2ይ ዜና መዋእል 30

30:1-12 ህዝቅያስ ንእስራኤል ናብ ፋስጋ ከምቶም ንርእሱ ዝተገዝኡ ዜጋታቱ ሓቢሩ ብሓጎስ ተቐበሎም። ንርእስና ንእግዚኣብሔር ንሃብ። ንስኹም ዝደለኹምዎ ክትገብሩ ኢኹም ኣይትበሉ፣ የግዳስ ንሱ ዝፈትዎ ክትገብሩ ቘርጹ። ኣብቲ ስጋዊ ኣእምሮ ደርቂ ዝዀነ፣ ግትርነትን ምስ ኣምላኽ ንኽንሰማማዕ ዘይምድላይን ንርኢ። እዚ ኻብ ኣቦታትና ዝረኸብናዮ እዩ፣ እሞ እዚ ክስዓር ኣለዎ። እቶም ብጸጋ ናብ ኣምላኽ ዝተመልሱ ድማ ንኻልኦት ናብኡ ንምምጻእ ዝተኻእሎም ኩሉ ክገብሩ ይግባእ። ብዙሓት ዝጸርፉ ክኾኑ እዮም፣ ግናኸ ገለ ክዋረዱን ክጥቀሙን እዮም፣ ምናልባት እቲ ዝወሓደ ኣብ ዝተጠራጠረሉ ቦታ እውን። እቲ ሃብታም ምሕረት ኣምላኽ ንንስሓ ናብ ህይወት ዝጽውዕ ዓብዪ መከራኸሪ እዩ። እቶም ዝኸፍኡ እኳ እንተኾኑ፡ ንእግዚኣብሔር ዝእዘዙን ንርእሶም ዝህቡን፡ ጸጋኡ ዝደልዩን፡ ንኣገልግሎቱ ዝውፍዩን ብርግጽ ክድሕኑ እዮም። ዎ! ነዚ ብስራት'ዚ ናብ ኩሉ ከተማን ኩሉ ገጠርን ኣብ ኩሉ ምድሪ ንምብጻሕ መልእክተኛታት እንተዝልኣኹ!

ምዕራፍ 30 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ሄዝቅያስ ኣብ ቀዳማይ ዓመት ግዝኣቱ ዘብዓሎ በዓል ፋስጋ ንረክብ።

I. ብዛዕባኡ ዝተገብረ ምኽክርን ንምብዓሉ ንሱ ምስ ህዝቡ ዝወሰድዎ ውሳነን (ቁ. 2-5)።

II. ንይሁዳን እስራኤልን መጺኦም ከብዕልዎ ዝለኣኾ ዕድመ (ቁ. 1, 6–12)።

III. ብሓጎስ ዝተብዓለሉ ኣገባብ (ቁ. 13–27)። በዚ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ ዝጀመረ ምምሕያሽ ብዓብዪ ደረጃ ተሰጒሙን ተደልዲሉን፣ እቲ ኣብ ቅዱስ ቦታ ኣምላኽ ዝነበረ ሚስማር ድማ ተሰንኪሩ።

ቁጽሪ 1-12 ኣብዚ ንረክብ፡

I. ፋስጋ ንምብዓል ውሳነ ተገብረ። እቲ ዓመታዊ በዓል ንደቂ እስራኤል ካብ ግብጺ ምውጻኦም መዘከርታ ኾይኑ ተሰሪዑ ነይሩ። ምምላስ ኣገልግሎት ቤተ መቕደስ ኣብቲ እተሰርዐ መዓልታት እቲ በዓል፣ ማለት ኣብ መበል ዓሰርተው ሸውዓተ መዓልቲ ናይ ቀዳማይ ወርሒ ስለ ዝወዓለ፡ እቲ እተረስዐ በዓል ተዘከረ። ሄዝቅያስ ድማ፡ «ብዛዕባ ፋስጋ እንታይ ክንገብር ኢና፧ እዚ ኣዝዩ ዘጸናንዕ ስርዓት እዩ፣ ንነዊሕ እዋን ድማ ተዘንጊዑ ኣሎ። ከመይ ጌርናስ ከነሕድሶ ኢና፧ ናይዚ ዓመት እዋን ሓሊፉ እዩ፣ ብኡብኡ ክንጅምሮ ኣይንኽእልን ኢና፤ እቲ ጉባኤ ውሑድ እዩ፣ ህዝቢ ድማ ኣይተነግሮምን፣ ካህናት እውን ኣይተዳለዉን፣ ቁ. 3። ክሳዕ ካልእ ዓመት ክነናውሖ ድዩ ዘሎና፧» በለ። ብዙሓት ከናውሕዎ ዝደልዩ ነይሮም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፤ ሄዝቅያስ ግና ክሳዕ ሽዑ ዓመት ጽቡቕ ስምዒት ህዝቢ ከም ዝቕዝፍን፣ ንጥቕሚ እቲ ስርዓት ድማ ንነዊሕ እዋን ከም ዝስእንን ገመተ፤ ስለዚ ድማ ኣብ ሕጊ ሙሴ፡ ኣብ ቀዳማይ ወርሒ ርኹሳት ዝነበሩ ውልቀሰባት ኣብ መበል ዓሰርተው ኣርባዕተ መዓልቲ ናይ ካልኣይ ወርሒ ፋስጋ እንተ ኣብዒሎም ከም ዝቕበሉ (ዘሁ. 9:11) ዝብል ድንጋገ ረኺቡ፡ እዚ ንጉባኤ እውን ከም ዝምልከት ኣይተጠራጠረን። በዚ ድማ ኣብ ካልኣይ ወርሒ ፋስጋ ከብዕሉ ወሰኑ። እቲ ኩነታት ንዋና ነገር ይግበር፣ እቲ ነገር ባዕሉ ድማ ብዛዕባ እዋን ብዝተገብረ ምጥንቃቕ ኣይጥፋእ። ብረት ክትኵስዕ ከሎ ምድቋስን፣ ሰባት ጽቡቕ መንፈስ ከለዉ ምጥቃምን ጽቡቕ እዩ። ምድንጓይ ሓደገኛ እዩ።

II. ብዛዕባ እዚ ፋስጋ ንምሕባርን ንህዝቢ ንምጽዋዕን ኣዋጅ ወጸ።

1. ነቶም ዓሰርተ ዓለቕቲ ነገዳት መጺኦም ነዚ በዓል ከብዕሉ ዕድመ ተላእከ። ንኤፍሬምን ንምናሴን ናብ የሩሳሌም መጺኦም ነዚ ፋስጋ ከብዕሉ ዕድመ ዝሓዘ ደብዳበታት ተጻሕፈ (ቁ. 1)፣ እዚ ድማ ናብ ቤት ዳዊት ንምምላስ ዝዓለመ ፖለቲካዊ ዕላማ ዘይኮነስ፣ ናብ እግዚአብሔር ኣምላኽ እስራኤል ንምምላስ ዝዓለመ ሃይማኖታዊ ዕላማ ነይሩዎ። ሄዝቅያስ ድማ፡ «ንመን ዝደለዩ ንጉሶም ይግበሩ፣ ግናኸ ንእኡ ኣምላኾም ይግበሩ» በለ። እቲ ኣብ መንጎ ይሁዳን እስራኤልን ብሲቪላዊ ይኹን ብሃይማኖታዊ ምኽንያት ዝነበረ ፍልልያት ኣይዓግቶምን እዩ፣ ህዝቢ እስራኤል ብሓቂ ናብ እግዚአብሔር ኣምላኾም እንተ ተመሊሶም፣ ሄዝቅያስ ከምቶም ናይ ገዛእ ርእሱ ተገዛእቲ ናብ ፋስጋ ብሓጎስ ክቕበሎም እዩ። መልእኽተኛታት ብፍጥነት ናብ ኩሎም ነገዳት እስራኤል ተላኢኾም፣ ህዝቢ ካብኡ ዝዓለቑሉ ኣምላኽ ንምምላስ ነዚ ዕድል ክጥቀሙሉ ብትሪ ይምሕጸኑ ነበሩ። ሕጂ ኣብዚ ንረክብ፡

(1.) ኣብቲ ኣጋጣሚ ዝተላእኩ ደብዳበታት ዝነበሮም ትሕዝቶ፣ ኣብኡ ሄዝቅያስ ንኽብሪ ኣምላኽን ንደሓን እቲ ጎረቤት መንግስትን ዓብዪ ሓልዮት ከም ዘለዎ የርኢ፣ እዚ ድማ ካብኡ ግብሪ፣ ቀረጽ ወይ ልሙድ ክፍሊት ዘይተቐበለ እኳ እንተኾነ፣ ብተደጋጋሚን ቅድሚ ሕጂ እውን ንመንግስቱ ጸገም ፈጢሩ እዩ። እዚ ንኽፉእ ጽቡቕ ምምላስ እዩ። ኣስተብህሉ፡

[1.] እንታይ ከም ዝምሕጸኖም (ቁ. 8)፡ «ንእግዚአብሔር ተገዝኡ። ምስኡ ሓድነት ቅድሚ ምግባርኩም ምስኡ ኪዳን ክትኣትዉ ኣሎኩም።» ንእግዚአብሔር ኢድኩም ሃቡ (ከምኡ እዩ እቲ ቃል)፣ ማለት፡ «ንእኡ ኣምላኽኩም ክትገብርዎ ፍቐዱ።» ስምምዕ ብምሃብ ኢድ ይረጋገጽ። «ነዚ ስምምዕ እዚ ግበሩ። ብዘለኣለማዊ ኪዳን ምስኡ ተሓበሩ። ናቱ ንምዃን ብኢድኩም ፈርሙ፣ ኢሳ. 44:5። ንእኡ ልብኹም ከም ዝሃብኩምዎ ምልክት ጌርኩም ኢድኩም ሃብዎ። ኢድኩም ኣብ ማሕረስኡ ግበሩ። ንኣገልግሎቱ ባዕልኹም ወፍዩ፣ ንእኡ ክትሰርሑ። ንእኡ ተገዝኡ፣» ማለት፡ «ንሕጉኡ ተገዝኡ፣ ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱ እተዉ፣ ድሕሪ ሕጂ ኣይትቃወምዎ።» «ንእኡ ተገዝኡ፣ ብፍጹምን ብሓፈሻን ኣብ ትእዛዙ፣ ኣብ ምድላዉ፣ ክትኮኑን ክትገብሩን ክትህልወኩምን ክትሳቐዩን፣ ዝደለዮ ኩሉ ክትገብሩ። ነዚ ንምግባር፣ ከም ኣቦታትኩም ጸገምቲ ኣይትኹኑ፤ እኩያት ፍቓድኩም ንፍቓድ ኣምላኽ ኣይትቃወም፣ ኣይትዓልቑ። ዝደለኹምዎ ክትገብሩ ኢኹም ኣይትበሉ፣ የግዳስ ንሱ ዝደለዮ ክትገብሩ ወስኑ።» ኣብ ስጋዊ ኣእምሮ ጸገምነት፣ ዕንቅፋት፣ ምስ ኣምላኽ ዘይምስምማዕ ኣሎ። ካብ ኣቦታትና ዝወረስናዮ እዩ፤ ኣብ ኣዕጽምትና ዝሰረጸ እዩ። እዚ ክስዓር ኣለዎ፤ እቲ ናይ ምቅዋም መንፈስ ዝነበሮ ፍቓድ ናብ ፍቓድ ኣምላኽ ክመሓላለፍ ኣለዎ፤ እቲ ከም ሓጺን ዝጸንዐ ክሳድ ድማ ንዑኡ ክግዛእን ክሰማማዕን ኣለዎ። ነዚ ንኣምላኽ ምግዛእ ንምፍጻም፣ ናብ መቕደሱ ክኣትዉ ይምሕጸኖም፣ ማለት፡ ኣብቲ ንሱ ዝመረጾ ቦታ ክእከቡ፣ ስሙ ኣብኡ ከንብር፣ ብዝሰርዖ ስርዓታት ድማ ከገልግልዎ። «ኣፍደገታት መቕደስ ሕጂ ተኸፊቶም ኣለዉ፣ ክትኣትዉ ድማ ፍቓድ ኣሎኩም፤ ኣገልግሎት ቤተ መቕደስ ሕጂ ተሓዲሱ ኣሎ፣ ክትሳተፉ ድማ ብደሓን መጹኹም።» ንጉስ፡ ንዑ፤ መሳፍንትን ካህናትን፡ ንዑ ይብሉ፤ ዝደለየ ይምጻእ። እዚ ንሱ (ቁ. 6) ናብ እግዚአብሔር ኣምላኽ ምምላስ ይብሎ፤ ንሳቶም ንእኡ ሓዲጎም ካልኦት ኣማልኽቲ ስለ ዘምለኹ። ሕጂ ተነስሑን ተመለሱን። ከምኡ ድማ ብጸጋ ናብ ኣምላኽ ዝተመልሱ ባዕላቶም ንኻልኦት ናብኡ ንምምላስ ዝከኣሎም ኩሉ ክገብሩ ኣለዎም።

[2.] ነዚ ንምግባር ንምእማኖም ዝጥቀመሎም መርትዖታት። ቀዳማይ፡ «ንስኻትኩም ደቂ እስራኤል ኢኹም፣ ስለዚ ድማ ምስ ኣምላኽ እስራኤል፣ ካብኡ ዝዓለቕኩምዎ፣ ተዛሚድኩም ኣሎኩም፣ ግዴታ እውን ኣሎኩም።» ካልኣይ፡ «እቲ ክትምለሱሉ እተጸዋዕኩም ኣምላኽ፣ ኣምላኽ ኣብርሃም፣ ይስሃቅን ያእቆብን እዩ፣ ምስቶም ቀዳሞት ኣቦታትኩም ኪዳን ዝኣተወ ኣምላኽ እዩ፣ ንሳቶም ድማ ኣገልገልዎ እሞ ንርእሶም ንእኡ ወፈዩ፤ ከምኡ ምግባሮም ድማ ክብሮምን ሓጎሶምን ነይሩ።» ሳልሳይ፡ «እቶም ዝሓለፉ ኣቦታትኩም ንእኡ ዝሓደጉን ዝበደሉን ንጥፍኣት ተዋሂቦም እዮም፤ ዓመጻኦምን ጣኦት ኣምልኾኦምን ጥፍኣቶም ነይሩ፣ ከም ዝርእዩዎ (ቁ. 7)፤ ጉድኣቶም ንዓኹም መምህሪ ይኹን።» ራብዓይ፡ «ንስኻትኩም ባዕልኹም ካብ ኢድ ነገስታት ኣሶር ብጥንቃቐ ዝደሓንኩም ትርፉት ጥራይ ኢኹም (ቁ. 6)፣ ስለዚ ድማ ብፍጹም ከይትጠፍኡ ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ኣምላኽ ኣቦታትኩም ክትኣትዉ ይግባእኩም።» ሓምሳይ፡ «እዚ ካብኡ ንዓኹም ዘሎ ጽንዓት ቍጥዓ ኣምላኽ ንምምላስ እንኮ መገዲ እዩ (ቁ. 8)፣ ጸገምቲ እንተ ጸኒዕኩም ድማ ብርግጽ ክጠፍኣኩም እዩ።» መወዳእታ፡ «ብግቡእ ናብ ኣምላኽ እንተ ተመሊስኩም፣ ንሱ ድማ ብምሕረት ናብኩም ክምለስ እዩ።» እዚ ብ (ቁ. 6) ይጅምር እሞ ብቁ. 9 ይዛዝም። ብሓፈሻ፡ «ምስኡ ዝገበርኩምዎ ምትፍናናት እኳ እንተሃለወ፣ እንተ ደኣ ደሊኹምዎ፣ ርሕሩሕን መሓርን ከም ዝኾነን ገጹ ካባኹም ከም ዘይምልስን ክትረኽብዎ ኢኹም።» ብፍላይ፡ «ንሱ ንምርኮ እቶም እተማረኹ ኣሕዋትኩም ከም ዝመልስን ናብ ገዛእ ምድሮም ከም ዝመልሶምን ክትተስፉ ትኽእሉ ኢኹም።» ካብዚ ንላዕሊ ብስምዒትን ብምትንካፍን ክግለጽ ዝኽእል ነገር ኣሎ ድዩ፧ ካብዚ ዝበለጸ ምኽንያት ወይ ዝበለጸ መከራኸሪ ክህሉ ይኽእል ድዩ፧

(2.) መልእኽተኛታት ሄዝቅያስን መልእኽቱን ዝረኸብዎ ኣቀባብላ። ሆሴዕ፣ እቲ ሽዑ ንጉስ እስራኤል ዝነበረ፣ ነዚ ኣዋጃት ኣብ መንግስቱ ምብታኑ ዝኾነ ምጥርጣር ከም ዘይነበሮ ወይ ከም ዘይተቓወሞ፣ ከምኡ እውን ንተገዛእቱ ነቲ ዕድመ ከይቕበሉ ከም ዘይከለከሎ ኣይረአን። ንሳቶም ብፍጹም ናጻ ገዲፍዎም ዝመስል እዩ። እንተ ደኣ ደሊዮም ናብ የሩሳሌም ክኸዱን ከምልኹን ይኽእሉ ነይሮም፤ ንሱ እኩይ እኳ እንተ ገበረ፣ ከምቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ነገስታት እስራኤል ግና ኣይነበረን፣ 2 ነገ. 17:2። ጥፍኣት ኣብ መንግስቱ ከም ዝመጽእ ረኣየ፣ ዝኾነ ይኹን ተገዛእቱ ነዚ ንምክልኻል እንተ ፈቲኖም፣ ፍጹም ፍቓዱ ነበሮም። ግናኸ፣ ንህዝቢ፣ [1.] መብዛሕትኦም ነቲ ጽውዓ ንዒቖምዎ እሞ ጆሮኦም ዓጸዉ። መልእኽተኛታት ካብ ከተማ ናብ ከተማ፣ ገሊኦም ናብ ሓንቲ ገሊኦም ድማ ናብ ካልእ ከይዶም፣ ህዝቢ ናብ የሩሳሌም መጺኦም ፋስጋ ከብዕሉ ብትሪ ይምሕጸኑ ነበሩ፤ ግናኸ ነቲ መልእኽቲ ካብ ምቕባል ርሑቕ ስለ ዝነበሩ፣ ነቶም ዘምጽእዎ ኣሰይኦም፣ ኣላገጹሎምን ኣላገጹሎምን (ቁ. 10)፣ ጥራይ ዘይኮነስ ብንዕቀት እውን ኣበዩ። ብዛዕባ ኣምላኽ ኣብርሃም ንገሮም! ኣይፈልጥዎን ነይሮም፣ ካልኦት ኣማልኽቲ፣ በኣልን ኣሽታሮትን፣ ከገልግሉ ነይሮም። ብዛዕባ መቕደስ ንገሮም! ልዑል ቦታታቶም ከምኡ ጽቡቕ ነይሮም። ብዛዕባ ምሕረትን ቍጥዓን ኣምላኽ ንገሮም! ንሓደ እውን ኣይፈርሑን ወይ ኣይደለዩን።