1ይ ነገስት 13

13:1-10 ንመሰውኢ ብምፍርራህ፡ ነቲ መስራትን ኣምለኽትን የፍርህ ኣሎ። ጣኦታዊ ኣምልኾ ኣይቅጽልን እዩ፡ ግናኸ ቃል እግዚአብሔር ንዘለኣለም ይነብር። እቲ ትንቢት፡ ዓሰርተ ነገዳት ክቃወምዎም ዘይክእሉ ከለዉ፡ ስድራቤት ዳዊት ክቕጽሉን ቅኑዕ ሃይማኖት ከኣ ክድግፉ ምዃኖም ብንጹር ኣወጀ። እግዚአብሔር ብቕንዕና ልቢ ሓጥኣን እንተ ደኣ ኣደዳዒቡ፡ እቶም ኢዶም ብሓጢኣት ዝዘርገሑዋ ብንስሓ ዳግማይ ከእትዉዋ ብዘይክእሉሉ መጠን፡ እዚ መንፈሳዊ ፍርዲ እዩ፡ በዚ ዝምሰል፡ ከምኡውን ካብዚ እምብዛ ዘፍርህ። የሮብዓም ሓገዝ ደለየ፡ ካብ ኣላባቱ ዘይኮነስ፡ ግናኸ ካብ ኣምላኽ ጥራይ፡ ካብ ሓይሉን ካብ ጸግኡን። እቲ ጊዜ ክመጽእ ይኽእል እዩ፡ እቶም ስብከት ዝጸልኡ፡ ጸሎት እሙናት ኣገልገልቲ ክደልዩ (ወይ ክፈትዉ) እዮም። የሮብዓም ነቲ ነብዪ፡ ሓጢኣቱ ምእንቲ ክቕረየሉን ልቡ ምእንቲ ክልወጥን ክጽሊ ኣይደለየን፡ ግናኸ ኢዱ ጥራይ ምእንቲ ክትሓዊ። ንጊዜኡ በቲ ፍርዲን ምሕረትን ዝተተንከፈ ይመስል ነበረ፡ ግናኸ እቲ ጽልዋ ጠፍአ። ኣምላኽ ነቲ መልእኽተኛኡ ኣብ ቤቴል ምብላዕ ወይ ምስታይ ከልከለ፡ ንጣኦታውነቶምን ካብ ኣምላኽ ምጥፍኣቶምን ዘለዎ ምጽያፍ ንምግላጽ፡ ንዓና ድማ ምስ ተግባራት ጸልማት ሕብረት ከይህልወና ንምምሃር። ሓንቲ እተኸልከለት መግቢ ክጻወሩ ዘይክእሉ ሰባት፡ ንርእሶም ምኽሓድ ኣይተማህሩን እዮም።

ምዕራፍ 13

ኣብ መወዳእታ እቲ ዝሓለፈ ምዕራፍ ንየሮብዓም ኣብ ቤት-ኤል ኣብ መሰውኡ ኸሎ ሓዲግናዮ ነይርና፣ ኣብ መጀመርታ እዚ ምዕራፍ እዚ ድማ ኣብኡ ንረኽቦ፣ ሽዑ ኣንጻር ኣምልኾ ጣኦቱን ካብ ኣምላኽ ምጥላሙን ካብ ኣምላኽ ምስክርነት ተቐበለ። እዚ ድማ ብነብዪ፣ ኣብ ይሁዳ ዝነበረ ሰብኣይ ኣምላኽ፣ ተላእከሉ፣ ንሱ ድማ ቀንዲ ዛንታ እዚ ምዕራፍ እዩ፣ ኣብዚ ድማ ንነግረኩም፣

I. ኣብ መንጎኡን ኣብ መንጎ እቲ ሓድሽ ንጉስን ዝኾነ ነገር።

1. እቲ ነብዪ ንመሰውኢ የሮብዓም ኣፈራርሖ (ቁ. 1, 2)፣ ምልክት ድማ ሃቦ (ቁ. 3)፣ እዚ ድማ ብኡብኡ ተፈጸመ (ቁ. 5)።

2. እቲ ንጉስ ንነብዪ ኣፈራርሖ፣ ንሱ ድማ ብምጽናጉ ኢዱ ካልእ ምልክት ኮነ (ቁ. 4)፣ ብምግዛኡን ብምልማን እቲ ነብዪን ድማ ኢዱ ተመልሰት (ቁ. 6)።

3. እቲ ነብዪ ድማ በዚ ዝቐረበሉ ሕያውነት ኣበየ (ቁ. 7–10)።

II. ኣብ መንጎኡን ኣብ መንጎ እቲ ኣረጊት ነብዪን ዝኾነ ነገር።

1. እቲ ኣረጊት ነብዪ ብሓሶት መለሶ፣ ምግቢ ድማ ሃቦ (ቁ. 11–19)።

2. ንሱ ድማ ነቲ መግቢ ብምቕባሉ፣ ንመለኮታዊ ትእዛዝ ብዘይምእዛዙ፣ ብሞት ተፈራርሔ (ቁ. 20–22)።

3. እቲ መፈራርሒ ድማ ተፈጸመ፣ ከመይሲ ብኣንበሳ ተቐትለ (ቁ. 23, 24)፣ ኣብ ቤት-ኤል ድማ ተቐብረ (ቁ. 25–32)።

4. የሮብዓም ድማ ኣብ ኣምልኾ ጣኦቱ ደንደነ (ቁ. 33, 34)። ፍርድታትካ፣ ጐይታይ፣ ዓሚቕ እዩ።

ቁጥር 1-10

እዚ ድማ እዩ፣

I. ንየሮብዓም ብኣምልኾ ጣኦቱ ኣንጻሩ ዘሎ ንቑጥዓ ኣምላኽ ንምግላጽ ዝተላእከ መልእክተኛ፣ ቁ. 1። እቲ ንሱ ንምጥፋእ ዝሓሰበ ሰራዊት ይሁዳ ተኣገደ፣ ኣንጻሩ ሰይፊ ኺስሕብ ኣይተፈቕደሉን (ምዕ. 12:24)፤ ኣብ ክንድኡ ግና፣ ካብ ክፉእ መገዱ ንምምላስ ነብዪ ይሁዳ ተላእከ፣ ልቡ ብምጥባር ሓጢኣቱ ከይደነደነ፣ መሰውኡ ኺውፍይ ከሎ፣ ብግዜኡ ተላእከ፤ ከመይሲ ኣምላኽ ብሞት ሓጥኣን ኣይሕጎስን እዩ፣ የግዳስ ኪነብሩ ይፈቱ። እቲ ንጉስ ብትዕቢቱ ከሎ ኺጥቀዓን ነቲ ዝሕበነሉ ዝነበረ በዓል ኬቋርጽን ዝደፈረ መልእክተኛ ክንደይ ደፋር ኰን እዩ! እቶም ብዕዮ ኣምላኽ ዝኸዱ ሰብኣዊ ገጽ ኪፈርሁ የብሎምን፤ መን ከም ዝድግፎም ይፈልጡ እዮም። ንየሮብዓም ካብ ሰማይ ብዘይፍርሃት ኣምላኽን ብዘይጽድቁን ዝተገልጸ ቑጥዓ ኣምላኽ ኬጠንቅቖ ዝለኣኾ ክንደይ ሕያው ኰን እዩ!

II. ብስም ኣምላኽ ዝተዋህበ መልእኽቲ፣ ብሹክሹክታ ዘይኮነስ፣ ብዓውታ ዝተነግረ፣ እዚ ድማ ንትብዓት እቲ ነብዪ፣ ንሱ ኸም ዘይፈርህን ከም ዘይሓፍርን፣ ከምኡውን ንቕንኣቱ፣ ኣብዚ ዓቢ ኣጋጣሚ እዚ ብዘይውሑዳት ዝነበሩ ኩሎም ኪስማዕን ኪእዘዝን ከም ዝደለየ የመልክት። እዚ መልእኽቲ ንየሮብዓም ወይ ንህዝቢ ዘይኮነስ፣ ነቲ መሰውኢ እዩ ዝተዋህበ፣ እቶም ብጣኦቶም ዝደነኑን ንመለኮታዊ ጻውዒት ዝደንዘዙን ካብ ዝሰምዑን ካብ ዝእዘዙን ንላዕሊ እምኒ እቲ መሰውኢ ብቕልጡፍ ኪሰምዕን ኪእዘዝን እዩ። ይኹን እምበር፣ ኣምላኽ ነቲ መሰውኢ ብምፍራህ፣ ነቲ መስራትን ኣምለኽትን ኣፈራርሖም፣ ንሳቶም ድማ ከም ነፍሶም ዝኸበረሎም እዩ ነይሩ፣ እሞ ድማ፣ “ቑጥዓ ኣምላኽ ኣብቲ ህይወት ዘይብሉን ንጹህን መሰውኢ እንተ ተጣበቐ፣ ንሕናኸ ከመይ ጌርና ክንሃድም ኢና?” ኢሎም ኪድምድሙ ይኽእሉ ነይሮም። ብዛዕባ እቲ መሰውኢ ዝተነግረ ትንቢት (ቁ. 2)፣ ብሓጺር ግዜ፣ ካብ ቤት ዳዊት ዝኾነ ንጉስ፣ ስሙ ዮስያስ፣ ነዚ መሰውኢ እዚ ነቶም ጣኦታዊ ካህናት ኣብኡ ብምስዋእ፣ ከምኡውን ኣዕጽምቲ ምዉታት ብምንዳድ ኬርክሶ እዩ ዝብል ነበረ። የሮብዓም ኪፈልጥን ኪተኣማመንን ይግባእ፣

1. እቲ ሕጂ ዝቐደሶ መሰውኢ ኪርከስ እዩ። ኣምልኾ ጣኦት ኣይቅጽልን እዩ፣ ቃል እግዚኣብሔር ግና ንዘለኣለም ይነብር።

2. እቶም ሕጂ ዝሰርሖም ካህናት ኣባላት እቲ ልዑል ቦታ ንፍትሒ ኣምላኽ ባዕላቶም መስዋእቲ ኪኾኑ እዮም፣ ኣብዚ መሰውኢ እዚ ድማ ንእኡ ባህ ዘብል ቀዳማይን እንኮን መስዋእቲ ኪኾኑ እዮም። እቲ መስዋእቲ ንኣምላኽ ፍንፉን እንተኾይኑ፣ እቶም ወፈይቲ ባዕላቶም ኣብ ትሕቲ ቑጥዓኡ ኪወድቁ እዮም፣ እዚ ድማ ብኻልእ መገዲ ስለ ዘይመሓላለፍ፣ ኣብኦም ኪነብር እዩ።

3. እዚ ድማ ብጨንፈር ቤት ዳዊት ኪኸውን እዩ። እታ ንሱን መንግስቱን ዝነዓቕዋን ብኽሕደት ዝሓደግዋን ስድራቤት፣ ነቲ ንሱ ኬቕውሞ ዝሓሰበ መሰውኢ ኬፍርስዎ ዝኽእል ዓቕሚ ኪረኽቡ እዮም፤ ስለዚ ድማ፣ እቶም ንፍርሃት ኣምላኽን ንጉስን ኪቕይሩ ዝተዋህቡ ሰባት ሕጂ ይዕወቱ እኳ እንተኾኑ፣ ኣብ መወዳእታ ግና ሓቅን ቅንዕናን ኣብ ሲቪላውን ቅዱሳውን ጉዳያት ኪዕወቱ እዮም። እዚ ትንቢት እዚ ቕድሚ ምፍጻሙ ኣስታት 356 ዓመታት ነይሩ፣ ይኹን እምበር፣ ምስ ኣምላኽ ሽሕ ዓመት ከም ሓንቲ መዓልቲ ስለ ዝኾነት፣ ከም ዝርግን ቀረባን ጌርካ እዩ ዝተነግረ። ንሰባት ስም ምሃብ ካብዚ ንላዕሊ ዘይተወሰነን ዘይተደልየን የለን፣ ይኹን እምበር፣ ዮስያስ ቅድሚ ምውላዱ ልዕሊ 300 ዓመት ኣቐዲሙ ስሙ ተጠቒሱ ነይሩ። ካብ ኣምላኽ ዝተሰወረ ነገር የለን። ኣብ መጽሓፍ መለኮታዊ ምፍላጥ (ፊል. 4:3) ስማት ኣለዉ፣ ኣብ ሰማይ ዝተጻሕፉ ስማት።

III. ንሓቂ እዚ ትንቢት እዚ ንምርግጋጽ ምልክት ተዋህበ፣ እቲ መሰውኢ ብዘይርአ ሓይሊ ኺፈርስን ሓሙኽሽቲ እቲ መስዋእቲ ኺብተንን እዩ (ቁ. 3)፣ እዚ ድማ ብኡብኡ ተፈጸመ፣ ቁ. 5። እዚ ድማ፣

1. እቲ ነብዪ ካብ ኣምላኽ ከም ዝተላእከ መረጋገጺ ነበረ፣ ንሱ ድማ ነቲ ቃል በዚ ዝስዕብ ምልክት ኣረጋገጾ፣ ማር. 16:20።

2. ኣምላኽ ነዞም ጣኦታዊ መስዋእትታት ከም ዝጸልኦ ዘርኢ ምልክት። እቲ ኺቕድሶ ዝነበሮ መሰውኢ ፍንፉን ከሎ፣ እቲ ህያብ ከመይ ጌሩ ኺቕበል ይኽእል?

3. ንህዝቢ ውርደት ነበረ፣ ልቦም ካብዚ ኣእማን እዚ ዝደነነን ብቃል እግዚኣብሔር ዘይተሰበረን።

4. ብዮስያስ እዚ ትንቢት እዚ ኺፍጸም ከሎ እንታይ ከም ዝኸውን ዘርኢ ኣብነት ነበረ፤ ሽዑ ኺፈርስ ከም ዝኾነ ምልክት ኰይኑ ሕጂ ተሰንጢቑ ነበረ።

IV. የሮብዓም ንሰብኣይ ኣምላኽ ኪሕዝ ወይ ኪወቅዕ ዝዘርገሓ ኢዱ ደረቐት፣ ቁ. 4። ብመልእኽቲ ኺርዕድ ዝግባእ እኳ እንተነበረ፣ ነቲ መልእኽቲ ዘምጽአ ሰብኣይ ኣጥቀዐ፣ ነቲ ዝተጠንቀቖ ቑጥዓ ብምብዳህን ነቲ መጠንቀቕታ ዝለኣኸት ጸጋ ብምጽራፍን። ሓጥእ እንተ ገሰጽካዮ ኪጸልኣካ እዩ፣ እንተኽኢሉ ድማ ክፉእ ኪገብረካ እዩ፤ ይኹን እምበር፣ ነብያት ኣምላኽ ንእምነቶም ካብ ምጥላም ንላዕሊ ባዕላቶም ኬቃልዑ ይግባእ፤ እቲ ዝጥቀመሎም ኪከላኸለሎም እዩ፣ ንቑጥዓ ሰብ ድማ ኪገትኦ እዩ፣ ከምቲ ኣብዚ ንየሮብዓም ኢዱ ብምጽናጉ ዝገበሮ፣ በዚ ድማ ንነብዪ ኺጎድእ ወይ ንርእሱ ኺሕግዝ ኢዱ ኺመልስ ኣይከኣለን። ኢዱ ንጥጃታቱ ዕጣን ኬዕጥን ከሎ ኣይደረቐትን፤ ግናኸ፣ ኣንጻር ነብዪ እንተ ተዘርጊሓ፣ ክሳዕ ዝትሕት ኢዱ ኺጥቀመላ ኣይክእልን እዩ። ካብ ኩሉ እከይ እኩያት፣ ኣንጻር ነብያቱ ዝገብርዎ ሕሱም ፈተነ ንኣምላኽ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ዘቑጥዕ እዩ፣ ብዛዕባኦም ድማ፣ ኣይትተንክይዎም፣ ኣይትጉድእዎም ኢሉ እዩ። እዚ ንየሮብዓም መቕጻዕቲ ከም ዝነበረን ንሓጢኣቱ ዝምልስ ከም ዝነበረን፣ ንነብዪ ድማ ምድሓን ነበረ። ኣምላኽ ንጸላእቲ ቤተክርስትያኑ ካብ ምፍጻም እከይ ዕላማኦም ንምዕጋት ብዙሕ መገድታት ኣለዎ። የሮብዓም ኢዱ ኺመልስ ዘይምኽኣሉ ንኹሎም ከባቢኡ ዘደንቕ ነገር ገበሮ፣ በዚ ድማ ኪርእዩን ኪፈርሁን። ኣምላኽ ብፍትሒ ልቢ ሓጥኣን እንተ ደንደነ፣ በዚ ድማ እታ ብሓጢኣት ዝዘርገሕዋ ኢድ ብንስሓ ኺመልስዋ እንተ ዘይከኣሉ፣ እዚ መንፈሳዊ ፍርዲ እዩ፣ በዚ ዝተመስለ፣ ካብዚ ንላዕሊ ድማ ዘፍርህ።

V. እታ ብኡብኡ ዝደረቐት ኢድ፣ ብምግዛኡ ብኡብኡ ምሕዋያ፣ ቁ. 6። እቲ ንሕልናኡ ኺትንክፍ ዝነበሮ ቃል ኣምላኽ ኣይተሓተቶን፣ እዚ ግና ንኣዕጽምቱን ንስጋኡን ዝተንከፈ ንትዕቢተኛ መንፈሱ ኣትሓቶ። ሕጂ ሓገዝ ይደሊ፣

1. ካብ ጥጃታቱ ዘይኮነስ፣ ካብ ኣምላኽ ጥራይ፣ ካብ ሓይሉን ካብ ሞገሱን። ንሱ ኣቑሰለ፣ ካብ ኢዱ ወጻኢ ሓንቲ እኳ ኸተሕዊ ኣይትኽእልን።

2. ብገዛእ መስዋእቱን ዕጣኑን ዘይኮነስ፣ ብጸሎትን ምልማን እቲ ነብዪን፣ ንሱ ድማ ቅድሚ ሕጂ ኣፈራርሖን ኬጥፍኦን ዝሓሰበ። እቶም ስብከት ዝጸልኡ ሰባት ንጸሎት እሙናት ኣገልገልቲ ኺሕጎሱሉ ዝኽእሉ ግዜ ኺመጽእ ይኽእል እዩ። “ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ለምን” ይብል የሮብዓም፤ “ኣብኡ ረብሓ ኣሎካ፤ ንዓይ ተጠቐመሉ።” ግናኸ ኣስተብህል፣ ንሱ ነቲ ነብዪ ሓጢኣቱ ኺምሓርን ልቡ ኺቕየርን ኪጽሊ ኣይደለየን፣ የግዳስ ኢዱ ጥራይ ኽትምለስ ደለየ፤ ከምኡ ድማ ፈርኦን ንሙሴ ነዚ ሞት እዚ ጥራይ ኬርሕቕ (ዘጸ. 10:17)፣ ዘይኮነስ ነዚ ሓጢኣት እዚ ኬርሕቕ ኪጽሊ ደለየ። እቲ ነብዪ፣ ከም ሰብኣይ ኣምላኽ ዝግባእ፣ ንክፉእ ሰናይ መለሰ፣ ንየሮብዓም ብዘይሓይሉ ሕሱምነቱ ኣይነቐፎን፣ ብምግዛኡ ድማ ኣይተሓጎሰን፣ የግዳስ ብኡብኡ ንኣምላኽ ብዛዕባኡ ለመነ። እቶም ክርስቶስ ኣብቶም ዝተሰጎጉ ዝኣወጆ በረኸት ዝረኽቡ፣ ካብኡ ንሰጎግቶም ኪጽልዩ ዝመሃሩ ጥራይ እዮም፣ ማቴ. 5:10, 44። እቲ ነብዪ በዚ መገዲ እዚ ንኣምላኽ ኣኽቢሩ፣ ይቕረ ባሃሊ መንፈስ ከም ዘለዎ ብምርኣይ፣ ኣምላኽ ድማ ነዚ ካልእ ክብሪ ኣብኡ ኣንበረ፣ ብቓሉ ነቲ ፍርዲ መለሰ፣ ብኻልእ ተኣምር ድማ እታ ዝደረቐት ኢድ ኣሕወየ፣ በዚ ድማ የሮብዓም ብሕያውነት ኣምላኽ ናብ ንስሓ ኺምራሕ፣ ብፍርዲ እንተ ዘይተሰበረ እኳ እንተኾነ፣ ብምሕረት ግና ኪመሓር። ብኽልቲኡ ድማ ንግዜኡ ዝተጸልወ ይመስል ነበረ፣ ግናኸ እቲ ጽልዋ ጠፍአ።

VI. እቲ ነብዪ ንሕያው ዕድመ የሮብዓም ምእባዩ፣ ኣብዚ ድማ ኣስተብህል፣

1.