1ይ ዜና መዋእል 10

ዋና ዕላማ እዞም መጻሕፍቲ ዜና መዋእል፣ ታሪኽ ቤት ዳዊት ንምዕቃብ ኮይኑ ይርከብ። ስለዚ ጸሓፋይ ታሪኽ ግዝኣት ሳኦል ኣይደገመን፣ ግናኸ ሞቱ ጥራይ ገለጸ፣ በዚ ድማ ንዳዊት ናብ ዝፋን መገዲ ተኸፍተ። ካብ ጥፍኣት ሳኦል ድማ፣ ክንመሃር ንኽእል ኢና፦ 1. ሓጢኣት ሓጥኣን ፈጺሙ ከም ዝረኽቦም፣ ቀልጢፉ ይኹን ዶ ወይ ሓሊፉ፤ ሳኦል ብምግሃዱ ሞተ። 2. ዕቤት ሰብኣይ ካብ ፍርዲ ኣምላኽ ከም ዘየድሕኖ። 3. ዘይምእዛዝ ገዳም ነገር እዩ። ሳኦል ቃል እግዚኣብሔር ብዘይምሕላዉ ሞተ።

ካብ ዘይምእማን፣ ትዕግስቲ ምጕዳልን ንጽብሪን ንዕቀብ። ንእግዚኣብሔር ብምጽባይና ዘይተዋሕስ መንግስቲ ክትረክብ ኢና።

ምዕራፍ 10 እቲ ኤዝራ ኣብዚ መጽሓፍ ዜና መዋእል ዝነበሮ ዕላማ፡ መዝገባት ቤት ዳዊት ንምዕቃብ እዩ ነይሩ። እዚ ቤት ዳዊት እዚ፡ ብምርኮ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ እኳ እንተደኸመን እንተነከየን፡ ብኣዒንቲ እቶም ብእምነት ዝነብሩ ግን፡ ወዲ ዳዊት ብዝቐረበ መጠን፡ ዝያዳ ክብሪ ይረክብ ነበረ። ስለዚ ድማ፡ ታሪኽ ግዝኣት ሳኦል ዘይደገመ፡ ሞቱ ጥራይ ደጊሙ፡ ንዳዊት ናብ ዝፋን መገዲ ከም ዝኸፍተሉ ገበረ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡

I. ፍልስጥኤማውያን ንሰራዊት ሳኦል ዘውረድዎ ከቢድ ስዕረት፡ ሳኦል ድማ ንርእሱ ዘውረዶ ሞት (ቁ. 1-7)።

II. ፍልስጥኤማውያን በዚ ዝገበርዎ ዓወት (ቁ. 8-10)።

III. ሰብ ያቤስ-ጊልዓድ ንሬሳ ንጉስ ዘርኣይዎ ኣኽብሮት (ቁ. 11, 12)።

IV. ምኽንያት ምድሓር ሳኦል (ቁ. 13, 14) ንረክብ።

ቁጽሪ 1-7 እዚ ብዛዕባ ሞት ሳኦል ዝገልጽ ጸብጻብ፡ ኣብ 1 ሳሙኤል 31:1 ወዘተ. ምስ ዝረኸብናዮ ሓደ እዩ። ትርጉሙ ምድግጋም ኣየድልየናን። እንተኾነ ግን፡ ነዚ ዝስዕብ ንመልከት፡

1. መሳፍንቲ ሓጢኣት ይገብሩ፡ ህዝቢ ድማ ይሳቐዩ። እስራኤል ኣብ ቅድሚ ፍልስጥኤማውያን ምስ ሃደሙን ምስ ወደቑን (ቁ. 1)፡ ከተማታቶም ምስ ሓደጉን ፍልስጥኤማውያን መጺኦም ኣብኣ ምስ ሰፈሩን (ቁ. 7)፡ ንእስራኤል ሕማቕ ግዜ ነበረ። ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ከምቲ ቅድሚኡ ኣብ ዘመን ፈራዶ ዝነበሩን ድሕሪኡ ኣብ ዘመን ነገስታት ዝኾኑን፡ ጣኦት ኣምልኾ ከም ዝገበሩ ኣይንረክብን። ሳሙኤል ኣዐሪፍዎም ነበረ፡ ንሳቶም ድማ ተዐሪፎም ነበሩ፡ ገና ግን ንምዝማት ከምኡ’ውን ንዘረፍቲ ተዋሂቦም ነበሩ። እዚ ፍርዲ እዚ ንምርካብ ዝግባእ ዝነበሮም ብዙሕ ነገራት ከም ዝነበረ ኣየጠራጥርን እዩ። እንተኾነ ግን፡ መለኮታዊ ፍርዲ ብቐንዱ ዝርኣዮ፡ ሓጢኣት ሳኦል እዩ ነይሩ። ማስታወሻ፡ መሳፍንትን ዓበይቲ ሰባትን ንቍጥዓ ኣምላኽ ከየበሳጩ ብፍሉይ ክጥንቀቑ ይግባእ። ከመይሲ፡ ነቲ ሓዊ እንተለዓዓልዎ፡ ንሳቶም ከይፈልጡ ክንደይ ሰባት ብሰንኮም ክጠፍኡ ይኽእሉ።

2. ወለዲ ሓጢኣት ይገብሩ፡ ደቆም ድማ ይሳቐዩ። መለክዒ እከይ ሳኦል ምስ መልአ፡ መዓልቲ ምውዳቑ ምስ በጽሐ (ዳዊት ኣብ 1 ሳሙኤል 26:10 ከም ዝረኣዮ)፡ ንሱ ባዕሉ ናብ ውግእ ወሪዱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ደቁ (ኢሽቦሼት ጥራይ ዘይኮነስ) ምስኡ ጠፍኡ፡ ዮናታን እቲ ለዋህን ለጋስን ሰብ ድማ ኣብ መንጎኦም ነበረ። ከመይሲ፡ ኵሉ ንዅሉ ሓደ እዩ። ከምኡ ድማ እከይ ኣቦታት ኣብ ልዕሊ ደቆም ተረኸበ፡ ንሳቶም ድማ ከም ክፍሊ እቲ ዝተፈርደ ኣቦ ወደቑ። ማስታወሻ፡ እቶም ንዘርኦም ዝፈትዉ፡ ሓጢኣቶም ክሓድጉ ይግባእ፡ ምናልባት ብእከዮም በይኖም ጥራይ ከይጠፍኡ፡ ምስኦም ንቤተሰቦም ጥፍኣት ከየምጽኡ፡ ወይ ድማ ምስ ሞቱ መርገም ከየውርሱ።

3. ሓጥኣን ሓጢኣት ይገብሩ፡ ድሕሪ ነዊሕ ግዜ እኳ እንተተናወሐሎም፡ ብመወዳእታ ግን ንሳቶም ባዕሎም ይሳቐዩ። ከመይሲ፡ ፍርዲ ብቕልጡፍ እኳ እንተዘይተፈጸመ፡ ክፍጸም እዩ። ኣብ ሳኦል ከምኡ እዩ ነይሩ፡ ኣወዳድቑኡ ድማ ብብዙሕ መዳያት ምስ ሓጢኣቱ ዝሰማማዕ ነበረ። (1.) ንዳዊት ልዕሊ ሓንሳብ ኲናት ደርብዩዎ ነይሩ፡ ኣይወቕዖን። ቀስተኛታት ግን ወቕዕዎ፡ ብቀስተኛታት ድማ ቆሰለ። (2.) ንዶኤግ ንካህናት እግዚአብሔር ክቐትል ኣዚዝዎ ነይሩ፡ ሕጂ ድማ ብተስፋ ምቑራጽ፡ ንሓያል ሰቡ ሰይፉ ክስሕብን ክወግኦን ኣዘዞ። (3.) ንኣማሌቃውያን ከየጥፍእ ብምግባር ንትእዛዝ ኣምላኽ ኣይተኣዘዘን፡ ሓያል ሰቡ ድማ ንእኡ ከየጥፍኦ ኣይተኣዘዞን። (4.) እቲ ንካህናት ዝቐተለ፡ ንርእሱ ባዕሉ ገዳሊ ንኽኸውን ብቕንዕና ተሓዲጉ፡ እታ ከተማ ካህናት ዘጥፍአት ስድራቤቱ ድማ ተደምሰሰት። ርኣዩ እሞ፡ እግዚአብሔር ጻድቕ እዩ በሉ።

ቁጽሪ 1-9 ዳዊት ኣብዚ ናብ ምውራስ በጽሐ።

I. ናይ እስራኤል ዝፋን፡ ኣብ ኬብሮን ኣብ ልዕሊ ይሁዳ ጥራይ ሸውዓተ ዓመት ምስ ገዝአ። ንሳቶም ድማ፡ ብምኽንያት ዝምድናኡ (ቁ. 1)፡ ቅድሚኡ ዝገበሮ ጽቡቕ ኣገልግሎት፡ ብፍላይ ድማ መለኮታዊ ምድላው (ቁ. 2)፡ ንእኡ ንጉሶም ገይሮም ቀብእዎ። ንሱ ድማ ክከላኸለሎም ኪዳን ኣተወ፡ ንሳቶም ድማ እሙናት ክኾኑሉን ብሓቂ ክእዘዝዎን (ቁ. 3)። ንመልከት፡

1. ምኽሪ ኣምላኽ፡ ዝኾነ ይኹን ዕንቅፋት እንተሃለወ እኳ፡ ብመወዳእታ ክፍጸም እዩ። ኣምላኽ፡ ዳዊት ክገዝእ እዩ እንተበለ፡ ምቅዋሙ ከንቱ እዩ።

2. እቶም ንነዊሕ እዋን ንርእሶም ዝዓገቱ ሰባት፡ ብሓሶት ከንቱነቶም ንነዊሕ ግዜ ምስ ደኸሙ፡ ንሰላሞም ዝኸውን ነገራት ከም ዝርድኦምን ናብ ምሕረቶም ከም ዝምለሱን ተስፋ ይግበር።

3. ኣብ መንጎ ንጉስን ህዝብን፡ ክልቲኦም ብሃይማኖታዊ መንገዲ ክሕልውዎ ዝግባእ ናይ መጀመርታ ውዕል ኣሎ። ዝኾነ ንጉስ ፍጹም ስልጣን ክሓትት እንተዝኽእል፡ ዳዊት ክሓትት ይኽእል ነይሩ፡ ከምኡ’ውን ከም ዝኾነ ሰብ ብድሕንነት ክእመን ይኽእል ነይሩ። ገና ግን ምስ ህዝቢ ኪዳን ኣተወ፡ ብሕጊ ንምግዛእ ድማ መብጽዓ ንግስና ገበረ።

II. ናይ ጽኑዕ ቦታ ጽዮን፡ እዚ ድማ ክሳዕ ዘመን ዳዊት ብየቡሳውያን ተታሒዙ ነበረ። ዳዊት ንኣኡ ንጉሳዊት ከተማ ንምግባር ዝበቅዕ ቦታ ገይሩ ብፍሉይ ይርእዮ ነይሩ ይኹን ወይስ ካብ ኣምላኽ መብጽዓ ነይርዎ፡ ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ተግባራቱ ነቲ ዕርድን ምጥባቕን ምውራስ እዩ ነይሩ። ምስ ወረሶ ድማ፡ ከተማ ዳዊት ኢሉ ሰመያ (ቁ. 7)። ነዚ ድማ ኣብ መዝሙር 2:6 ተጠቒሱ ኣሎ። “ንጉሰይ ኣብ ቅዱስ ከረነይ ጽዮን ሰቒለዮ ኣሎኹ።” ኣብዚ፡ ኣብ ዓበይቲ ዕማማት ንጽንዓት ዘለዓዕልን ዘተባብዕን እንታይ ምዃኑ ንርአ።

1. ተቓውሞ።