መጽሓፍ እዮብ 32

32:1-5 እዮብ ኣዕሩኽቱ ኣተዋኦም ስቕ ኢሎም እኳ እንተኾኑ፡ ግን ኣይተረጋገጹን። ካልኦት ኣብኡ ተረኺቦም ነበሩ። ኤልሁ ብእዮብ ምቁጣዑ ግቡእ ነበረ፡ ከመይሲ ንሱ ነቲ ናይ ኣምላኽ ቅንዕናን ሰናይነትን ካብ ምምስካር ንባዕሉ ስሙ ንምጽራይ ዝያዳ ስለዝተገደሰ። ኤልሁ ብኣዕሩኽቲ እዮብ’ውን ኣይተሓጎሰን፡ ንእዮብ ቅኑዓት ስለዘይነበሩ። ብኽልቲኡ ሸነኽ ጌጋታት ዘይብሉ ንሕንሕ ብውሑድ እዩ ዝጅምር፣ ዝያዳ ድማ ብውሑድ እዩ ዝቕጽል። ሓቂ ዝደልዩ ሰባት፡ ኣብ ክልቲኡ ሸነኽ ዘሎ ሓቅን ሰናይን ክነጽጉ የብሎምን፡ ከምኡ’ውን ጌጋ ዝኾነ ነገር ክፈቕዱ ወይ ክከላኸሉ የብሎምን።

ምዕራፍ 32 መድረኽ ጽሩይ እዩ፣ እዮብን ሰለስቲኦም ኣዕሩኹን ተቐሚጦም እዮም፣ ንሱ ይኹን ንሳቶም ዝብልዎ ካልእ የብሎምን። ስለዚ ሓደ ኣማሓዳሪ ጣልቃ ንምእታው ግቡእ እዋን እዩ፣ እቲ ሰብ ድማ ኤልሁ እዩ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፣

I. ብዛዕባኡ ገለ ሓበሬታ፣ ወለዱ፣ ኣብዚ ክርክር እዚ ምህላዉ፣ ከምኡ’ውን ብዛዕባኡ ዘለዎ ርእይቶ (ቁ. 1-5) ኣሎና።

II. ነቲ ብዕድመ ዝዓብይዎ ሰባት ብሰፊሑን ብዕምቈትን ዝተኻራኸርሉ ሕቶ ንምዝራብ ብድፍረት ንዝወሰዶ ስጉምቲ ዝሃቦ ምኽንያት።

1. ንሱ ተመክሮ ናይ ሽማግለ እንተዘይብሉ እኳ፣ ግን ኣእምሮ ናይ ሰብኣይ ከምዘለዎ (ቁ. 6-10) ይምጉት።

2. ንሳቶም ዝበልዎ ኩሉ ብትዕግስቲ ከምዝሰምዐ (ቁ. 11-13)።

3. ሓድሽ ዝኾነ ነገር ከቕርብ ከምዘለዎ (ቁ. 14-17)።

4. ኣእምሮኡ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ምሉእ ከምዝነበረ፣ ከምኡ’ውን ከውጽኦ ምፍቃዱ ንዕኡ ዕረፍቲ ከምዝኸውን (ቁ. 18-20)።

5. ብዘይኣድልዎ ንምዝራብ ከምዝወሰነ (ቁ. 21, 22)።

ንሱ ድማ ነዚ ጉዳይ እዚ ብኸምኡ ዝበለ ጽቡቕ ኣገባብ ስለዝተዛረበ፣ እዮብ ምላሽ ኣይሃቦን፣ ኣምላኽ ድማ ንእዮብን ንሰለስቲኦም ካልኦት ኣዕሩኹን ምስ ገሰጾም፣ ንዕኡ ገለ ገሰጽ ኣይሃቦን።

ቁጥር 1-5 ብሓፈሻ መንእሰያት ተኻራኸርቲ ይኾኑ፣ ሽማግለታት ድማ ኣማሓደርቲ። ግናኸ ኣብዚ፣ ሽማግለታት ተኻራኸርቲ ምስ ኮኑ፣ ንዘይግባእ ትኩሳቶም ከም ገሰጽ፣ ሓደ መንእሰይ ኣማሓዳሪ ኾይኑ ተንስአ። ብዙሓት ካብ ኣዕሩኽ እዮብ ንዕኡ ንምብጻሕን መምርሒ ንምቕባልን ኣብኡ ነበሩ። ሕጂ ድማ ኣብዚ ኣሎና፣

I. ሰለስቲኦም ኣዕሩኹ ሕጂ ስለምንታይ ከምዝዓበሱ። ምላሽ ምሃብ ኣቋረጹ፣ ንሱ ድማ ዝብሎ ክዛረብ ገደፍዎ፣ ምኽንያቱ ኣብ ቅድሚ ገዛእ ርእሱ ጻድቕ ስለዝነበረ። እዚ ድማ ካልእ ዘይበሉሉ ምኽንያት እዩ ነይሩ፣ ምኽንያቱ ምስ ከምኡ ዝበለ ርእሰ-ምኩሕ ሰብ ምምጓት ዋጋ የብሉን፣ ቁ. 1። እቶም ርእሰ-ምኩሓት ብሓቂ ንምቕያር ኣጸጋሚ እዮም፤ ካብቶም ብገዛእ ርእሶም ዓያሱ ዝኾኑ ንላዕሊ፣ ንሓደ ዓሻ (ብኣምላኽ ዝተፈጥረ ዓሻ) ተስፋ ኣሎ፣ ምሳሌ 26:12። ግናኸ ብዛዕባ እዮብ ቅኑዕ ፍርዲ ኣይሃቡን፤ ንሱ ብሓቂ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጻድቕ ነበረ፣ ኣብ ቅድሚ ገዛእ ርእሱ ጥራይ ጻድቕ ኣይነበረን፤ ስለዚ፣ ከምቶም ጸላእቲ ተኻራኸርቲ፣ ባዕሎም ኣብ ጸገም ምስ ወደቑን ክምጉቱ ዘይክእሉ ምዃኖም ክእመኑ ዘይደልዩን፣ ንገዛእ ክብሮም ንምድሓን ጥራይ እዩ ነዚ ምኽንያት ናይ ዕሽሞም ዝገበርዎ።

II. ኤልሁ፣ እቲ ራብዓይ፣ ሕጂ ስለምንታይ ከምዝተዛረበ። ስሙ ኤልሁ ማለት ‘ኣምላኸይ ንሱ እዩ’ ማለት እዩ። ንሳቶም ኩሎም ንእዮብ ንምእማን ብኸንቱ ፈቲኖም ነበሩ፣ ግናኸ ኣምላኸይ ንሱ እዩ እቲ ክገብሮ ዝኽእልን ዝገብሮን፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ገበሮ፤ ንሱ ጥራይ እዩ ኣእምሮ ክኸፍት ዝኽእል። ንሱ ቡዛዊ፣ ካብ ቡዝ፣ ካልኣይ ወዲ ናሖር (ዘፍጥረት 22:21)፣ ከምኡ’ውን ካብ ዓሌት ራም፣ ማለት ኣራም (ገሊኦም ከምዝብልዎ)፣ ካብኡ ድማ ሶርያውያን ወይ ኣራማውያን ዝወረዱን ዝተሰየሙን፣ ዘፍጥረት 22:21። ካብ ዓሌት ኣብራም፤ ከምኡ ድማ ትርጓሜ ኻልዴ፣ ንሱ ፈለማ ራም—ልዑል፣ ድሕሪኡ ኣብራም—ልዑል ኣቦ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብርሃም—ልዑል ኣቦ ብዙሓት ተባሂሉ ከምዝተጸውዐ ብምግማት። ኤልሁ ከምቶም ካልኦት ብሉጽ ዝፍለጥ ኣይነበረን፣ ስለዚ ድማ ብዝርዝር ተገሊጹ ኣሎ።

1. ኤልሁ ተቖጢዑ ስለዝነበረን፣ ንምቑጣዑ ድማ ቅኑዕ ምኽንያት ከምዘለዎ ስለዝሓሰበን ተዛረበ። ኣብቲ ክርክር ርእይቶኡ ምስ ሃበ፣ ኣይከደን ነቶም ተኻራኸርቲ ብሓሜት፣ ብኽፉእ ልሳን ብሕቡእ ኣይወቕዖምን፣ የግዳስ ዝብሎ ዘለዎ ኣብ ቅድሚኦም ክዛረብ እዩ፣ ንሳቶም ድማ እንተኽኢሎም ንገዛእ ርእሶም ክከላኸሉ ምእንቲ። (1.) ንእዮብ ተቖጢዕዎ ነበረ፣ ምኽንያቱ ብዛዕባ ኣምላኽ ከምቲ ዝግባእ ብኽብሪ ኣይተዛረበን ኢሉ ስለዝሓሰበ፤ እዚ ድማ ብሓቂ ሓቂ ነበረ (ቁ. 2)፦ ንኣምላኽ ንላዕሊ ንገዛእ ርእሱ ኣጽደቐ፣ ማለት፣ ብኸምዚ ምግዳል ብዘይጽድቂ ምውቃስ ንገዛእ ርእሱ ንምጽራይ ዝያዳ ጻዕሪን ሓልዮትን ገበረ፣ ካብቲ ንኣምላኽ ብምግዳል ብዘይጽድቂ ምውቃስ ንምጽራይ ዝገበሮ፣ ከምኡ ድማ ንገዛእ ክብሩ ንላዕሊ ካብ ክብሪ ኣምላኽ ዝሓሊ ይመስል ነበረ፤ ኣብ ክንዲኡ ግን፣ ቅድም ንኣምላኽ ከጽድቕን ክብሩ ከንጽህን ነበሮ፣ ድሕሪኡ ድማ ንገዛእ ስሙ ንባዕሉ ክከላኸል ክገድፎ ምኸኣለ። ማስታወሻ፦ ሓደ ጸጋ ዝመልኦ ልቢ ንኽብሪ ኣምላኽ ቀናእ እዩ፣ እቲ ክብሪ ምስ ተዘንገዐ ወይ ምስ ተሰጎመ፣ ወይ ድማ ገለ ጉድኣት ምስ በጽሖ፣ ክቑጣዕ ግድን እዩ። ንኣምላኽ ዘጕሂ ነገር ምስ ዝገብሩ፣ ብኣዕሩኽና ምቑጣዕ ድማ ንሕጊ ትሕትና ዝጥሕስ ኣይኮነን። ክርስቶስ ንስምኦን፣ ‘ኣታ ሰይጣን፣ ድሕረይ ኪድ’ በሎ። ኤልሁ ንእዮብ ጽቡቕ ሰብ ምዃኑ ተኣሚኑ፣ ግናኸ ጌጋ ተዛሪቡ ኢሉ ምስ ሓሰበ፣ ከምቲ ንሱ ዝበሎ ኣይበለን፤ ንኣዕሩኽና ጌጋኦም ዘይምንጋር ዓብዪ ምትብባዕ እዩ። (2.) ንኣዕሩኹ ተቖጢዕዎም ነበረ፣ ምኽንያቱ ንእዮብ ከምቲ ዝግባእ ብፍቕሪ ኣይተሓዝዎን ኢሉ ስለዝሓሰበ (ቁ. 3)፦ ምላሽ ኣይረኸቡን፣ ግናኸ ንእዮብ ፈረድዎ። ንሱ ግብዝን ክፉእ ሰብን ምዃኑ ወሲኖም ነበሩ፣ ካብቲ ብዛዕባኡ ዝሃብዎ ፍርዲ ድማ ክምለሱ ኣይደለዩን፤ ግናኸ ከምኡ ምዃኑ ከረድኡ ኣይከኣሉን፣ ወይ ድማ ንሱ ዘቕረቦ መርትዖታት ንጽህናኡ ክነጽጉ ኣይከኣሉን። ነቲ መበገሲ ክምስክሩ ኣይከኣሉን፣ ግናኸ ነቲ መደምደምታ ሓዝዎ። ንምጉታቱ ምላሽ ኣይነበሮምን፣ ግናኸ ክምለሱ ኣይደለዩን፣ የግዳስ፣ ቅኑዕ ይኹን ጌጋ፣ ክወቕዕዎ ደለዩ፤ እዚ ድማ ቅኑዕ ኣይነበረን። ክርክር ክጅምር ብቐሊሉ ኣይርአን፣ ከምዚ ዝበለ ክርክር ድማ ክቕጽል ብቐሊሉ ኣይርአን፣ ኣብኡ ድማ ኣብ ክልቲኡ ወገን ጌጋ ዘይብሉ የለን። ኤልሁ፣ ከምቲ ንኣማሓዳሪ ዝግባእ፣ ምስ ዝኾነ ወገን ኣይወገነን፣ የግዳስ ብጌጋታትን ብዘይቅኑዕ ኣመሓድራ ክልቲኦም ብማዕረ ተቖጢዑ ነበረ። እቶም ብሓቂ ሓቂ ዝደልዩ፣ ብዛዕባ እቶም ተኻራኸርቲ ከምዚኦም ብዘይኣድልዎ ክፈርዱ ኣለዎም፣ ካብ ክልቲኡ ወገን ዘሎ ሓቅን ጽቡቕን ብሰንኪ ጌጋ ክነጽጉ የብሎምን፣ ከምኡ’ውን ጌጋ ብሰንኪ ሓቅን ጽቡቕን ክድግፉ ወይ ክከላኸሉ የብሎምን፣ የግዳስ ኣብ መንጎ ክቡርን ርኹስን ክፈላልዩ ክመሃሩ ኣለዎም።

2. ኤልሁ ክዛረብ እዋኑ ምዃኑ ስለዝሓሰበን፣ ሕጂ ድማ፣ ኣብ መወዳእታ፣ ተራኡ ከምዝበጽሐ (ቁ. 4, 5) ስለዝሓሰበን ተዛረበ። (1.) ንዘረባታት እዮብ ጸኒሑ ነበረ፣ ክሳብ ቃላት እዮብ ዝውድኡ ድማ ብትዕግስቲ ሰሚዕዎ ነበረ። (2.) ንዕሽም ኣዕሩኹ ጸኒሑ ነበረ፣ ስለዚ፣ ንዕኡ ከምዘየቋርጾ፣ ንሳቶም ድማ ከምዘይዓግቶም፣ ንሳቶም ካብኡ ዝበለጹ ስለዝኾኑ ዘይኮነስ፣ ካብኡ ዝዓበዩ ስለዝኾኑ እዩ፣ ስለዚ ድማ እቲ ጉባኤ ንሳቶም ቅድም ክዛረቡ ይጽበ ነበረ፤ ኤልሁ ድማ ኣዝዩ ትሑት ነበረ፣ ንኽብሮም ክቕንስ ፈጺሙ ኣይደለየን። ን ስርዓት ንምሕላው ገለ ፍሉያት ሕግታት ቅድሚያ ክሕለዋ ኣለወን። ውሽጣዊ ሓቀኛ ክብሪ ንሓቀኛ ጥበብን ክብርን ዝስዕብ እኳ እንተኾነ፣ ግናኸ ኩሉ ሰብ ንገዛእ ርእሱ ወይ ንዓርኩ ዝበለጸ ጥበበኛን ክቡርን ገይሩ ስለዝሓስብ፣ እዚ ንግዳማዊ ስነ-ስርዓታዊ ክብሪ ዝኾነ ፍሉይ ሕጊ ክህብ ኣይክእልን እዩ፣ እዚ ድማ ብዕድመ ወይ ብስልጣን ንዝዓበዩ ክኸውን ኣለዎ፤ እዚ ኣኽብሮት እዚ ድማ እቶም ዓበይቲ ክሓትዎ ይኽእሉ እዮም፣ ምኽንያቱ ንሳቶም መንእሰያት ከለዉ ከፊሎምዎ እዮም፣ እቶም መንእሰያት ድማ ክኸፍልዎ ይኽእሉ እዮም፣ ምኽንያቱ ንሳቶም ዓበይቲ ምስ ኮኑ ክረኽብዎ እዮም።

ቁጥር 6-14

ኤልሁ ኣብዚ ዝስዕብ ከም ዝነበረ ይርአ፡

I. ብጣዕሚ ትሑት ሰብ።

ምንም እኳ መንእሰይ እንተነበረ፡ ብቕዓት ዘለዎ ሰብ እውን እንተነበረ፡ ግናኸ ዕቡይ፡ እሙን፡ ወይ ድማ ተዓባብይ ኣይነበረን። ገጹ የንጸባርቕ ነበረ፡ ከም ሙሴ ድማ ንሱ ባዕሉ ኣይፈልጦን ነበረ፡ እዚ ድማ ገጹ ብዝያዳ ንኸንጸባርቕ ገበሮ። ኩሉ ሰብ፡ ብፍላይ ድማ መንእሰያት፡ ከምዚ ዝስዕብ ክምስሉ ይግባእ፡

1. ብዛዕባ ባዕሉን ብዛዕባ ፍርዱን ዝነበሮ ትሕትና (ቁ. 6)፡ “ኣነ መንእሰይ እየ፡ ስለዚ ፈሪሄ ነይረ፡ ሓሳበይ ከርእየኩም ኣይደፈርኩን፡ ምናልባት ክጋገ ወይ ድማ ዘይግባእ ነገር ክገብር እዩ ኢለ ስለ ዝፈርሄ።” ንሱ ንዝሓለፈ ኩሉ ብጥንቃቐ ይዕዘብ ነበረ፡ ንዝሰምዖ ድማ ብትግሃት ይስምዕ ነበረ፡ ስለዚ ድማ ብዛዕባኡ ፍርዲ ኣብ ውሽጡ መስሪቱ ነበረ። ከም ወጻኢ ነገር ኣይነጸጎን፡ ከም ዘጸግም እውን ኣይነጸጎን። ግናኸ፡ እቲ ጉዳይ ንባዕሉ ክንደይ እኳ ንጹር እንተነበረ፡ ካብቶም ካብኡ ዝዓበዩ ሰባት ብሓሳብ ስለ ዝተፈላለየ፡ ሓሳቡ ክገልጽ ፈሪሁ ነበረ። ማስታወሻ፡ ኣብ ዘይተረጋገጹ ክርክራት ብዛዕባ ናትና ፍርዲ ጥርጣረ ክህልወና ይግባእ፡ ሓሳባት ካልኦት ንምስማዕ ቅልጡፋት ክንከውን፡ ናትና ንምዝራብ ድማ ቀስተኛታት ክንከውን ይግባእ፡ ብፍላይ ድማ ካብቶም ብምሁርነቶምን ብፍርሃት ኣምላኾምን ብሓቂ እንኸብሮም ሰባት ዝተፈላለየ ፍርዲ ክህልወና ከሎ።

2. ንዓበይቱ ዝሃቦ ኣኽብሮትን ካብኦም ዝነበሮ ዓቢ ተስፋን (ቁ. 7)፡ “ኣነ፡ መዓልታት ይዛረባ” በልኩ።