መጽሓፍ እዮብ 39

39:1-30 ኣምላኽ ንእዮብ ብዛዕባ ገለ እንስሳታት ሓተቶ። – በዞም ሕቶታት እዚኦም እግዚአብሔር ንእዮብ ኣሕተቶ። ኣብዛ ምዕራፍ እዚኣ፡ ባህርዮም ወይ ኩነታቶም ብፍላይ ሓይልን ጥበብን ብዙሕ ዕዮታትን ኣምላኽ ዘርእዩ ገለ እንስሳታት ተዘርዚሮም ኣለዉ። እቲ ኣድጊ በራዕይ። ንሓደ ነገር ምጥቃም ዝኸውን ጻዕሪ ምግባር፡ ካብቲ ዝዞርን ንሓደ እኳ ዘይጠቅምን ምዃን ይሓይሽ። ካብ ዘይለማዳውነት ናይዚን ካልኦት ፍጥረታትን፡ ንውሉድ ኣድጊ በራዕይ እኳ ሕጊ ክንገብረሉ ዘይንኽእልና፡ ንኣተሓሕዛ ኣምላኽ (Providence) ሕጊ ንምግባር ክንደይ ዘይንቑዕና ከም ዝኾና ክንርኢ ንኽእል ኢና።

ርኢም፡ ሓያል፡ ግርማ ሞገስ ዘለዎ፡ ኩሩዕ ፍጥረት እዩ። ንዕዮ ምጥቃም ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ኣይደልን። ኣምላኽ ከኣ ንእዮብ ናብኡ ኽገድዶ ይብድሆ። ኣምላኽ ንዕዮ ሓይሊ ኣብ ዝህበሉ፡ ልቢ እንተሃበ ድማ ዓብዪ ምሕረት እዩ። ንኣኡ ኽንጽልን ርእስና ኽነእምንን ይግብኣና፡ እዚ ግን እንስሳታት ክገብርዎ ኣይክእሉን እዮም።

እቶም ዝበለጸ መልክዕ ዘርእዩ ውህበታት፡ ወትሩ ዝኸበሩ ኣይኮኑን። ካብ ጭራ ዓለባ (ጦር)፡ ድምጺ ዑፍ-ማይ (nightingale) ዝመርጽ መን እዩ? ካብቲ ልዕሊ ምድሪ ፈጺማ ክትሰግእ ዘይትኽእልን ፍቕሪ ወለዶ ዘይብላን ጽቡቕ ቀርኒቶ ሰገንሲ (ostrich)፡ ዒንቲ ንስሪን ንላዕሊ እትብልቕ ክንፋን፡ ከምኡውን ፍቕሪ ወለዶ ደርሆ-ሰብኣይን (stork) ዝመርጽ መን እዩ? መግለጺ ውግእ-ፈረስ፡ ባህርይ እቶም ተደፋፈርቲ ሓጥኣን ንምብራህ ይሕግዝ። ከምቲ ፈረስ ናብ ውግእ ዝብልቕ፡ ነፍሲ ወከፍ ናብ መስርዑ ይቕንዕ። ልቢ ሰብ ንኽፍኣት ሙሉእ ብሙሉእ ምስ ኣቐንዐ፡ ብሓይሊ ስጋዊ ትምኒቱን ስምዒታቱን ድማ ናብ ክፉእ መገዲ ምስ ተሰጋገረ፡ ንቑጥዓ ኣምላኽን ንሞት ዘስዕብ ሳዕቤን ሓጢኣትን ከፍርሆ ዝኽእል የለን።

እቶም ብሓጢኣቶም ዝተኣማመኑ ሓጥኣን፡ ከምቲ ንስሪ ኣብ ላዕለዋይ ቦታ ኣብ ስንጥቕ ኣኻውሕ ዘሎ ጎጆኣ ድሑን ምዃኑ ዝሓስብ፡ ንርእሶም ኣብ ሓጢኣቶም ድሑናት ጌርካ ይሓስቡ። "ግና ካብኡ ክውርደካ እየ፡ ይብል እግዚአብሔር፡ #ኤር 49:16"። እዞም ኩሎም ናብ ግብሪ ተፈጥሮ ዝጥቕሱ ጽቡቓት መወከሲታት፡ ብዛዕባ ሃብቲ ጥበብ እቲ ንኹሉ ዝፈጠረን ዝድግፍን ቅኑዕ ኣረኣእያ ኽምህሩና ይግባእ። ቅኑዕ ኣረኣእያ ብዛዕባ ጥበብ ኣምላኽ፡ እቲ ወትሩ ኣብ ኩሉ ነገር ዘሎ፡ ዘይምህላው ንእዮብ ብዛዕባ ኣተሓሕዛ ኣምላኽ ብዘየሰማምዕ ኣገባብ ሓሳብ ክሕዝን ክዛረብን ገበሮ።

ምዕራፍ 39 ኣምላኽ ኣብዚ ንእዮብ፡ ንሱ ንታሕተዎት ፍጥረት ክንደይ ከም ዝርሕርሓሎምን ክንደይ ብፍቕሪ ከም ዝከናኸኖምን እናሃለወ፡ ብዘይምሕረት ክኸስሶ ዘለዎ ምኽንያት ክንደይ ሒደት ምዃኑ ንምርኣይ ይቕጽል፤ ወይ ድማ ብዛዕባ ባዕሉን ቅድሚ ኣምላኽ ዝገበሮ ጽቡቕ ተግባራትን ክምካሕ ዘለዎ ምኽንያት ክንደይ ሒደት ምዃኑ የርእዮ፡ እዚ ድማ ምስ መለኮታዊ ምሕረት ዝነጻጸር ኣይነበረን። ብዛዕባ እቶም ኣብ ከባቢኡ ዘለዉ ፍጥረታት ባህርይ ክንደይ ሒደት ከም ዝፈልጥን ኣብኦም ድማ ክንደይ ሒደት ጽልዋ ከም ዘለዎን፡ ከምኡውን ኣብቲ ኩሎም ዝምርኮሱሉ ኣምላኽ ክግዛእ ዘለዎ ዓብዪ ምኽንያት ክንደይ ምዃኑ የርእዮ። ብፍላይ ድማ ብዛዕባ እዞም ዝስዕቡ ይዛረብ፦ I. ብዛዕባ ኣግራብን ሚዳቕን (ቁ. 1-4)። II. ብዛዕባ በቕሊ በረኻ (ቁ. 5-8)። III. ብዛዕባ ሪም (ቁ. 9-12)። IV. ብዛዕባ ፈረስ (ቁ. 19-25)። VII. ብዛዕባ ጭላት (ንስሪ)ን ንስርን (ቁ. 26-30)።

ቁጽሪ 1-12 ኣምላኽ ኣብዚ ንእዮብ፡ ምስቶም ኣብ በረኻ ዝነብሩን ብዘይገደብ ዝመላለሱን ግናኸ ብመለኮታዊ ኣምላኻዊ ኣድሕኖት ዝከናኸኑ ዘይተገሩ ፍጥረታት ክንደይ ሒደት ፍልጠት ከም ዝነበሮ የርእዮ። ከምዚ ድማ ይብል፦

I. ኣግራብን ሚዳቕን። ብዛዕባኦም ዝጥቀስ ነገር፡ ንውሉዳቶም ምውላድን ምዕባይን እዩ። ከመይሲ፡ ከምቲ ነፍሲ ወከፍ ፍጥረት ዝምገብ፡ ከምኡ ድማ ነፍሲ ወከፍ ዓይነት እንስሳ ብኣምላኻዊ ኣድሕኖት ይሕሎ እዩ፡ ክሳዕ እዚ መዓልቲ እዚ ድማ ዝጠፍአ የለን። ኣብዚ እዚ ንርአ፦ 1. ብዛዕባ ምውላድ ውሉዳቶም፡ (1.) ሰብ ነቲ ዝወልዱሉ ግዜ ብምሉኡ ኣይፈልጥን እዩ (ቁ. 1, 2)። ንሕናስ ነቲ ግዜ ጥንሲ ሚዳቕ ወይ ኣግራብ ዘይንፈልጥ፡ ኣብ ከርሲ ኣምላኻዊ ኣድሕኖት ዘሎ ወይ ሓንቲ መዓልቲ እንታይ ከም እተምጽእ ክንነግር ክንፍትንዶ ኢና፧ (2.) እኳ ደኣ ብብዙሕ ጸገምን ጓሂን እንተ ወለዱ፡ ካብ ሰብ ድማ ዝኾነ ሓገዝ እንተ ዘይረኸቡ፡ ግናኸ ብጽቡቕ ኣምላኻዊ ኣድሕኖት፡ ውሉዳቶም ብደሓን ይውለዱ፡ ጓሂኦም ድማ ይርሳዕን ይርሳዕን እዩ (ቁ. 3)። ገሊኦም ከም ዝሓስብዎ፡ (መዝ. 29:9) ኣምላኽ ብነጐዳ ንሚዳቕ ኣብ ምውላድ ይሕግዘን እዩ። ንኣንስቲ ኣብ ግዜ ሕርሲ ንምጽንናዕ፡ ኣምላኽ ንሚዳቕ እውን ንውሉዳተን ንኽወልዳ ይሕግዘን እዩ፤ ንሱኸ ንኣቶም፡ ምስኡ ብኪዳን ዝተኣሳሰሩ ውሉዳቱ ዝኾኑ፡ ኣብ ግዜ ሕርሲ ክንደይ ኣዕዚዙ ኣይሕግዞምንን ኣይድሕኖምንን እዩ፧ 2. ብዛዕባ ዕብየት ውሉዳቶም (ቁ. 4)፦ ጽቡቕ ጥዕና ኣለዎም። እኳ ደኣ ብጓሂ እንተ ተወልዱ፡ ኣዴታቶም ንእሽቶ ግዜ ድሕሪ ምጥባየን፡ ኣብ ግራት እኽሊ ንርእሰን ይከናኸና፡ ንኣዴታተን ድማ ጸገም ኣይኾናን። እዚ ድማ ንውሉዳት፡ ምስ ዓበዩ፡ ወትሩ ኣብ ወለዶም ዘይተንጠልጥሉን ዘይሓትቱን፡ የግዳስ ንርእሶም ንምምጋብን ንወለዶም ንምምላስን ንርእሶም ከም ዝጥቀሙ መርኣያ እዩ።

II. በቕሊ በረኻ። በቕሊ በረኻ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዙሕ ግዜ እንረኽቦ ፍጥረት እዩ፡ ገሊኦም ከኣ ዘይትገራሕ እያ ይብሉ። ሰብ ከም ወዲ በቕሊ በረኻ፡ ክግዛእ ኣዝዩ ከቢድ ኮይኑ ከም ዝውለድ ይንገር። ኣምላኻዊ ኣድሕኖት ንበቕሊ በረኻ ክልተ ነገራት ወሲኑላ ኣሎ፦ 1. ዘይተገደበ ናጽነት (ቁ. 5)፦ ንበቕሊ በረኻ ሓራ ዝሰደዳ ኣምላኽ እምበር መን እዩ፧ ንሳ ባህርይ ሂብዋ እዩ፡ ስለዚ ድማ ንእኡ ዝኸውን ፍቓድ ሂብዋ እዩ። እታ ዝተገርሐት በቕሊ ንዕዮ እተኣስረ እያ፤ እታ በቕሊ በረኻ ግና ዝኾነ መቑሕ የብላን። ማስታወሻ፡ ካብ ኣገልግሎት ናጽነትን ብፍቓድካ ምዝዋርን፡ ናይ በቕሊ በረኻ ፍሉይ መሰላት ጥራይ እዩ። ዝኾነ ሓደ ካብ ደቂ ሰብ ከምዚ ዝበለ ናጽነት ክምነ ወይ ብእኡ ክምካሕ ዘሕዝን እዩ። ካብ ምዝዋርን ንዝኾነ ነገር ዘይጠቅምን፡ ምዕያይን ንዝኾነ ነገር ምጥቃምን ይሓይሽ። ግናኸ፡ ኣብ መንጎ ሰባት፡ ኣምላኻዊ ኣድሕኖት ንገሊኦም ሓራ እንተ ገበሮም፡ ንኻልኦት ድማ ንባርነት እንተ ወሰኖም፡ ብዛዕባ እዚ ነገር ክንገረም የብልናን፤ ኣብ መንጎ እንስሳታት እውን ከምኡ እዩ። 2. ዘይተዓጸወ መዕረፊ (ቁ. 6)፦ ቤቱ በረኻ ዝገበርኩላ፡ ኣብኡ ንመገዱ ክዘውርን ንፋስ ብፍቓዱ ክሽትትን እኹል ቦታ ኣለዎ፡ ከምቲ በቕሊ በረኻ እትገብሮ (ኤር. 2:24)፡ ከም ዝነብር ንፋስ ዝምገብ ይመስል፡ ከመይሲ መዕረፊኡ ምድረ በዳ እዩ። ንርአ፡ እታ እትዓዪን ንሰብ እተገልግልን ዝተገርሐት በቕሊ፡ ንመዕረፊን ንምግቢን ናብ መብልዒ ጐይታኣ እትኸይድ እያ፡ ኣብ ፍርያም ምድሪ ድማ ትነብር፤ እታ ናጽነታ እትደሊ በቕሊ በረኻ ግና፡ ኣብ ምድረ በዳ ክትረኽቦ ኣለዋ። እቲ ዘይዓዪ፡ ኣይብላዕ። እቲ ዝዓዪ ድማ ፍረ ኢዱ ክበልዕ እዩ፡ ንዝደሊ ድማ ክህብ ክህልዎ እዩ። ያእቆብ እቲ ጓሳ፡ ጽቡቕ ቀይሕ ወጥሚ ክተርፎ እዩ፡ እያሱ እቲ ሃዳናይ ግና ብጥሜት ክመውት ድሉው እዩ። ተወሳኺ መግለጺ ናይ ናጽነትን መነባብሮን በቕሊ በረኻ ኣብ ቁ. 7, 8 ኣሎና። (1.) ጐይታ የብሉን፡ ኣይግዛእን እውን እዩ፦ ንብዙሓት ከተማ ይንዕቕ። ክሕዝዎ እንተ ፈተኑ፡ ንምሕዛው ድማ ብብዙሓት እንተ ከበብዎ፡ ብቕልጡፍ ካብኦም ክወጽእ እዩ፡ ድምጺ ነዳዲ ድማ ንእኡ ዝኾነ ነገር ኣይኮነን። ንኣቶም ኣብ ምብልጫን ምውጣጥ ከተማታት ዝነብሩ ይስሕቆም (ከምቲ ጳጳስ ፓትሪክ ዝበሎ)፡ ኣብ በረኻ ዝበለጸ ሕጉስ ኮይኑ ይሓስብ፤ ርእይቶ ድማ ዋጋ ነገራት እዩ። (2.) ጐይታ ስለ ዘይብሉ፡ መጋቢ የብሉን፡ ዝኾነ ምድላው ድማ ኣይተገብረሉን፡ የግዳስ ንርእሱ ክከናኸን ኣለዎ፦ እቲ ምድረ በዳ ኣኽራናት መጓሰኡ እዩ፡ ንሱ ድማ ባዶ መጓሰ እዩ፤ ኣብኡ ድማ ኣብ ዝረኽቦ ቦታ ሓደ ሓደ ሓምላይ ነገር ይደሊን ይለቅምን እዩ፤ እተን ዝዓያ ኣድጊ ግና ብዙሕ ሓምላይ ነገር ኣለወን፡ ብዘይካ ምድላይ። ካብ ዘይትገራሕነት እዚኣን ካልኦት ፍጥረታትን፡ ንሕና ንኣምላኻዊ ኣድሕኖት ሕጊ ንምሃብ ክንደይ ዘይበቕዕና ምዃንና ክንመሃር ንኽእል ኢና፡ ንወዲ በቕሊ በረኻ እውን ሕጊ ክንህብ ዘይንኽእል።

III. ሪም (ዩኒኮርን)። ሪም (ዩኒኮርን)፡ ሓያል ፍጥረት (ዘሁ. 23:22)፡ ክብረኛን ትዕቢተኛን ፍጥረት (መዝ. 112:10)። ንምግልጋል ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ኣይደልን እዩ፤ ኣምላኽ ድማ ኣብዚ ንእዮብ ንምግልጋል ከም ዝግድዶ ይብድሆ። እዮብ ኩሉ ነገር ከም ዝደለዮ ክኸውን ይጽበ ነበረ። ኣምላኽ ከምዚ ይብል፦ "ኩሉ ነገር ኣብ ትሕቲ ስልጣንካ ንምምጻእ ትብድህ ስለ ዘለኻ፡ ብሪም ጀምር፡ ክእለትካ ድማ ኣብኡ ፈትን። ሕጂ ኩሎም ኣባጊዕካን ኣድግኻን ስለ ዝጠፍኡ፡ ኣብ ክንዳኦም ክግልግለካ ድሉው እንተኾነ (ቁ. 9)፡ ከምኡውን ነቲ ንኣቶም እትገብረሎም ዝነበርካ ምድላው ክቕበሎ ድሉው እንተኾነ ፈትን፦ ኣብ መብልዕኻ ክቕመጥ ድዩ፧ ኣይፋሉን።" 1. "ክትገርሖ፡ ወይ ብመቑሕ ክትኣስሮ፡ ወይ ንመሓርሻ ክትሰርዖ ኣይትኽእልን ኢኻ" (ቁ. 10)። ንሰብ ንምግልጋል ድሉዋት ዝኾኑ ፍጥረታት ኣለዉ፡ ንምግልጋሉ ድማ ባህ ዝብሎም፡ ንጐይተኦም ድማ ፍቕሪ ዘለዎም ይመስሉ። ግናኸ፡ ንምግልጋሉ ፈጺሞም ዘይመጹ እውን ኣለዉ፡ እዚ ድማ ፍረ ሓጢኣት እዩ። ሰብ ካብ ምግዛእ ንፈጣሪኡ ዓልዩ እዩ፡ ስለዚ ድማ ብምዕላው ታሕተዎት ፍጥረታት ካብ ምግዛእ ንእኡ ብቕንዕና ይቕጻዕ እዩ፤ ግናኸ፡ ከም መርኣያ ናይ ጽቡቕ ፍቓድ ኣምላኽ ንሰብ፡ ገሊኦም ንእኡ ገና ኣገልገልቲ እዮም። እቲ በቕሊ በረኻ (ገሊኦም ኣብዚ ብሪም ዝብልዎ) እንተ ዘይገለገሎን ኣብ ግራት እንተ ዘይተገዝአሉን እውን፡ ዝተገርሑ በቕሊታት ኣለዉ፡ ከምኡውን ካልኦት ፍጥረታት ዘይተገርሑ (ናይ በረኻ ባህርይ ዘለዎም)፡ ኣብኦም ሰብ ንብረት ክህልዎ ይኽእል እዩ፡ ንኣቶም ድማ የዳልወሎም፡ ንኣገልግሎቶም ድማ መሰል ኣለዎ። ጐይታይ፡ ሰብ እንታይ እዩ፡ ክሳዕ ክንድዚ እትዝክሮ፧ 2. "ኣይትኣምኖን ኢኻ፤ ሓይሉ ዓብዪ እኳ እንተኾነ፡ ግናኸ ዕዮኻ ንእኡ ኣይትገድፎን ኢኻ፡ ከምቲ ንኣድግኻ ወይ ንኣባጊዕካ እትገብሮ፡ ንእሽቶ ቈልዓ ክመርሖ ወይ ክነድፎ ዝኽእል፡ ኩሉ ጻዕሪ ድማ ንኣቶም ዝገድፍ።