ኦሪት ዘፍጥረት 6

6:1-7፡ ብዛዕባ እታ ጥንታዊት ዓለም እቲ ዝገርም ነገር፡ ብማይ ኣይሂ ወይስ ብሲዒት ምጥፍኣ እዩ። ብዛዕባ እቲ ናይታ እኩይት ዓለም ዝበዝሐ ዓመጻ፡ ፍትሓዊ ቊጥዓ ኣምላኽን ንምቕጻዓ ዝወሰኖ ቅዱስ ውሳኔኡን ተነጊሩና ኣሎ። ብኹሉ ዘመን፡ ኣብ መንጎ እቶም ሓቀኛ ሃይማኖት ዝምኩሑን እቶም ብግልጺ ዝጻረርዋን ንዝግበር መርዓ ፍሉይ መርገም ኣምላኽ ነይሩ እዩ። እቲ ናይቲ ዘይእግዚኣብሔራዊ መርዓዊ/መርዓት እኩይ ኣብነት ነቲ ሓደ የብልሽዎ ወይ ኣዝዩ ይጐድኦ። ሃይማኖታዊ ስድራቤት የብቅዕ፡ እቶም ደቅውን ከምቲ ፍርሃት ኣምላኽ ዘይብሉ ወላዲ ዓለማዊ መትከል መሰረት ገይሮም እዮም ዝዓብዩ። ናይ ኩሉ ዝኽእል እግዚኣብሔር ኣምላኽ ደቂ (ወዱን ጓሉን) ኢና ኢልና እንተተዛሪብና፡ ብዘይ ፍቓዱ ክንምርዓው የብልናን። ውሽጣዊ ባህርያት፡ ጥበብ፡ ሃብቲ ወይ ዓለማዊ ክብሪ፡ ንእምነትን ቅድስናን እንተ ኣቐዲምና፡ ንሱ በረኸቱ ፈጺሙ ኣይህበናን።

መንፈስ ኣምላኽ ምስ ሰባት ይቃለስ ነበረ፡ ንሄኖክ፡ ንኖህን ምናልባትውን ንኻልኦትን ልኢኹ ክሰብኩሎም ገበረ። ምስ ኩሉ ምምልላሶም እኳ እንተ ነበረ፡ ምሕረት ንምሃብ ይጽበ ነበረ፡ ኣብ ሕልናኦም ድማ ስግኣትን ምእማንን ብምፍጣር። ግናኸ እግዚኣብሔር መንፈሱ ንዘልኣለም ምስ ሰባት ከምዚ ኾይኑ ከም ዘይቃለስ ኣዊጁ። ሓጢኣቶም ከጥብቑን ንጥፍኣት ክዳለውን ገዲፍዎም። እዚ ድማ ሰብ ስጋ ስለዝነበረ ወሲንዎ እዩ፡ ንሱ ድማ ብርቱዕን ድኻን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ስጋዊን ብልሹውን ነበረ። ክቡር ሓይልታት ነፍሱ ንሕሱር ባህጉ ንምርዋይ ስለዝተጠቕመ።

ኣምላኽ ኣብ መንጎ ደቂ ሰባት ዘሎ ኩሉ እኩይ ይርኢ፡ ካብኡ ክሕባእ ኣይኽእልን እዩ። እንተዘይተነሲሑ ድማ፡ ብኡኡ ብቕጽበት ክግለጽ እዩ። ሓጢኣተይናታት ሰባት ኣብ መንጎኦም ዝፍለጡ ሰባት ክኾኑ ኸለዉ፡ እቲ ናይ ህዝቢ እከይ ብሓቂ ዓብዪ እዩ። ኣብ ኩሉ ቦታታት፡ ብኹሎም ዓይነታት ሰባት ብዙሕ ሓጢኣት ተፈጺሙ ነበረ። ዝኾነ ይኹን እቲ እከይ ሰብ ዓብዪ ምዃኑ ክርኢ ይኽእል ነበረ፡ ግናኸ ኣምላኽ ኩሉ ምትሓሳብ ወይ ዕላማ ናይ ሓሳባት ልቢ ሰብ ንዘለኣለም እኩይ ጥራይ ከም ዝነበረ ረኣየ። እዚ እቲ መሪር ሱር፡ እቲ ብልሹው ምንጪ ነበረ። እቲ ልቢ ምትላልን ብርቱዕ ክፉእን ነበረ፡ እቲ መርገጻት ብልሹውን፡ እቲ ልምድታትን ባህርያትን ክፉእን ነበረ። ዕላማታቶምን ኣወዳድባታቶምን እኩይ ነበረ። ብንጹር እኩይ ይገብሩ ነበሩ፡ ከመይ ገይሮም ክጐድኡ ከም ዘለዎም ይሕንጽጹ ነበሩ።

ኣብ መንጎኦም ጽቡቕ ኣይነበረን። ኣምላኽ ንእከይ ሰብ፡ ከምቲ ዝጐድአን ዝበደለ ዝረኣዮ ነበረ። ከምቲ ሓደ ለዋህ ኣቦ፡ ንዕሽነትን ኣስሓይታነትን ናይ ዝዓመጸን ዘይታኣዘዘን ውሉድ ዝርእዮ ገይሩ ረኣዮ፡ እዚ ድማ የሕዝኖን ደቂ ዘይብሉ እንተዝኸውን ምተመነን። እዚ ኣብዚ ዝተጠቕሰ ቃላት ኣገዳሲ እዩ፡ ንሳቶም ብሰብኣዊ ኣገባብ ዝተጠቕሱ እዮም፡ ኣምላኽ ክቕየር ወይ ዘይሕጉስ ክኸውን ከም ዝኽእል ድማ ኣይገልጽን እዩ። ኣምላኽ ከምዚ ገይሩ ንሓጢኣትና ይጠልምን ድዩ? ንሕናኸ በዚ ሓጢኣትና ናብ ልብና ክነሕዝን ኣይብልናን ድዩ? ኣብቲ ዘሕዘናዮ ንኽንርእን ክንሓዝንን ኪኸውን እሞ! ኣምላኽ ንሰብ ከም ዝፈጠሮ ተነሲሑ፡ ግናኸ ንሰብ ምብጃዉ (redemption) ፈጺሙ ተነሲሑ ኣይረኸብናዮን። ኣምላኽ ንሰብ ከጥፍእ ወሲኑ። እቲ መበቆላዊ ቃል ኣዝዩ ኣሰደናቒ እዩ፡ 'ንሰብ ካብ ገጽ ምድሪ ከጥብሶ እየ፡' ከምቲ ሓሰር ወይ ርኽሰት ካብ ጽሩይ ክኸውን ዝግባእ ቦታ ዝጠራረግ፡ ናብቲ ንኡኡ ዝግባእ ፍሩር ከም ዝድርበ። ኣምላኽ ንሰብ ከም ፍጡሩ ገይሩ ይዛረብ፡ ንቕጽዓቱ ክወስን ከሎ። እቶም ንዕላማ ህይወቶም ዘየገልግሉ ህይወቶም ይኸስሩ። ኣምላኽ ብዛዕባ ሰባት ውሳኔ ይዛረብ፡ መንፈሱ ንነዊሕ እዋን ምስኦም ብኸንቱ ድሕሪ ምቅላሱ። ብፍትሒ ኣምላኽ ዝቕጽዑ ሰባት የልቦን፡ ግናኸ እቶም ብጸጋ (grace) ኣምላኽ ክሓድሱ ዝጸልኡ ጥራይ እዮም።

ቁጽሪ 3 እዚ ኣብዚ ዝመጸ፡ ኣንስቲ ጓኖት ንዝመርዓዉ ሰባት፡ ንኸምኡ ዝመሰለ መርዓኦም ብምርኣይ ኣምላኽ ከም ዝተቖጥዐ መርኣያ እዩ። ብኸምዚ ዝበለ መርዓኦም፡ ንመንፈሱ ከም ዘሕዘንዎ ስለ ዝኾነ፡ መንፈሱ ኻባታቶም ከም ዝወስድ የፈራርሖም ነበረ። ስጋዊ ትምኒታት መብዛሕትኡ ግዜ ብመንፈሳዊ ፍርዲ ይቕጽዑ እዮም፡ እዚ ድማ ካብ ኩሉ ፍርድታት ዝኸፍአ እዩ። ወይ ድማ፡ ንዓባይ ክፍኣት ናይ እቲ ናይ ቀደም ዓለም ካልእ ምኽንያት እዩ። መንፈስ እግዚአብሔር ብምቅዋሞም ስለ ዝተቖጥዐ፡ ምሳታቶም ምምካት ኣቋረጸ፡ ሽዑ ድማ ኩሉ ሃይማኖት ብኡንብኡ ኣብ መንጎኦም ጠፍአ። ንቕዱስ መንፈሱ ብዝያዳ ከየሕዝንዎ፡ የግዳስ ብጸሎቶም ምሳታቶም ከም ዝጸንሕ ክገብርዎ ምእንቲ፡ ኣቐዲሙ ኣጠንቀቖም። ኣብዚ ቁጽሪ እዚ፡ ነዚ ዝስዕብ ኣስተብህል።

I. ኣምላኽ ብመንፈሱ ምስ ሰብ ንሓዋሩ ከም ዘይቃለስ ዝወሰኖ ውሳነ። ሽዑ መንፈስ ብስብከት ኖህ (1 ጴጥሮስ 3:19, 20) ከምኡ’ውን ብውሽጣዊ መጠንቀቕታታት ይቃለስ ነበረ፡ ግናኸ ምስ መብዛሕትኦም ሰባት ከንቱ ነበረ። ስለዚ ድማ ኣምላኽ፡ ንሓዋሩ ኣይቃለስን እዩ በለ። ኣስተብህል።

1. እቲ ብሩኽ መንፈስ ንሓጥኣን፡ ብናይ ሕልና ምግላጽን ምዕዶን ገይሩ፡ ካብ ሓጢኣት ናብ ኣምላኽ ንምምላስ ይቃለሶም።

2. መንፈስ እንተ ተቓዊሙ፡ እንተ ጠፊኡ፡ ወይ እንተ ተቓሊሱ፡ ንነዊሕ እኳ እንተ ተቓለሰ፡ ንሓዋሩ ኣይቃለስን እዩ (ሆሴእ 4:17)።

3. መንፈስ ጸጋ ምቅላስ ዝሓደጎም ሰባት፡ ንጥፍኣት ብቕልጡፍ ይበስሉ ኣለዉ።

II. ምኽንያት ናይዚ ውሳነ እዚ፡ ንሱ ድማ ስጋ ስለ ዝኾነ፡ ማለት፡ ዘይሕከኽ ብልሽት፡ ስጋዊ፡ ከምኡ’ውን ስምዒታዊ ስለ ዝኾነ፡ ምሳኡ ምቅላስ ከንቱ ዕዮ እዩ። ሓበሻ ቈርበቱ ኺልውጥ ይኽእል ድዩ፧ ንሱ ድማ፡ ማለት፡ ኩሎም፡ ሓደ ኸም ካልእ፡ ኩሎም ኣብ ጸብሪ ስጋ ሰጢሞም እዮም። ኣስተብህል።

1. ንምቅላስ መንፈስ ዝጻረርን ከንቱ ዝገብሮን፡ እቲ ብልሹግ ባህርይን ናይ ነፍሲ ናብ ስጋ ዘለዋ ዝንባለን እዩ።

2. ሓጥእ ንነዊሕ እዋን ነቲ ረብሓ እንተ ተጣቢቑ፡ ከምኡ’ውን ምስ ስጋ ኾይኑ ንመንፈስ እንተ ተጻሪሩ፡ መንፈስ ብቕንዕና ዕዮኡ የቋርጽ እሞ ድሕሪኡ ኣይቃለስን። ምቅላስ መንፈስ ዝስእኑ፡ ቅድሚኡ ነቲ መሰል ዝሰኣንዎ ጥራይ እዮም።

III. እኳ ደኣስ፡ ምሕረት ተዋሂቡ፡ ግናኸ ዕድሚኡ ሚእትን ዕስራን ዓመት ክኸውን እዩ። ንዝግብኦም ፍርዲ ክሳዕ ሽዑ ክዘግዮ፡ ብንስሓን ምምሕያሽን ከም ዝከላኸልዎ ድማ ግዜ ክህቦም እየ። ፍርዲ፡ "ቈርጽዎም" በለ፡ ግናኸ ምሕረት ኣማልደ፡ "ጐይታይ፡ ነዚ ዓመት እዚ እውን ሕደጎም" በለት። ምሕረት ድማ ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝሰዓረት፡ ንሚእትን ዕስራን ዓመት ምሕረት ተረኽበ። ኣስተብህል። ኣምላኽ ንዝዕንድሩ ሓጥኣን ዝህቦ ትዕግስትን ምሕረትን ሓድሓደ ግዜ ነዊሕ እዩ፡ ግናኸ ኩሉ ግዜ ውሱን እዩ። ምሕረታት ይቕረታታት ኣይኮኑን። ኣምላኽ ንነዊሕ እዋን እኳ እንተ ጸበየ፡ ንሓዋሩ ኣይጸብርን እዩ።

ቁጥር 4-5 እዚ ኣብዚ ዘሎ፡ ብዛዕባ እቲ ናይ ቀደም ዓለም ምብልሻው ዝገልጽ ተወሳኺ ሓበሬታ እዩ። ደቂ ኣምላኽ ምስ ኣዋልድ ሰብ ምስ ተመርዓዉ፡ እዚ ንኣምላኽ ብዙሕ ዘየሐጎሰ እኳ እንተኾነ፡ ብኡብኡ ኣይሰጎጎምን። የግዳስ፡ እዚ መርዓ እዚ እንታይ ፍጻሜ ከም ዝህልዎ፡ እቶም ውሉዳትከ ናይ መን ወገን ከም ዝስዕቡ ንምርኣይ ጸበየ። ከምቲ ልሙድ ድማ፡ እቶም ውሉዳት ናይቲ ዝኸፍአ ወገን ከም ዝሰዓቡ ተረጋገጸ።

እዚ ድማ እዩ፡ I. ንምጽዋርን ዓመጽ ንምግባርን ዝነበሮም ፈተና። እዞም ሰባት እዚኦም ገዘፍቲ ሰባትን ስሙያት ሰባትን ነበሩ። ንኹሎም እቶም ኣብ ከባቢኦም ዝነበሩ ሰባት ኣጸጊሞምዎም፡ ኩሉ ድማ ብሓይሊ ይገብሩ ነበሩ። 1. ብዓብዪ ኣካላቶም፡ ከም ደቂ ኣናቅ፡ ዘኍልቍ 13:33። 2. ብዓብዪ ስሞም፡ ከም ንጉስ ኣሶር፡ ኢሳይያስ 37:11። እዚኦም ኣብ ምድሪ ህያዋን ንሓያላት ሰባት ዘፍርሁ ገበሩዎም። በዚ ድማ፡ ንመሰላት ኩሎም ጎረባብቶም ብትብዓት ይጥሕሱ፡ ንኹሉ ቅኑዕን ቅዱስን ድማ ይረግጹ ነበሩ። ማስታወሻ፡ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ንምጽዋር ዝኸውን ብዙሕ ስልጣን ዘለዎም ሰባት፡ ንርእሶም ከይጸውሩ ብዙሕ ስልጣን ኣይህልዎምን እዩ። ዓብዪ ሓይሊ ንብዙሓት ዓብዪ መፈንጠራ እዩ። እዚ ዝበላሸወ ወለዶ እዚ፡ ኣቦታቶም ብጽድቅን ብሃይማኖትን ዝረኸብዎ ክብሪ ንዒቆም፡ ንርእሶም ድማ ብዘይመልከቶም ነገር ዓብዪ ስም ገበሩ።

II. እቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝቐረበን ዝተረጋገጸን ክሲ፡ ቁ. 5። እቲ ዝቐረበ መርትዖ ዘይከሓድ ነበረ። ኣምላኽ ረኣዮ፡ እዚ ድማ ኣብ ክንዲ ሽሕ መሰኻኽር ነበረ። ኣምላኽ ኣብ መንጎ ደቂ ሰብ ዘሎ ኩሉ እከይ ይርኢ እዩ። ሕጂ ካብኡ ክሕባእ ኣይክእልን እዩ፡ እንተዘይተነስሐ ድማ፡ ድሕሪ ቁሩብ ግዜ ብእኡ ኣይክሕባእን እዩ። ሕጂ ኣምላኽ እንታይ እዩ ኣስተብሂሉ? 1. ኣብ ህይወት ሰባት ዝፈስስ ዝነበረ ሓይሊ ሓጢኣት፡ ከምኡውን ስፍሓትን ዕምቀትን እቲ ሓይሊ ኣስተብሂሉ፡ “እከይ ሰብ ኣብ ምድሪ ብዙሕ ከም ዝነበረ ረኣየ።” እዚ ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ምትእስሳሩ ኣስተብህል። እቶም ጨቋንቲ ሓያላት ሰባትን ስሙያት ሰባትን ነበሩ። ድሕሪኡ ድማ፡ ኣምላኽ እከይ ሰብ ብዙሕ ከም ዝነበረ ረኣየ። ማስታወሻ፡ እቲ ዝኸፍአ ሓጥኣን ኣብ መንጎኦም ስሙያት ሰባት ክኾኑ ከለዉ፡ እከይ ህዝቢ ብሓቂ ዓብዪ እዩ። እከይ ሰባት ብእከይኦም እኳ እንተኾነ ክብሪ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብእከይኦም ክብሪ ክረኽቡን እቶም ዝኸፍኡ ሰባት ክዓብዩን ከለዉ፡ ኩነታት ሕማቕ እዩ። እከይ ዓብዪ ክኸውን ከሎ፡ ሓያላት ሰባት እከያት ክኾኑ ከለዉ እዩ። እከይኦም ዓብዪ ነበረ፡ ማለት፡ ኣብ ኩሉ ቦታታት፡ ብኹሎም ዓይነታት ሰባት ብዙሕ ሓጢኣት ይፍጸም ነበረ። ከምኡውን ብባህሪኡ ኣዝዩ ጽዩፍ፡ ከቢድን ዘሕርቕን ሓጢኣት ነበረ። ብትብዓትን ንሰማይ ብምብዳህን ይፍጸም ነበረ፡ ኣብ ኢዶም ስልጣን ዝነበሮም ሰባት ድማ ንምግታእን ንምቕጻዕን ዝኾነ ይኹን ሓልዮት ኣይገበሩን። እዚ ኣምላኽ ረኣዮ። ማስታወሻ፡ ኩሉ ሓጢኣት ሓጥኣን ንኣምላኽ ፈራዲ ይፍለጥ እዩ። እቶም ኣብ ዓለም ብዙሕ ዝነብሩ ሰባት፡ ብዙሕ እከይ እኳ እንተረኣዩ፡ ካብቲ ዘሎ ግን ሒደት ጥራይ እዮም ዝርእዩ። ኣምላኽ ግን ኩሉ ይርኢ፡ ብዛዕባኡ ድማ ቅኑዕ ፍርዲ ይህብ፡ ክንደይ ዓብዪ ምዃኑ፡ ብፍርዱ ድማ ክጋገ ኣይክእልን እዩ። 2. ኣብ ልቢ ሰባት ዝነበረ ምንጪ ሓጢኣት ኣስተብሂሉ። እከይ ሰብ ብዙሕ ከም ዝነበረ ዝኾነ ይኹን ሰብ ክርኢ ይኽእል ነበረ፡ ከመይሲ ሓጢኣቶም ከም ሰዶም ይገልጹ ነበሩ። ዓይኒ ኣምላኽ ግን ካብኡ ንላዕሊ ርእዩ፡ “ኩሉ ሓሳብ ልቡ ብቐጻሊ ሕማቕ ጥራይ ከም ዝነበረ ረኣየ” — ሓዘን ዝመልኦ ትርኢት፡ ንቕዱስ ዓይኒ ኣምላኽ ድማ ኣዝዩ ዘሕርቕ! እዚ መሪር ሱር፡ እቲ ዝበላሸወ ምንጪ ነበረ። ኩሉ ዓመጽን ምጽዋርን፡ ኩሉ ቅንኢን ስስዔን፡ ኣብ ዓለም ዝነበረ፡ ካብ ምብልሻው ባህሪ ዝመጸ እዩ። ስስዔ ወሊድዎም፡ ያዕቆብ 1:15። ማቴዎስ 15:19 ተመልከት። (1.) እቲ ልቢ ሕማቕ ነበረ። ተንኮለኛን ኣዝዩ እኩይን ነበረ። እቲ መሰረታዊ መትከላት ዝበላሸወ፡ ልምድታትን ባህርያትን ድማ እኩይ ነበረ። (2.