Seensa 39

Boqonnaa kana keessatti seenaa Yoseefitti deebina. Asitti isa argina, I. Hoogganaa mana Phooxifaar keessatti hojjetaa, garba ture (Lakk. 1), garuu achitti baay’ee ulfina argatee fi jaallatameera. 1. Karaa qophii Waaqayyoo, kan isa hojii irraatti abbaa godhe (Lakk. 2-6). 2. Karaa ayyaana Waaqayyoo, kan isa qorumsa xuraa’ummaa cimaa irratti injifataa caalaa godhe (Lakk. 7-12).

II. Asitti inni dhiphataa, sobaan himatame (Lakk. 13-18), hidhame (Lakk. 19, 20), garuu hidhaan isaa mallattoo argamuu Waaqayyoo isa wajjin tureef ulfina qabeessa fi tasgabbii kan kenne ture (Lakk. 21-23). Akkasumas Yoseef fakkeenya Kiristoos ture, “kan bifa garbichaa fudhate,” garuu sana booda “Waaqayyo isa wajjin akka ture” kan mul’ise hojjete; kan Seexanaan qorame, garuu qorumsa injifate; kan sobaan himatamee hidhame, garuu wanti hundinuu harka isaatti kenname.

Asitti argina, I. Yoseef bitame (Lakk. 1), fi namni isa bite, maallaqa isaaf kenne kamiyyuu haa ta’u, isa irraa bu’aa gaarii argateera; kun daldala meetii irra caalaa ture. Yihudoonni mammaaksa qabu, “Addunyaan gatii namoota gaarii utuu hin beekne ta’ee, isaan lu’loo (pearls) irraan isaan maru turan.” Inni hojii-gaggeessaa Fara’oon tokkoof gurgurame, isa wajjin namoota beekamoo fi dhimmoota mootummaa beekuu danda’a ture, akkasumas sadarkaa ol’aanaa isaaf karoorfameef qophaa’uu danda’a ture. Hubadhaa: 1. Waaqayyo namoota wanta tokkoof yoo karoorfate, karaa tokkoon yookiin karaa biraatiin isaan ni dandeessisa. 2. Qophiin Waaqayyoo dhiyeessii garbicha hiyyeessaa fi qubsuma isaanii keessatti illee beekamuu qaba, akkasumas wanta guddaa fi barbaachisaa tokkoof hojjechaa jiraachuu danda’a.

II. Yoseef eebbifame, mana garbichummaa isaa keessatti illee dinqisiisaa eebbifame. 1. Waaqayyo isa milkeesse, Lakk. 2,3. Duraan dhimmootni maatii Phooxifaar duubatti deebi’aa turuu danda’u; garuu Yoseef gara mana sanaatti yeroo dhufe, jijjiirama mul’ataa argisiisan, haalli fi bifti isaanii battalumatti jijjiirame. Jalqaba irratti, inni hojiiwwan salphaa hojjechuu eegale jennee yaaduu dandeenya, garuu hojiiwwan sana keessatti illee dandeettii fi cimina isaa mul’iseera; eebbi addaa samii irraa isa wajjin ture, kunis hojii isaa keessatti yeroo ol ka’u, caalaatti mul’achaa dhufe. Hubadhaa: (1.) Warri ogummaa fi ayyaana qaban, wanta biraa hunda irraa yoo saamaman illee, wanta isaan irraa fudhatamuu hin dandeenye qabu. Obboleewwan Yoseef uffata isaa kan halluu adda addaa irraa baasan, garuu amala gaarii fi ogummaa isaa irraa isa baasuu hin dandeenye. (2.) Warri nu hunda hiriyoota keenya irraa nu addaan baasuu danda’an, garuu argamuu Waaqayyoo keenyaa kan ayyaana qabeessa ta’e nu dhabsiisuu hin dandeenye. Yoseef firoota isaa hunda yeroo hin qabne, Waaqayyo isaa isa wajjin ture, mana nama Gibxii sana keessatti illee. Yoseef obboleewwan isaa irraa addaan ba’e, garuu Waaqayyo isaa irraa addaan hin baane; mana abbaa isaa irraa ari’ame, garuu Gooftaan isa wajjin ture, kunis isa jajjabeesse. (3.) Argamuu Waaqayyoo nu wajjin ta’uudha kan wanta nuti hojjennu hunda milkeessa. Warri milkaa’uu barbaadan, kanaaf Waaqayyoon hiriyyaa isaanii gochuu qabu; warri milkaa’an immoo, kanaaf Waaqayyoof galata kennuu qabu.

2. Gooftaan isaa isa ol guddisse, suuta suutaan isa hoogganaa mana isaa godhe, Lakk. 4. Hubadhaa: (1.) Ciminaa fi amanamummaan karaa ol ka’uu fi milkaa’uu isa amanamaa fi nageenya qabeessaadha: Namni ogummaa qabu, amanamaa fi hojii isaa keessatti cimaa ta’e ni argitaa? Inni dhuma irratti mootota dura dhaabata, yeroo hunda namoota gad-aanaa dura miti. (2.) Ogummaan warra aangoo kamiyyuu qaban, warra argamuu Waaqayyoo isaanii wajjin akka jiru mul’atu deeggaruu fi hojii irratti bobbaasuu dha, Faarfannaa 101:6. Phooxifaar wanta hojjete ni beeka ture yeroo wanta hunda harka Yoseefitti kenne; sababiin isaas, harka isaa keessatti caalaatti akka milkaa’u beeka ture. (3.) Namni wantoota muraasa keessatti amanamaa ta’e, wantoota baay’ee irratti hoogganaa ta’uuf carraa gaarii qaba, Maatewos 25:21. Kiristoos garbicha isaa wajjin seera kanaan deema. (4.) Gooftaaf, warra isaa jala hojjetan kan amanaman qabaachuun boqonnaa guddaadha. Phooxifaar amala Yoseefiin baay’ee waan gammadeef, wanta inni qabu, buddeena inni nyaatu malee, homaa hin beeku ture, Lakk. 6. Garbichi yaaddoo fi rakkoo qabeenya sanaa hunda qaba ture; gooftaan immoo gammachuu isaa qofa qaba ture: kun fakkeenya gooftaan kamiyyuu hordofuu hin qabne, yoo inni garbicha Yoseef fakkaatu hunda qabaachuu isaa mirkaneeffachuu baate.

3. Waaqayyo gooftaa isaa isaaf jedhee jaallate (Lakk. 5): Inni mana nama Gibxii sanaa eebbise, Gibxii ta’us, Waaqayyo dhugaa hin beekne ta’us, Yoseefii fi isaaf jedhee; innis, Laabaan akkuma ture, dafee muuxannoo irraa barate, Boq. 30:27. Hubadhaa: (1.) Namoonni gaariin eebba bakka isaan jiraatanitti; garbichi gaariin illee akkas ta’uu danda’a, salphaa fi tuffatamaa ta’us. (2.) Milkaa’inni warra hamootaa, karaa tokkoon yookiin karaa biraatiin, warra Waaqayyoof jiraataniif jedheeti. Asitti maatiin hamoon tokko garbicha gaarii tokkoof jedhee eebbifame.

Diinonni keenya mallattoo fi faaya alaa nurraa mulqanii fudhachuu danda'u; garuu ogummaa fi ayyaanni nurraa fudhatamuu hin danda'u. Hiriyoota, firoota, fi biyya keenyarraa nu addaan baasuu danda'u; garuu Gooftaan nuu wajjin jiraachuu isaa nurraa fudhachuu hin danda'an. Eebbawwan alaarraa nu cufuu, bilisummaa keenya nu jalaa fudhachuu, fi hidhaa keessa nu galchuu danda'u; garuu Waaqayyo wajjin tokkummaa qabaachuurraa, teessoo ayyaanaa irraa, yookiin eebbawwan fayyinaa nurraa fudhachuu hin danda'an.

Yoosef eebbifameera, dinqisiisaatti eebbifameera, utuu garba ta'ee jiruu mana keessattillee. Waaqayyo nuu wajjin jiraachuun isaa, wanta nuti hojjennu hundumaa milkaa'aa godha. Warri gaariin eebba iddoo isaan jiraataniti; tajaajiltoonni gaariin akkasuma ta'uu danda'u, yoo gatii dhabanii fi salphatanii ilaalamanillee. Badhaadhinni warra jal'ootaa, karaa tokkoon yookiin karaa biraan, warra qajeelotaaf ta'a.