1ይ ነገስት 14

14:1-6 በቲ ግዜ እቲ፡ የሮብዓም እኩይ ምስ ገበረ፡ ውሉዱ ሓመመ። ሕማም ናብ ስድራና ክመጽእ ከሎ፡ እቲ መከራ ከተእምነናን ካብኡ ኽመልሰናን ተላኢኹ ዘሎ ፍሉይ ሓጢኣት ኣብ ኣባይትና ተሓቢኡ እንተሎ ኽንምርምር ይግባእ። እግዚኣብሔር ስለምንታይ ከም ዝቃወሞ ኽፈልጥ እንተ ዝምነ፡ ጸሎት ነብዪ እንተ ዝልምን፡ ጣኦታቱ ኸኣ ካብኡ እንተ ዘውጽእ ነይሩ፡ ዝያዳ እግዚኣብሔር ዝፈርህ ምዃኑ ምገለጸ። ግናኸ መብዛሕትኦም ሰባት ካብቲ ጌጋኦም ወይ ግዴታኦም ምስማዕ ንላዕሊ፡ ብዛዕባ ዕድሎም ምስማዕ ይመርጹ። ናብ ኣኪያ ሰደደ፡ ንሱ ኸኣ ንጉስ ከም ዝኸውን ነጊርዎ ስለ ዝነበረ። ብሓጢኣት ንርእሶም ካብ ምጽንናዕ ዘግድሉ፡ ግናኸ ኣገልገልቶም ጽቡቕ ሰብ ስለ ዝኾኑ፡ ሰላምን ምጽንናዕን ኪነግሩዎም ዝጽበዩ ሰባት፡ ንርእሶም ከምኡ'ውን ንኣገልገልቶም ብጣዕሚ ይጎድኡ። ሰበይቱ ተኸዊላ ሰደዳ፡ ምእንቲ እቲ ነብዪ ብዛዕባ ወዳ ዝሓተተቶ ሕቶ ጥራይ ኪምልሰላ። ግናኸ ብቐዳማይ ቃል፡ እትኣምኖ ዘላ ነገር ክትፈልጥ እያ። ዜና ምቅልዕት ምስ ግብዞታት፡ ከቢድ ዜና ኪኸውን እዩ። ኣምላኽ ንሰባት በቲ ዝኾኑዎ መሰረት ኪፈርድ እዩ፡ እምበር በቲ ዝመስሉዎ ኣይኮነን።

ምዕራፍ 14 መንግስቲ ናይ ይሁዳን ናይ እስራኤልን ተባሂሉ ስለ እተኸፍለ፡ ካብ ሕጂ ንንየው፡ ኣብዚ መጽሓፍ ነገስታት፡ ነናቶም ፍሉይ ታሪኽ፡ ምትክኻእ ነገስታቶም፡ ከምኡ’ውን ጉዳያት መንግስታቶም ብፍላይ ክንጽበን ክንከታተልን ኣሎና። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ I. ትንቢት ምጥፋእ ቤት ያሮብዓም (ቁ. 7-16) ኣሎና። ሕማም ውሉዱ ምኽንያት እዚ ነበረ (ቁ. 1-6)፡ ሞት ውሉዱ ድማ መርኣያኡ ነበረ (ቁ. 17, 18)፡ ምስ መወዳእታ ግዝኣቱ (ቁ. 19, 20)። II. ታሪኽ ምውዳቕን ምጉዳልን ቤት ረሃብዓምን መንግስቱን (ቁ. 21-28) ከምኡ’ውን መወዳእታ ግዝኣቱ (ቁ. 29-31)። ኣብ ክልቲኡ ድማ፡ እቲ ናይ ሓጢኣት ዘስዕቦ ሕሱም ሳዕቤንን ኣብ መንግስታትን ስድራቤታትን ዘምጽኦ መከራን ክንርኢ ንኽእል ኢና።ቁጥር 1-6 ያሮብዓም ንኣምላኽን ንሃይማኖትን ብኸመይ ብምብዳህ ከም ዝጸንሐ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ ዝሓለፈ ምዕራፍ ኣንቢብና ኢና። ኣብዚ ድማ ኣምላኽ ምስኡ ኣብ ዝነበሮ ባእሲ ብኸመይ ከም ዝቐጸለ ተነጊሩና ኣሎ፤ ኣምላኽ ምስ ዝፈርድ፡ ክዕወት እዩ፡ ሓጥኣን ድማ ኣብ ቅድሚኡ ወይ ክምብርከኹ ወይ ክስበሩ እዮም።

I. ሕጻኑ ሓመመ፡ ቁ. 1። እዚ በዅሪ ወዱን ወራሲ ዘውዱን ከም ዝነበረ ይኸውን፤ ምኽንያቱ ብሞቱ፡ ኩሉ መንግስቲ ንእኡ ሓዘነሉ፡ ምዕ. 13። ክብሩ ከም ልኡል፡ ዕድሚኡ ከም ንእሽቶ ልኡል፡ ኣብ ሰማይ ዘለዎ ረብሓኡ ከም እሙን ልኡል፡ ካብ ሕማም፡ ካብ ሓደገኛ ሕማም ከውጽኦ ኣይከኣለን። ሓደ እኳ ንጥዕናኡ ቀጻልነት ኣይተኣማመን፡ እንተኾነ ግን፡ ክሳብ ዝቕጽል፡ ንዝበለጸ ዕላማ ይጥቀመሉ። ጐይታይ፡ እንሆ፡ እቲ እትፈትዎ፡ እቲ ፍቑርካ፡ እቲ እስራኤል ዝፈትዎ፡ እቲ ፍቑሮም፡ ሓሚሙ ኣሎ። በቲ ግዜ እቲ፡ ያሮብዓም ንክህነት ምስ ኣርከሰ (ምዕ. 13:33)፡ ውሉዱ ሓመመ። ሕማም ናብ ስድራቤትና ምስ ዝመጽእ፡ ኣብ ኣባይትና ዝተሓብአ ሓደ ፍሉይ ሓጢኣት እንተዘይሃለወ ክንሓትት ይግባእ፡ እቲ መከራ ድማ ንእኡ ንምግላጽን ካብኡ ንምምላስን ዝተላእከ እዩ።

II. ንሰበይቱ ተኸዊላ፡ ነብዪ ኣህያ ብዛዕባ እቲ ሕጻን እንታይ ከም ዝኸውን ክትሓትት ለኣኻ፡ ቁ. 2, 3። ሕማም ውሉዱ ኣብ ስሱዕ ክፋሉ ተንከፎ። ምጽናፍ እዚ ጨንፈር ስድራቤት እዚ፡ ከም ምጽናፍ እቲ ናይ ኣካላቱ ጨንፈር (ምዕ. 13:4)፡ ንእኡ ከቢድ መከራ ክኸውን ይኽእል እዩ። ናይ ተፈጥሮ ፍቕሪ ሓይሊ ከምዚ እዩ፤ ውሉድና ባዕልና ኢና፡ ሓንሳብ ጥራይ ዝተፈልየ። ሕጂ ድማ፡

1. ያሮብዓም ኣብ ትሕቲ እዚ መከራ እዚ ዝነበሮ ዓቢ ድሌት፡ እቲ ሕጻን እንታይ ከም ዝኸውን፡ እንተ ይነብር ወይ እንተ ይመውት ምፍላጥ እዩ። (1.) ንምሕዋይ እቲ ሕጻን እንታይ ዓይነት መገዲ ከም ዝጥቀሙ፡ እንታይ ከም ዝህብዎ፡ እንታይ ከም ዝገብሩሉ ምፍላጥ እንተ ዝደሊ፡ ዝበለጸ ጥበብ ምኾነ። ግናኸ፡ በዚ ኣብነት እዚ፡ ከምኡ’ውን ናይ ኣሃዝያ (2 ነገ. 1:2) ከምኡ’ውን ናይ በንሃዳድ (2 ነገ. 8:8)፡ ሽዑ ከምዚ ዝኣመሰለ ዕሽሽ ዝበለ ኣረኣእያ ዕድል ስለ ዝነበሮም፡ ካብ ኩሉ ምጥቃም መገዲ ከም ዝዓገቶም ይርአ፤ ምኽንያቱ እቲ ሕሙም ከም ዝነብር እንተ ዝተኣማመኑ፡ መገዲ ኣየድልን ይብሉ ነበሩ፤ እንተ ዝመውት ድማ፡ ዘይጠቅም ይብሉ ነበሩ፤ ግዴታና ናትና ምዃኑ፡ ፍጻሜታት ናይ ኣምላኽ ምዃኑ፡ ከምኡ’ውን እቲ መወዳእታ ዝሰርዐ፡ መገዲ’ውን ዝሰርዐ ምዃኑ ኣይሓሰቡን። ነብዪ፡ ሓጺር ግዜ ዝገልጾ ነገር ንምግላጽ እንታይ የድልዮ? (2.) ኣምላኽ ስለምንታይ ከም ዝበኣሶ እንተ ዝፈልጥ፡ ጸሎት ነብዪ እንተ ዝሓትት፡ ጣኦታቱ ድማ ካብኡ እንተ ዝደርቢ፡ ዝበለጸ እሙን ምኾነ፤ ሽዑ እቲ ሕጻን ከም ኢዱ ምተመልሰ። ግናኸ መብዛሕትኦም ሰባት ካብ ገበናቶም ወይ ግዴታኦም ንላዕሊ ዕድሎም ክነግሮም ይመርጹ።

2. ዕድል እቲ ሕጻን ንምፍላጥ፡ ናብ ነብዪ ኣህያ ለኣኸ፡ እቲ ኣብ ሲሎ ብሕቡእ ዝነብርን ዝተዘንግዐን፡ ብዕድመ ዝዓወረ፡ ግናኸ ብራእያት እቲ ኩሉ ዝኽእል ኣምላኽ ዝተባረኸ ነበረ፡ እዚ ድማ ኣካላዊ ኣዒንቲ ኣየድልዮን፡ ብኣንጻሩ ድማ ብዘይምህላወን ይሕገዝ፡ ሽዑ ኣዒንቲ ኣእምሮ ዝያዳ ትኩራት ስለ ዝኾናን ዝተዘናገዓ ስለ ዘይኾናን። ያሮብዓም ብዛዕባ ምትካል ኣግራቡ ወይ ምቕዳስ ክህነቱ ንምምካር ናብኡ ኣይለኣኸን፡ ግናኸ ኣብ ሽግር ምስ ወደቐ፡ እቶም ዘገልግሎም ኣማልኽቲ ክሕግዝዎ ምስ ዘይከኣሉ፡ ናብኡ ተማሕጸነ። ጐይታይ፡ ኣብ ሽግር፡ እቶም ቅድሚ ሕጂ ዝነዓቑኻ፡ ንኣኻ በጺሖምኻ። ገሊኦም ብሕማም፡ ዝረስዕዎም ኣገልገልቶምን ዝጽልዩሎም ኣዕሩኽቶምን ተዘኪሮምዎም። ናብ ኣህያ ለኣኸ፡ ምኽንያቱ ንሱ ንጉስ ከም ዝኸውን ነጊርዎ ነበረ፡ ቁ. 2። “ሓንሳብ መልእኽተኛ ብስራት ነበረ፡ ብርግጽ ድማ እንደገና ከምኡ ክኸውን እዩ።” እቶም ብሓጢኣት ንርእሶም ካብ ምጽንናዕ ዘይብቑዑ፡ ግናኸ ኣገልገልቶም፡ ሰናይ ሰባት ስለ ዝኾኑ፡ ሰላምን ምጽንናዕን ክነግሩዎም ዝጽበዩ፡ ንርእሶም ከምኡ’ውን ንኣገልገልቶም ዓቢ በደል ይገብሩ።

3. ንሰበይቱ ናብ ነብዪ ክትሓትት ለኣኻ፡ ምኽንያቱ ንሳ ብዘይ ስም ምጥቃስ ወይ ካልእ መግለጺ ብዝበለጸ ክትሓትት ትኽእል ነበረት፡ “ጐይታይ፡ ሓደ ወዲ ሓሚሙኒ ኣሎ፤ ክሓዊ ድዩ ወይስ ኣይሓውን?” ልቢ ሰብኣያ ብእኣ ተኣሚኑ ነበረ፡ መልእኽቲ ኣብ ምብጻሕን መልሲ ኣብ ምምጻእን እሙን ከም ዝኾነት፤ ካብ ኩሎም መማኸርቱ ድማ ከምዚ ዝኣመሰለ እምነት ዝነበሮሉ ሓደ እኳ ኣይነበረን፤ እንተዘይኮይኑ እቲ ሕሙም ሕጻን ንእኣ ክስእን ኣይግባእን ነበረ፡ ምኽንያቱ ኣዴታት ዝበለጻ ነርሳት እየን፡ ካብ ናብ ሲሎ ከይዳ ብዛዕባኡ እንታይ ከም ዝኸውን ክትሓትት፡ ኣብ ገዛኣ ክትጸንሕን ክትከናኸኖን ዝበለጸ ምኾነ። እንተደኣ ከይዳ፡ ተኸዊላ ክትከይድ ኣለዋ—ተለዊጣ፡ ክዳውንታ ክትቅይር፡ ገጻ ክትሽፍን፡ ብኻልእ ስም ክትከይድ፡ ንርእሳ ካብ ቤተ መንግስታን ካብ እትሓልፎ ሃገርን ንምሕባእ ጥራይ ዘይኮነስ (ከምኡ ምግባር ንክብራ ዘይበቅዕን እትሓፍረሉን ከም ኒቆዲሞስ ብለይቲ ናብ የሱስ ዝመጸ፡ እንተኾነ ግን ንዓበይቲ ሰባት ኣገልገልቲ ኣምላኽ ምምልካት ዘየዋርድ እዩ)፡ ንርእሳ ካብ ነብዪ ባዕሉ ንምሕባእ’ውን፡ ብዛዕባ ወዳ ዝሓተተቶ ሕቶ ጥራይ ምላሽ ንምሃብ፡ ብዛዕባ ምብዳህ ሰብኣያ ዘይተደላዪ ዛዕባ ከይጅምር። ከምዚ ድማ ገሊኦም ሰባት ንኣገልገልቶም ክእዝዙ ይፈትዉ፡ ንሳቶም ድማ ንስሙር ነገር ጥራይ ይሕጽሩ፡ ብዛዕባኦም ጽቡቕ ዘይኮነስ፡ ክፉእ ትንቢት ከይነግሩዎም፡ ኩሉ ምኽሪ ኣምላኽ ክነግሩዎም ኣይደልዩን። ግናኸ ያሮብዓም ብዛዕባ ነብዪ ኣምላኽ እንታይ ዝገርም ሓሳብ ነበሮ፡ ብዛዕባ እቲ ሕጻን እንታይ ከም ዝኸውን ብርግጽ ክነግር ከም ዝኽእልን ከም ዝገብርን እናኣመነ፡ ግናኸ እታ ኣደ መን ምዃና ወይ ክፈልጥ ኣይከኣለን ወይ ኣይደለየን! ናብቲ ጸልማት መጻኢ ክርኢ እናኸኣለ፡ ነቲ ቀሊል መጋረጃ እዚ ምትላል ክርኢ ኣይከኣለን ድዩ? ያሮብዓም ንኣምላኽ እስራኤል ከም ኣግራቡ፡ ከም ዝደለዮ ጥራይ ሓሲብዎ ድዩ? ኣይትታለሉ፡ ኣምላኽ ኣይዕሾን እዩ።

III. ኣምላኽ ንኣህያ ብዛዕባ ምምጻእ ሰበይቲ ያሮብዓም፡ ከምኡ’ውን ተኸዊላ ከም ዝመጸት፡ እንታይ ከም እትብላ ድማ ምሉእ መምርሒ ሃቦ (ቁ. 5)፡ እዚ ድማ፡ ናብ ኣፍ ደገ ምስ ኣተወት፡ ብስማ ክጽውዓ ኣኽኣሎ፡ ንእኣ ድማ ኣዝዩ ኣገረማ፡ ከምኡ’ውን ንኹሎም ኣብ ጥቓኣ ዝነበሩ መን ምዃና ገለጸ (ቁ. 6)፡ “ኣቲ ሰበይቲ ያሮብዓም፡ ስለምንታይ ንርእስኺ ካልእ ትመስሊ? እትኣትዊ።” ንሱ ኣይሓሰበን፡

1. ንክብራ። ንግስቲ ነበረት፡ ግናኸ ንእኡ እንታይ እዩ፡ ንሱ ካብ ኣምላኽ ብቐጥታ መልእኽቲ ዘብጽሕ ነበረ፡ ኣብ ቅድሚኡ ኩሎም ደቂ ሰብ ማዕረ እዮም? ከምኡ’ውን፡

2. ንስጦታኣ። እቶም ንነብያት ዝሓትቱ፡ ምልክት ኣኽብሮት ምምጻእ ልሙድ ነበረ፡ ንሳቶም ድማ ይቕበልዎ ነበሩ፡ ግናኸ ዓሻራይ ኣይነበሩን። ንሳ ጽቡቕ ናይ ገጠር ስጦታ ኣምጺኣ ነበረት (ቁ. 3)፡ ግናኸ ንሱ በዚ፡ ካብቲ ባህሪ መልእኽታ ዝሓትቶ ንላዕሊ ዝበለጸ ቓላት ክህባ ግዴታ ከም ዘለዎ ኣይሓሰበን። ከምኡ’ውን፡

3. ንትጉህ ምሕባእ ርእሳ። እቶም ክርኣዩ ዘይደልዩ ሰባት ዘይምርኣይ፡ ሓደ ዓይነት ስነ-ስርዓት እዩ፤ ግናኸ እቲ ነብዪ ቤተ መንግስቲ ዝነብር ኣይነበረን፡ ወይ ዘሞናጭቕ ስያመ ኣይሃበን፤ ቅኑዕ ምዝራብ ዝበለጸ እዩ፡ ንሳ ድማ ብቐዳማይ ቃል እንታይ ከም እትጽበ ክትፈልጥ እያ፡ “ከቢድ ዜና ሒዘልኪ ተላኢኸ ኣሎኹ።” ማስታወሻ፡ እቶም ብምትላል ርእሶም ካብ ኣምላኽ ክሓብኡ ዝሓስቡ፡ ኣብ መዓልቲ ምግላጽ፡ ተስፋኦም ምስ ዝጠፍእ፡ ብሕሱም ክሓፍሩ እዮም። ሓጥኣን ሕጂ ብኽዳውንቲ ቅዱሳን ይረኣዩ፡ ከምኡ’ውን ከምኡ ተቖጺሮም ኣለዉ፤ ግናኸ ካብ ሓሶት ቀለማቶም ተገፊፎም፡ ብናቶም ስም ምስ ዝጽውዑ፡ “ኣቲ ከዳዕ፡ ሓሳዊ ግብዝ፡ ውጺኢ። ኣይፈልጥክን። ስለምንታይ ንርእስኺ ካልእ ትመስሊ?” ክንደይ ክሓፍሩን ክንደይ ክንቀጥቀጡን እዮም! ዜና ናይ ግብዛት ዕድል ከቢድ ዜና ክኸውን እዩ። ኣምላኽ ንሰብ ከም ዝኾኑ እምበር፡ ከም ዝመስሉ ኣይፈርድን እዩ።

14:7-20 እቲ ኣምላኽ ዝገበረልና ምሕረት ንሕና እንተ ዘይዘከርናዮ እኳ፡ ንሱ ግን ይዝክሮ እዩ፤ ንሕና ዘይመስገንቲ እንተ ኮይንና ድማ፡ ንሱ ነቲ ምሕረቱ ብቅድሜና ብምስራዕ፡ ንዓና ንዓብዪ ውርደት ከምጽኣልና እዩ። ኣህያ ነቲ ሽዑ ዝሓመመ ህጻን፡ ምእንቲ ምሕረቱ፡ ፈጣን ሞቱ ኣንበበ። ንሱ በይኑ ካብ ቤት የሮብዓም፡ ንሓቀኛ ኣምልኾ ኣምላኽ ፍቕሪ ነበሮ፡ ነቲ ኣምልኾ ጥጃታት ድማ ይጸልኦ ነበረ። ንሓይሊን ንልዕልናን ጸጋኡ ንምርኣይ ድማ፡ ኣምላኽ ካብቲ ዝኸፍአ ስድራቤት ገለ ገሊኣቶም የድሕን እዩ፡ እቶም ናብ እግዚኣብሔር ኣምላኽ እስራኤል ዝቐንዐ ገለ ጽቡቕ ነገር ዘለዎም ማለት እዩ። ጻድቃን ካብቲ ኣብዛ ዓለም እትርከብ እትመጽእ ክፉእ ነገር ይውሰዱ እዮም፡ ናብቲ ኣብ ዝሓሸ ዓለም ዘሎ ጽቡቕ ድማ ይበጽሑ።