2ይ ዜና መዋእል 13

BCV aksumትግርኛ22 ፍቕድታት4:20 ስማዕ

ስማዕ 4:20 · መደበኛ ኣብ Biblight ክፈት

1ንጉስ ኢዮርብዓም ኣብ እስራኤል ምስ ነገሰ፥ ኣብ መበል ዓሰርተ ሸሞንተ ዓመቱ፥ ኣብያ ኣብ ልዕሊ ይሁዳ ነገሰ።

2ኣብ ኢየሩሳሌም ሰለስተ ዓመት ነገሰ። እኖኡ ሚካያ እትበሃል ጓል ኡሪኤል በዓል ገባዖን ነበረት። ኣብ መንጎ ኣብያን ኢዮርብዓምን ከዓ ውግእ ኮነ።

3ኣብያ ኣርባዕተ ሚእቲ ሽሕ ምሩፃት ተዋጋእቲ ሒዙ ተሰለፈ። ኢዮርብዓም ከዓ ሸሞንተ ሚእቲ ሽሕ ሕሩያት ተዋጋእቲ ሒዙ ምስኡ ኽገጥም ተሰለፈ።

4ኣብያ ኸዓ ኣብ እምባ ኤፍሬም ኣብ ዘላ ዀረብታ ፅማራይም ኮይኑ ንኢዮርብዓምን ንሰራዊት እስራኤልን ከምዙይ በሎም፦ “ኢዮርብኣምን ኵልኹም እስራኤልን ስምዑኒ፥

5እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ንዳዊትን ንደቁን፥ ንዘለኣለም ዘይድምሰስ ናይ ጨው ቃል ኪዳን ከም ዝሃቦምዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም?

6ኢዮርብዓም ወዲ ናባጥ፥ ሓሽከር ሰሎሞን ወዲ ዳዊት ግና ተሲኡ ኣብ ጐይታኡ ዓመፀ።

7ክፉኣትን ዘይረብሑ ሰባትን ናብኡ ተኣከቡ፤ ንሳቶም ከዓ ንሮብዓም ወዲ ሰሎሞን በርትዕዎ። ሮብዓም ድማ ለግለግ መንእሰይ ስለ ዝነበረ ኽምክቶም ኣይከኣለን።

8“ሕዚ ኸዓ ነታ ንደቂ ዳዊት ዝሃባ መንግስቲ እግዚኣብሄር ኽትቃወምዋ ትሓስቡ ኣለኹም። ብርግፅ ንስኻትኩም ዓብዪ ህዝቢ ኢኹም፤ እቶም ኢዮርብዓም ኣማልኽትኹም ክኾኑ ብወርቂ ዝሰርሖም ምራኹትውን ምሳኻትኩም ኣለዉ።

9ነቶም ካህናት እግዚኣብሄር ዝኾኑ፥ ደቂ ኣሮንን ሌዋውያንን ኣይሰጐጕኩምዎምንዶ? ኸም ልማድ እቶም ካልኦት ኣህዛብ ባዕልኻትኩምዶ ካህናት ኣይገበርኩምን? ኵሉ ንባዕሉ ኽቕደስ ሓደ ዝራብዕን ሸውዓተ ማጓሉን ሒዙ ዝመፀ ነቶም ኣማልኽቲ ዘይኮኑ ካህን ይኸውን።

10“ንኣና ግና ኣምላኽና እግዚኣብሄር እዩ፤ ንሕናውን ኣይሓደግናዮን። እቶም መገልገልቲ እግዚኣብሄር ኻብ ደቂ ኣሮን ካህናቱን ሌዋውያኑንውን፤ ብስራሖም ምሳና እዮም።

11ንግሆን ምሸትን ከዓ ንእግዚኣብሄር ዝቃፀል መስዋእትን ጥዑም ዝመዓዛኡ ዕጣንን የዕርጉ ኣለዉ፤ ኣብቲ ኸም ስርዓት ፅሩይ ዝኾነ ጠረጴዛ፥ ሕብስቲ ቝርባን የቕርቡ ኣለዉ፤ ምሸት ምሸት ከብርህውን ነቲ ናይ ወርቂ ቐዋሚ ቐንዲል ምስ መቕረዙ የዳልዉ ኣለዉ። ንሕናውን ትእዛዝ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ንሕሉ ኣለና፤ ንስኻትኩም ግና ሓዲግኩምዎ ኢኹም።

12እንሆ እግዚኣብሄር ኣብ ልዕሌና ሓለቓ እዩ፤ እቶም መለኸት ዝነፍሑ ኻህናቱ ኣብ ልዕሌኹም ክነፍሑ ድማ ምሳና እዮም። ኣቱም ደቂ እስራኤል፥ ምስ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣቦታትኩም ኣይትዋግኡ፥ ኣይቐንዐኩምን እዩ።”

13ኢዮርብዓም ግና ብድሕሪት ይሁዳ ሕቡእ ሰራዊት ኣዳልዩ ነበረ። ንሱን እቶም ዝተረፉ ሰራዊቱን ግና ኣብ መረኣእይቲ ይሁዳ ደው ኢሎም ነበሩ።

14ይሁዳ ግልፅ እንተ በሉ፥ እንሆ እቲ ሰራዊት ብድሕሪትን ብቕድሚትን ነበረ። ሽዑ ናብ እግዚኣብሄር ኣእወዩ፤ እቶም ካህናትውን መለኸት ነፍሑ።

15ሰብ ይሁዳ ምስ ኣእወዩ፥ እግዚኣብሄር ድማ ንኢዮርብዓምን ንዅሉ ህዝቢ እስራኤልን ኣብ ቅድሚ ኣብያን ኣብ ቅድሚ ይሁዳን ሰዓሮም።

16ደቂ እስራኤል ከዓ ኻብ ቅድሚ ይሁዳ ሃደሙ፤ እግዚኣብሄርውን ኣብ ኢዶም ኣሕሊፉ ሃቦም።

17ኣብያን ህዝቡን ከዓ ዓቢዪ ውቅዒት ወቕዑዎም፤ ካብ እስራኤል ድማ ሓሙሽተ ሚእቲ ሽሕ ሕሩያት ሰባት ተቐቲሎም ወደቑ።

18በዝ ኸምዙይ ህዝቢ እስራኤል ተዋረዱ፤ ህዝቢ ይሁዳ ግና ብእግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣቦታቶም ስለ ዝኣመኑ ሰዓሩ።

19ኣብያ ድማ ንኢዮርብዓም ኣሳጐጎ፤ ንኸተማታት ቤቴልን ይሻናንን ዔፍሮንን መምስ ቍሸታተን ወሰደ።

20ኢዮርብዓም፥ በቲ ኣብያ ነጊሱሉ ዝነበረ ጊዜ፥ ስልጣኑ ኸጠናኽር ኣይከኣለን። ኣብ መወዳእታ ድማ እግዚኣብሄር ስለ ዝቐሰፎ ሞተ።

21ኣብያ ግና እናበርትዐ ኸደ። ዓሰርተ ኣርባዕተ ኣንስቲ ኣእተወ፤ ዕስራን ክልተን ኣወዳትን ዓሰርተ ሽዱሽተ ኣጓላትን ድማ ወለደ።

22እቲ ዝተረፈ ናይ ኣብያ ታሪኽ፥ ዝበሎን ዝገበሮን፥ ኣብ መፅሓፍ ነቢይ ኣዶ ተፅሒፉ ኣሎ።

ትርጓሜ

13:1-22 ኣብያ ንየሮብዓም ስዕሮ።

የሮብዓምን ህዝቡን፡ ብኽሕደትን ብጣኦታዊ ኣምልኾን፡ እቲ ኣብያ ክፍጽሞ ዝተፈቕደሉ ጽንኩር መቕጻዕቲ ይግብኦም ነይሩ። ካብ ባህሪ ኣብያ፡ 1ነገስቲ 15:3 ከም እንርእዮ፡ ንሱ ባዕሉ ብሓቂ ሃይማኖተኛ ኣይነበረን፡ ይኹን እምበር፡ ካብ ሃይማኖት ህዝቡ ርእሱ ኣበራትዐ። እቶም ሓይሊ ኣምላኻዊ ህይወት ዝነጽጉ፡ ብቅርጺኡ ኪምክሑ ልሙድ እዩ። ብዙሓት ባዕሎም ሒደት ሃይማኖት ዘለዎም፡ ኣብ ካልኦት ግን የኽብርዎ። ግናኸ፡ ኣብ ይሁዳ ብዙሓት ሃይማኖተኛ ኣምለኽቲ ምንባሮም ሓቂ ነበረ፡ ክርክርኦም ድማ ዝበለጸ ቅኑዕ ነበረ። ኣብ ጭንቆኦም፡ ሓደጋ ኣብ ኩሉ ሸነኽ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ናብ ልዕሊኦም እንተ ዘይኮይኖም፡ ናበይ ኢዮም ምድሓን ዝደልዩ? መንገዲ ናብኡ ኵሉ ሳዕ ክፍቲ ምዃኑ፡ ናይ ዘይትነግር መጸናንዒ እዩ። ናብ እግዚኣብሔር ኣእዋዮም። ቅንዕቲ ጸሎት ምእዋይ እያ። ናብቲ ምእዋይ ጸሎት ከኣ ጨርሖ እምነት ወሰኹሉ፡ ካብ ሰዓርቲ ንላዕሊ ድማ ኮኑ። የሮብዓም ካብ ሰይፊ ኣብያ ሃደመ፡ ግና ኣምላኽ ወቕዖ፤ ካብ ሰይፉ ምህዳም የልቦን።

ምዕራፍ 13 ኣብዚ ብዛዕባ ግዝኣት ኣብያ ወዲ ሮብዓም፡ ካብቲ ኣብ መጽሓፍ ነገስት ዝረኸብናዮ ንላዕሊ ዝርዝራዊ ጸብጻብ ኣሎና። ኣብኡ ባህርዩ ኸም ናይ ኣቦኡ ምዃኑ ረኺብና፡ ንሱ "ብሓጢኣት ኣቦኡ ተመላለሰ፡ ልቡ ድማ ምስ እግዚአብሔር ቅኑዕ ኣይነበረን" (1 ነገስት 15:2, 3)። ግናኸ ኣብዚ ኸኣ ካብ ኣቦኡ ንላዕሊ ኣብ ውግእ ሓያልን ዕዉትን ኮይኑ ንረኽቦ። ንሱ ሰለስተ ዓመት ጥራይ ነገሰ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት የሮብዓም ብዝረኸቦ ክብራዊ ዓወት ፍሉጥ እዩ። ኣብዚ ድማ፡

I. ኣብ ክልቲኡ ሸነኽ ናብ ውግእ ዝወጹ ሰራዊት (ቁ. 3)።

II. ኣብያ ቅድሚ ውግእ፡ ቅንዕና ጉዳዩ ዘርኣየሉ ምኽንያት (ቁ. 4–12)።

III. ይሁዳ ብብልሓት የሮብዓም ዝኣተወቶ ጸበባ (ቁ. 13, 14)።

IV. ብሓይሊ እግዚአብሔር እኳ እንተኾነ ዝረኸብዎ ዓወት (ቁ. 15–20)።

V. መደምደምታ ግዝኣት ኣብያ (ቁ. 21, 22)።

ቁጽሪ 1-12 ኣደ ኣብያ ማዓካ፡ ጓል ኣቢሳሎም (ምዕ. 11:20) ትብሃል ነበረት። ኣብዚ ግና ሚካያ፡ ጓል ኡርኤል ተባሂላ ተጸዊዓ ኣላ። ንሳ ጓል ጓል ኣቢሳሎም፡ ብጓሉ ታማር (2 ሳሙኤል 14:27) ከም ዝነበረት፡ ቀጥታዊ ኣቦኣ ድማ እዚ ኡርኤል እዚ ከም ዝነበረ እዩ ዝያዳ ዝኸውን። ግናኸ ኣብዚ ንኣብያ ምስ የሮብዓም ንጉስ እስራኤል ናብ መዓርፎ ውግእ ክንከይድ ኢና።

I. እግዚአብሔር ምስ የሮብዓም ክዋጋእ ፈቐደሉ፡ ኣብቲ ግጭት ድማ ደገፎ፡ ንሮብዓም ግና ክገብሮ ኣይፈቐደሉን (ምዕ. 11:4)።

1. የሮብዓም ሕጂ ወራሪ ከም ዝነበረ ይኸውን፡ እቲ ኣብያ ዝገበሮ ድማ ንርእሱ ዘድሊ ምክልኻል እዩ ነይሩ። የሮብዓም፡ ንሮብዓም ድሕሪ ሞቱ ስለ ዝተረፈ፡ ንዘውዲ ይሁዳ ብውርሻ ክሓትት ይኽእል እዩ፡ ወይ ድማ ካብዚ ንእሽቶ ንጉስ እዚ ኣብ ዝፋን ምስ ደየበ ክረኽቦ ተስፋ ገይሩ ይኸውን። ኣብ ልዕሊ እዚ ዕቡይ ምትእትታው እዚ፡ ኣብያ ኣጽዋር ምሓዙ ጅግንነት እዩ ነይሩ፡ እግዚአብሔር ድማ ምስኡ ደው ኢሉ ነበረ።

2. ሮብዓም ነተን ዓሰርተ ነገዳት ክመልስ ምስ ፈተነ፡ የሮብዓም ብጽቡቕ ባህርይ ነበረ፡ ገለ ፈተና ድማ ክህልዎ ነበሮ። ሕጂ ግና፡ ብምቕማጥ ኣጣውልን ብምጥላዕ ካህናትን እንታይ ዓይነት ሰብ ምዃኑ ምስ ኣርኣየ፡ ኣብያ ክቐጽዖ ተፈቒዱሉ፡ ካብኡ ንላዕሊ ዝገብሮ ነገር ከም ዘይነበሮ ድማ ኣይረኣየን። ሮብዓም ግና ነተን ዓሰርተ ነገዳት ምሉእ ብምሉእ ምድኻም እዩ ዝደለየ ነይሩ፡ እዚ ድማ ምስ ምኽሪ እግዚአብሔር ዝጻረር እዩ።

II. ሰራዊት የሮብዓም ካብ ናይ ኣብያ ብቑጽሪ ዕጽፊ ነበረ (ቁ. 3)፡ ከመይሲ ንሱ ሰራዊት ንምውጻእ ዓሰርተ ነገዳት ነበራኦ፡ ኣብያ ግና ክልተ ጥራይ ነበራኦ። ብዛዕባ ሰራዊት ክልቲኡ ሸነኽ፡ ሓያላት ሰባት፡ ሕሩያት ሰባት፡ ደፋራት ከም ዝነበሩ ተነጊሩ ኣሎ። ሰራዊት ይሁዳ ግና 400,000 ጥራይ ነበረ፡ ሰራዊት የሮብዓም ድማ 800,000 በጺሑ ነበረ። እቲ ዝነኣሰ ቑጽሪ ግና ዓዋቲ ኮይኑ ተረኺቡ። ከመይሲ ውግእ ኩሉ ግዜ ናይ ሓያላት ኣይኮነን፡ ጉዳይ ድማ ናይ ብዙሓት ኣይኮነን።

III. ኣብያ ቅድሚ ምውጋኡ፡ ንሳቶም ናብ ቤት ዳዊት እንተ ዘይተመልሱ እኳ (እዚ ጉዳይ እዚ ብመለኮታዊ ውሳነ ተሰሪዑ ነይሩ፡ ንሱ ድማ ተሰማሚዑሉ)፡ ግናኸ ንቤት ዳዊት ምውጋእ ከም ዝገድፉ ንምእማን ምሳታቶም ተመያየጠ። ንሱ ንመንግስቲ እግዚአብሔር ኣብ ኢድ ደቂ ዳዊት ክጻረሩ ኣይደለየን (ቁ. 8)፡ እንተወሓደ ግና በቲ ዘለዎም ክዓግቡ ደለየ። ማስታወሻ፡ ሓይሊ ቅድሚ ምጥቃም ምኽንያት ምፍታን ጽቡቕ እዩ። እቲ ነጥቢ ብምኽንያታዊ ክርክር ክረጋገጽ እንተኽኢሉ፡ ካብ ብሰይፊ ንላዕሊ ይሓይሽ። ኩሉ ናይ ምእማን ጥበባት ብከንቱ ክሳዕ ዝኸውን፡ ናብ ዓመጽ ዝመልኦ ኣገባባት ክንከይድ የብልናን። ውግእ ultima ratio regum—ናይ ነገስታት ናይ መወዳእታ መፍትሒ ክኸውን ኣለዎ። ቅኑዕ ምኽንያት ብዙሕ ጽቡቕ ክገብርን ብዙሕ ጉድኣት ክከላኸልን ይኽእል። ቅኑዕ ቃላት ክንደይ ሓያላት እዮም! ኣብያ ምስ ሰራዊቱ ናብ ማእከል ሃገሮም ኣትዩ ነበረ። ከመይሲ ነዚ ንግግር እዚ ኣብ ከረን ኤፍሬም ገይሩ ነበረ፡ ኣብኡ ድማ ብየሮብዓምን ብሓለፍቲ ሰራዊትን ክስማዕ ይኽእል ነበረ፡ ምሳታቶም ድማ ስምምዕ ክገብር ከም ዝደለየ ይኸውን፡ ንሳቶም ድማ ተሰማሚዖምሉ። ዓበይቲ ሓለፍቲ ሰራዊት ንወተሃደራቶም ንምብራዕ ንግግራት ምግባር ልሙድ እዩ ነይሩ፡ እዚ ንግግር ኣብያ ድማ ነዚ ዝገብር ዝነበረ ይመስል፡ ግናኸ ንየሮብዓምን ንኹሉ እስራኤልን ዝተዋህበ እዩ ነይሩ። ኣብያ ንርእሱ ንሰቡ ንምርጋጽን ንጸላኢ ንምእማንን ክልተ ነገራት ክገልጽ ተበጊሱ፡

1. ቅኑዕ ነገር ኣብ ወገኑ ከም ዝነበረ፡ መለኮታዊ መሰል—a jus divinum: "እግዚአብሔር ንዳዊትን ንደቁን ንዘለኣለም መንግስቲ ከም ዝሃቦም ትፈልጡ ወይ ክትፈልጡ ይግባእ" (ቁ. 5)፡ ብሓፈሻዊ ምምሕዳር፡ ንመንግስታት ዝሰርዖሉ ልሙድ ኣገባብ ዘይኮነስ፡ ብኪዳን ጨው፡ ዘላቒ ኪዳን፡ ብመስዋእቲ ዝተገብረ ኪዳን፡ እዚ ድማ ኩሉ ግዜ ጨው ዝነበሮ እዩ ነይሩ። ከምኡ ድማ ጳጳስ ፓትሪክ። ኩሉ እስራኤል ዳዊት ብእግዚአብሔር ዝተሾመ ንጉስ ከም ዝነበረ፡ እግዚአብሔር ድማ ንዘውዲ ኣብ ስድራቤቱ ከም ዘውረሶ ኣሚኑ ነበረ። ስለዚ የሮብዓም ንዘውዲ እስራኤል ኣብ መጀመርታ ምውሳዱ ቅኑዕ ኣይነበረን። ይኹን እምበር፡ ኣብያ ብቐንዱ ነዚ ከም ዘይጠቐሰ እርግጸኛ ኣይኮነን፡ ከመይሲ የሮብዓም ነተን ዓሰርተ ነገዳት ካብ እግዚአብሔር ፍቓድ ከም ዝነበሮ ይፈልጥ ነበረ። ይኹን እምበር፡ ንሰላምን ንብረት ንጉስ ይሁዳ ንምብታኽ ዝገበሮ ፈተነ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ይቕረ ዝበሃለሉ ኣይነበረን። ከመይሲ እተን ዓሰርተ ነገዳት ምስ ተዋህባኦ፡ ክልተ ንቤት ዳዊት ተሓዚዘን ነበራ። ኣብያ የርኢ፡ (1.) የሮብዓም ንርእሱ ኣብ መጀመርታ ኣብ ዝሰርዖሉ ብዙሕ ዘይቅንዕናን ዘይቅንዕናን ከም ዝነበረ፡ ንሱ ንጐይታኡ ዓለወ (ቁ. 6)፡ እቲ ዝዓበየሉ (1 ነገስት 11:28)፡ ኣብ ሓደ ኣገዳሲ እዋን ድማ ንድኻም ሮብዓም ብዘይቅንዕና ተጠቕመ። ኣብ ክንዲ ንብሉይ ጐይታኡ ብምምስጋን፡ ንመሰሉ ድማ ብምኽባር፡ ምስኡ ደው ክብልን ንህዝቢ ኣብ ታማንነቶም ክሕግዞምን ዝግባእ ነይሩ፡ ንሱ ግና ንሓደ ጉጅለ መሪሑ ንዕኡ ክጻረርን ክበልዖን ፈተነ፡ እዚ ድማ ብዘይቅንዕና ዝተገብረን ክዕወት ዘይተጸበዮን እዩ ነይሩ።

ምሉእ ትርጓሜ ኣንብብ ድምጺ፣ ምሉእ ትርጓሜን ብዘይ መስመር ምንባብን

ትርጉማት8 · 6

AMHEVG ንጉሡም ኢዮርብዓም በነገሠ በአሥራ ስምንተኛው ዓመት አብያ በይሁዳ ላይ ንጉሥ ሆነ። አማርኛ ENGNIV In the eighteenth year of the reign of Jeroboam, Abijah became king of Judah, English BCV ንጉስ ኢዮርብዓም ኣብ እስራኤል ምስ ነገሰ፥ ኣብ መበል ዓሰርተ ሸሞንተ ዓመቱ፥ ኣብያ ኣብ ልዕሊ ይሁዳ ነገሰ። ትግርኛ GAZBIB Yerobi'aam mootiin Israa'el mo'ee waggaa kudha saddeettaffaa isaatti Abiiyaan biyya Yihudaa irratti mootii in ta'e. Afaan Oromoo BCV GIZ አመ ዐሠርቱ ወሰማንቱ ዓመተ መንግሥቱ ለኢዮርዓም ንጉሠ እስራኤል ወነግሠ አቢያ ላዕለ ይሁዳ። giz GAZGAZ Yerobi'aam mootiin Israa'el mo'ee waggaa kudha saddeettaffaa isaatti Abiiyaan biyya Yihudaa irratti mootii in ta'e. Afaan Oromoo AMHNIV ኢዮርብዓም በነገሠ በዐሥራ ስምንተኛው ዓመት አብያ በይሁዳ ነገሠ። አማርኛ SWAHSUV Katika mwaka wa kumi na nane wa mfalme Yeroboamu, akaanza Abiya kutawala juu ya Yuda. Kiswahili