1ይ ነገስት 5

5:1-9 ኣብዚ ንሰሎሞን ቤተ መቕደስ ንምህናጽ ዝነበሮ ዕላማ ተገሊጹ ኣሎ። ጸላኢ የለን፣ ሰይጣን የለን፣ ከምኡ እዩ ቃል ዘሎ፤ ንምዕናቑ ወይ ካብኡ ንምጕርጓሩ ኸኣ ናይ ሰይጣን መሳርሒ የለን። ሰይጣን ንስራሕ ቤተ መቕደስ ንምዕናቕ ዝኽእሎ ኩሉ ይገብር። እከይ ኣብ ወጻኢ ምስ ዘይርከብ፣ ሽዑ ንሕና ኣብቲ ጽቡቕ ነገር ክንሰልዕን ንጥፋይን ንቕድሚት ክንገዓዝን ይግብኣና። ተስፋታት ኣምላኽ ንጽዒትና ተባዕተወ የብሎ። ኩሉ ግዳማዊ ክእለትን ብልጫታትን ድማ ንጥቕሚ መንግስቲ ክርስቶስ ኣገልጋሊ ክኸውን ይግባእ። ጢሮስ ንእስራኤል ብዕሉቓት ኢደ ጥበበኛታት እንተ ኣቕሪባ፣ እስራኤል ድማ ንጢሮስ ብስርናይ ከቕርብ እዩ፣ ህዝ 27:17። በዚ ኸምዚ፣ ብጥበበኛ ዝኾነ ምቕናይን ምምዳብ ምምሕዳር ኣምላኽ፣ ሓንቲ ሃገር ንኻልእ ሃገር የድልያ፣ ብኻልእ ድማ ትጥቀም፣ በዚ ኸኣ ንሓድሕድ ንኽትምርኰስ፣ ንኽብሪ ኣምላኽ።

ምዕራፍ 5 ሰሎሞን ክገብሮ ዝተለዓዓለ ዓብዪ ዕዮ ቤተ መቕደስ ምህናጽ እዩ ነይሩ። ንእኡ ብቑዕ ንምግባሩ ድማ ሃብቱን ጥበቡን ተዋሂብዎ ነይሩ። ብፍላይ ድማ ብዚ እዩ ንክርስቶስ ምሳሌ ዝኸውን ነይሩ፣ ከመይሲ “ንሱ ንቤተ መቕደስ እግዚአብሔር ኪሃንጻ እዩ” (ዘካ. 6:12)። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ንእኡን ንኻልኦት ህንጻታቱን ዝገበሮ ምድላዋት ንረክብ። ጽቡቕ ኣቦኡ ወርቅን ብሩርን ብብዝሒ ኣዳልዩ ነይሩ፣ እንተኾነ ግን ዕንጨይትን ኣእማንን ባዕሉ ከዳልው ነይርዎ። ብዛዕባ እዚ ድማ ምስ ሄራም ንጉስ ጢሮስ ክዘራረብ ንረክቦ።

I. ሄራም ንሰሎሞን ንዙፋን ብምውጻኡ ኣንኳዕ ደስ በለካ በሎ (ቁ. 1)።

II. ሰሎሞን ቤተ መቕደስ ንምህናጽ ዘለዎ ሓሳብ ገለጸሉ እሞ፣ ሰራሕተኛታት ከዳልወሉ ለመኖ (ቁ. 2-6)።

III. ሄራም እውን ክገብሮ ተሰማምዐ (ቁ. 7-9)።

IV. ስራሕ ሰሎሞን ብኡ መሰረት ጽቡቕ ገይሩ ተሰርሐ፣ ሰራሕተኛታት ሄራም እውን ጽቡቕ ክፍሊት ረኸቡ (ቁ. 10-18)።

ቁጽሪ 1-9 ኣብዚ ብዛዕባ እቲ ኣብ መንጎ ሰሎሞንን ሄራምን ዝነበረ ፍቕራዊ ዝምድና ንረክብ። ጢሮስ ኣብ ወሰን እስራኤል፣ ኣብ ጥቓ ባሕሪ እትርከብ ፍሉጥ ንግዲ ከተማ ነበረት። ነባሮኣ (ከም ዝመስል) ካብቶም ዝተወፈዩ ህዝብታት ኣይነበሩን፣ ምስ እስራኤል እውን ጸላእቲ ኮይኖም ኣይፈልጡን፣ ስለዚ ዳዊት ንምጥፋኦም ፈጺሙ ኣይፈተነን፣ የግዳስ ብፍቕሪ ምስኦም ነበረ። ኣብዚ ብዛዕባ ሄራም ንጉሶም ንዳዊት ኩሉ ግዜ ዝፈትዎ ምንባሩ ተነጊሩ ኣሎ። ንሱ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ኣምላኺ ምንባሩን፣ ንጣኦታዊ ኣምልኾ ከተማኡ ከዐርዮ እኳ እንተዘይከኣለ፣ ባዕሉ ግን ከም ዝነጸጎን ክንሓስብ ምኽንያት ኣሎና። ባህርይ ዳዊት ነቶም ኣብ ወጻኢ ዘለዉ እውን ፍቕሪ ከትሕዝ ይኽእል እዩ። ኣብዚ ዘሎናዮ ድማ፡

I. ሄራም ንሰሎሞን ዝገበሮ መልእኽቲ ሰላምታ፣ ቁ. 1። ከምቲ ኣብ መንጎ ነገስታት ልሙድ ዝኾነ፣ ብሞት ዳዊት ሓዘኑ ንምግላጽን፣ ንሱ ንመንግስቲ ምስ ተረከበ ድማ ምሕዝነቱ ንምሕዳስን ልኢኹ። ምስቶም ሃይማኖት ቀዳምነት ዝህቡ ስድራቤታት ምሕዝነትን ሓድነትን ምሓዝ ጽቡቕ እዩ።

II. ሰሎሞን ንሄራም ዝልኣኾ መልእኽቲ ንግዲ፣ ምናልባት ብገዛእ መልእኽተኛታቱ እዩ ተላኢኹ። ሄራም ብሃብቲ፣ ብኽብርን፣ ብስልጣንን ካብ ሰሎሞን ኣዝዩ ትሑት እኳ እንተነበረ፣ ሰሎሞን ግን ንእኡ ክምርኮሉን ሞገሱ ክልምኖን ኣድለዮ። ንትሕተናና ዘለዉ ሰባት ፈጺምና ብንዕቀት ኣይንርኣዮም፣ ከመይሲ ክሳዕ ክንደይ ከም እነድልዮም ኣይንፈልጥን ኢና። ሰሎሞን ኣብ መልእኽቱ ንሄራም ከምዚ ኢሉ ኣፍለጠሉ፡

1. ንኽብሪ ኣምላኽ ቤተ መቕደስ ንምህናጽ ዘለዎ ሓሳብ። ገሊኦም ቤተ መቕደሳት ኣብ መንጎ ኣህዛብ ካብቲ ሙሴ ኣብ ምድረ በዳ ዝሰርዖ ድንኳን ከም ዝጀመሩን ቅዳሕ ከም ዝኾኑን፣ ቅድሚኡ ድማ ዝኾነ ከም ዘይነበረን ይሓስቡ። ይኹን እምበር፣ ቅድሚ እዚ ንኣምላኽ እስራኤል ዝኸብር ቤተ መቕደስ ምህናጹ፣ ንሓሰኻ ኣማልኽቲ ንምኽባር ብዙሓት ኣባይቲ ተሃኒጾም ነይሮም፣ ስለዚ ወጻኢኣዊ ግርማ ናይ ሓቂ ቤተ ክርስቲያን ምልክት ኣይኮነን። ሰሎሞን ነቲ ጉዳይ ዘይፈልጦ ዘይነበረ ሄራም ከምዚ ኢሉ ነገሮ፡ (1.) ውግኣት ዳዊት ንእኡ ዕንቅፋት ከም ዝኾኖ፣ እዚ ቤተ መቕደስ እዚ ክሃንጽ እኳ እንተሓሰበ፣ ክገብሮ ከም ዘይከኣለ፣ ቁ. 3። ብዙሕ ግዜኡን ሓሳባቱን ሻቕሎቱን ወሲዱ፣ ንእኡ ቀጻሊ ወጻኢ፣ ንተገዛእቱ ድማ ቀጻሊ ዕዮ ነይሩ። ስለዚ ከምቲ ክኸውን ዝግብኦ ጽቡቕ ገይሩ ክገብሮ ኣይከኣለን፣ ስለዚ ድማ ንሃይማኖት ኣገዳሲ ስለዘይነበረ፣ ንወራሲኡ ክገድፎ ነይርዎ። ኣምላኽ ኣብ ዘመና ሰላም ክህበና ኽንጽሊ ክንደይ ከም ዘድልየና ርአ፣ ከመይሲ ኣብ ግዜ ውግእ፣ ህንጻ ቤተ መቕደስ ወንጌል ብሓፈሻ ብዝሑል እዩ ዝቕጽል። (2.) ሰላም ንእኡ ንምህናጽ ዕድል ከም ዝሃቦ፣ ስለዚ ድማ ብኡብኡ ክጅምሮ ወሰነ፡ ኣምላኽ ኣብ ገዛይን ኣብ ወጻእን ዕረፍቲ ሂቡኒ ኣሎ፣ ተጻራሪ እውን የልቦን (ቁ. 4)፣ ሰይጣን የልቦን (እዚ እዩ እቲ ቃል)፣ ንእኡ ዝጻረር ወይ ካብኡ ዘርሕቐና መሳርሒ ሰይጣን የልቦን። ሰይጣን ንስራሕ ቤተ መቕደስ ንምዕንቃፍ ዝከኣሎ ኩሉ ይገብር (1 ተሰ. 2:18፤ ዘካ. 3:1)፣ እንተኾነ ግን ንሱ ምስ ተኣስረ (ራእ. 20:2) ንሕና ክንሰርሕ ይግብኣና። ክፉእ ነገር ኣብ ዘይብሉ ግዜ፣ ሽዑ ኣብቲ ጽቡቕ ብሓይሊን ብቕንኣትን ንኹን እሞ ንቕድሚት ነብሎ። ኣብያተ ክርስቲያናት ዕረፍቲ ምስ ረኸባ ይሃነጻ፣ ግብ. 9:31። መዓልታት ሰላምን ብልጽግናን ጽቡቕ ንፋስ የቕርባና፣ ንሕና እውን እንተዘይተጠቒምናሉ ክንሕሰብ ኢና። ከምቲ ኣምላኽ ብምምሃር ሃብትን ዕረፍትን ንሰሎሞን ቤተ መቕደስ ንምህናጽ ዘለዓዓሎ፣ ከምኡ ድማ ተስፋኡ ኣተባብዖ። ኣምላኽ ንዳዊት ወዱ ንእኡ ቤት ከም ዝሃንጽሉ ነጊርዎ ነይሩ፣ ቁ. 5። ንሱ ብዚ ከም ዝሕጎስን፣ በቲ ተስፋ ዝተዋህቦ ክብሪ ከም ዘይስእንን እዩ ዝወስዶ። ኣብ ጽቡቕ ዕዮታት ጽቡቕ ዓወት ከም ዝረክብ ምርግጋጽ ንዓና ንጽቡቕ ተግባራት ከም ዝለዓዓለና ይገብር። ተስፋ ኣምላኽ ንጻዕርታትና የፋጥኖ።

2. ሄራም ኣብዚ ክሕግዞ ዘለዎ ድሌት። ሊባኖስ ዕንጨይቲ ዝርከበሉ ቦታ ነበረ፣ ኣብ ሰሜን ከነኣን ዝርከብ ክቡር ዱር፣ ብፍላይ ኣብቲ ንእስራኤል ዝተዋህበ መሬት—ኩሉ ሊባኖስ፣ ኢያሱ 13:5። ስለዚ ሰሎሞን ናይ ኩሉ ፍርያቱ ወናኒ ነበረ። ኣርዘ ሊባኖስ ብፍሉይ ኣገባብ ከም ተኽሊ እግዚአብሔር ተጠቒሱ ኣሎ (መዝ. 109:16)፣ ንጥቕሚ እስራኤልን ብፍላይ ድማ ንኣገልግሎት ቤተ መቕደስን ተባሂሉ ዝተዳለወ። ሰሎሞን ግን እቶም ኣእዋም ናቱ እኳ እንተነበሩ፣ እስራኤላውያን ግን ከም ሲዶናውያን፣ እቶም ተገዛእቲ ሄራም ዝነበሩ፣ ዕንጨይቲ ንምሕጻር ክእለት ከም ዘይነበሮም ኣመነ። ከነኣን ሃገር ስርናይን ገብስን ነበረት (ዘዳ.