1ይ ሳሙኤል 13

TIG24ትግርኛ23 ፍቕድታት

1ሳኦል ኣብ ልዕሊ እስራኤል ሓደ ዓመት ነገሰ።

2ሳኦል ካብ እስራኤል ሰለስተ ሽሕ ሰብ ሓረየ። ካብዚኣቶም ክልተ ሽሕ ምስ ሳኦል ኣብ ሚግማስን ኣብ ከረን ቤትኤልን፡ ሽሕ ድማ ምስ ዮናታን ኣብ ጊብዓ ኣብ ብንያም ነበሩ። ነቶም ዝተረፉ ህዝቢ ድማ ነፍሲ ወከፎም ናብ ድንኳኑ ሰደዶም።

3ዮናታን ድማ ነቲ ኣብ ጌባ ዝነበረ ሰራዊት ፍልስጥኤማውያን ሰዓሮ፡ ፍልስጥኤማውያን ድማ ሰምዑ። ሳኦል ድማ ኣብ መላእ እታ ሃገር መለኸት ነፍሐ፡ እብራውያን ይስምዑ!

4ብዘሎ እስራኤል ድማ ሳኦል ንሰራዊት ፍልስጥኤማውያን ከም ዝሰዓረ፡ እስራኤል ድማ ኣብ ቅድሚ ፍልስጥኤማውያን ፍንፉን ነገር ከም ዘለዎ ሰምዐ። እቲ ህዝቢ ድማ ብድሕሪ ሳኦል ናብ ጊልጋል ተጸውዐ።

5ፍልስጥኤማውያን ድማ ሰላሳ ሽሕ ሰረገላታትን ሽዱሽተ ሽሕ ፈረሰኛታትን ከም ሑጻ ኣብ ገምገም ባሕሪ ብብዝሒ ተኣከቡ። ደይቦም ድማ ኣብ ሚግማስ፡ ንምብራቕ ቤት-ኣቨን ሰፈሩ።

6ሰብ እስራኤል ከም ዝጸገሙ ምስ ረኣዩ (እቲ ህዝቢ ተጨኒቑ እዩ ነይሩ)፡ እቶም ህዝቢ ኣብ በዓትታትን ኣብ ጫካታትን ኣብ ኣኻውሕን ኣብ በረኽትን ኣብ ጉድጓድን ተሓብኡ።

7ገሊኦም እብራውያን ድማ ንዮርዳኖስ ሰጊሮም ናብ ምድሪ ጋድን ጊልዓድን ከዱ። እንተ ሳኦል ግና ገና ኣብ ጊልጋል ነበረ፡ ኵሉ ህዝቢ ድማ እናንቀጥቀጠ ሰዓቦ።

8ከምቲ ሳሙኤል ዝወሰኖ ግዜ ድማ ሾብዓተ መዓልቲ ጸንሐ። ሳሙኤል ግና ናብ ጊልጋል ኣይመጸን፤ እቶም ህዝቢ ድማ ካብኡ ፋሕ በሉ።

9ሽዑ ሳኦል፡ ኣብዚ ዚሓርር መስዋእትን መስዋእቲ ምስጋናን ኣምጽኡለይ። ነቲ ዝሓርር መስዋእቲ ድማ ኣቕረበ።

10ኰነ ድማ፡ እቲ ዚሓርር መስዋእቲ ምቕራብ ምስ ወድአ፡ እንሆ፡ ሳሙኤል መጸ። ሳኦል ድማ ሰላም ክብሎ ክቕበሎ ወጸ።

11ሽዑ ሳሙኤል፡ እንታይ ጌርካ፧ ሽዑ ሳኦል፡ እቶም ሰባት ካባይ ፋሕ ኢሎም ከም ዘለዉን ኣብተን ዝተመደበ መዓልትታት ከም ዘይመጻእካን፡ ፍልስጥኤማውያን ድማ ኣብ ሚግማስ ከም ዝተኣከቡን ስለ ዝረኣኹ።

12ስለዚ ድማ፡ ፍልስጥኤማውያን ሕጂ ናብ ጊልጋል ኪመጹኒ እዮም፡ ኣነውን ናብ እግዚኣብሄር ኣይለመንኩን።

13ሳሙኤል ድማ ንሳኦል፡ ብዕሽነት ተገይርካ፡ ነቲ ዝኣዘዘካ ትእዛዝ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኣይሓለኻዮን። ሕጂ እግዚኣብሄር ንግስነትካ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ንዘለኣለም ምተረጋገጸ።

14ሕጂ ግና መንግስትኻ ኣይክትህሉን እያ፣ እግዚኣብሄር ከም ልቡ ሰብ ደለዮ፣ እግዚኣብሄር ድማ ነቲ እግዚኣብሄር ዝኣዘዘካ ስለ ዘይሓለኻዮ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ገዛኢ ኪኸውን ኣዘዞ።

15ሳሙኤል ድማ ተንሲኡ ካብ ጊልጋል ናብ ጊብዓ ኣብ ብንያም ደየበ። ሳኦል ድማ ነቶም ምስኡ ዝነበሩ ሰባት ኣስታት ሽዱሽተ ሚእቲ ሰብኡት ቆጸሮም።

16ሳኦልን ወዱ ዮናታንን ምስኦም ዝነበሩ ሰባትን ድማ ኣብ ጊብዓ ኣብ ብንያም ተቐመጡ፣ ፍልስጥኤማውያን ግና ኣብ ሚግማስ ሰፈሩ።

17እቶም ኣጥፋእቲ ድማ ካብ ሰፈር ፍልስጥኤማውያን ብሰለስተ ኽፋል መጹ፡ ሓደ ጕጅለ ናብታ ናብ ዖፍራ እትወስድ መገዲ፡ ናብ ምድሪ ሱኣል ተጠውየት።

18ካልእ ህዝቢ ድማ ናብ መንገዲ ቤት-ሆሮን ተጠውየ፡ ካልእ ህዝቢ ድማ ናብቲ ናብ ጐልጐል ዘቦይም ናብ በረኻ ገጹ ዚጥምት መገዲ ዶብ ተጠውየ።

19ፍልስጥኤማውያን፡ እብራውያን ኣስያፍን ኲናትን ንርእሶም ኣይሰርሑን እዮም ኢሎም ስለ ዝበሉ፡ ኣብ ብዘላ ምድሪ እስራኤል ኣንጠረኛ ኣይተረኽበን።

20ኵሎም እስራኤላውያን ግና ነፍሲ ወከፎም ክፍሎምን ፍላጻታቱን ሓርማዙን በትሩን ኪስሕሉ ናብ ፍልስጥኤማውያን ወረዱ።

21ግናኸ ንበትሪን ንመጋረጃን ንመጋረጃን ንመሳርሒታትን ንመሳርሒታትን ንበትሪ ንምስላሕን ዝኸውን መሳርሒ ነበሮም።

22ብመዓልቲ ውግእ ድማ፡ ካብቶም ምስ ሳኦልን ዮናታንን ዝነበሩ ሰባት፡ ሰይፊን ኲናትን ኣብ ኢድ ሓደ እኳ ኣይነበረን። ምስ ሳኦልን ምስ ወዱ ዮናታንን ግና ተረኺቦም።

23ሰራዊት ፍልስጥኤማውያን ድማ ናብ መሕለፊ ሚግማስ ወጸ።

ትርጓሜ

፲፫፡፩-፯ ሳኦል ሓደ ዓመት ነገሰ፡ እሞኸ እተፈልየ ነገር ኣይተረኽበን፤ ግናኸ በቲ ካልኣይ ዓመቱ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ እተመዝገቡ ፍጻሜታት ተፈጸሙ። ንሓደ ዓመት ንላዕሊ ንፍልስጥኤማውያን ንውግእ ንኺዳለዉ፡ ከምኡ’ውን ንእስራኤላውያን ንኸዳኽሞም ከምኡ’ውን ንኸምዝሕሞም ግዜ ሃቦም። ሰባት ብኣውትማልኦም ልዕል ክብሉ ኸለዉ፡ ብዙሕ ግዜ ናብ ዕሽነት ይመርሑ። ቀንዲ ረብሓታት ናይ ጸላእቲ ቤተ ክርስቲያን፡ ካብቲ ዘይግቡእ ተግባር ናይቶም ዝበሃል ኣፍቀርታኣ ዝርከቡ እዮም። ሳኦል ከኣ ኣብ መወዳእታ መርበብ ምስ ኣስምዔ፡ እቲ ህዝቢ፡ ብኣመሓድሮኡ ሓጎስ ኣይነበሮምን ወይ ብሓይሊ ጸላኢ ስምዒት ፍርሃት ስለ ዝነበሮም፡ ናብኡ ኣይመጹን፡ ወይ ድማ ብቕልጡፍ ገዲፎምዎ ከዱ።

ምዕራፍ 13 ከቶም ከኻልኦት ህዝብታት ንጉስ ዝደለዩ፡ ንጉስ ምስ ረኸቡ ኣዝዮም ዓበይትን ክብረኛታትን ክኾኑ ከም ዝኽእሉ ገሚቶም ነበሩ። ግናኸ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ እዚ ከምኡ ከም ዘይኮነ ንረክብ። ሳሙኤል ምስ ሳኦል ሓቢሩ ኣብ ስልጣን ከሎ፡ ኩሉ ጽቡቕ ነበረ (11:7)። ግናኸ ሳኦል በይኑ ክገዝእ ምስ ጀመረ፡ ኩሉ እናበሰበሰ ከደ፡ ቃል ሳሙኤል ድማ ክፍጸም ጀመረ፡ «ንስኻትኩምን ንጉስኩምን ክትጠፍኡ ኢኹም»። ምኽንያቱ፡ ሃገር እስራኤል ካብዚ ምዕራፍ እዚ ንላዕሊ ኣብ ጥፍኣት ኣትያ ኣይትፈልጥን።

I. ሳኦል ኣብዚ ኣዝዩ ዓሻ ንጉስ ኮይኑ ይረአ።

1. ኣብ ምኽሩ ዝተደናገረ (ቁ. 1-3)።

2. ብጐረባብቱ ዝተወረረ (ቁ. 4, 5)።

3. ብወተሃደራቱ ዝተሓደገ (ቁ. 6, 7)።

4. ብመንፈሱ ዝተደናገረ፡ ብግርምታት ድማ መስዋእቲ ዘቕረበ (ቁ. 8-10)።

5. ብሳሙኤል ዝተገንሐ (ቁ. 11-13)።

6. ብእግዚአብሔር ካብ ንግስና ዝተነጽገ (ቁ. 14)።

II. እቲ ህዝቢ ኣብዚ ኣዝዩ ድኻ ህዝቢ ኮይኑ ይረአ።

1. ተስፋ ዝቖረጸን ዝተበተነን (ቁ. 6, 7)።

2. ዝነከየ (ቁ. 15, 16)።

3. ዝተዘምተ (ቁ. 17, 18)።

4. ኣጽዋር ዝተመንዘዐ (ቁ. 19-23)። እዚ ኩሉ እግዚአብሔር ከይገዝኦም ብምግባሮም፡ ከም ካልኦት ህዝብታት ድማ ብምዃኖም ዝረኸብዎ እዩ። ክብሮም ኩሉ ካባታቶም ከደ።

ቁጽሪ 1-7 ህዝቢ እስራኤል ንእግዚአብሔር ብምንታይ ከም ዘቖጠዖ፡ ስለዚ ድማ ንሱ ከም ዝሓደጎምን ኢዱ ከም ዝዘርገሐሎምን፡ ሳሙኤል ከም ዝዛረቦ (ምዕ. 12:15) ኣይተነግረናን። ግናኸ ንሳቶም ንእግዚአብሔር ከም ዝሓደግዎም ፍሉጥ እዩ፡ እንተዘይኮይኑ ንሱ ኣይምሓደጎምን ነይሩ፡ ኣብዚ ከም ዝገበሮ ድማ ይረአ። ምኽንያቱ፡

I. ሳኦል ኣዝዩ ድኹምን ዘይብልሓተኛን ነበረ፡ ጉዳያቱ ድማ ብጥበብ ኣየመሓደረን። ሳኦል ወዲ ሓደ ዓመት ነበረ (እዚ ቃል እዚ ኣብ ኦሪጂናል ከምኡ እዩ)፡ እዚ ቃል እዚ ንግዜ ንግስናኡ ንምምልካት ንጥቀመሉ እኳ እንተኾነ፡ ብሓፈሻ ግና ንግዜ ልደቱ እዩ ዘመልክት። ስለዚ ገሊኦም ብምሳሌ ይትርጉምዎ—ከም ወዲ ሓደ ዓመት ህጻን ንጹህን ጽቡቕን ነበረ። ከምኡ ድማ ትርጉም ኻልዴ፡ ከም ወዲ ሓደ ዓመት ህጻን ገለ ዘይብሉ ነበረ። ግናኸ ምሳሌያዊ ትርጉም እንተተቐቢልና፡ ንሱ ዘይፈልጥን ዘይብልሓተኛን፡ ከም ወዲ ሓደ ዓመት ህጻን ድማ ንስራሕ ዘይበቅዕ ከም ዝነበረ እውን ከምኡ ከም ዘመልክት ይኸውን። እቶም ዝቕጽሉ ዝርዝራት ድማ እዚ ምስ ባህርዩ ካብቲ ቀዳማይ ንላዕሊ ዝሰማማዕ ይገብርዎ። ግናኸ ንሕና ከምቲ ትርጉምና ዝብሎ፡ ሳኦል ሓደ ዓመት ገዝአ፡ ገለ ዝጥቀስ ነገር ድማ ኣይተፈጸመን፡ ዓመት ዘይስራሕ ነበረ። ኣብ ካልኣይ ዓመቱ ግና ከምዚ ዝስዕብ ገበረ፦

1. 3000 ሰባት መረጸ፡ ካብኣቶም ንሱ ባዕሉ 2000፡ ወዱ ዮናታን ድማ 1000 ይመርሕ ነበሩ (ቁ. 2)። እቶም ዝተረፉ ህዝቢ ናብ ድንኳናቶም ሰደዶም። እዚኦም ንውልቃዊ ምክልኻሉን ንኽብሪ ኣገልገልቱን ጥራይ እንተኾይኖም፡ ብዙሓት ምዃኖም ዘይብልሓት ነበረ። ንሓደ ደው ዝበለ ሰራዊት፡ ካብ ፍልስጥኤማውያን ዝመጽእ ሓደጋ ንምፍራህ እንተኾይኖም ድማ፡ ሒደት ምዃኖም እውን ከምኡ ዘይብልሓት ነበረ። ምናልባት ድማ ኣብዚ ዝተመርጹ ሒደት ሰባት ዝገበሮ እምነት፡ ከምኡ ድማ ነቲ ንኣሞናውያን ዝሰዓረሉ ጅግና ሰራዊት (ምዕ. 11:8-11) ምብታኑ፡ ንመንግስቲ ምጽራፍ ኮይኑ ተረኺቡ፡ ንሓፈሻዊ ሕርቃን ኣበጊሱ፡ ኣብ እዋን ሓገዝ ዝደለየሉ ግዜ ድማ ሒደት ሰባት ጥራይ ክረክብ ምኽንያት ኮይኑ። እቲ ኣብ ሓደ ፍሉይ ጉጅለ ዝምርኮስ መራሒ፡ ኣብ ምሉእ ማሕበረሰብ ዘለዎ ረብሓ የዳኽም።

2. ንወዱ ዮናታን፡ ኣብ ገባ ዝነበሩ ፍልስጥኤማውያን ወተሃደራዊ ሰፈር ብሃንደበት ከጥፍኦም ኣዘዞ (ቁ. 3)። እዚ ምስ ፍልስጥኤማውያን ዝነበረ ስምምዕ ዝጥሕስ፡ ብኽሕደትን ብተንኮልን ዝተገብረ ከም ዝነበረ ንምግማት ምኽንያት እንተዘይነበረ ምፈተኹ። እዚ ዝጥርጥርሉ ምኽንያት፡ እዚ ብምግባሮም፡ እስራኤል ኣብ ፍልስጥኤማውያን ፍንፉን ኮይኑ፡ ወይ ከምቲ ቃል ዝብሎ፡ ኣብ ፍልስጥኤማውያን ከም ዝጨነወ (ቁ. 4)፡ ከምቶም ንሓቀኛነት ዘይብሎምን ቃሎም ዘይእመን ሰባት ተባሂሉ ስለ ዝተገልጸ እዩ። ከምኡ እንተኾይኑ፡ ነቲ ገባሪ ዮናታን ዘይኮነስ፡ ነቲ ዝገብሮ ዝኣዘዞን ምናልባት ድማ ካብ ሓቂ ዝሓብኦን ንጉሱን ኣቦኡን ዝኾነ ሳኦል ኢና እንወቕስ። ካብቶም በዚ ክቡር ስም ዝጽውዑ ዘለዉ ሰባት ዝመጽእ ምትላልን ዘይሓቀኛነትን ዝበለጸ፡ ንስም እስራኤል ኣብቶም ወጻእተኛታት ፍንፉን ዝገብሮ የለን። እቶም ሃይማኖተኛታት እንተኣታሊሎም፡ እንተበደሉ፡ ቃሎም እንተጠሓሱ፡ እምነቶም እንተሓደጉ፡ ሃይማኖት ብእኡ ትሳቐ፡ ኣብ ፍልስጥኤማውያን ድማ ፍንፉን ትኸውን። ሓደ እስራኤላዊ፡ ማለት ብዘይተንኮል ክኸውን ዝድለ ሰብ እንተዘይኮይኑ፡ ንመን እዩ ሓደ ሰብ ክእምን ዝኽእል፧

3. ንፍልስጥኤማውያን ከምኡ ገይሩ ምስ ኣቖጠዖም፡ ሽዑ ሰራዊት ምእካብ ጀመረ፡ እዚ ድማ ብጥበብ እንተዝገብሮ ነይሩ፡ ቅድሚ ሕጂ ምገበሮ ነይሩ። ፍልስጥኤማውያን ነቲ ዝገበሮም በደል ንምፍዳይ፡ ዓብዪ ሰራዊት ኣዳልዮም ክመጹሉ ከለዉ፡ ሽዑ ኣብ ምድሪ ዘይግደስ፡ እንተዘይኮይኑ ድማ ዘይድግፍ ህዝቢ፡ መለኸት እናነፍሐ፡ «እብራውያን ይስማዑ» (ቁ. 3) በለ፡ ከምኡ ድማ ዝበዝሑ ዝበቕዑ ናብ ሳኦል ናብ ጊልጋል መጹ (ቁ. 4)። ግናኸ ሕጂ እቶም ዝበዝሑ፡ ንፖለቲካ ሳኦል ብዘይምድጋፍ ወይ ድማ ንሓይሊ ፍልስጥኤማውያን ብምፍራህ፡ ከም ዝተመልሱ ክንገምት ንኽእል ኢና። ንሱ ቀደም እንተዝጽውዖም ነይሩ፡ ከምቲ ንኣሞናውያን ክዋጋእ ከደሉ ግዜ ዝነበሩ፡ ብቕጽበት ምተረኽቡ ነይሮም። ድሕሪ ግዜ ዝመጽእ ብልሓት፡ ቅድሚኡ እንተዝመጽእ ነይሩ፡ ብዙሕ ምሽጋር ምኣወገደ ነይሩ ምበልና።

II. ፍልስጥኤማውያን ሳኦል በዚ ዘበገሶም ምትፍናን፡ ከም ሕጂ ዝበለ ዓብዪ ሓይሊ ኮይኖም ተራእዮም ኣይፈልጡን። ካብ መሓዙቶም ዓብዪ ሓገዝ ከም ዝረኸቡ ክንገምት ንኽእል ኢና፡ ምኽንያቱ (ቁ. 5)፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ኣፍራስ ኣብ ውግእ ከም ሕጂ ብዙሕ ዘይጥቀሙሉ ስለ ዝነበረ፡ 6000 ፈረሰኛታት ዓብዪ ሓይሊ እኳ እንተነበሩ፡ 30,000 ዝኾኑ ዘይእመን ቁጽሪ ሰረገላታት ነበሮም። እቶም ዝበዝሑ ድማ፡ ንኸምዚ ዝበለ ዓብዪ ሰራዊት ንንብረትን ንመጓዓዝያን ዝኸውን ሰረገላታት እምበር፡ ውግእ ዝገብሩ ሰረገላታት ከም ዘይነበሩ ክንገምት ንኽእል ኢና። ግናኸ እግሮም ከም ሓዋይ ባሕሪ ዘይቁጸር ነበረ፡ ንኽብሪ ሃገሮም ኣዝዮም ቀናኣት ስለ ዝነበሩ፡ ብፍልስጥኤማውያን ወተሃደራዊ ሰፈር ምጥፋእ እስራኤላውያን ድማ ኣዝዮም ተቖጢዖም ነበሩ። ሳኦል ንፍልስጥኤማውያን እዚ ምትፍናን ቅድሚ ምሃቡ፡ ንእግዚአብሔር እንተዝሓትት ነይሩ፡ ንሱን ህዝቡን ነዚ ሕጂ ብዓሻነቶም ዘምጽእዎ መፈራርሒ ሽግር ብዝበለጸ ምተጻወርዎ ነይሩ።

III. ህዝቢ እስራኤል ከም ሕጂ ዝበለ ድኹም ልቢ፡ ፈራህን ኣዝዩ ፈራህን ኮይኑ ኣይፈልጥን። ገሊኦም ብዙሓት ሰባት ናብ ሳኦል ናብ ጊልጋል መጺኦም ይኾኑ፡ ግናኸ ቁጽሪ ፍልስጥኤማውያንን ምድላዋቶምን ምስ ሰምዑ፡ መንፈሶም ደኸመ። ገሊኦም ድማ ሳሙኤል ምስ ሳኦል ኣብኡ ስለ ዘይረኸብዎ እዩ ዝብሉ። እቶም ቅድሚ ሕጂ ካብኡ ዝሰልከዩን ንጉስ ዝደለዩን፡ ሕጂ ንጉሶም ብምርኣይ ብዙሕ ሓጎስ ኣይነበሮምን፡ እንተዘይኮይኑ ብምሪሕነት ሳሙኤል እንተዝርእይዎ። ቀልጢፎም ይኹን ደንጊዮም፡ ሰባት ንእግዚአብሔርን ንነብያቱን ከም ዝበለጹ ፈተውቶም ክርእዩ እዮም። ሕጂ ፍልስጥኤማውያን ክዋግእዎም ከለዉ፡ ሳሙኤል ድማ ንምሕጋዞም ከይመጸ፡ እንታይ ክገብሩ ከም ዘይፈልጡ ተረድኦም። ልቢ ሰባት ብፍርሂ ደኸመ።

1. ገሊኦም ተሓቢኦም። ኣብ ፍልስጥኤማውያን ሞት ካብ ምምጻእ ንላዕሊ፡ ኣብ ዋሻታትን ኣብ ጫካታትን ባዕላቶም ብህይወት ቀበሩ (ቁ. 6)። ሓጢኣት እንታይ ከም ዝገብር ርአ። ንሰባት ናብ ሓደጋ የቃልዖም፡ ድሕሪኡ ድማ ንትብዓቶም ይምንዝዖም፡ መንፈሶም ድማ የዳኽም። ሓደ ሰብ ብእምነት፡ «ካብ 10,000 ኣይፈርህን እየ» (መዝ. 3:6) ክብል ይኽእል እዩ። ግናኸ ኣብዚ ሽሓት ዝኾኑ ዝተበላሸዉ እስራኤላውያን፡ ዓብዪ ህዝቢ ፍልስጥኤማውያን ክመጽእ ከሎ ይንቀጥቀጡ። በደል ንሰባት ፈረሓት ይገብሮም።

2. ካልኦት ሃደሙ (ቁ. 7)።

ምሉእ ትርጓሜ ኣንብብ ድምጺ፣ ምሉእ ትርጓሜን ብዘይ መስመር ምንባብን

ትርጉማት8 · 5

AMHEVG ሳኦልም በእስራኤል ላይ ሁለት ዓመት ከነገሠ በኋላ፥ አማርኛ ENGNIV Saul was thirty years old when he became king, and he reigned over Israel forty- two years. English BCV ሳኦል ኣብ እስራኤል ክልተ ዓመት ምስ ነገሰ፥ ትግርኛ GAZBIB Saa'ol mootii yommuu ta'e nama waggaa soddomaa ture; inni Israa'el irratti waggaa afurtamii lama in mo'e. Afaan Oromoo BCV GIZ ወኮነ ሎቱ ለሳኦል ክልኤተ ዓመት እምዘነገሠ ላዕለ እስራኤል፤ giz GAZGAZ Saa'ol mootii yommuu ta'e nama waggaa soddomaa ture; inni Israa'el irratti waggaa afurtamii lama in mo'e. Afaan Oromoo BCV aksum ሳኦል ኣብ እስራኤል ክልተ ዓመት ምስ ነገሰ፥ ትግርኛ AMHNIV ሳኦል በነገሠ ጊዜ ዕድሜው ሠላሳ ዓመት ነበረ፤ እስራኤልንም አርባ ሁለት ዓመት ገዛ። አማርኛ