ኦሪት ዘፍጥረት 39

ምዕራፍ 39 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ናብ ታሪኽ ዮሴፍ ንምለስ።

I. ባርያ፣ ኣብ ቤት ጶጢፋር ገባር (ቁ. 1)፣ እንተኾነ ግን ኣብኡ ብብዙሕ ተኸቢሩን ተፈቲዩን ነበረ፣ 1. ብምሕረት ኣምላኽ፣ ብግብሪ ጐይታ ዝገበሮ (ቁ. 2-6)። 2. ብጸጋ ኣምላኽ፣ ንሱ ንሓያል ፈተና ርኽሰት ካብ ዓዋቲ ንላዕሊ ዝገበሮ (ቁ. 7–12)።

II. ኣብዚ ኸኣ ተሰቃያይ፣ ብሓሶት ተኸሲሱ (ቁ. 13–18)፣ ተኣሲሩ (ቁ. 19, 20)፣ እንተኾነ ግን እቲ ምእሳሩ ብፍሉይ ምህላው ኣምላኽ ምስኡ ብምዃኑ ክቡርን ምጽንናዕ ዝህብን ኮይኑ ነበረ (ቁ. 21–23)። ኣብዚ ኸኣ ዮሴፍ ንክርስቶስ ምሳሌ ነበረ፣ “መልክዕ ባርያ ዝወሰደ፣” እንተኾነ ግን ሽዑ “ኣምላኽ ምስኡ ምዃኑ” ዘርኣየ ነገር ገበረ፣ ብሰይጣን ተፈቲኑ ግን ንፈተና ዝሰዓረ፣ ብሓሶት ተኸሲሱን ተኣሲሩን፣ እንተኾነ ግን ኵሉ ነገር ኣብ ኢዱ ተዋሂቡዎ ነበረ።

ቁጽሪ 1-6 ኣብዚ፣ I. ዮሴፍ ተዓዲጉ (ቁ. 1)፣ እቲ ዝዓደጎ ኸኣ፣ ዝኸፈሎ ይኹን እምበር፣ ጽቡቕ ዕዳጋ ገይሩ ነበረ፤ ካብ ንግዲ ብሩር ዝበለጸ ነበረ። ኣይሁድ ከምዚ ዝብል ምስላ ኣለዎም፦ “ዓለም ንኽቡርነት ጽቡቓት ሰባት እንተዘይትፈልጥ፣ ብሉል ምሓጸረቶም ነይራ።” ንሱ ንሓደ ሹም ፈርኦን ተሸጠ፣ ምስኡ ኸኣ ምስ ህዝባውያን ሰባትን ህዝባዊ ዕዮን ክላለ ይኽእል ነበረ፣ በዚ ኸኣ ንዝተሓስበሉ ዕብየት ክዳሎ ነበረ። እሞኸ፣ 1. ኣምላኽ ንሰብ ንምንታይ እንተሓሰቦ፣ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ንዕኡ ከዳልዎ እዩ። 2. ምሕረት ኣምላኽ ኣብ ምምዳብ ድኻታት ኣገልገልትን ኣብ ምምስራቶምን ክንእመን ይግባእ፣ ኣብኡ ኸኣ ናብ ዓብይን ኣገዳስን ነገር ክሰርሕ ይኽእል እዩ።

II. ዮሴፍ ተባሪኹ፣ ብድንቂ ተባሪኹ፣ ኣብ ቤት ባርነት እውን እንተኾነ።

1. ኣምላኽ ኣዕበዮ፣ ቁ. 2,3። ምናልባት ጉዳያት ስድራቤት ጶጢፋር ቅድሚኡ ብግልጺ ናብ ድሕሪት ይኸዱ ነይሮም ይኾኑ፤ እንተኾነ ግን ዮሴፍ ምስ ኣተወ፣ ንሳቶም ብግልጺ ተለዊጦም፣ ገጾምን ኣቀማምጣኦምን ብሃንደበት ተቐይሩ። መጀመርታ ኢዱ ናብ ዝተሓተ ኣገልግሎት ተዋሂባቶ ነይራ ክንብል ንኽእል ኢና፣ ኣብኡ እውን እንተኾነ ብልሓቱን ትግሃቱን ተራእዩ፤ ፍሉይ በረኸት ሰማይ ምስኡ ነበረ፣ እዚ ኸኣ ኣብ ስርሑ እናዓበየ ምስ ከደ ዝያዳን ዝያዳን ግሉጽ ኮነ። እሞኸ፣ (1.) እቶም ጥበብን ጸጋን ዘለዎም፣ ካልእ ዝተዘምተሎም ይኹን እምበር፣ ካብኦም ክውሰድ ዘይከኣል ነገር ኣለዎም። ኣሕዋት ዮሴፍ ንብዙሕ ሕብሪ ዘለዎ ኽዳኑ ኣውሪዶምዎ ነይሮም፣ ግን ንጽቡቕ ባህርዩን ጥበቡን ከውርዱዎ ኣይከኣሉን። (2.) እቶም ካብ ኵሎም ኣዕሩኽና ክፈልዩና ዝኽእሉ፣ ግን ካብ ጸጋዊ ምህላው ኣምላኽና ክሓርሙና ኣይክእሉን። ዮሴፍ ካብ ስድራቤቱ ዝኾነ ሰብ ምስኡ ዘይብሉ ምስ ነበረ፣ ኣምላኹ ምስኡ ነበረ፣ ኣብ ቤት ግብጻዊ እውን እንተኾነ። ዮሴፍ ካብ ኣሕዋቱ ተፈልዩ ነበረ፣ ግን ካብ ኣምላኹ ኣይተፈልየን፤ ካብ ቤት ኣቦኡ ተሰጕጉ ነበረ፣ ግን እግዚኣብሔር ምስኡ ነበረ፣ እዚ ኸኣ ኣጸናንዖ። (3.) ኵሉ እንገብሮ ዝዕወት ዝገብር ምህላው ኣምላኽ ምስና እዩ። እቶም ክዕበዩ ዝደልዩ ስለዚ ንኣምላኽ ዓርኮም ክገብርዎ ይግባእ፤ እቶም ዝዕበዩ ኸኣ ስለዚ ንኣምላኽ ምስጋና ክህቡ ይግባእ።

2. ጐይታኡ ኣዕበዮ፣ ብቕሩብ ብቕሩብ ሓላፊ ቤቱ ገበሮ፣ ቁ. 4። እሞኸ፣ (1.) ትግሃትን ቅንዕናን ንምዕባይን ንምዕዋትን ዝበለጸን ዝተኣማመነን መገዲ እዩ፦ ሓደ ሰብ ብልህ፣ እሙን፣ ኣብ ስርሑ ትጉህ ርኢኻዶ? ንሱ ኣብ መወዳእታ ኣብ ቅድሚ ነገስታት ደው ክብል እዩ፣ ዘይኵሉ ግዜ ኣብ ቅድሚ ድኻታት ኣይኮነን። (2.) ንዝኾነ ዓይነት ስልጣን ዘለዎም ሰባት፣ ምህላው ኣምላኽ ምስኦም ምዃኑ ንዝረአዩ ሰባት ምድጋፍን ምጥቃምን ጥበብ እዩ፣ መዝ. 101:6። ጶጢፋር ኵሉ ኣብ ኢድ ዮሴፍ ምስ ኣንበረ እንታይ ከም ዝገብር ይፈልጥ ነበረ፤ ምኽንያቱ ኣብኡ ካብ ኣብ ኢዱ ዝበለጸ ከም ዝዕወት ይፈልጥ ነበረ። (3.) እቲ ኣብ ሒደት ነገራት እሙን ዝኾነ፣ ኣብ ብዙሕ ነገራት ሓላፊ ንምዃን ጽቡቕ ዕድል ኣለዎ፣ ማቴ. 25:21። ክርስቶስ ምስ ኣገልገልቱ በዚ ሕጊ እዚ ይኸይድ። (4.) ንጐይታ፣ ኣብ ትሕቲኡ እሙናት ሰባት ክህልዎ ዓብዪ ዕረፍቲ እዩ። ጶጢፋር ብግብሪ ዮሴፍ ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝተሓጐሰ፣ ካብቲ ዝበልዖ እንጌራ ወጻኢ ዝኾነ ነገር ኣይፈልጥን ነበረ፣ ቁ. 6። እቲ ኣገልጋሊ ኵሉ ሓልዮትን ጸገምን ናይ ንብረት ነበሮ፤ እቲ ጐይታ ኸኣ ምጥቃም ጥራይ ነበሮ፦ እዚ ብዝኾነ ጐይታ ክምሰል ዘይግባእ ምሳሌ እዩ፣ ንሱ ኣብ ኵሉ መዳይ ከም ዮሴፍ ዝኾነ ኣገልጋሊ ከም ዘለዎ እንተዘይተኣማመነ።

3. ኣምላኽ ንጐይታኡ ብሰንኩ ፈተዎ (ቁ. 5)፦ ንሱ ንቤት ግብጻዊ ባረኾ፣ ግብጻዊ፣ ንሓቀኛ ኣምላኽ ዘይፈልጥ እኳ እንተነበረ፣ ብሰንኪ ዮሴፍ፤ ንሱ እውን ከም ላባን፣ ብቕልጡፍ ብተመክሮ ተማህሮ፣ ምዕ. 30:27። እሞኸ፣ (1.) ጽቡቓት ሰባት በረኸት እቲ ዝነብሩሉ ቦታ እዮም፤ ጽቡቓት ኣገልገልቲ እውን ከምኡ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፣ ድኻታት እሞ ብንእሽቶ ዝርኣዩ እኳ እንተኾኑ። (2.) ዕቤት ረሲኣን፣ ብሓደ ወይ ብኻልእ መገዲ፣ ብሰንኪ እቶም ጻድቃን እዩ። ኣብዚ ሓንቲ ረሲእ ስድራቤት ብሰንኪ ሓደ ጽቡቕ ኣገልጋሊ ኣብኣ ተባሪኻ ነበረት።

39:1-6 ጸላእትና ካብ ግዳማዊ መለለይታትን ጽባቔን ከንጥሉና ይኽእሉ እዮም፤ ግናኸ ጥበብን ጸጋን ካባና ኺውሰዱ ኣይክእሉን እዮም። ካብ ኣዕሩኽና፣ ቤተሰብናን ሃገርናን ከፈላፍሉና ይኽእሉ እዮም፤ ግናኸ ህላወ እግዚኣብሔር ካባና ኺወስዱ ኣይክእሉን እዮም። ካብ ግዳማዊ በረኸታት ከዕጽዉና፣ ሓርነትና ኺሰርቁና፣ ኣብ ወፍርታት ከእስሩና ይኽእሉ እዮም፤ ግናኸ ካብ ቍርብና ምስ ኣምላኽ፣ ካብ ዝፋን ጸጋ፣ ወይ ድማ ካባና በረኸታት ምድሓን ኪወስዱ ኣይክእሉን እዮም። ዮሴፍ ተባሪኹ ነይሩ፣ ብዘደንቕ ኣገባብ ተባሪኹ፣ ኣብቲ ባርያ ዝነበረሉ ቤት እኳ እንተኾነ። ህላወ ኣምላኽ ምሳና፣ ኲሉ እንገብሮ የዕውቶ። ሰናይ ሰብ ኣብ ዝነብሩሉ ቦታ በረኸት እዮም፤ ሰናይ ኣገልገልቲ እውን ከምኡ ኪኾኑ ይኽእሉ እዮም፣ እኳ ደኣ ድሑላትን ብቑምነገር ዘይረኣዩን እንተኾኑ። ምዕባለ እኩያት ብዝኾነ ይኹን መገዲ፣ ምእንቲ ቅዱሳን እዩ። ኣብዚ ሓንቲ እኩይ ስድራ ቤት ብሰንኪ ሓደ ሰናይ ኣገልጋሊኣ ተባሪኻ ነይራ።

ዘፍጥረት 39:7-12 ውብና ኣብ ሰብኡት ይኹን ኣብ ኣንስቲ፡ ንገዛእ ርእሶምን ንኻልኦትን ብዙሕ ግዜ መፈንጠራ ይኸውን። እዚ ድማ ኣብኡ ንምዕባይ ይኸልክል፡ ምስኡ ንዝመጽእ ፈተና ድማ ምውዛዕ ዘይብሉ ምጥንቃቕ የድሊ። ኣዒንቲ ንልቢ ከየበላሽዋ፡ ምስ ኣዒንትና ኪዳን ክንኣቱ ኣዝዩ የድልየና። ስምዒት ስጋ ሓይሊ ምስ ረኸበ፡ ንጽህና፡ ስምን ሕልናን ኩሎም ይስዋኡ። ሰበይቲ ጶጢፋር እኩይ ነገር ክትገብር ልባ ብምሉኡ ተዳሊዩ ከምዝነበረ ኣርኣየት። ሰይጣን፡ ንዮሴፍ ብስቓይን ተጻብኦን ዓለም ከምዘይስዕሮ ምስ ፈለጠ (ምኽንያቱ ዮሴፍ መርገጺኡ ኣጽኒዑ ሒዝዎ ነበረ)፡ ብምስትማታት ወቕዖ፡ እዚ ድማ ካብቲ ቀደም ዝነበረ ዝበዝሑ ዘባላሸወ እዩ። ግና ዮሴፍ ብጸጋ ኣምላኽ ብተባዕትነት ነዚ ፈተና እዚ ክጻወሮን ክስዕሮን ክኢሉ፤ ምምላጡ ድማ ከምቲ ንሰለስተ ደቅሰብ ካብቲ ዜንድድ እቶን ዘውጽኤ፡ ዓብይ መርኣያ መለኮታዊ ሓይሊ ነበረ። እዛ ሓጢኣት እዚኣ ብቀሊሉ ክትጥምጥሞ እትኽእል ነበረት። እታ እትፈታትኖ ኣደኡ ነበረት፡ ምሕረታ ንቕድሚት ከተሰጉሞ ትኽእል ዝነበረት፤ እንተ ዘይተዓዚብዋን ጸላኢት እንተ ገበራን ድማ፡ ኣዝዩ ኣብ ሓደጋ ምወደቐ። እቲ ግዜን ቦታን ንፈተና ዝምችእ ነበረ። ኣብዚ ኩሉ ድማ ተደጋጋሚን ዘየቋርጽን ምውትዋት ተወሰኸ። ኩሉ ዝኽእል ጸጋ ኣምላኽ ብተባዕትነት ንዮሴፍ ነዚ መጥቃዕቲ እዚ ናይቲ ጸላኢ ክስዕሮ ኣኽኣሎ። ንኣምላኽን ንጐይታኡን ዝግባኦ ገለጸ። ብኽብሪ፡ ብጽድቂን ብምስጋናን፡ እሙናትና ዝኾኑ ሰባት ብዝኾነ ይኹን ብስውር ይኹን ኣይኹን ክንብድሎም ግዱድና ኢና። ንኣምላኹ ከጕሂ ኣይደለየን። ዮሴፍ ንርእሱ ሰለስተ መከራኸሪ ነጥብታት ኣቕረበ። 1. ዝተፈተነ መን ምዃኑ ኣስተውዐለ። ንሱ ምስ ኣምላኽ ኪዳን ዝኣተወ፡ ብዛዕባ ሃይማኖትን ምስኡ ዝምድናን ዝምስክር ሰብ ነበረ። 2. እቲ ዝተፈተኖ ሓጢኣት እንታይ ምዃኑ። ካልኦት ንእሽቶ ነገር ጌርካ ይርእይዎ ይኾኑ፡ ግና ዮሴፍ ከምኡ ኣይሓሰበን። ንሓጢኣት ብስሙ ጸውዖ፡ ከቶ ኣይተናወቖ። ከምዚ ዓይነት ሓጢኣት ድማ ከም ዓብይ ክፍኣት፡ ከም ልዑል ሓጢኣት ጌርካ ኩሉ ግዜ ክርአ ኣለዎ። 3. ንመን ክሓጢእ ከምዝተፈተነ፡ ንኣምላኽ። ሓጢኣት ንኣምላኽ፡ ንባህሪኡን ንግዝኣቱን፡ ንፍቕሩን ንዕላማኡን እዩ። ነቶም ንኣምላኽ ዝፈቕሩ፡ በዚ ምኽንያት እዚ ንሓጢኣት ይጸልእዎ። ጸጋ ኣምላኽ ንዮሴፍ፡ ነቲ ፈተና ብምምላጥ፡ ክስዕሮ ኣኽኣሎ። ምስ ፈተና ምዝርራብ ኣይደለየን፡ ግና ካብኡ ሃደመ፡ ንህይወቱ ከም ዘምለጠ። ዓመጽ ክንገብር እንተ ዘይደለና፡ ከም ዑፍ ካብ መፈንጠራ፡ ከም ድቂ ድማ ካብ ኣድኒ ንሃድም።

ቁጽሪ 7-12 እዚ፡

I. ኣብ ሰበይቲ ዮሴፍ ዝረአየ ኣዝዩ ነውሪ ዝመልኦ ትዕቢትን ዕብዳንን እዩ። ንጾታኣ ዘሕፍርን ዘዋርድን፣ ንኹሉ ንጽሕናን ክብረትን ዝሰኣነት፣ ብዘይካ ብዓብዪ ሕርቃን ክትዝከር ወይ ክሕሰብ ዘይግባእ እዩ። ግብጻዊት ምዃና ጽቡቕ እዩ ነይሩ፤ ከመይሲ ከምዚ ዝበለ ዕሽነት ኣብ እስራኤል ተረኺቡ እንተ ዝኸውን፡ ንሕና እውን ኣብቲ ነውሪ ምተኻፈልና። ኣስተብህሉ፡

1. ሓጢኣታ ብኣዒንታ እዩ ጀሚሩ። ንዮሴፍ ኣዒንታ ኣንበረትሉ (ቁ. 7)፣ ንሱ ድማ ጽቡቕ ገጽን ምልእቲ ኣካላትን ነበሮ (ቁ. 6)። ማስታወሻ፡ (1) ፍሉይ ውብየት፡ ናይ ሰብኡት ይኹን ናይ ኣንስቲ፡ ንርእሶምን ንኻልኦትን ብዙሕ ግዜ ሓደገኛ መፈንጠራ ይኸውን እዩ። እዚ ድማ ብእኡ ዘሎ ትዕቢት ይኽልክልን፡ ምስኡ ንዝመጽእ ፈተና ድማ ብቐጻሊ ንጥንቃቐ ይእዝዝን እዩ። ውብየት ሓሳዊ እዩ—የታልል። (2) ምስ ኣዒንተይ ኪዳን ገበርኩ፣ ከመይሲ ንጓል ኣንስተይቲ ብኸመይ ክጥምታ እየ፧ (እዮብ 31:1)። ሰበይቲ ዮሴፍ ካብ ኩሎም ካልኦት ንኣዒንታ መሸፈኒ ክትከውን ዝግባኣ ሰብኣይ ነበራ (ዘፍ. 20:16)።

2. ኣብቲ ሓጢኣት ደፋርን ዘይሓፍርን ነበረት።