎ። ንሳቶም ኬንብብዎ ፍቓድ ብምሃቡ ንኣታቶም ዘርኣዮ ምሕረቱ ብምግላጽ ከፈቶ፡ እዚ ድማ ዝተዓጽወ ምንጪን ዝተሓትመ ዔላን ኣይነበረን። ምውሳድ መጻሕፍትን ምኽፋት ማሕተማትን ብሓጎስን ምስጋናን ከም ዝተኸበረ ንረክብ፡ ራእይ 5:9። ንሃይማኖታዊ ኣገልግሎታት ብዓብዪ ምቁራጽን ምዕራፍን ኽንቀርብ፡ ብዕብዳን ድማ ከይንገብር ክንመሃር ይግባእ። መጽሓፍ ኣምላኽ ኣብ ኢድና ኽንወስድን ክንከፍቶን ከሎና፡ ከምኡውን ኣብ ጸሎት ጉልበትና ኽንድንን ከሎና እንገብሮ ዘሎና ነገር ክንሓስብ ይግባእ። እንገብሮ ዘበለ ድማ ብጥንቃቐ ኽንገብሮ ይግባእ፡ መክብብ 5:1።

(3.) ንሱን ካልኦትን ኣብ መጽሓፍ ሕጊ፡ ካብ ንግሆ ኽሳዕ ፍርቂ መዓልቲ ኣንበቡ (ቁ. 3)፡ ብንጹር ድማ ኣንበቡ፡ ቁ. 8። ኣብ ሃይማኖታዊ ኣኼባታት ቅዱሳት ጽሑፋት ምምባብ፡ ኣምላኽ ዚኽበረሉን ቤተ ክርስቲያኑ ዚህነጸሉን ስርዓት ኣምላኽ እዩ። ኣብ ፍሉያት ኣጋጣሚታት ድማ፡ ንብዙሕ ሰዓታት ብሓባር ኣብ ምምባብን ምትርጓምን ቃል ኣምላኽ ኪሳተፉ ድሉዋት ክንከውን ይግባእ። እቶም ኣብዚ እተጠቕሱ ሰባት ንሽዱሽተ ሰዓታት ከምዚ ጌሮም ተዋፊሮም ነበሩ። እቶም ቃል ዜንብቡን ዚሰብኩን ድማ፡ ከምቶም ዝበልዎ ዚርድኦምን ብእኡ ዚተሓስቡን፡ ከምኡውን እቶም ዚዛረብዎም ኪርድኦምን ኪሕዝዎን ብእኡ ኺተሓስቡን ዚደልዩ፡ ንርእሶም ብንጹር ኬቕርቡ ኺመሃሩ ይግባእ።