2ይ ሳሙኤል 2

2:1-7. ሳኦል ምስ ሞተ፡ ብዙሓት ናብ ዳዊት ኣብ ጺቅላግ ከዱ።

ምዕራፍ 2

ዳዊት ንዝኽሪ ጐይታኡ ሳኦልን ፈታዊኡ ዮናታንን ብቑዕ ኣኽብሮት ገይሩ ነበረ፣ እቲ ዝገበሮ ድማ ንዕኡን ንሳቶምን ዝኸውን ምስጋና ነበረ። ሕጂ ድማ ቀጺሉ እንታይ ኪግበር ከም ዘለዎ ይሓስብ ኣሎ። ሳኦል ሞይቱ እዩ፣ ሕጂ ድማ ዳዊት ተንስእ።

I. ብምሪሕነት ኣምላኽ ናብ ኬብሮን ደየበ፣ ኣብኡ ድማ ንጉስ ኰይኑ ተቐብአ (ቁ. 1-4)።

II. ንሳኦል ስለ ዝቐበሩዎም ንሰብ ያቤሽ-ጊልዓድ ምስጋናኡ መለሰ (ቁ. 5-7)።

III. ኢሽቦሼት ወዲ ሳኦል ንዕኡ ተቓዊሙ ተቐውመ (ቁ. 8–11)።

IV. ኣብ መንጎ ወገን ዳዊትን ወገን ኢሽቦሼትን ሓያል ግጭት ተፈጠረ፣ ኣብኡ ድማ፣

1. ካብ ነፍሲ ወከፍ ወገን ዓሰርተው ክልተ ሰባት ብኢድ ንኢድ ተዋጊኦም ኩሎም ተቐትሉ (ቁ. 12–16)።

2. ወገን ሳኦል ተሳዕረ (ቁ. 17)።

3. ኣሳሄል ካብ ወገን ዳዊት ብኣብኔር ተቐትለ (ቁ. 18–23)።

4. ዮኣብ ብሕቶ ኣብኔር ናይ ምምላስ ምልክት ሃበ (ቁ. 24–28)።

5. ኣብኔር ዝሓሸ መገዱ ገበረ (ቁ. 29)፣ ብኽልቲኡ ወገን ዝወረደ ክሳራ ድማ ተሓስበ (ቁ. 30–32)። ስለዚ ኣብዚ ኣብ እስራኤል ዝነበረ ውግእ ሓድሕድ ንረክብ፣ እዚ ድማ ብምዕባለ ግዜ ዳዊት ኣብ ዝፋን ምሉእ ብምሉእ ኪጸንዕ ገበረ።

ቁጽሪ 1-7

ሳኦልን ዮናታንን ምስ ሞቱ፣ ዳዊት ንጉስ ኪኸውን ከም እተቐብአ ይፈልጥ እኳ እንተነበረ፣ ሕጂ ድማ መገዱ ኣዝዩ ንጹር ኰይኑሉ እንተነበረ፣ ግናኸ ወዲኡ ናብ ኵሉ ወገናት እስራኤል መልእኽተኛታት ብምልኣኽ ንኹሉ ህዝቢ ኺመጽእ እሞ ብሞት ኪምሕል ኣይገበረን፣ የግዳስ ብህድኣት ቀጸለ፣ ከመይሲ እቲ ዚኣምን ኣይድህርን እዩ፣ የግዳስ ንምፍጻም ተስፋታት ኣምላኽ ግዜኡ ይጽበ። ብዙሓት ካብ ዝተፈላለዩ ነገዳት ኣብ ጺቅላግ ከሎ ሓገዝ ኪህቡዎ መጺኦም ነበሩ፣ ከምቲ እንረኽቦ (1 ዜና 12:1–22)፣ በዚ ሓይሊ እዚ ድማ ብምውራር ኪመጽእ ይኽእል ነበረ። ግናኸ እቲ ብህድኣት ኪገዝእ ዚደሊ ብዓመጽ ኣይትንስእን። ኣብዚ እሞ እዚ ኣስተብህል፣

I. ኣብዚ ኣገዳሲ እዋን እዚ ካብ ኣምላኽ ዝሓተቶን ዝረኸቦን ምሪሕነት፣ ቁ. 1። ብዓወት ኣይተጠራጠረን፣ ግናኸ ሰማያዊን ሰብኣዊን ዝኾነ ቅኑዕ መገዲ ተጠቕመ። ርግጽነት ተስፋ ኣብ ተስፋ ኣምላኽ ካብ ምድኻም ርሑቕ እዩ፣ የግዳስ ንቕዱስ ጻዕሪ የነቓቕሕ። ንዘውድ ህይወት እንተተመርጽኩ፣ ሽዑ ምንም ኣይገብርን ማለት ኣይኮነን፣ የግዳስ ንሱ ዚመርሓኒ ኩሉ እገብር፣ ነቲ ዝመረጸኒ ድማ እኽተል። ዳዊት ካብ ምምራጹ እዚ ጽቡቕ ኣጠቓቕማ ገበረ፣ ኣምላኽ ዝመረጾም ኩሎም ድማ ከምኡ ኺገብሩ እዮም።

1. ዳዊት ከምቲ ትእዛዝ፣ ኣምላኽ ኣብ መገዱ ኣፍለጠ። ብኣፍልጦ ፍርዲ ንእግዚአብሔር ሓተተ፣ እዚ ድማ ኣብያታር ዘምጽኣሉ እዩ። ንኣምላኽ ክንልምን ዘሎና ኣብ ሽግር ከሎና ጥራይ ኣይኮነን፣ የግዳስ ዓለም ኣብ ልዕሌና ጽቡቕ ምስ እትገብርን ካልኣይ ምኽንያታት ንዓና ምስ ዚሰርሑን እውን እዩ። ሕቶኡ ድማ፣ ናብ ሓንቲ ኻብ ከተማታት ይሁዳ ደይበዶ፧ ካብዚ ስጕምቲ እገብርዶ፧ ጺቅላግ ፈሪሱ እኳ እንተነበረ፣ ካብ ኣምላኽ ምሪሕነት ከይረኸበ ኣይሓድጎን። "ካብዚ ስጕምቲ እንተገበርኩ፣ ናብ ሓንቲ ኻብ ከተማታት ይሁዳ ደይበዶ፧" ንኣምላኽ ኣብኡ ጥራይ ኣይገደቦን (ኣምላኽ ከምኡ እንተመርሖ፣ ናብ ዝኾነት ከተማ እስራኤል ኪኸይድ እዩ)፣ ግናኸ ብኸምዚ ኣገባብ ጥበቡ ገለጸ (ኣብ ከተማታት ይሁዳ ብዙሓት ፈተውቲ ኺረክብ እዩ)፣ ትሕትናኡ ድማ — ሕጂ ካብ ነገዱ ወጻኢ ኣይሓስብን ነበረ። ኣብ ኵሉ ምንቅስቓስናን ምግዓዝናን ኣምላኽ ቅድሜና ኪኸይድ ምርኣይ የጸናንዕ እዩ፣ ብእምነትን ጸሎትን ቅድሜና እንተገበርናዮ ድማ ክንገብር ንኽእል ኢና።

2. ኣምላኽ ከምቲ ተስፋ፣ መገዱ መርሖ፣ ኪድየብ ነገሮ፣ ናበይ ከም ዚኸይድ ድማ ነገሮ፣ ናብ ኬብሮን፣ ከተማ ኻህናት፣ ሓንቲ ኻብ ከተማታት መዕቆቢ፣ ንዳዊት ከምኡ ነበረት፣ ኣምላኽ ባዕሉ ንዕኡ ንእሽቶ መቕደስ ኪኸውን ምዃኑ ድማ ምልክት ነበረ። መቓብር ኣቦታት፣ ኣብ ኬብሮን ዝነበረ፣ ነቲ ኣምላኽ ኪተስፋ ኸም ዝገበረሉ ጥንታዊ ተስፋ ኬዘኻኽሮ እዩ። ኣምላኽ ናብ ቤተልሔም፣ ገዛእ ከተማኡ፣ ኣይሰደዶን፣ ከመይሲ እታ ኣብ መንጎ ኣሽሓት ይሁዳ ንእሽቶ ነበረት (ሚክ. 5:2)፣ የግዳስ ናብ ኬብሮን፣ ዝያዳ ኣገዳሲ ቦታ፣ እሞ እታ ሽዑ ከም ከተማ ወረዳ ናይቲ ነገድ ዝነበረት።

II. ናብ ኬብሮን ኣብ ዝገበሮ ምግዓዝ ንስድራቤቱን ፈተውቱን ዝገበሮ ሓልዮት።

1. ንኣንስቱ ምስኡ ወሰደ (ቁ. 2)፣ ከምቲ ኣብ ሽግር ምስኡ ዝነበራ፣ ኣብ መንግስቲ እውን ከምኡ ኪኾና። ገና ውሉዳት ከም ዘይነበሩዎ ኣይረአን፣ እቲ ቐዳማይ ወዱ ኣብ ኬብሮን ተወሊዱ፣ ምዕ. 3:2።

2. ንፈተውቱን ተኸተልቱን ምስኡ ወሰደ፣ ቁ. 3። ኣብ ምጥፋኡ ምስኡ ጸኒሖም ነበሩ፣ ስለዚ ድማ ሰፈር ምስ ረኸበ፣ ምስኡ ሰፈሩ። ከምኡ ድማ ምስ ክርስቶስ እንተተሰቀና፣ ምስኡ ኽንነግስ ኢና (2 ጢሞ. 2:12)። እወ፣ ክርስቶስ ካብቲ ዳዊት ንወተሃደራቱ ኺገብሮ ዝኽእል ዝያዳ ንጽቡቕ ወተሃደራቱ ይገብር፣ ዳዊት ንሳቶም መዕረፊ ረኸበሎም — ኣብ ከተማታት ኬብሮንን ኣብ ከባቢኣ ዘለዋ ከተማታትን ሰፈሩ፣ ግናኸ ምስ ክርስቶስ ኣብ ፈተናታቱ ንዝጸንዑ መንግስቲ ይሽይመልና፣ ኣብ ገዛእ ሰደቓኡ ድማ የብልዓና (ሉቃ. 22:29, 30)።

III. ብሰብ ይሁዳ ዝተገብረሉ ክብሪ፣ ንሱ ድማ ንጉስ ኣብ ልዕሊ ቤት ይሁዳ ኰይኑ ተቐብአ፣ ቁ. 4። ነገድ ይሁዳ ካብ ካልኦት ነገዳት ንበይኑ ደው ኢሉ ዝነበረሉ ግዜ ብዙሕ እዩ። ኣብ ግዜ ሳኦል ንበይኑ ከም ፍሉይ ኣካል ተቖጺሩ ነበረ (1 ሳሙ. 15:4)፣ እቶም ካብዚ ነገድ ዝነበሩ ድማ ብፍላይ ኪሰርሑ ልሙድ ነበሮም። ሕጂ እውን ከምኡ ገበሩ፣ ግናኸ ንርእሶም ጥራይ እዮም ገበሩዎ፣ ንኹሉ እስራኤል ንጉስ ኪቐብኡ ኣይተመካሕዎን (ከምቲ ኣብ መሳፍ. 9:22)፣ የግዳስ ኣብ ልዕሊ ቤት ይሁዳ ጥራይ። እቶም ዝተረፉ ነገዳት ከም ዝደለዩ ኺገብሩ ይኽእሉ ነበሩ፣ ግናኸ ንሳቶምን ቤቶምን ብኣምላኽ ብዝተመርጸ ኺመሓደሩ እዮም። ዳዊት ብቕሩብ ብቕሩብ ከመይ ከም ዝዓበየ እሞ እዚ ርአ፣ ፈለማ ንጉስ ኪኸውን ተቐብአ፣ ድሕሪኡ ድማ ናይ ሓደ ነገድ ጥራይ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ናይ ኩሎም ነገዳት። ከምኡ ድማ መንግስቲ መሲሕ፣ ወዲ ዳዊት፣ ብቕሩብ ብቕሩብ ትቐውም ኣላ፣ ብመለኮታዊ ምድላው ጐይታ ኹሉ እዩ፣ ግናኸ ገና ኹሉ ትሕቲኡ ተገዚኡ ኣይርአን (እብ. 2:8)። ዳዊት ፈለማ ኣብ ልዕሊ ቤት ይሁዳ ጥራይ ምግዛኡ፣ መንግስቱ ድሕሪ ሓጺር ግዜ ናብኡ ከም እትምለስ ዝሕብር ስቕ ዝበለ ምልክት ኣምላኽ ነበረ፣ ከምቲ ዓሰርተ ነገዳት ካብ ወዲ ወዱ ምስ ተመልሱ ዝኾነ፣ ንቕዱሳን ነገስታት ይሁዳ ድማ ዳዊት ባዕሉ ፈለማ ኣብ ልዕሊ ይሁዳ ጥራይ ምግዛኡ ምትብባዕ ኪኸውን እዩ።

IV. ንሰብ ያቤሽ-ጊልዓድ ንሕያውነቶም ንሳኦል ንምምላስ ዝሰደዶ ኣኽባሪ መልእኽቲ። ንሱ ድማ ንዝኽሪ ቀዳማይ ንጉስኡ ኬኽብር ይጽዕር ነበረ፣ በዚ ድማ ካብ ዝኾነ ሃንቀውታ ወይ ጽልኢ ንሳኦል ዘይኮነስ፣ የግዳስ ብኣምላኽ ስለ እተጸውዐ ጥራይ ንዘውድ ከም ዘይሓሰበ የርኢ። ሳኦል ብሰብ ያቤሽ-ጊልዓድ ከም እተቐብረ ተነጊሩዎ ነበረ፣ ምናልባት ብገሊኦም ንሱ ብሳቶም ከም ዝሓርቕ ዝሓሰቡ። ግናኸ ካብኡ ርሑቕ ነበረ።

1. ንሳቶም ስለ ዝገበሩዎ ኣመስገኖም፣ ቁ. 5። ከምቲ ኣብ ህይወቶም ንሓደ ኽንፈቱዎን ኬኽብሮዎን ዝነበረና ግዴታ፣ ምስ ሞቱ ድማ ንዝተረፉ ኣካላቶም (ማለት ኣካላቶም፣ ስሞም፣ ስድራቤቶም) ኣኽብሮት ኬርኢ ኣሎና። ዳዊት፣ "ሳኦል ጐይታኹም ነበረ፣ ስለዚ ድማ እዚ ሕያውነት እዚ ኽትገብሩሉን እዚ ክብሪ እዚ ኽትህቡዎን ጽቡቕ ገበርኩም" ይብል።

2. ኣምላኽ ኪባርኾምን ኪፈድዮምን ጸለየሎም፣ "ብሩኻት ኢኹም፣ ካብ እግዚአብሔር ድማ ብሩኻት ኩኑ፣ ንምዉታት ብሕያውነት ዝሓዘኑ ብፍሉይ ብሕያውነት ይሓዝን" ከምቲ ኣብ ሩት 1:8 ዘሎ። ንኣካላት፣ ስማት፣ ስድራቤታት እቶም ዝሞቱ ብኣኽብሮትን ፍቕርን ምሕዛን፣ ብሕሊና ናብ ኣምላኽ፣ ሓደ ዓይነት ምጽዋት እዩ እሞ ዓስቡ ኣይስእንን እዩ፣ "እግዚአብሔር ሕያውነትን ሓቅን ይግበረልኩም" (ቁ. 6)፣ ማለት ከምቲ ተስፋ ሕያውነት። እቲ ኣምላኽ ዚገብሮ ሕያውነት ብሓቂ እዩ፣ ሓደ ኺእመኖ ዚኽእል እዩ።

3. ንሳቶም ኪፈድዮም ከም ዝተስፈወሎም ነገሮም፣ "ኣነ ድማ ክፈድየኩም እየ።" ንሳቶም ኪፈድዮም ካብ ምፍታሕ ንርእሱ ንምምላስ ናብ ኣምላኽ ኣይሰደዶምን። ጽቡቕ ትምኒታት ጽቡቕ ነገራት እዮም፣ መርኣያ ምስጋና ድማ እዮም፣ ግናኸ ዝያዳ ኽትገብር ዓቕሚ ኣብ ዘለካሉ ክትምርኮም ኣዝዮም ርኹሳት እዮም።

4. ነዚ ኣጋጣሚ እዚ ብጥበብ ተጠቒሙ ናብ ወገኑ ኬምጽኦም ፈተነ፣ ቁ. 7። ንሳኦል ናይ መወዳእታ ኣኽብሮቶም ገይሮም ነበሩ፣ ንሱ ድማ እቶም ናይ መወዳእታ ኪኾኑ ደለየ፣ "ቤት ይሁዳ ንጉስ ገይሮም ቀቢኦምኒ እዮም፣ ምስኦም ምምስሳልኩም ድማ ጥበብኩም ኪኸውን እዩ፣ በዚ ድማ ሓያላት ኩኑ።" ንሙዉታት፣ ክንደይ እኳ እንተኣኽበርናዮም፣ ነቲ ኣብቶም ዝተረፉ ዘሎና በረኸት ክንገሃድ ወይ ክንሕስር የብልናን፣ እዚኦም ድማ ኣምላኽ ኣብ ክንደኦም ዘተንስኣልና እዮም።

ቁጽሪ 8-17

እዚ ኣብዚ ዘሎ፡

I. ኣብ መንጎ ክልተ ነገስታት ዘሎ ምትሕርራም እዩ—እግዚአብሔር ንጉስ ዝገበሮ ዳዊት፡ ዓብኔር ከኣ ንጉስ ዝገበሮ ኢሽቦሼት። ሳኦል ምስ ተቐትለ፡ ምስኡ ናብ ውግእ ክኸዱ ዝኽእሉ ዝነበሩ ኩሎም ደቁ እውን ምስ ሞቱ፡ ዳዊት ብዘይ ዝኾነ ይኹን ተቓውሞ ናብ ዝፋን ክመጽእ እዩ ዝብል ግምት ነበረ። ምኽንያቱ ኩሉ እስራኤል፡ ንሱ ንባዕሉ ብኸመይ ከም ዝተፈልጠ ጥራይ ዘይኮነስ፡ እግዚአብሔር እውን ብኸመይ ንሱ ንጉስ ክኸውን ከም ዝመደቦ ብግልጺ ይፈልጥ ነበረ። እንተኾነ ግን፡ ኣብ ውጥናት ሰብ ንምኽሪ እግዚአብሔር ዝጻረር መንፈስ ስለ ዘሎ፡ ከም ኢሽቦሼት ዝኣመሰለ ድኹምን ዓሻን ሰብ፡ ምስ ኣቦኡ ናብ ውግእ ክኸይድ ዘይበቕዐ እኳ እንተነበረ፡ ዳዊት ብሰላም ናብ ዝፋን ካብ ዝመጽእስ፡ ንሱ ንጉስ ክኸውን ይበቅዕ ተባሂሉ ተሓሲቡ። ኣብዚ፡ መንግስቲ ዳዊት ንመሲሕ ዝምስል ነበረ፡ ንሱ ድማ ኣህዛብ ዝዓመጹሉን ገዛእቲ እውን ዝመኻኸሩሉን እዩ ነይሩ። መዝሙር 2:1-2።

1. ዓብኔር ንኢሽቦሼት ምስ ዳዊት ክወዳደር ዝገበሮ ሰብ እዩ ነይሩ። ምናልባት ንሱ ንስርዓት ወራሲነት ብዝነበሮ ቅንኣት (ንኣህዛብ ዝመስል ንጉስ ክህልዎም ስለ ዝነበሮም፡ ኣብዚ ድማ ንሳቶም ክመስልዎም ነበሮም፡ ማለት ዘውዲ ካብ ኣቦ ናብ ወዲ ክሓልፍ ኣለዎ)፡ ወይ ድማ ንሱ ንቤተሰቡን ንዝምድናኡን ብዝነበሮ ፍቕሪ (ንሱ ኣቦሓጎ ሳኦል ስለ ዝነበረ)፡ ከምኡ እውን ንሱ ሓላፊ ሰራዊት ብምዃኑ ዝነበሮ ክብሪ ክሕሉ ካልእ መገዲ ስለ ዘይነበሮ እዩ። ትዕቢትን ስስዔን ሓደ ሰብ ክንደይ ክፉእ ነገር ከም ዘምጽእ እዩ ዝርአ። ዓብኔር ንኢሽቦሼት እንተዘይገበሮ፡ ኢሽቦሼት ንባዕሉ ኣይምተገብረን ነይሩ፡ ዓብኔር ከኣ ንዕኡ ንባዕሉ ንዝደለዮ ዕላማ መሳርሒ ገይርዎ ነይሩ።

2.