ኦሪት ዘፍጥረት 32

32:1-8 መላእኽቲ ኣምላኽ ንያቆብ ተራእይዎ፡ ብናይ መለኮታዊ ምክልኻል ምትእምማን ከኣ ኣበራትዕዎ። ኣምላኽ ንህዝቡ ንዓበይቲ ፈተናታት ኪውጥኖም ከሎ፡ ብብዙሕ ጸጋን ምጽንናዕን የዳልዎም። ያቆብ፡ ንኡ ዘሎ ተስፋ ኪዳን ኮይኑ ኣብ ከቢድ ኣገልግሎት ከሎ፡ ኤሳው ግን መስፍን ኮይኑ ነበረ። ያቆብ፡ ንሱ ኣብ መሰል በዅሪኡ ከም ዘይጸንዐ ዜርኢ መልእኽቲ ሰደደ። ምግታእ ንዓበይቲ በደላት የዐርቖ (መክ 10:4)። እኳ ደኣ ንኣባና ብዘይ ቅንዕና ዚቘጥዑ ሰባት እውን እንተዀኑ፡ ብኽብሪ ንምዝራብ ኣይንከልእን። ያቆብ ብዛዕባ ናይ ኤሳው ንእኡ ዚቓወም ውግእ ምድላዋት ጸብጻብ ተቐቢሉ፡ ብጣዕሚ ድማ ፈርሀ። ብሩህ ስምዒት ሓደጋን ካብኡ ዚመጽእ ዘሕዋዊ ፍርህን፡ ምስ ትሕትናዊ ምትእምማን ኣብ ሓይልን ተስፋን ኣምላኽ ሓቢሩ ኺርከብ ይኽእል እዩ።

ምዕራፍ 32 ያዕቆብ ናብ ከነኣን ገጹ ጉዕዞኡ ከምዝቕጽል ንርኢ። ከምዚ ኣብዚ ናይ ያዕቆብ ንእሽቶ ስድራቤት ዝተራእየ ብዙሕ ዘይርሳዕ ነገራት ኣብ ዝኾነ ይኹን ጉዕዞ ኣጋጢሙ ኣይፈልጥን። ኣብ መገዱ ድማ ይረክብ፥

I. ካብ ኣምላኹ ጽቡቕ ዜና (ቁ. 1, 2)።

II. ካብ ሓዉ ሕማቕ ዜና፣ ንምምላሱ ንምሕባር መልእኽቲ ሰዲዱሉ (ቁ. 3-6)። ኣብ ጭንቀቱ ድማ፥

1. ንሰራዊቱ ይኸፍሎ (ቁ. 7, 8)።

2. ናብ ኣምላኽ ይጽሊ (ቁ. 9–12)።

3. ንሓዉ ህያብ ይልእከሉ (ቁ. 13–23)።

4. ምስ መልኣኽ ይጋደል (ቁ. 24–32)።

ቁጥር 1-2 ያዕቆብ ካብ ላባን ምስ ተገላገለ፣ ናብ ከነኣን ገጹ ናብ ቤቱ ጉዕዞኡ ቀጸለ። ኣምላኽ ኣብ ጸገማት ምስ ሓገዘና፣ ብዝያዳ ባህታን ጽንዓትን ናብ ሰማይ ዝመርሕ መገዲ ክንቅጽል ይግባእ። ሕጂ ድማ፥

1. ኣብዚ ኣብ ጉዕዞ ያዕቆብ ዝነበሮ ሓላዊ ኣሎ (ቁ. 1)፦ መላእኽቲ ኣምላኽ ብዝርአ መልክዕ ተራኺቦምዎ፣ ብመዓልቲ ብራእይ ይኹን ብለይቲ ብሕልሚ፣ ከምቲ ኣብ መሰላል ዝረኣዮም (ዘፍ. 28:12)፣ ዘይተረጋገጸ እዩ። ማስታወሻ፦ ጽቡቕ መገዲ ዝሕልዉ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ ሓለዋ ኣለዎም፤ መላእኽቲ ንርእሶም ንምድሓኖም ኣገልገልቲ መናፍስቲ እዮም (እብ. 1:14)። ያዕቆብ ድንኳኑ ኣብ ዝሰፈረሉ፣ ንሳቶም ከኣ ኣብ ከባቢኡ ሰፈሩ (መዝ. 34:7)። ንሳቶም ናብ ከነኣን ዳግማይ ንምብጻሑ ንምቕባል ተራኺቦምዎ፤ እዚ ኸኣ ካብቲ ዝኾነ ይኹን ንጉስ ብሓለፍቲ ከተማ ብኽብሪ ዝተቐበሎ ዝበለጸ ኣቀባብላ እዩ ነይሩ። ንሳቶም ብምብጻሑን ካብ ላባን ብምድሓኑን ንምእንኳዕ ደስ በለካ ተራኺቦምዎ፤ ከመይሲ ብብልጽግና ኣገልገልቲ ኣምላኽ ይሕጎሱ እዮም። ንሳቶም ኩሉ ግዜ ብዘይርአ መገዲ ይስዕብዎ ነይሮም፣ ሕጂ ግን ካብቲ ክሳብ ሕጂ ዘጋጠሞ ዝዓበዩ ሓደጋታት ስለ ዝነበሮም ተራእይዎ። ማስታወሻ፦ ኣምላኽ ንህዝቡ ንፍሉይ ፈተናታት ክዳሉ ከሎ፣ ብፍሉይ ምጽንናዕ የዳልዎም። እዞም መላእኽቲ ኣብቲ ብላባን ዝመጸ ጭንቀትን ምውጣጥን፣ ድሕሪኡ ድማ ብኤሳው ዝመጸ ጭንቀትን ምውጣጥን ክርእይዎ ዝበለጸ ግዜ ነይሩ ክንብል ንኽእል፣ ካብዚ ህዱእን ዕረፍትን ግዜ እዚ፣ ንርእሱ ኣብ ዝኾነ ይኹን ቀረባ ሓደጋ ከምዘይርኢ ዝነበረሉ ግዜ። ኣምላኽ ግን ኣብ ሰላም ከለና ንጸገም ክንዳሎ፣ ጸገም ምስ መጸ ድማ ኣብ ዝሓለፉ ምልከታታትን ተመክሮታትን ክንነብር ይደልየና፤ ከመይሲ ብእምነት እምበር ብርእየት ኣይንመላለስን ኢና። ህዝቢ ኣምላኽ፣ ኣብ ሞት፣ ናብ ከነኣን፣ ናብ ቤት ኣቦኦም ይምለሱ፤ ሽዑ ድማ መላእኽቲ ኣምላኽ ንምብጻሖም፣ ንምዝዛም ባርነትኦም ንምእንኳዕ ደስ በለካ፣ ከምኡ’ውን ናብ ዕረፍቶም ንምውሳድ ይረኽብዎም።

2. ብዛዕባ እዚ ሓላዊ ዝወሰዶ ምጽንናዕ ዝህብ ምልከታ፣ ቁ. 2። እዚ ሰራዊት ኣምላኽ እዩ፣ ስለዚ ድማ፥ (1.) ሓያል ሰራዊት እዩ፤ ከምዚ ዝተሰነየ ብጣዕሚ ዓብዪ እዩ፣ ከምኡ’ውን ከምዚ ዝተሓለወ ብጣዕሚ ድሕንነት ኣለዎ። (2.) ኣምላኽ ንምሕላዉ ምስጋና ክረክብ ይግባእ፦ “እዚ ንኣምላኽ ከመስግነሉ ይኽእል እየ፣ ከመይሲ ሰራዊቱ እዩ።” ሓደ ጽቡቕ ሰብ ብዓይኒ እምነት ነቲ ያዕቆብ ብስጋዊ ዓይኑ ዝረኣዮ ክርኢ ይኽእል እዩ፣ ነቲ ተስፋ (መዝ. 91:11) ብምእማን፦ ንሱ ንመላእኽቱ ብዛዕባኻ ትእዛዝ ክህቦም እዩ። ኩሉ ፍሉይ ቅዱስ ሓላዊ መልኣኽ እንተ ኣለዎ ክንከራኸር እንታይ የድልየና፣ ኣብ ከባቢኡ ሓለዋ መላእኽቲ ከምዘለዎ ክንተኣማመን ከለና፧ ንዝኽሪ እዚ ሞገስ እዚ ንምሕላው፣ ያዕቆብ ነቲ ቦታ ማሓናይም፣ ማለት ክልተ ሰራዊት ወይ ክልተ ሰፈር ኢሉ ስም ሃቦ። እዚ ማለት፣ ገሊኦም ረቢታት ከም ዝበልዎ፣ ሓደ ሰራዊት ሓለውቲ መላእኽቲ መስጴጦምያ፣ ንያዕቆብ ካብኡ ዝመርሑዎ፣ ከምኡ’ውን ብድሕንነት ናብቲ ካልእ ሰራዊት መላእኽቲ ከነኣን ዝሰደድዎ፣ እቶም ኣብቲ ሕጂ ዝነበረሉ ዶብ ዝረኸብዎ። ብዝያዳ ግን፣ ንሳቶም ብክልተ ሰራዊት ተራእይዎ፣ ሓደ ኣብ ሓደ ወገን፣ ወይ ሓደ ኣብ ቅድሚት እቲ ሓደ ድማ ኣብ ድሕሪት፣ ካብ ላባን ብድሕሪት፣ ካብ ኤሳው ድማ ብቅድሚት ንምሕላዉ፣ ምሉእ ሓለዋ ክኾኑ። በዚ መገዲ እዚ ብሞገስ ኣምላኽ ተኸቢቡ ነበረ። ምናልባት ነዚ ብምጥቃስ ቤተ ክርስቲያን ማሓናይም፣ ክልተ ሰራዊት ተባሂላ ትጽዋዕ (መሓ. 6:13)። ኣብዚ ስድራቤት ያዕቆብ ነበሩ፣ እዚኣቶም ሓደ ሰራዊት ኮይኖም፣ ንሓያልን ኣብ ምድሪ ዝንቀሳቐስን ቤተ ክርስቲያን ዝውክሉ፤ መላእኽቲ ድማ፣ ካልእ ሰራዊት ኮይኖም፣ ንዓዋትን ኣብ ሰማይ ዝዓርፉን ቤተ ክርስቲያን ዝውክሉ ነበሩ።

ቁጥር 3-8 ያዕቆብ ናብ ከነዓን ክምለስ ከሎ፣ ኣምላኽ ብራእይ መላእኽቲ ገይሩ፣ ካብኣ ክወጽእ ከሎ ዝነበርዎ ኣዕሩኽ ኣዘከሮ። በዚ ድማ ንርእሱ ብዛዕባ ዝነበርዎ ጸላእቲ፣ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ኤሳው ከዘክር ዕድል ረኸበ። ርብቃ ብዛዕባ ኤሳው ኣብ ሰዒር ምቕማጡን፣ ጽልኡ ከም ዝቐጸለን ሓበሬታ ልኢኻትሉ ክትከውን ትኽእል እያ። ድኻ ያዕቆብ እንታይ ይግበር? ንኣቡኡ ንምርኣይ ይናፍቕ ነበረ፣ ግናኸ ንሓዉ ንምርኣይ ይፈርህ ነበረ። ንከነዓን እንደገና ብምርኣዩ ይሕጎስ ነበረ፣ ግናኸ ብሰሪ ኤሳው ብፍርሃት ከይተንቀጥቀጠ ክሕጎስ ኣይከኣለን።

I. ንኤሳው ኣዝዩ ለዋህን ትሑትን መልእኽቲ ለኣኸሉ። መገዱ ብሃገር ኤሳው ኣቢሉ ዝሓልፍ ወይ ድማ ንምሕላፍ ፍቓዱ ክሓትት ዘድልዮ ኣይነበረን፤ ግናኸ መገዱ ኣብ ጥቓኡ ነበረ፣ ንሓው፣ ንመላኺ ሓው፣ ንበይኑ ዝኾነ ሓው፣ ንዓቢ ሓው፣ ንዝተቖጥዐ ሓው ዝግባእ ኣኽብሮት ከይሃበ ክሓልፎ ኣይደለየን።

1. እቶም ዝምድናታትና ግቡኦም ንዓና እንተ ዘይገበሩ እኳ፣ ንሕና ግና ግቡእና ንምግባር ሕልና ክንገብር ኣሎና።

2. ንኣዕሩኽና ብዛዕባ ኩነታትና ምሕባርን ብዛዕባኦም ምሕታት እውን ክፋል ናይ ዕርክነትን ፍቕሪ ሓውነትን እዩ። ተግባራት ስልጣነ ንጽልኢ ንምጥፋእ ክሕግዝ ይኽእል እዩ። መልእኽቲ ያዕቆብ ንኤሳው ኣዝዩ ልቡ ዝትንክፍ ነበረ፣ ቁ. 4, 5።

(1.) ንኤሳው ጎይታኡ፣ ንርእሱ ድማ ባርያኡ ኢሉ ጸውዖ፣ እዚ ድማ ንርእሱ ዝረኸቦ መሰል በዅርነትን በረኸትን ከም ዘይጸበቐሉ፣ የግዳስ ኣምላኽ ዕላማኡ ብዘርኡ ከም ዝፍጽም ገዲፍዎ ከም ዘሎ ንምሕባር እዩ። ምሕዳግ ዓበይቲ በደላት የህድእ፣ መክ. 10:4። ብዘይፍትሓዊ መገዲ ዝተቖጥዑና ሰባት ብኣኽብሮትን ብትሕትናን ክንዛረቦም ኣይንፍቀድን።

(2.) ብዛዕባ ርእሱ ሓጺር ሓበሬታ ሃቦ፣ ንሱ ስደተኛን ዘላዪን ከም ዘይነበረ፣ የግዳስ ንነዊሕ እዋን እንተ ዘይነበረ እኳ፣ ምስ ስድራቤቱ ንጹር መነባብሮ ከም ዝነበሮ፡ ምስ ላባን ተቐሚጠ ክሳዕ ሕጂ ድማ ኣብኡ ጸኒሐ፤ ድኻ ከም ዘይነበረ፣ ወይ ድማ ከምቲ ወዲ ጠፋኢ፣ ዘድልዮ ነገራት ስኢኑን ንስድራቤቱ ጾር ክኸውን ዝኽእልን ኮይኑ ከም ዘይመጸ፤ ኣይፋሉን፣ ኣባጊዕን ኣድጊን ኣሎኒ። እዚ ድማ (እንተኾነ) ንኤሳው ጽቡቕ ርእይቶ ከም ዝህቦ ይፈልጥ ነበረ።

(3.) ከምኡ ድማ፣ ንፍቕሩ ይሓትት ነበረ፡ ኣብ ቅድሜኻ ሞገስ ንምርካብ ልኢኸ ኣሎኹ። እቶም ጽቡቕ ምኽንያት ዘለዎም ሰባት ንዕርቂ ዝሓቱ፣ ከምኡ ድማ ንሰላምን ንፍትሕን ዝምህለሉ ምዃኖም ውርደት ኣይኮነን።

II. ኤሳው ንዕኡ ንምውጋእ ዝገበሮ ውግእ ምድላዋት ኣዝዩ ዘፍርህ ሓበሬታ ተቐበለ (ቁ. 6)፣ ቃል ዘይኮነስ፣ መውቃዕቲ፣ ንልዋህ መልእኽቱ ኣዝዩ ሕሱም ምላሽ፣ ንድኻ ሓው ድማ ዘሕዝን ናይ ምምላስ ኣቀባብላ፡ ንሱ ክረኽበካ ይመጽእ ኣሎ፣ ምስኡ ድማ ኣርባዕተ ሚእቲ ሰብኡት ኣለዉ። ሕጂ ንጽቡቕ ኣቡኡ ናይ ሓዘን መዓልታት ክጽበ ደኺሙ፣ ከይመጻእ ድማ ንሓዉ ክቐትል ወሲኑ።

1. ነቲ ናይ ቀደም ባእሲ ይዝክር፣ ሕጂ ድማ ብሰሪ በዅርነትን በረኸትን ክበቕሎ፣ እንተ ተኻኢሉ ድማ ንተስፋታት ያዕቆብ ካብ ክልቲኡ ከፍሽሎ ይደሊ። ዝተሓብአ ጽልኢ ንነዊሕ እዋን ይጸንሕ፣ ድሕሪ ምቕስቓስ ድማ ብሓይሊ ንምውጻእ ዕድል ይረክብ። ተቖጥዑ ሰባት ጽቡቕ ትዝታ ኣለዎም።

2. ንያዕቆብ ዝነበሮ ንእሽቶ ንብረት ይቀንኣሉ ነበረ፣ ንሱ ባዕሉ ሕጂ ዝሓሸ እንተ ነበሮ እኳ፣ ግናኸ ንዕኡ ዝኸውን ነገር የለን፣ እንተኾነ ግን ኣብ ጥፍኣት ያዕቆብ ዓይኑ ከዕግብን ግራት ያዕቆብ ብምዝማት ክመልእን እዩ። ምናልባት ያዕቆብ ብዛዕባ ሃብቱ ዝለኣኸሉ ሓበሬታ ዝያዳ ኣቖጢዕዎ ክኸውን ይኽእል እዩ።

3. ሕጂ ኣብ መገዲ ከሎ፣ ድኻ ዝደኸመ ተጓዓዛይ፣ ዘይተሰፈረ፣ ከምኡ ድማ (ከም ዝሓስቦ) ዘይተሓለወ ስለ ዝነበረ፣ ንዕኡ ምጥፋእ ቀሊል ከም ዝኾነ ደምደመ። እቶም መርዚ ሓዊ ዘለዎም፣ ንበቐል ዝቐርብ ቀዳማይን ዝሓሸን ዕድል ንምጥቃም፣ ልሙድ ናይ ሓዊ ስልቲ ኣለዎም።

4. ንሱ ድማ ብቕጽበት ክገብሮ ወሰነ፣ ያዕቆብ ናብ ኣቡኡ ከይበጽሐ፣ ምናልባት ኣብ መንጎኦም ኣትዩ ከይዓርቕ ኢሉ ፈሪሑ። ኤሳው ሰላም ካብ ዝጸልኡ ሰባት ሓደ ነበረ፤ ያዕቆብ ሰላማዊ ቃል ክዛረብ ከሎ፣ ንሱ ንውግእ እዩ፣ መዝ. 120:6, 7። ብቝጥዓ ተደሪኹ፣ ደምን ቅትለትን ንምፍጻም ድማ ሓሲቡ ወጸ፤ ኣርባዕተ ሚእቲ ሰብኡት ምስኡ ነበሩ፣ ምናልባት ምስኡ ዝሓድኑ ዝነበሩ፣ ብርግጽ ብረት ዝሓዙ፣ ከም መራሒኦም ሕሱማትን ጨካናትን፣ ዝኾነ ይኹን ጭካነ ዝመልኦ ትእዛዝ ንምፍጻም ድሉዋት፣ ሕጂ ድማ ስግኣትን ቅትለትን ጥራይ ዝትንፍሱ። ዓስረኛ ክፋል እዚኦም ንድኻ ያዕቆብን ንዘይበደለትን ዘይተሓገዘትን ስድራቤቱን ካብ መሰረቱ ንምጥፋእ እኹል ነበረ። ስለዚ ድማ (ቁ. 7) ዝስዕብ ነገር ዘገርም ኣይኮነን፣ ሽዑ ያዕቆብ ኣዝዩ ፈሪሑን ተጨኒቑን ነበረ፣ ምናልባት ላባን ዘስፈራርሖ ፍርሂ ገና ስለ ዘይሓወየ ዝያዳ ኮይኑ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብዛ ዓለም እዚኣ ብዙሓት ሽግራት ጻድቃን ኣለዉ፣ ከምኡ ድማ ሓደ ምስ ተወድአ እቲ ሓደ ይጅምር። ድሕሪ ዝናብ ደበናታት ይመለሱ። ያዕቆብ፣ ዓቢ እምነት ዝነበሮ ሰብ እንተኾነ እኳ፣ ሕጂ ግና ኣዝዩ ፈሪሑ ነበረ። ንሓደጋ ብህያውነት ምግንዛብን ካብኡ ዝመጽእ ህያው ፍርሃትን፣ ምስ ትሑት እምነት ኣብ ሓይልን ተስፋን ኣምላኽ ክኸውን ይኽእል እዩ። ክርስቶስ ባዕሉ፣ ኣብ ስቓዩ፣ ኣዝዩ ተገሪሙ ነበረ።

III. ኣብ ዘለዎ ኩነታት ዝፈቕዶ ዝበለጸ ናይ ምክልኻል ኣቀማምጣ ገበረ። ንምምካት ምሕሳብ ዘይተረባሕ ነበረ፣ ኩሉ ምጥባሩ ንምህዳም እዩ ነበረ፣ ቁ. 7, 8።