ኦሪት ዘጸአት 7

7:1-7 ኣምላኽ ንርእሱ የኽብር። ንሱ ኸኣ የሆዋ ምዃኑ ንሰባት የፍልጥ። እስራኤል ድማ ብምፍጻም መብጽዓታቱ ንኣታቶም ፈለጥዎ፣ ግብጻውያን ድማ ብምፍሳስ ቁጥዓኡ ኣብ ልዕለኦም ፈለጥዎ። ሙሴ ድማ ከም መልእኽተኛ የሆዋ፣ ብስሙ እናተዛረበ፡ ንፈርኦን ትእዛዛት ሃቦ፣ መፈራርሒታት ኣወጀሉ፣ ንፍርዲ ድማ ኣብ ልዕለኡ ጸዊዑ። ፈርኦን ትዕቢተኛን ዓብይን እኳ እንተ ነበረ፣ ኪቃወም ኣይከኣለን። ሙሴ ንፈርኦን ኣይሰምበደን፣ ኣብ ክንዲኡ ግና ኣንቀጥቀጦ። እዚ ድማ በዛ ቓል እዚኣ፡ "ንስኻ ንፈርኦን ኣምላኽ ክትኮኖ ኢኻ"፡ የመልክት ይመስል። ኣብ መወዳእታ ሙሴ ካብ ፍርሃቱ ሓራ ወጸ። ደጊም ምጕት ኣየቕረበን፣ ኣብ ክንዲኡ ግና ብእምነት ተባዕተወ እሞ፡ ንዕዮኡ ብትብዓት ጀመረ፡ ብጽንዓት ድማ ኣብኡ ቐጸለ።

ምዕራፍ 7

ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፣

I. ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሙሴን ዝነበረ ክርክር ይዛዘም፣ ሙሴ ድማ ንትእዛዝ ኣምላኽ ብምእዛዝ ናብ ምፍጻም ትእዛዙ ይኣቱ (ቁ. 1-7)።

II. ኣብ መንጎ ሙሴን ፈርኦንን ዝነበረ ክርክር ይጅምር፣ እዚ ድማ ፍሉይ ምትሕርራም ዓቕሚ ነበረ። ሙሴ ብስም ኣምላኽ ንእስራኤል ክፈትሖም ይሓትት፤ ፈርኦን ግን ይነጽግ። እቲ ምትሕርራም ኣብ መንጎ ሓይሊ ዓብዪ ኣምላኽን ሓይሊ ትዕቢተኛ ንጉስን እዩ፤ ኣብ መወዳእታ ድማ ኣምላኽ ምስ ፈረደ ከም ዝዕወት ክረጋገጽ እዩ።

1. ሙሴ ንፈርኦን ዝገበሮ ሕቶ ብተኣምራት፣ ማለት በትሩ ናብ ተመን ብምቕያር የረጋግጾ፤ ፈርኦን ግን ነዚ ምእማን እዚ ልቡ የደንድኖ (ቁ. 8-13)።

2. ንዕብዳኑ ብመዓት፣ ማለት ካብ ዓሰርተ መዓታት ቀዳማይ ዝኾነ ማያት ናብ ደም ብምቕያር ይቐጽዖ፤ ፈርኦን ግን ነዚ ምእራም እዚ ልቡ የደንድኖ (ቁ. 14 ወዘተ.)።

ቁጽሪ 1-7

እዚ ኣብዚ፣

I. ኣምላኽ ንሙሴ ናብ ፈርኦን ክኸይድ የበረታትዖ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ንኹሉ ተስፋ ምቑራጹ የዕርፎ።

1. ብዓብዪ ስልጣንን ሓይልን ይኸድኖ (ቁ. 1)፦ ንፈርኦን ኣምላኽ ገይረካ ኣለኹ፤ ማለት፣ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ወኪለይ ኢኻ፣ ከምቲ ገዛእቲ ኣምላኽ ተባሂሎም ዝጽውዑ፣ ምኽንያቱ ወከልቲ ኣምላኽ ስለ ዝኾኑ። ብስም ኣምላኽን ኣብ ክንዲ ኣምላኽን ክዛረብን ክገብርን ስልጣን ተዋሂብዎ ነበረ፣ ብመለኮታዊ መሪሕነት ድማ ካብ ንቡር ሓይሊ ተፈጥሮ ንላዕሊ ዝኾነ ነገር ንምግባር ብመለኮታዊ ሓይሊ ተዓጢቑ ነበረ፣ ካብ ልዑላዊ ንጉስ ምእዛዝ ንምሕታት ከምኡ’ውን ንዘይምእዛዝ ንምቕጻዕ ብመለኮታዊ ስልጣን ተሰልዒ። ሙሴ ኣምላኽ ነበረ፣ ግን ብተፈጥሮኡ ኣምላኽ ዘይኮነስ፣ ዝተፈጥረ ኣምላኽ ጥራይ ነበረ፤ ብትእዛዝ እንተዘይኮይኑ ኣምላኽ ኣይነበረን። ኣምላኽ ነበረ፣ ግን ንፈርኦን ጥራይ ዝኸውን ኣምላኽ ነበረ፤ ህያው እውነተኛ ኣምላኽ ግን ንኹሉ ዓለም ኣምላኽ እዩ። ኣምላኽ ምስ ሰባት ክዛረብ ከሎ ብሰባት ገይሩ ምዝራቡ፣ ፍርሆም ከይፈርሓና፣ ናይ ኣምላኽ ትሕትናን ናብና ዘለዎ ሓሳባት ሰላም ምዃኑን ዘርኢ መርኣያ እዩ።

2. እንደገና ሓጋዚኡ ንኣሮን ሓዉ ይሰይሞ፣ ንሱ ከኣ ዘይተገረዘ ከንፈር ዘለዎ ሰብ ኣይነበረን፣ ግን ብሉጽ ተዛራባይ ነበረ፦ “ንሱ ነብዪኻ ኪኸውን እዩ”፣ ማለት፣ “ከምቲ ነብያት ካብ ኣምላኽ ናብ ደቂ ሰብ ዝዛረቡ፣ ንሱ ኻባኻ ናብ ፈርኦን ኪዛረብ እዩ። ንስኻ ከም ኣምላኽ መዓታት ከተውርድን ከተርሕቕን ኢኻ፣ ኣሮን ከኣ ከም ነብዪ ኪነግሮምን ንፈርኦን ብኣታቶም ኬፈራርሖን እዩ።”

3. ፈርኦን ከም ዘይሰምዖ ይነግሮ፣ እቲ ዕዮ ግን ኣብ መወዳእታ ክፍጸም እዩ፣ እስራኤል ክድሕኑ እዮም፣ ኣምላኽ ድማ ብእኡ ክኸብር እዩ (ቁ. 4, 5)። እቶም ንእግዚኣብሄር ክፈልጥዎ ዘይደለዩ ግብጻውያን ክፈልጥዎ ክግበሩ እዮም። ማስታወሻ፦ ንመልእክተኛታት ኣምላኽ ዝኾነ ይኹን ምጽራርን ተቓውሞን እንተሃለዎም፣ ክሳብ እዚ ድማ ዕላማኦም ከም ዝረኽቡ፣ ኣምላኽ ብዓወት መልእኽቶም ክኸብር፣ ኩሎም እቶም ዝተመርጹ እስራኤል ድማ ክድሕኑ ምዃኑ፣ እዚ ድማ ንኣታቶም እኹል ዕግበት እዩ፣ ስለዚ ብኸንቱ ከም ዝጸዓሩ ክዛረቡ ምኽንያት የብሎምን። ኣብዚ እንርእዮ፣

(1.) ኣምላኽ ንርእሱ ከመይ ገይሩ የኽብራ፤ ንሰባት እግዚኣብሄር ምዃኑ የፍልጦም። እስራኤል ብምፍጻም ተስፋታቱ (ምዕ. 6:3) ይፈልጥዎ፣ ግብጻውያን ድማ ብምፍሳስ ቍጥዓኡ ይፈልጥዎ። በዚ ኸምዚ ስም ኣምላኽ ብዝድሕኑን ብዝጠፍኡን ይዕበ።

(2.) ነዚ ንምግባር ዝጥቀመሉ ኣገባብ፦ ንዕቡያት የዋርድ፣ ንድኻታት ከኣ የዕቢ (ሉቃስ 1:51, 52)። ኣምላኽ ንሓጥኣን ኢዱ ብኸንቱ እንተ ዘርጊሑ፣ ኣብ መወዳእታ ኢዱ ኣብ ልዕሌኦም ከርጊሕ እዩ፤ ክብደቱኸ መን ክጸውሮ ይኽእል፧

II. ሙሴን ኣሮንን ብዘይተወሳኺ ምጕት ናብ ዕዮኦም ይኣትዉ፦ ከምቲ እግዚኣብሄር ዝኣዘዞም ገበሩ (ቁ. 6)። ምእዛዞም፣ ኩሉ ነገር ኣብ ግምት ምስ ኣተወ፣ ብመዝሙራዊ (መዝ. 105:28) ከም ዝተዘመረሉ፣ ንቓሉ ኣይተጻረርዎን፣ ማለት ሙሴን ኣሮንን፣ ንኣታቶም ኣብ ቁ. 26 ይጥቅሶም። ከምኡ ድማ ዮናስ፣ መጀመርታ ብዙሕ እንተ ተቓወመ እኳ፣ ኣብ መወዳእታ ናብ ነነዌ ከደ። ዕድመ ሙሴን ኣሮንን ነዚ ክብራዊ ኣገልግሎት እዚ ምስ ጀመሩ ተጠቒሱ ኣሎ። ኣሮን እቲ ዓብዪ (ግን ብስልጣን ትሑት) 83 ዓመት ነበረ፣ ሙሴ ድማ 80 ዓመት ነበረ፤ ክልቲኦም ዓበይቲ ክብረትን ተመክሮን ዘለዎም ሰባት ነበሩ፣ ዕድመኦም ዘኽብር ነበረ፣ ዓመታቶም ድማ ጥበብ ከምህር ይኽእል ነበረ (ቁ. 7)። ዮሴፍ፣ ንፈርኦን ባርያ ጥራይ ክኸውን ዝነበረ፣ ኣብ ዕድመ 30 ዓመት ተሰልዔ፤ ሙሴ ግን፣ ንፈርኦን ኣምላኽ ክኸውን ዝነበረ፣ ክሳብ ዕድመ 80 ዓመት ከምዚ ዝበለ ክብርን ኣይረኸበን። ነዚ ዝበለ ኽብሪ ነዊሕ ክጽበን ነዚ ዝበለ ኣገልግሎት ንነዊሕ ክዳሎን ይግባእ ነበረ።

7:8-13 ሰባት ንትዕቢቶምን ንፍትወቶምን ብምጽራሩ ዚጽልእዎ ዘበለ ኣይእመንዎን፤ ግን ከኣ ሓቂ ክኸውን ዚምነይዎ ነገራት ከም ዚኣምኑ ምግባር ቀሊል እዩ። ኣምላኽ ምስ ቃሉ ወትሩ ምሉእ መረጋገጺ ናይ መለኮታዊ ስልጣኑ ይልእክ፤ ግን ሰባት ንኸይእዘዙ ምስ ሓንገሩን ንኸምጽኡ ድልዋት ምስ ኮኑን፡ ንሳቶም ዚጠላለፍሉ መፈንጠራ ኺተነድቕ ብብዝሒ ይፈቅድ። እቶም ጠንቆልቲ ኣታለልቲ ነበሩ፣ ንሓቀኛ ተኣምራት ሙሴ ብሕቡእ ምብልሓት ወይ ብጥንቁልና ንምምሳል ይፍትኑ ነበሩ፣ ንተዓዘብቲ ንኸታልሉ፡ ክሳብ ውሑድ መጠን ክሰርሑ ኸኣሉ እኳ እንተኾነ፡ ግን ከኣ ንውፅኢት ናይ መለኮታዊ ሓይሊ ብድሕሪኡ ንኸምስሉ ከም ዘይከኣሉ ብመወዳእታ ክእመኑ ተገዲዶም። ካብቶም ንሓጥኣን ኣብ ጥፍኣቶም ዝበዝሐ ሓገዝ ዚገብሩ የለዉን፡ እቶም ንሓቂ ብሓሶት ምምሳሉ ኣቢሎም ንሰባት ዜታልሉ። ሰይጣን ናብ መልኣኽ ብርሃን ክቕየር ከሎ እዩ ዝኸበደ ዚፍራሕ።

ቁጽሪ 8-13

ሙሴ ንፈርኦን ንመጀመርታ ግዜ ምስ ቀረበ፡ ትእዛዛቱ ጥራይ ኣቕረበ። ሕጂ ግን ንሱ ስልጣኑ ከርኢ ተመሪሑ፡ ከምኡ ድማ ገበረ።

1. ፈርኦን ነዞም ዝሓተቱ ተኣምር ክገብሩ ከም ዝሓትቶም ተገሚቱ ነይሩ። እዚ ድማ ካብ ዓቕሚ ተፈጥሮ ንላዕሊ ብዝኾነ ተግባር፡ ካብ ኣምላኽ ተፈጥሮ ዝተዋህቦም ስልጣን ከረጋግጹ ምእንቲ እዩ። ፈርኦን፡ “ተኣምር ኣርእዩ” ክብል እዩ። እዚ ድማ ንምእማን ብዝኾነ ድሌት ዘይኮነስ፡ ተኣምር ከም ዘይፍጸም ብተስፋ እዩ። ሽዑ ድማ ንዘይምእማኑ ምኽንያት ምረኸበ።

2. ስለዚ፡ ከምቲ ኣብ ዘጸ 4:3 ዘሎ መምርሒ፡ በትሪ ናብ ተመን ክትልወጥ ትእዛዝ ተዋህበ። እታ ንኻልኦት ተኣምራት ምልክት ክትከውን ዝነበራ በትሪ፡ ሕጂ ባዕላ ናይ ተኣምር ኣርእስቲ ኾይና፡ ክብሪ ንምሃብ። ኣሮን በትሩ ናብ ምድሪ ደርበየ፡ ብኡ ንብኡ ድማ ተመን ኾነት (ቁ. 10)። እዚ ንፈርኦን ብድንጋር ንምምላእ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንምፍርራሕ እውን ተገቢኡ ነይሩ። ኣትማን ጎዳእቲን ዘፍርሑን እንስሳታት እዮም። ከምዚ ብተኣምር ዝተፈጥረ ተመን ምርኣይ ጥራይ፡ ብሓይሊ እቲ ዝተፈጥረሉ ኣምላኽ ፍርሂ ናብ ልቡ ምእተወ ነይሩ። እዚ ናይ መጀመርታ ተኣምር፡ መዓት እኳ እንተዘይነበረ፡ ናይ መዓት ምፍርራሕ ግን ነበረ። ንፈርኦን እንተዘይስምዖ፡ ኣፍርሖ። እዚ ድማ ኣምላኽ ምስ ሓጥኣን ዝተዓማመሎ መገዲ እዩ—ብቕሩብ ብቕሩብ ይቐርቦም።

3. እዚ ተኣምር እዚ፡ ክኽሓድ ዘይከኣል እኳ እንተነበረ፡ ብምምሳል ጠንቋሎ ግን ደኸመ፡ እቲ ምእማን ድማ ተኣልየ (ቁ. 11, 12)። ሙሴ ብመጀመርታ ብትምህርቲ ግብጻውያን ተማሂሩ ነይሩ፡ ኣብ ነዊሕ ስደቱ ድማ ኣብ ጥንቈላዊ ጥበባት ርእሱ ኣመሓይሹ ከም ዝኸውን ተጠርጢሩ ነይሩ። ስለዚ፡ ጠንቋሎ ምስኡ ንምወዳደር ተጸውዑ።