2ይ ዜና መዋእል 20

ኣብ ኩሉ ሓደጋታት፣ ህዝባዊ ይኹን ውልቃዊ፣ ቀዳማይ ተግባርና ካብ ኣምላኽ ሓገዝ ምድላይ እዩ። ስለዚ እዩ ረብሓ ናይ ሃገራዊ ጾምን ጸሎትን መዓልታት ዘሎ። ካብ መጀመርታ ናይ ኣምላኽ ምድላይና ክሳብ መወዳእታ፣ ንሓጢኣትና ብምሕማምን ብትሕትናን፣ ኣብ ምሕረቱን ሓይሉ ጥራይ እናተኣመንና ኢና ክንቀርቦ ዝግባእ። ኢዮሳፍጥ ሉኣላዊ ግዝኣት ናይ መለኮታዊ ምድላው ይእመን። ጐይታ፣ ኣብ ክንዳና ስርሓዮ። ንሓገዝ ኣብ መን ኢና ክንድልይን ክንውከለን፣ እቲ ዝመረጽናዮን ዘገልገልናዮን ኣምላኽ እንተዘይኮይኑስ። እቶም ዘለዎም ንኣምላኽ ዝጥቀሙሉ፣ ንሱ ንሳቶም ክሕልወሎም ምዃኑ ብእርግጸኝነት ክትስፍዉ ይኽእሉ። ነፍሲ ወከፍ ናይ ሓቂ ምእመን ወዲ ኣብርሃም፣ ፈታዊ ኣምላኽ እዩ፤ ምስ ከምዚኣቶም እዩ ናይ ዘለኣለም ኪዳን ዝተመስረተ፣ ንከምዚኣቶም ድማ ኩሉ ተስፋ ይምልከት። ብዛዕባ ፍቕሪ ኣምላኽ፣ ብምሕዳሩ ኣብ ሰብኣዊ ባህርይ ኣብ ኣካል ናይቲ መድሓኒ፣ ንርግጸኛታት ኢና። ኢዮሳፍጥ ቤተ-መቕደስ ይጥቅስ፣ ከም ምልክት ናይቲ ኣምላኽ ዝፈቕዶ ህልውናኡ። ንዘይፍትሓውነት ናይ ጸላእቱ ይልምዕ። ንኣምላኽ ክንልምን ይግባኣና ኣብ ልዕሊ እቶም ንጽቡቕና ሕማቕ ዝመልሱልና። ብዙሕ ሰራዊት እኳ እንተነበሮ፣ ንሱ ድማ፣ ብዘይካኻስ ሓይሊ የብልናን፤ ኣብኡ ንውከል፣ በለ።

ምዕራፍ 20 ኣብዚ ንርኢ፡

I. የሆሻፍጥን መንግስቱን ብወጻኢ ወራር ዝወረዶም ዓቢይ ሓደጋን ጭንቀትን (ቁ. 1, 2)።

II. ንደሓንነቶም ዝወሰዶ ሃይማኖታዊ መገዲ፡ ብጾምን ጸሎትን ኣምላኽ ምድላይን (ቁ. 3–13)።

III. ኣምላኽ ብነብዪ ብኡብኡ ዝሃቦም ናይ ዓወት ምትእምማን (ቁ. 14–17)።

IV. ነቲ ምትእምማናት ብምስጋናን ብእምነትን ምቕባሎም (ቁ. 18–21)።

V. ኣምላኽ ንጸላእቶም ብኡኡ ዝሃቦም ስዕረት (ቁ. 22–25)።

VI. ንዓወቶምን ንጽቡቕ ሳዕቤኑን ዝገበሩዎ ፍሉይ ምስጋና (ቁ. 26–30)።

VII. ምዝዛም ግዝኣት የሆሻፍጥ፡ ብዘይ ገለ ጉድለታት ኣይነበረን (ቁ. 31–37)።

ቁጽሪ 1-13 የሆሻፍጥ ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ፡ መንግስቱ ብምምሕያሽ፡ ቅኑዕ ፍርዲ ንምሃብን ሃይማኖት ንምድጋፍን ጽቡቕ ገይሩ እናሰርሐ ጸኒሕናዮ። ሰላምን ብልጽግናን ጥራይ ክንሰምዕ ትጽቢት ነይሩና፤ ግናኸ ኣብዚ ኣብ ጭንቀት ንረኽቦ። እዚ ጭንቀት እዚ ግና፡ ንሃይማኖታዊ ተግባራቱ ብብዝሒ ዝኸፈለቶ ዓቢይ ምድሓን ተኸቲልዎ መጸ። ኣብ መገዲ ግዴታና ምስ ሽግር እንተ ተራኺብና፡ ኣምላኽ ነቲ ዘደንቕ ፍቕራዊ ደግነቱ ብዝያዳ ንኸርእየና ዕድል ንኽረክብ ምዃኑ ክንኣምን ንኽእል ኢና። ኣብዚ ንረክብ፡

I. መንግስቲ የሆሻፍጥ ብሞኣባውያንን ኣሞናውያንን ሓገዝቶምን ዝወረዶ ዘፍርህ ወራር (ቁ. 1)። የሆሻፍጥ ጸላኢ ናብ ሃገሩ ኣትዩ ከሎ፡ ብዜና እዚ ወራር እዚ ተገረመ (ቁ. 2)። ምስ የሆሻፍጥ ንምብኣስ እንታይ ምኽንያት ከም ዝነበሮም ኣይተገልጸን፤ ካብ ማዕዶ ባሕሪ፡ ማለት ሶዶም ዝነበረትሉ ባሕሪ ምዉታት ከም ዝመጹ ተነጊሩ ኣሎ። እቶም ካብ ዮርዳኖስ ወጻኢ ዝነበሩ ዓሰርተ ነገዳት ኣቢሎም ዝሓለፉ ይመስል፡ ንሳቶም ድማ ብዶባቶም ክሓልፉ ፈቒዶምሎም እዮም። እዚ ድማ ንየሆሻፍጥ፡ ንሱ ኸኣ ንራሞት-ገለዓድ ንምምላስ ሓገዝ ዝገበረሎም፡ ክሳዕ ክንድዚ ዘየመስግኑ ምዃኖም የርኢ። ብዙሓት ህዝብታት ኣብዚ ምሕዝነት እዚ ተጸንቢሮም ነበሩ፡ ብፍላይ ድማ ደቅታት ሎጥ፡ እቶም ካልኦት ዝሓገዝዎም (መዝሙር 83:6-8)። እቶም ጎረባብቲ ህዝብታት ንየሆሻፍጥ ይፈርህዎ ነበሩ (2 ዜና 17:10)፡ ግናኸ ምስ ኣሃብ ዝነበሮ ምሕዝነት ኣብ ቅድሚኦም ክብሩ ኣጉዲሉዎ ይኸውን። ኣምላኹ ብሰሪ እዚ ከም ዝሓረቖ ድማ ገለ ምልክት ረኺቦም ነይሮም ይኾኑ፡ እዚ ኸኣ ንመንግስቱ ንምዝማት ዕድል ከም ዝህቦም ገይሮም ሓሲቦም።

II. የሆሻፍጥ ንወረርቲ ዝገበሮ ምድላው። ንሓይልታቱ ከም ዝኣከበ ኣይተጠቕሰን፡ ግናኸ ኣምላኽ ብመገዲ ምጥቃም ክእመን ስለ ዝግባእ፡ እዚ ከም ዝገበረ እዩ ዝያዳ ዝኸውን። ግናኸ ዓቢይ ሓልዮቱ ንጸጋ ኣምላኽ ንምርካብን ንኣምላኽ ኣብ ወገኑ ንምውሓስን ነበረ። ምናልባት ድማ፡ ብቅርብ እዋን ካብ እግዚአብሔር ቍጥዓ ከም ዝመጾ ተነጊሩዎ ስለ ዝነበረ፡ ብዛዕባ እዚ ዝያዳ ይጭነቕ ነበረ (2 ዜና 19:2)። ግናኸ ከም ኣቦኡ ዳዊት እዩ ዝሓስብ ነይሩ። ክንቅጻዕ እንተኾይንና እውን፡ ኣብ ኢድ ሰብ ኣይንውደቕ።

1. ፈርሀ። ናይ ገበን ሕልናኡ ኣፍሪህዎ። እቶም ሓጢኣት ዝውሕዶም፡ ብዝያዳ ይስምዖም። እቲ ምግራም ንፍርሂ ወሰኸሉ። ቅዱስ ፍርሂ ንጸሎትን ምድላውን መተባብዒ እዩ (እብራውያን 11:7)።

2. ንእግዚአብሔር ክደሊ፡ ቅድሚ ኩሉ ድማ ፈታዊኡ ክገብሮ ርእሱ ኣዳልዩ። ንእግዚአብሔር ክደልዩዎ እሞ ክረኽቡዎ፡ ከምኡውን ጸጋኡ ክረኽቡ ዝደልዩ፡ ንርእሶም ንምድላይ ክዳለዉ ኣለዎም። ብጽኑዕ ሓሳብ፡ ብቕንዕና ልቢ፡ ብዝለዓለ ሓይልን ጽንዓትን ድማ ክደልዩዎ ኣለዎም።

3. ኣብ ኩሉ ይሁዳ ጾም ኣወጀ፡ ንሓጢኣቶም ንምእማንን ካብ እግዚአብሔር ሓገዝ ንምሕታትን ብሓባር ክጽልዩን ክትሕተቱን መዓልቲ ጾምን ጸሎትን ወሰነ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ፍሉይ ኣጋጣሚታት ካብ ስጋዊ ምግቢ ምጽዋም፡ ንዝፈጸምናዮ ሓጢኣት ርእስና ንምፍራድ ምልክት እዩ (ንዝበልዖ እንጌራ ዘይበቕዕና ምዃንናን ኣምላኽ ብቕንዕና ካባና ከልግሶ ከም ዝኽእልን ንእመን)፡ ንመጻኢ ድማ ርእስና ንምኽሓድ እዩ። ንሓጢኣት ምጽዋም፡ ንዓና ከም ጥዑም ምግቢ እኳ እንተ ነበረ፡ ካብኡ ንምጽዋም ጽኑዕ ውሳነ የጠቓልል። ገዛእቲ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣጋጣሚታት ንህዝቦም ናብ ግዴታ ጾምን ጸሎትን ክጽውዑ ኣለዎም፡ እዚ ኸኣ ሃገራዊ ተግባር ንኽኸውን፡ በዚ ድማ ሃገራዊ ምሕረት ንኽረኽቡ።

4. እቲ ህዝቢ ካብ ኩለን ከተማታት ይሁዳ ብቕልጡፍ ኣብ ኣጸድ ቤተ መቕደስ ንምጽላይ ተኣከቡ (ቁ. 4)፡ ከም ልማኖ ኣብ ደገኡ ኮይኖም ድማ ምስ ኣንስቶምን ደቆምን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ደው በሉ። ንሳቶምን ስድራቤቶምን ኣብ ሓደጋ ስለ ዝነበሩ፡ ንእግዚአብሔር ንምድላይ ስድራቤቶም ምስኦም ኣምጽኡ። “ጐይታይ፡ ንሕና ብሓቂ ንቘጥዕ ህዝቢ ኢና፡ ንጥፍኣት ክንሕደግ ዝግብኣና፤ ግናኸ ኣብዚ ንጹሃት ሕጻናት ኣለዉ፡ ብማዕበል ኣይጥፍኡ።” ነነዌ ብሰሪ እቶም ንኣሽቱ ድሒና (ዮናስ 4:11)። እቲ ዝተኣከቡሉ ቦታ ቤት እግዚአብሔር፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ሓድሽ ኣጸድ ነበረ፡ እዚ ኸኣ ምናልባት ኣብቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ኣጸድታት ብቅርብ እዋን ዝተወሰኸ እዩ (ገሊኦም ከም ዝሓስቡዎ፡ ኣጸድ ኣንስቲ ዝብሃል)። በዚ ድማ ኣምላኽ ንጸሎት ሰሎሞን መልሲ ክህብ ከሎ ዝገበሮ ጸጋዊ ተስፋ በጺሖም (2 ዜና 7:15)። “ሕጂ ኣዒንተይ ክፉታት፡ ኣእዛነይ ድማ ነቲ ኣብዚ ቦታ እዚ ዚግበር ጸሎት ሰማዒት ኪዀና እየን።”

5. የሆሻፍጥ ባዕሉ ንኣምላኽ ኣፍ እቲ ጉባኤ ነበረ፡ ነቲ ዕዮ ድማ ኣብቶም ካህናቱ ኣየውደቖን። ነገስታት ዕጣን ከየዕጥኑ እኳ እንተ ተኸልከሉ፡ ክጽልዩን ክሰብኩን ግን ተፈቒዱሎም ነበረ፤ ከምቲ ሰሎሞንን የሆሻፍጥን ኣብዚ ዝገበሩዎ። የሆሻፍጥ ኣብዚ ኣጋጣሚ እዚ ዝጸለዮ ጸሎት፡ ወይ ከፊሉ፡ ኣብዚ ተመዝጊቡ ኣሎ፤ እዚ ኸኣ ኣዝዩ ጽቡቕ ጸሎት እዩ።

(1.) ንልዑላዊ ግዝኣት መለኮታዊ ኣድሕኖት ይእመን፡ ክብሪ ድማ ንኣምላኽ ይህብ፡ ንርእሱ ድማ ምጽንናዕ ይወስድ (ቁ. 6)፡ “ንስኻ ኣብ ሰማይ ኣምላኽዶ ኣይኮንካን፧ ካብ ኣማልኽቲ ኣህዛብ ሓደ እኳ ዘይኮነ፡ ንስኻ ምዃንካ ጥርጥር የብሉን፤ እምበኣር ኣርእዮ። ግዝኣትካ ኣብ ልዕሊ መንግስታት ባዕሎም ልዑል፡ ኣብ ልዕሊ ኩሎም መንግስታት፡ እቶም ዘይፈልጡኻ ኣህዛብ እውን ከይተረፈ፡ ዓለማዊዶ ኣይኮነን፧ እምበኣር ነዞም ኣህዛብ እዚኦም ተቖጻጸሮም፤ ንዕቡይ ዘረባኦምን ስግኣቶም ዝመልኦ ስድቦምን ደረት ግበረሎም። ኣብ ኢድካ ሓይሊን ስልጣንንዶ የለን፡ ንሱ ኸኣ ሓደ እኳ ክጻረሮ ዘይክእል፧ ጐይታይ፡ ንዓና ምእንቲ ክትሕግዝ ተጠቐመሉ። ንልዑል ሓይልኻ ኣኽብሮ።”

(2.) ምስ ኣምላኽ ዝነበሮም ናይ ኪዳን ዝምድናን ኣብኡ ዝነበሮም ረብሓን ይሕዝ። “ንስኻ ኣብ ሰማይ ዘሎኻ ኣምላኽ፡ ኣምላኽ ኣቦታትና ኢኻ (ቁ. 6)፡ ኣምላኽና ድማ ኢኻ (ቁ. 7)። ንሓገዝ ናብ መን ክንደሊ፡ ንመን ክንእምን፡ ካብቲ ዝመረጽናዮን ዘገልገልናዮን ኣምላኽ ወጻኢ፧”

(3.) ነቲ ሕጂ ዝሓዝዎ ዘለዉ ጽቡቕ ምድሪ ዝነበሮም መሰል የርኢ፤ እዚ ኸኣ ዘይከሓድ መሰል ነበረ፡ “ንዘርኢ ኣብርሃም ፈታዊኻ ሃብካዮ። ንሱ ፈታዊኻ ነበረ (እዚ ኸኣ ኣብ ያእቆብ 2:23 ተጠቒሱ ኣሎ፡ ክብሪ ኣብርሃም፡ ፈታዊ ኣምላኽ ተባሂሉ ምጽዋዑ ንምርኣይ)፤ ንሕና ዘርኡ ኢና፡ ምእንቲ ኣቦና ድማ ክንፍቀር ተስፋ ንገብር (ሮሜ 11:28፤ ዘዳግም 7:8, 9)። ነዚ ምድሪ እዚ ብምሃብካ ንሕዞ ኣሎና። ጐይታይ፡ ንምሃብካ ሓሉ፡ ካብ ኩሉ ዘይቅኑዕ ምሕታት ድማ ኣውሕሶ። ካብ ንብረትካ ከይንወጽእ ኣይትፍቀደልና። ንሕና ተኻረይቲ ኢና፤ ንስኻ ድማ ወናኒና ኢኻ፤ ንብረትካዶ ኣይትሕዝን፧” (ቁ. 11)። እቶም ዘለዎም ንኣምላኽ ዝጥቀሙሉ፡ ንሱ ከም ዝሕልወሎም ብምጽንናዕ ክተስፉ ይኽእሉ እዮም።

(4.) ነቲ መቕደስ፡ ንስም ኣምላኽ ዝሰርሑዎ ቤተ መቕደስ ይጥቅስ (ቁ. 8)፡ እዚ ኸኣ ካብ ኢድ ኣምላኽ ገለ ዝረኸበ ይመስል ኣይነበረን፡ ከመይሲ ካብ ናቱ እዮም ዝሃቡዎ። ግናኸ ኣምላኽ ምሳኦም ከም ዘሎ ዝሕብር ምልክት ነበረ፡ ኣብ ጭንቀቶም ኣብ ቅድሚ እቲ ቤት ናብኡ ምስ ጸለዩ፡ ክሰምዖምን ክሕግዞምን ተስፋ ገይሮም ነበሩ (ቁ. 8, 9)። “ጐይታይ፡ እዚ ቤት እዚ ምስ ተሰርሐ፡ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ እዋን ንእምነትና መተባብዒ ክኸውን እዩ ተሓሲቡ። ስምካ ኣብዚ ኣሎ፤ ንሕና ድማ ኣብዚ ኣሎና። ጐይታይ፡ ምእንቲ ክብሪ ስምካ ሓግዘና።”

(5.) ንዘይምስጋናን ዘይፍትሓውነት ጸላእቱ ይምሕጸን፡ “ንሕና ንስኻ ምእንታና ክትግለጽ ክብሪ ዝኸውን ኢና፤ ንሳቶም ድማ ንስኻ ንምጽራሮም ክብሪ ዝኸውን እዮም፤ ከመይሲ፡ [1.] ንጥንታዊ ደግነትና ብሕማቕ ይፈድዩና። ንስኻ ንእስራኤል ከይወርርዎም፡ ወይ ከይረብሽዎም ኣይፈቐድካዮምን።” ዘዳግም 2:5, 9, 19፡ “ምስ ኤዶማውያን ኣይትተሓዋወስ፡ ንሞኣባውያን ኣይተጨንቕ፡ ናብ ደቂ ዓሞን ኣይትቕረብ፡ እኳ ደኣ እንተ ኣቖጥዑኻ።” “ግናኸ ሕጂ እንታይ ከም ዝገብሩና ርአ።” ነቶም ንጽቡቕ ሕማቕ ዝፈድዩና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብምጽንናዕ ክንቀርብ ንኽእል ኢና። [2.] “ንጥንታዊ መሰላትና ይጥሕሱ። ካብ ንብረትና ንምውጻእናን ንምድሪና ንርእሶም ንምሓዝን ይመጹ ኣለዉ። ኦ! ኣምላኽና፡ ኣይትፈርዶምዶ፧ (ቁ. 12)። ፍርዲዶ ኣይትህቦምን፡ ኣብ ልዕሊኦምዶ ኣይትፍጽሞን፧” ፍትሒ ኣምላኽ ንዝተበደሉ መዕቆቢ እዩ።

(6.) ንምድሓን ብምሉኡ ኣብ ኣምላኽ ከም ዝምርኮስ ይገልጽ። ዓቢይ ሰራዊት እኳ እንተ ነበሮ፡ እዚ ኸኣ ጽቡቕ ዝተሰልጠነ ነበረ፤ ግናኸ በለ፡ “ኣንጻር እዚ ዓቢይ ሰራዊት እዚ ሓይሊ የብልናን፡ ብዘይካኻ ሓይሊ የብልናን፡ ብዘይካ ፍሉይ ምህላውካን በረኸትካን ገለ ክንጽበዮ እንኽእል የብልናን፡ ክንሕበነሉ ወይ ክንእምነሉ እንኽእል የብልናን፤ ግናኸ ኣዒንትና ናባኻ እዩ።