ኦሪት ዘፍጥረት 7

7:1-12 ናብ ኖህ ዝቐረበ ጽውዓ ኣዝዩ ለዋህ ነበረ፣ ከምቲ ሓደ ለዋህ ኣቦ ንደቁ ለይቲ ወይ ማዕበል ክመጽእ ከሎ ናብ ገዛ እተውዎም ዝብሎም። ኖህ እቲ ታቦት መዕቈቢኡ ምዃኑ እናፈለጠ እኳ፣ ኣምላኽ ክሳዕ ዘዘዞ ናብኡ ኣይኣተወን። ኣምላኽ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ደረጃ ንወስዶ ቅድሜና ክኸይድ ምርኣይ ኣዝዩ ኣጸናናዒ እዩ። ኖህ ነቲ ታቦት ንምስራሕ ብዙሕ ጻዕሪ ገይሩ ነበረ፣ ሕጂ ድማ ባዕሉ ኣብኡ ተሓልዩ ብህይወት ጸንሔ። ብምእዛዝ ትእዛዝ ኣምላኽን ብእምነትን እንገብሮ ነገር፣ ቀደም ይኹን ደሓር፣ ንሕና ባዕልና ምጽንናዑ ብርግጽ ክንረክብ ኢና። እዚ ናብ ኖህ ዝቐረበ ጽውዓ፣ ወንጌል ንድኻታት ሓጥኣን ዝህቦ ጽውዓ ዘዘኻኽረና እዩ። ሞትን ፍርድን ክቐርብ ከሎ፣ ክርስቶስ ታቦት እዩ፣ ብእኡ ጥራይ ክንሕሎ ንኽእል ኢና። ቃል ኣምላኽ፡ “ንዑ” ትብል፤ ኣገልገልቲ ድማ፡ “ንዑ” ይብሉ፤ መንፈስ ቅዱስ ድማ፡ “ንዑ፣ ናብቲ ታቦት እተዉ” ትብል። ኖህ ጻድቕ ተቖጺሩ፣ ብገዛእ ጽድቁ ኣይኮነን፣ ግናኸ ከም ወራሲ ናይቲ ብእምነት ዝኾነ ጽድቂ እዩ (እብ 11:7)። ንምግላጽ መድሓኒ ኣሚኑ፣ ብእኡ ጥራይ ድማ ምድሓን ደለየን ተስፋ ገበረን። በዚ ኸምዚ ድማ ብእምነት ጸደቐ፣ ነቲ ፍሬኡ ብዘሎ ሰናይ ዝኾነ መንፈስ ድማ ተቐበለ፤ ግናኸ ሓደ እኳ መንፈስ ክርስቶስ እንተዘይብሉ፣ ናቱ ኣይኮነን። ድሕሪ እቲ ሚእትን ዕስራን ዓመታት፣ ኣምላኽ ንንስሓ ሾውዓተ መዓልታት ዝረዘመ ግዜ ሃቦም። ግናኸ እዘን ሾውዓተ መዓልታት ከም ኩሉ እቲ ዝሓለፈ ተራግፈን። ሾውዓተ መዓልታት ጥራይ ክኸውን እዩ። ሓንቲ ሰሙን ጥራይ ተሪፋቶም ነይራ፣ ሓንቲ ሰንበት ድማ ንምምሕያሽ፣ ንሰላሞም ዝምልከት ነገራት ድማ ንምሕሳብ። ግናኸ ብዓመታት ጥዕንኦም፣ ሞት ካብ ርሑቕ ክርእዩ ከለዉ፣ ንነፍሶም ዘየገድሱ ዝነበሩ ሰባት፣ ሞት ክቐርብ ከሎ ክርእዩ ከለዉ’ውን፣ በዘን ሒደት መዓልታት ሕማሞም ከምኡ ዘየገድሱ ክኾኑ ልሙድ እዩ፤ ምኽንያቱ ልቦም ብተንኮል ሓጢኣት ዝደነነ ስለዝኾነ። ኖህ ነቲ ማይ ኣይሂ ክመጽእ ምዃኑ ዝተዋህበ መጠንቀቕታ ብእምነት ኣሚኑ ታቦት ከም ዝሰርዐ፣ ከምኡ ድማ እቲ ማይ ኣይሂ ብቕልጡፍ ከም ዝመጽእ ኣብ ዝተዋህበ መጠንቀቕታ ብእምነት ኣሚኑ ናብኡ ኣተወ። ኖህ ኣብ ታቦት ብድሕንነት ዝጸንሐላ መዓልቲ፣ ምንጪ እቲ ዓብዪ መዓሙቝ ተኸፍተ። ምድሪ ኣብ ውሽጣ እተን ማያት ነበራ፣ እተን ድማ ብትእዛዝ ኣምላኽ ወጺአን ኣዕለቕለቓኣ፤ በዚ ኸምዚ ድማ ኣካላትና ኣብ ውሽጥና እተን ፈሳሲታት ኣለዋኤን፣ ኣምላኽ ክደሊ ከሎ ድማ መበገሲን ምንጭን ናይ ሞት ዝኾና ሕማማት ዝኾና። መኣዝናት ሰማይ ተኸፍታ፣ እተን ልዕሊ ጠፈር ዝነበራ ማያት፣ ማለት ኣብ ኣየር ዝነበራ፣ ኣብ ምድሪ ተፈሰሳ። ዝናብ ብነጠብጣብ ይወርድ፤ ግናኸ ከምቲ ቅድሚኡ ወይ ድሕሪኡ ዘይተፈልጠ፣ ከምኡ ዝበለ ዝናብ ሽዑ ወረደ። ኣርባዓ መዓልትን ኣርባዓ ለይትን ከይቋረጸ ወይ ከይሓለፈ፣ ኣብ ኩላ ምድሪ ብሓንሳእ ዘነበ። ማይ ኣይሂ ኣብ ምምጻእ ፍሉይ ምዝላቕ ናይ ኩሉ ዝኽእል ሓይሊ ኣምላኽ ስለዝነበረ፣ ንኣገባቡ ብሰብኣዊ ጥበብ ንምግላጽ ምንጻር ባዶን ትዕቢተኛን እዩ።

ምዕራፍ 7

ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ብዛዕባ ጥፍኣት እታ ጥንታዊት ዓለምን ምድሓን ኖኅን፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ምዕራፍ ዝተነግረ ነገር ከም ዝተፈጸመ ንርኢ፤ ከመይሲ ቃል ኣምላኽ ናብ ምድሪ ከም ዘይወድቕ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና። ኣብኡ ንኖኅ ብዛዕባ መርከቡ እናተዋጠረን ብግዜኡ ንምውዳእ እናተጨነቐን ሓዲግናዮ ነበርና፡ እቶም ካልኦት ጎረባብቱ ግና ብጻዕሩ ይስሕቁሉ ነበሩ። ሕጂ ኣብዚ ግና መወዳእታኡ፡ መወዳእታ ጻዕሩን ስንፍናኦምን ንርኢ። እዚ ፍሉይ ናይ ጥንታዊት ዓለም መወዳእታ እዚ፡ እታ ሕጂ ዘላ ዓለም ብሓዊ ክትጠፍእ ከላ (ከምቲ እታ ብማይ ዝጠፍአት)፡ ብዛዕባ ኩነታት ነገራት ገለ ሓሳብ ይህበና። (2 ጴጥሮስ 3:6, 7 ተመልከት።) ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡

I. ኣምላኽ ንኖኅ ናብ መርከብ ክኣቱ ዝገበሮ ጸጋ ዝመልኦ ጻውዒት (ቁ. 1)፡ እቶም ክድሕኑ ዝነበሮም እንስሳታት እውን ምስኡ ከምጽእ ዝገበሮ (ቁ. 2, 3)፡ ነቲ ዝቐርብ ዝነበረ ማይ ኣይሂ ብምግምት (ቁ. 4)።

II. ኖኅ ነዚ ሰማያዊ ራእይ ዝገበሮ ምእዛዝ (ቁ. 5)። ወዲ ሽዱሽተ ሚእቲ ዓመት ምስ ኮነ፡ ምስ ስድራቤቱ ናብ መርከብ ኣተወ (ቁ. 6, 7)፡ እንስሳታት እውን ምስኡ ኣምጸአ (ቁ. 8, 9)፡ እዚ ጸብጻብ እዚ ተደጊሙ ኣሎ (ቁ. 13–16)፡ ምስኡ እውን ኣምላኽ ብፍቕሪ ናብ ውሽጢ ከም ዝዓጸዎ ተወሲኹ ኣሎ።

III. ምምጻእ እቲ ዝተዛረበሉ ማይ ኣይሂ (ቁ. 10)፤ ምኽንያታቱ (ቁ. 11, 12)፤ ምብዝሑ (ቁ. 17–20)።

IV. ብእኡ ዝተፈጸመ እኩይ ጥፍኣት፡ ኣብ ምድሪ ዝነበረ ኩሉ ህያው ፍጥረት፡ ኣብ መርከብ ዝነበሩ እንተዘይኮይኖም፡ ብሞት ከም ዝጠፍአ (ቁ. 21–23)።

V. ቅድሚ ምጉዳል ማይ፡ ንሓደ ሚእትን ሓምሳን መዓልቲ ብምሉእ ማይ ምቕጻሉ (ቁ. 24)።

ቁጽሪ 1-4

ኣብዚ፡

I. ሕጂ ማይ ኣይሂ ክመጽእ ከሎ፡ ንኖኅን ስድራቤቱን ናብ ድሕንነት ዝመልኦ ቦታ ዝቐረበ ጸጋ ዝመልኦ ጻውዒት ኣሎ፡ ቁ. 1።

1. እቲ ጻውዒት ባዕሉ ኣዝዩ ለዋህ እዩ፡ ከምቲ ሓደ ለዋህ ኣቦ ንደቁ፡ ምሸት ወይ ማዕበል ክመጽእ ከሎ ርእዩ፡ ናብ ገዛ እተዉ ዝብሎም፡ ንስኻን ኩሉ ቤትካን፡ እታ ንእሽቶ ስድራቤትካ፡ ናብ መርከብ እተዉ። ኣስተብህል፡ (1.) ኖኅ ኣምላኽ ክሳዕ ዘዘዞ ናብ መርከብ ኣይኣተወን፤ እቲ ቦታ መዕቆቢኡ ከም ዝኾነ እኳ እንተ ፈለጠ፡ ንሓድሽ ትእዛዝ ግና ጸበየ፡ ረኸቦ እውን። ንጻውዒት ኣምላኽ ምኽታልን ኣብ ኩሉ ስጉምቲና ኣምላኽ ቅድሜና ከም ዝኸይድ ምርኣይን ኣዝዩ የጸናንዕ። (2.) ኣምላኽ ናብ መርከብ ክኸይድ ኣይኣዘዞን፡ የግዳስ ናብኣ ክመጽእ እዩ ዝበሎ፡ እዚ ድማ ኣምላኽ ምስኡ ከም ዝኸይድ፡ ናብኣ ከም ዝመርሖ፡ ኣብኣ ከም ዝሰንዮ፡ ብግዜኡ ድማ ብድሕንነት ካብኣ ከም ዘውጽኦ የመልክት። ማስታወሻ፡ ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ንህሉ፡ ምህላው ኣምላኽ ምሳና ምህላዉ ኣዝዩ ዝምነ እዩ፡ ከመይሲ እዚ ንምቾት ኩሉ ኩነታት ኩሉ ነገር እዩ። እዚ እዩ ነታ መርከብ ኖኅ፡ እታ ቤት ማእሰርቲ ዝነበረት፡ ንሱ መዕቆቢ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ቤተ መንግስቲ እውን ክትከውን ዝገበራ። (3.) ኖኅ ነታ መርከብ ንምህናጽ ብዙሕ ጻዕሪ ገይሩ ነበረ፡ ሕጂ ድማ ንሱ ባዕሉ ኣብኣ ብህይወት ተሓልዩ። ማስታወሻ፡ ብምእዛዝ ትእዛዝ ኣምላኽን ብእምነትን እንገብሮ ነገር፡ ንሕና ባዕልና ብርግጽ መጀመርታ ወይ መወዳእታ ምቾቱ ክንረክብ ኢና። (4.) ንሱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ቤቱ እውን፡ ማለት ሰበይቱን ደቁን፡ ምስኡ ናብ መርከብ ተጸዊዖም። ማስታወሻ፡ ናይ ሓደ እግዚኣብሔር ዝፈርህ ሰብ ስድራቤት ምዃን ጽቡቕ እዩ፤ ኣብ ትሕቲ ከምዚ ዝበለ ጽላል ምንባር ድሕንነትን ምቾትን እዩ። ሓደ ካብ ደቁ ኖኅ ሃም ነበረ፡ እሱ ድሕሪኡ እኩይ ሰብ ኮይኑ ተረኺቡ፡ ይኹን እምበር ኣብ መርከብ ድሒኑ፡ እዚ ድማ፡ [1.] እኩያት ውሉዳት ብሰንኪ እግዚኣብሔር ዝፈርሑ ወለዶም ብዙሕ ግዜ ይጥቀሙ። [2.] ኣብ ዝበለጸ ማሕበራት ምድሪ እኩያትን ጽቡቓትን ከም ዝሓባበሩ፡ እዚ ድማ ዘገርም ክንብሎ የብልናን። ኣብ ስድራቤት ኖኅ ሃም ነበረ፡ ኣብ ስድራቤት ክርስቶስ ድማ ይሁዳ ነበረ። ኣብዚ ወገን ሰማይ ፍጹም ንጽህና የለን። (5.) እዚ ናብ ኖኅ ዝቐረበ ጻውዒት፡ ወንጌል ንድኻታት ሓጥኣን ዝህቦ ጻውዒት ምሳሌ እዩ ነይሩ። ክርስቶስ ድሮ ዝተዳለወ መርከብ እዩ፡ ኣብኡ ጥራይ ኢና ሞትን ፍርድን ክመጽእ ከሎ ድሕንነት ክንረክብ እንኽእል። ሕጂ እቲ መዝሙር፡ "ንዓ፡ ንዓ" እዩ፤ ቃሉ፡ "ንዓ" ይብል፤ ኣገልገልቲ፡ "ንዓ" ይብሉ፤ መንፈስ ቅዱስ፡ "ንዓ፡ ንዓ ናብ መርከብ" ይብል።

2. ምኽንያት እዚ ጻውዒት እዚ ንጽህና ኖኅ ዝምስክር ክብሪ ዘለዎ ምስክርነት እዩ፡ "ኣብዚ ወለዶ እዚ ኣብ ቅድመይ ጻድቕ ኴንካ ርእየካ እየ።" ኣስተብህል፡ (1.) ብሓቂ ጻድቃን እቶም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጻድቃን ዝኾኑ እዮም፡ እቶም ኣብ ቅድሚ ሰባት ጻድቃን ክመስሉ ዝገብሮም መልክዕ እግዚኣብሔር ዝመስል ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ልቢ ዝምርምርን ብባህርያት ሰባት ዘይጋገን ኣምላኽ ንርእሶም ዘርእዩሉ ሓይሊ እውን ኣለዎም። (2.) ኣምላኽ ነቶም ኣብ ቅድሚኡ ጻድቃን ዝኾኑ ይርእዮምን ይሕጎሰሎምን። "ርእየካ እየ።" ኣብ ዓለም እኩያት ሰባት ኣምላኽ ሓደ ጻድቕ ኖኅ ክርኢ ክኢሉ፤ እታ ሓንቲ ፍረ ስርናይ ኣይጠፍአትን፡ ኣብ ከምዚ ዝበለ ዓቢ ቍጽሪ ሓሰር እውን ኣይጠፍአትን። እግዚኣብሔር ነቶም ናቱ ዝኾኑ ይፈልጦም። (3.) ኣምላኽ፡ ንጽህና ህዝቡ ዝምስክር፡ ብቕጽበት እውን ንጽህናኦም ዝምስክር እዩ፤ እቲ ዝርእዮ፡ ንዘለኣለማዊ ክብሮም ኣብ ቅድሚ መላእኽትን ሰባትን ክእውጆ እዩ። እቶም ጻድቃን ንምዃን ምሕረት ዝረኽቡ፡ ጻድቃን ምዃኖም ምስክርነት ክረኽቡ እዮም። (4.) ኣምላኽ ብፍላይ ኣብ እኩይ ግዜን ቦታን ብጽቡቓት ሰባት ይሕጎስ። ኖኅ ድማ ብሉጽ ጻድቕ ነበረ፡ ምኽንያቱ ኣብቲ እኩይን ዘማዊን ወለዶ ከምኡ ስለ ዝነበረ። (5.) እቶም ኣብ ግዜ ሓባራዊ እከይ ንርእሶም ንጹሃት ዝገብሩ፡ ኣምላኽ ኣብ ግዜ ሓባራዊ መዓት ድሕንነት ክህቦም እዩ፤ እቶም ምስ ካልኦት ኣብ ሓጥያቶም ዘይሳተፉ፡ ምስኦም ኣብ መዓቶም ኣይሳተፉን፤ እቶም ካብ ካልኦት ዝበልጹ፡ ኣብዚ ህይወት እዚ እውን ካብ ካልኦት ዝበዝሕ ድሕንነት ኣለዎም፡ ምስኦም እውን ዝበለጸ እዩ።

II. እዚ ኣብዚ ንኖኅ ኣብ መርከብ ምስኡ ክድሕኑ ዝነበሮም እንስሳታት ዝምልከት ኣድላዪ ትእዛዛት ተዋሂቡ ኣሎ፡ ቁ. 2, 3። ንሳቶም ከም ሰብ መጠን ነቲ መጠንቀቕታን መምርሒታትን ክቕበሉ ኣይከኣሉን፡ እዚ ድማ ሰብ ካብ እንስሳታት ምድሪ ዝበዝሕ ከም ዝተምሃረን ካብ ኣዕዋፍ ሰማይ ዝበዝሕ ጥበበኛ ከም ዝኾነን የመልክት—ምኽንያቱ ብሓይሊ ትንቢት ስለ ዝተዓደለ፤ ስለዚ ሰብ ብዛዕባኦም ክሓሊ ተኣዚዙ ኣሎ፡ ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱ ስለ ዝኾኑ፡ ኣብ ትሕቲ ምክልኻሉ ክኾኑ ኣለዎም፤ ንኹሉ ፍሉይ ፍጥረት ክሕሉ እኳ እንተ ዘይከኣለ፡ ንኹሉ ዓይነት ፍጥረት ግና ብጥንቃቐ ክሕሉ ነበሮ፡ እዚ ድማ ዝኾነ ይኹን ዓሌት፡ እኳ ደኣ እቲ ዝነኣሰ እውን፡ ካብ ፍጥረት ብምሉኡ ከይጠፍእ። ኣብዚ ኣስተብህል፡

1. ኣምላኽ ንሰብ፡ ንምቾቱን ንጥቕሙን ዝገብሮ ሓልዮት። ኖኅ ባዕሉ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ተጨኒቑ ከም ዝነበረ ኣይንረክብን፤ ኣምላኽ ግና ካብ ንሕና ንርእስና ንሓስቦ ንላዕሊ ንሓጎስና ይሓስብ። ኣምላኽ እታ ጥንታዊት ዓለም ኣዝያ ተቖጣዒት ከም ዝነበረት እንተ ረኣየ፡ እታ ሓዳስ እውን ሒደት ጥራይ ዝበለጸት ከም እትኸውን እንተ ፈለጠ፡ ንእንስሳታት ግና ንጥቕሚ ሰብ ክሕልዎም እዩ። ኣምላኽ ንኣባጊዕ ይሓሊ ድዩ፧ 1 ቈረንቶስ 9:9። ወይስ እዚ ሓልዮት እዚ ንሰብ ኢሉዶ ኣይነበረን፧

2. እቶም ንጹሃት ዘይነበሩ እንስሳታት እውን፡ እቶም ዝነኣሱ ዋጋን ጥቕምን ዝነበሮም፡ ኣብ መርከብ ብህይወት ተሓልዮም። ምኽንያቱ እቲ ለዋህ ምሕረት ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ግብሩ እዩ፡ ኣብቶም ዝበዝሑ ፍሉያትን ጠቓሚታትን ጥራይ ዘይኮነስ።

3. ይኹን እምበር፡ ካብቶም ንጹሃት ዘይነበሩ ንላዕሊ ብዙሓት ንጹሃት ተሓልዮም።