ኦሪት ዘጸአት 22

TIG24ትግርኛ31 ፍቕድታት

1ሓደ ሰብ ብዕራይ ወይ በጊዕ ሰሪቑ እንተ ሓሪዱ ወይ እንተሸጠ፤ ንሓንቲ ብዕራይ ሓሙሽተ ከብቲ፡ ንሓንቲ በጊዕ ድማ ኣርባዕተ መጓሰ ይመልስ።

2ሰራቒ ሰቢሩ ኽሳዕ ዚመውት እንተ ተረኺቡ፡ ደም ኣይፈስሰሉን እዩ።

3ጸሓይ ምስ በረቐትሉ፡ ደም ኪፈስሰሉ እዩ። ምኽንያቱ ምሉእ ካሕሳ ክህብ ኣለዎ፤ ዋላ ሓንቲ እንተዘይብሉ ብስርቁ ክሽየጥ ኣለዎ።

4እቲ ስርቂ ብርግጽ ብህይወት ኣብ ኢዱ እንተ ተረኺቡ፡ ከብቲ ይኹን ኣድጊ ወይ ኣባጊዕ፤ ዕጽፊ ክምለስ እዩ።

5ሓደ ግራት ወይ ኣታኽልቲ ወይኒ እንተ በሊዑ፡ ከብቱ ኣእትዩ ኣብ መሬት ካልእ እንተ ጓሲሱ፤ ካብቲ ዝበለጸ መሬቱን ካብቲ ዝበለጸ ኣታኽልቲ ወይኑን ካሕሳ ክህብ ኣለዎ።

6ሓዊ እንተ ተላዒሉ እሾኽ እንተ ኣተወ፡ እቲ ኵምራ ስርናይ ወይ እቲ ደው ዝበለ ስርናይ ወይ እታ ምድሪ ምስኡ ኽትበልዕ። እቲ ሓዊ ዘቃጸለ ብርግጽ ካሕሳ ክህብ ኣለዎ።

7ሓደ ሰብ ንብጻዩ ገንዘብ ወይ ንብረት እንተ ሂቡ፡ ካብ ቤት እቲ ሰብኣይ እንተ ተሰሪቑ። ሰራቒ እንተ ተረኺቡ ዕጽፊ ይኸፍል።

8እቲ ሰራቒ እንተ ዘይተረኺቡ፡ እቲ ዋና ቤት ናብ ፈራዶ ቐሪቡ፡ ንብረት ብጻዩ ተንኪፉ እንተ ዀይኑ ኺርአ ኣለዎ።

9ንዅሉ ዓይነት በደላት፡ ንከብቲ፡ ንኣእዱግ፡ ንኣባጊዕ፡ ብኽዳን ወይ ብዝጠፍአ ነገር፡ ካልእ ከም ናቱ ገይሩ ዚከራኸሮ፡ ጉዳይ ክልቲኦም ወገናት ኣብ ቅድሚ ዳያኑ ይቐርብ። ንፈራዶ ዝዅንን ድማ ንብጻዩ ዕጽፊ ይኸፍሎ።

10ሓደ ሰብ ንብጻዩ ኣድጊ ወይ ብዕራይ ወይ በጊዕ ወይ ዝዀነ ይኹን እንስሳ ኪሕልዎ እንተ ሂብዎ፤ ሓደ ሰብ ከይረኣየ ድማ ይመውት ወይ ይጉዳእ ወይ ይባረር።

11ሽዑ፡ የሆዋ ኢዱ ናብ ንብረት ብጻዩ ኸም ዘየእተወ፡ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ማሕላ ኺመሓላለፍ እዩ። እቲ ዋናኣ ድማ የሐጉሳ፡ ኣይገብሮን እዩ።

12ካብኡ እንተ ተሰሪቑ ድማ፡ ንዋናኡ ይኽሕሶ።

13እንተ ተቐደደ፡ ምስክር ኰይኑ የምጽኦ፡ ነቲ እተቐደደ ድማ ኣይጽግኖን እዩ።

14ሓደ ሰብ ካብ ብጻዩ ገለ ነገር እንተ ተለቂሑ፡ ዋናኡ ምስኡ ኣብ ዘይሃለወሉ እዋን እንተ ተጐዲኡ ወይ እንተ ሞይቱ፡ ብርግጽ የሐይሎ።

15ዋናኣ ምስኣ እንተ ዀይኑ ግና፡ ኪጽግና ኣይክእልን እዩ። ዝተኻረየ ነገር እንተኾይኑ ንደሞዙ እዩ መጺኡ።

16ሰብኣይ ንሓንቲ ዘይተሓጽየት ባርያ እንተ ኣስሒቱ፡ ምስኣውን ርክብ እንተ ፈጢሩ፡ ሰበይቱ ክትከውን ብርግጽ ይህባ።

17ኣቦኣ ንእኡ ኺህቦ ፈጺሙ እንተ ኣቢዩ፡ ከም መውስቦ ደናግል ገንዘብ ይኸፍል።

18ጠንቋሊ ብህይወት ክትነብር ኣይትፍቀደላ።

19ምስ እንስሳ ዝራኸብ ዘበለ ብርግጽ ይቕተል።

20ብዘይካ ንእግዚኣብሄር ጥራይ ንዝኾነ ኣምላኽ ዚስውእ፡ ብመርገም ስደት ኪውቃዕ እዩ።

21ኣብ ምድሪ ግብጺ ጓኖት ስለ ዝነበርኩም፡ ንሓደ ጓና ኣይተቘጥዕዎ ወይ ኣይትጨቍፍዎ።

22ንዝዀነ ይኹን መበለት ወይ ዘኽታም ኣይትጨቍፍ።

23ብዝዀነ ይኹን መገዲ እንተ ጨቈንካዮም፡ ብዅሉ መገዲ ናባይ እንተ ጸዊዖም፡ ብርግጽ ኣውያቶም ክሰምዕ እየ።

24ቍጥዓይ ኪነድድ፡ ብሰይፊ ድማ ክቐትለኩም እየ። ኣንስትኹም ድማ መበለታት፡ ደቅኹም ድማ ዘኽታማት ኪዀኑ እዮም።

25ንሓደ ድኻ ካብ ህዝበይ ገንዘብ እንተ ኣለቂሕካሉ፡ ሓራዲ ኣይትኹኖ፡ ወለድ እውን ኣይትኽፈል።

26ክዳውንቲ ብጻይካ ከም መብጽዓ እንተ ወሲድካዮ፡ ጸሓይ ምስ ዓረበት ሃቦ።

27መሸፈኒኡ ጥራይ እዩ፣ ክዳኑ ኣብ ክንዲ ቈርበቱ እዩ። ኣብ ምንታይ እዩ ክድቅስ? ናባይ እንተ ጸዊዑ ድማ ክሰምዕ እየ፤ ኣነ መሓሪ እየ እሞ።

28ንኣማልኽቲ ኣይትጸለሞም፡ ንገዛኢ ህዝብኻውን ኣይትረግሞም።

29ካብቲ ዝበሰለ ፍረኹምን ካብ መስተኹምን ቀዳማይ መስዋእቲ ምቕራብ ኣይትደናጐ። በዅሪ ደቅኻ ክትህበኒ ኣሎካ።

30ከምኡ ድማ ምስ ከብትኻን ምስ መጓሰኻን ግበሮ፡ ንሸውዓተ መዓልቲ ምስ ኣዲኣ ትኹን። ኣብ ሻሙናይ መዓልቲ ክትህበኒ ኣሎካ።

31ንዓይ ድማ ቅዱሳን ሰባት ክትኮኑኒ ኣሎኩም። ካብ እንስሳ ኣብ መሮር እተቐደደ ስጋውን ኣይትብላዕ፤ ናብ ኣኽላባት ክትድርብዮ ኣለካ።

ትርጓሜ

22; 1 - 31 ሕግታት ፍርዲ። - ህዝቢ ኣምላኽ ብመንፈስ እዞም ሕግታት እዚኦም መሰረት: ንዋሕስን ምሕረትን ንምርኣይ ኩሉ ግዜ ድሉዋት ክኾኑ ይግባእ። ንኣምላኽ ተሓተቲ ኢና: ንብእኩይ ተግባራትና ጥራይ ዘይኮነስ: ንብዘይ ጥንቃቐን ንገብሮ ነገር እውን። ስለዚ: ንብጻይና ጉድኣት እንተበጻሕናዮ: ብሕጊ እንተዘይተገደድና እኳ: ክንካሕስ ይግባእ። እዞም ቅዱሳት ጽሑፋት እዚኦም ንነፍሳትና ከምዝዝክርዋ ይግበሩ: ጸጋ ኣምላኽ ብሓቂ ተገሊጹልና እንተኾይኑ: ንዘይ ምምስጋንን ንዓለማዊ ትምኒትን ክሒድና: ኣብዛ ዘለናያ ዓለም ብልቦና: ብጽድቂ: ብኣምላኻዊ መንገዲ ክንነብር: ብቕዱስ ሓይሉ ወኒኑናን ኣኽኢሉናን እዩ። ቲቶስ 2:12። እቲ ጸጋ ኣምላኽ ከኣ ይምህረና: ጐይታ እቲ ክፍሊ ውርሻና ብምዃኑ: ኩሉ ትምኒት ነፍሳትና ንምርዋይ ኣብኡ እኹል ነገር ከምዘሎ።

ምዕራፍ 22 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ዘለዉ ሕግታት፣

I. ንሻምነይቲ ትእዛዝ፣ ብዛዕባ ስርቂ (ቁጽሪ 1-4)፣ ብእንስሳ ዝፍጸም በደል (ቁጽሪ 5)፣ ብሓዊ ዝበጽሕ ጉድኣት (ቁጽሪ 6)፣ ኣደራሽ (ቁጽሪ 7–13)፣ ምልቃሕ እንስሳ (ቁጽሪ 14, 15)፣ ወይ ገንዘብ (ቁጽሪ 25–27)።

II. ንሳብዐይቲ ትእዛዝ። ንምንዝርና (ቁጽሪ 16, 17)፣ ንእንስሳ ምሕዳር (ቁጽሪ 19)።

III. ንቐዳማይ ሰሌዳ፣ ንጥንቁልና ምኽልካል (ቁጽሪ 18)፣ ንጣኦት ኣምልኾ (ቁጽሪ 20)። ንቐዳሞት ፍረታት ምቕራብ ምእዛዝ (ቁጽሪ 29, 30)።

IV. ንድኻታት (ቁጽሪ 21–24)።

V. ንሲቪላዊ መንግስቲ (ቁጽሪ 28)።

VI. ንፍሉይነት ህዝቢ እስራኤል (ቁጽሪ 31)።

ቁጽሪ 1-6 እዞም ዝስዕቡ ሕግታት እዮም፦

I. ብዛዕባ ስርቂ፣ እዚኦም ድማ እዮም፦

1. ሓደ ሰብ እንስሳ እንተሰሪቑ (ብእኡ ድማ ሃብቲ እዋን እቲ ግዜ ብቐንዱ ዝቖመ ነይሩ)፣ እሞ ኣብ ኢዱ እንተተረኺቡ፣ ዕጽፊ ኽመልስ ኣለዎ፣ ቁጽሪ 4። በዚ ኸምዚ ንበደል ክካሕስን ንገበን ክቕጻዕን ይግባእ። ድሕሪኡ ግና፣ እቲ ሰራቒ ብሕልንኡ እንተተነኺፉ፣ እሞ ብኻልእ ከይተረኽበ ወይ ከይመርመረ ብፍቓዱ እንተተኣሚኑ፣ ሽዑ ነቲ ዝሰረቖ ጥራይ ክመልስን ሓምሻይ ክፍሊ ኽውስኽን ከም ዘለዎ ተገሊጹ ነይሩ፣ ዘሌዋውያን 6:4, 5።

2. ነቲ ዝሰረቖ በጊዕ ወይ ብዕራይ እንተቐቲሉ ወይ እንተሸይጡ፣ በዚ ድማ ኣብ ገበኑ እንተጸኒዑ፣ ንሓደ ብዕራይ ሓሙሽተ ብዕራያት፣ ንሓንቲ በጊዕ ድማ ኣርባዕተ ኣባጊዕ ክመልስ ኣለዎ (ቁጽሪ 1)፣ ንብዕራይ ካብ በጊዕ ንላዕሊ ምኽንያቱ እቲ ወናኒ፣ ካብ ካልእ ኩሉ ረብሓ ብተወሳኺ፣ ዕለታዊ ዕዮ ብዕራዩ ስለዝሰኣነ። እዚ ሕጊ እዚ፣ ምትላልን ዓመጽን ንሰብ ከም ዘየሀብትምዎ፣ የግዳስ ከም ዘደኽይዎ ይምህረና። ናይ ካልእ ብዘይግቡእ እንተረኺብናን እንተሓዝናን፣ ንርእሱ ጥራይ ኣይጠፍእን፣ የግዳስ ንናይ ባዕልና እውን የጥፍኦ።

3. ክካሕስ እንተዘይክኢሉ፣ ከም ባርያ ክሽየጥ ኣለዎ፣ ቁጽሪ 3። ቤት ፍርዲ እዩ ነዚ ዝገብር፣ እቲ ዝተሰርቀ ሰብ ድማ ነቲ ገንዘብ ይረኽቦ ነይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምዚ ድማ ኣብ ገለ ገለ ኩነታት፣ ገበነኛታት ናብ ዝርሻ ቦታታት ይስደዱ፣ ኣብኡ ድማ እንግሊዛውያን ጥራይ ባርነት እንታይ ምዃኑ ይፈልጡ።

4. ሓደ ሰራቒ ብለይቲ ገዛ እንተሰቢሩ፣ እሞ ኣብቲ ዝገብሮ ዝነበረ እንተተቐቲሉ፣ ደሙ ኣብ ርእሱ እዩ፣ ካብ ኢድ እቲ ዝቐተሎ ድማ ኣይሕተትን፣ ቁጽሪ 2። ከምቲ ዘይሕጋዊ ተግባር ዝፍጽም ሰብ፣ ነቲ ንኻልኦት ዝስዕብ ጉድኣት ተሓታቲ ዝኸውን፣ ከምኡ ድማ ነቲ ንርእሱ ዝስዕብ። ገዛ ሰብ ቤተ-መንግስቱ እዩ፣ ሕጊ ኣምላኽ ከምኡ እውን ሕጊ ሰብ፣ ኣብኡ ሓለዋ የንብር። እቲ ዝወጥሮ ድማ ብሓደጋኡ እዩ ዝገብሮ። ይኹን እምበር፣ እቲ ሰራቒ ብቐትሪ እንተተቐቲሉ፣ እቲ ዝቐተሎ ሰብ ተሓታቲ ክኸውን ኣለዎ (ቁጽሪ 3)፣ እንተዘይኮይኑ ንህይወቱ ንምክልኻል ኣድላዪ እንተነይሩ። ማስታወሻ፦ ንህይወት እኩያት ሰባት እውን ክንርሕርሓላ ይግባእ። እቲ ዳኛ ፍትሒ ክህበና ኣለዎ፣ ንርእስና ድማ ክንበቕል የብልናን።

II. ብዛዕባ በደል፣ ቁጽሪ 5። እቲ ብፍቓዱ እንስሳታቱ ናብ ግራት ጎረቤቱ ዘእተወ፣ ካብቶም ዝሓሹ ናቱ ክካሕስ ኣለዎ። ሕግና ኣብ መንጎ እዚን ካልኦት ስርቅታትን ካብ ሕጊ ሙሴ ንላዕሊ ዝዓበየ ፍልልይ ይገብር። ኣይሁድ ካብዚ ብሓፈሻዊ ሕጊ ገይሮም ዝረኣይዎ፣ ምካሕስ ኩሉ ግዜ ካብቲ ዝሓሸ ክኸውን ከም ዘለዎ፣ ከምኡ ድማ ሓደ እኳ ንጎረቤታቱ ክበድሉ ወይ ክጎድኡ ዝኽእሉ እንስሳታት ክሕዝ ከም ዘይብሉ እዩ። ካብ ምጕዳእ ንላዕሊ፣ ከይጕድኡ ክንጥንቀቕ ይግባእ፣ ምኽንያቱ ምጕዳእ ጥራይ መከራ እዩ፣ ምጕዳእ ግና ሓጢኣት እዩ፣ ሓጢኣት ድማ ኩሉ ግዜ ካብ መከራ ዝኸፍአ እዩ።

III. ብዛዕባ ብሓዊ ዝበጽሕ ጉድኣት፣ ቁጽሪ 6። እቲ ንእሾኽ ምንዳድ ጥራይ ዝሓሰበ፣ ንምንዳድ ስርናይ ተሓባባሪ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ንጹህ ድማ ክኸውን የብሉን። እቶም ትኩሳትን ቅልጡፋትን መንፈስ ዘለዎም ሰባት ክጥንቀቑ ይግባእ፣ ንእንክርዳድ ጥራይ ከም ዝምንጥሉ እናመሰሉ፣ ንስርናይ እውን ከይምንጥሉዎ። እቲ ሓዊ ጉድኣት እንተገይሩ፣ እቲ ዘንደዶ ሰብ ክምልሰሉ ኣለዎ፣ እቲ ጉድኣት ብዕላማ ከም ዝገበሮ ክረጋገጽ እንተዘይተኻእለ እውን። ሰባት ብዘይጥንቃቐኦም ከምኡ እውን ብኽፍኣቶም ክቕጽዑ ኣለዎም። ንባእሲ ምጅማር ክንጥንቀቕ ኣለና፣ ምኽንያቱ ንእሽቶ እኳ እንተመሰለ፣ ክሳብ ክንደይ ዓብዪ ነገር ከም ዝለዓል ኣይንፈልጥን፣ እቲ ነቀፌታ ድማ ክንጸውሮ ኣለና፣ ከምቲ እብድና ሓዊ፣ ፍላጻታት፣ ሞትን ደርብዩ፣ ጉድኣት ከም ዘይደለየ ዝምስል። ንዝገበርናዮ ጉድኣት ጥራይ ዘይኮነስ፣ ብዘይጥንቃቐና ንዘስዓብናዮ ጉድኣት እውን ተሓተትቲ ምዃንና እንተሓሲብና፣ ንርእስና ኣዝዩ ጥንቁቓት ክንከውን ይገብረና።

ቁጽሪ 7-15

እዞም ሕግታት እዚኦም እዮም፦

I. ብዛዕባ እምነት፣ ቁ. 7-13። ሓደ ሰብ ንብረት እንተ ኣረከበ፡ ንኣብነት፡ ንሓላዊ ንብረት ንኸሰጋግሮ፡ ወይ ንሓላዊ መኽዘን ንኸዕቅቦ፡ ወይ ንእንስሳ ንሓረስታይ ንኸምግቦ፡ ብዝግባእ ዋጋ፡ እሞ ኣብቲ እተረከበ ሰብ ፍሉይ እምነት እንተ ተነቢሩ፡ እዚ ንብረት እዚ እንተ ተሰሪቑ ወይ እንተ ጠፊኡ፡ እንተ ጠፊኡ ወይ እንተ ተበላሽዩ፡ ብጌጋ እቲ ተረካቢ ከም ዘይኮነ እንተ ተረኺቡ፡ ዋናኡ ንጉድኣት ክቕበሎ ኣለዎ። እንተ ዘይኮነ ግን፡ እቲ ነዚ እምነት እዚ ዝጠለመ ሰብ ካሕሳ ንኽኸፍል ክግደድ ኣለዎ። እቲ ተረካቢ ኣብ ቅድሚ ዳያኑ ብመሓላ ንጽህናኡ ከረጋግጽ ኣለዎ፡ እቲ ጉዳይ ካልእ መርትዖ ዘይብሉ እንተ ነይሩ፡ እሞ ንሳቶም ከኣ ከምቲ ዝረኣይዎ ጉዳዩ ክውስኑ ነበሮም። እዚ ከምዚ ዝስዕብ ይምህረና፦

1. ብዝተረከብናዮ ኩሉ ነገር ኣዝዩ ጥንቁቓት ክንከውን ከም ዝግባእ፡ ናይ ካልእ እኳ እንተኾነ፡ ከም ናትና ጌርና ክንጥንቀቐሉ ኣሎና። እምነት ምጥላም ዓመጽን ነውርን እዩ፡ ኩሉ ዓለም ከኣ ዝነቕፎ እዩ።

2. ኣብ ምድሪ ሓቅን ፍትሕን ብሓፈሻ ስለ ዝጎድል፡ ሰባት ሓቀኛታት ዘይኮኑሉ ረብሓኦም ምስ ዝኸውን፡ ንሓቀኛነቶም ንኽንጠራጠር ብዙሕ ምኽንያት ይህብ።

3. መሓላ ንምርግጋጽ ንክርክር መወዳእታ እዩ (እብ. 6:16)። መሓላ ንእግዚኣብሔር ተባሂሉ ይጽዋዕ (ቁ. 11)፡ ምኽንያቱ፡ ምሕጽንታ ናብኡ ስለ ዝቐርብ፡ ከም መስካሪ ሓቂ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከም ተበቓሊ ዓመጽን ሓሶትን እውን። ንብጻዮም ብዘይፍትሓዊ ነገር ዝጎድኡ፡ ግናኸ፡ ንመሓላ እግዚኣብሔር ንኸርክሱ፡ ንኣምላኽ ሓቂ ከኣ ንሓሶት መስካሪ ንኽገብሩ፡ ሕልናኦም ክሳዕ ክንድዚ ኣይተበላሸወን ክበሃል ይከኣል እዩ። መብጽዓ ምጥላም፡ ተፈጥሮኣዊ ሕልና ከም ዝኾነ ይኹን ካልእ ሓጢኣት ዝፈርሖ ሓጢኣት እዩ። እምነት መሓላ ኣዝዩ ጥንታዊ እዩ፡ ንሓፈሻዊ እምነት ብኣምላኽን፡ ብምምሕዳሩን፡ ብዝመጽእ ፍርድን ግልጺ መርኣያ እዩ።

4. መንግስቲ ትእዛዝ ኣምላኽ ምዃኑ፡ ካብ ካልኦት ዕላማታት እውን፡ ንሰባት ኣብ ምምርማር እተኻራኸሩ መሰላትን፡ ኣብ ምምላስ እተነፍጉ መሰላትን ንምሕጋዝ እተዳለወ እዩ። ንውሳነ ዳያኑ ድማ ዓቢ ኣኽብሮት ክወሃቦ ይግባእ።

5. ሓደ ሰብ ክሕግዞ ዘይክእል ነገር ንምስቓዩ ምኽንያት ከም ዘየለ።

ምሉእ ትርጓሜ ኣንብብ ድምጺ፣ ምሉእ ትርጓሜን ብዘይ መስመር ምንባብን

ትርጉማት8 · 5

AMHEVG “ሰው በሬ ወይም በግ ቢሰርቅ፥ ቢያርደው ወይም ቢሸጠው፥ በበሬው ፋንታ አምስት በሬዎች፥ በበጉም ፋንታ አራት በጎች ይክፈል። አማርኛ ENGNIV “If a man steals an ox or a sheep and slaughters it or sells it, he must pay back five head of cattle for the ox and fo… English BCV “ሓደ ሰብ ብዕራይ ወይ በጊዕ ሰሪቑ እንተ ሓረደ፥ ወይ እንተ ሸጠ፥ ክንዲ ሓደ ብዕራይ ሓሙሽተ ብዕራይ፥ ክንዲ ሓንቲ በጊዕ ድማ ኣርባዕተ ኣባጊዕ ይኽሓስ። ትግርኛ GAZBIB “Namni tokko qotiyyoo yookiis bushaayee hatee yoo qalate yookiis yoo gurgurate, qotiyyoo tokko sanaaf qotiyyoo shan, bu… Afaan Oromoo BCV GIZ ወለእመቦ ዘሰረቀ ላህመ ወእመሂ በግዐ ወጠብሐ ይተክል ህየንተ ፩ላህም ትኅምስተ ወለ፩ በግዕ ትርብዕተ። giz GAZGAZ “Namni tokko qotiyyoo yookiis bushaayee hatee yoo qalate yookiis yoo gurgurate, qotiyyoo tokko sanaaf qotiyyoo shan, bu… Afaan Oromoo BCV aksum “ሓደ ሰብ ብዕራይ ወይ በጊዕ ሰሪቑ እንተ ሓረደ፥ ወይ እንተ ሸጠ፥ ክንዲ ሓደ ብዕራይ ሓሙሽተ ብዕራይ፥ ክንዲ ሓንቲ በጊዕ ድማ ኣርባዕተ ኣባጊዕ ይኽሓስ። ትግርኛ AMHNIV “አንድ ሰው በሬ ወይም በግ ሰርቆ ቢያርድ ወይም ቢሸጥ በአንድ በሬ ምትክ አምስት በሬዎች፤ በአንድ በግ ምትክ አራት በጎች ይክፈል። አማርኛ