Abrahaam

Abrahaam, jalqaba Abraam jedhamee kan waamamu ture, seenaa jalqabaa Israa'elootaa keessatti nama gurguddaa ture. Inni Uur biyya Kaldeetii keessatti dhalate, ilma Taaraa ture (Seensa 11:26-31). Waaqayyo Abraam biyya isaa fi maatii isaa dhiisee gara lafa inni itti argisiisu akka deemu isa waame; saba guddaa akka isa godhuu fi isaanis saba hundumaa akka eebbisu isaaf waadaa gale (Seensa 12:1-3). Abraamis Waaqayyoon ajajame; haadha manaa isaa Saaraayii fi ilma obboleessa isaa Loot wajjin gara Kana'aan deeme (Seensa 12:4-5). Waaqayyos sanyii baay'ee fi lafa Kana'aan akka isaaf kennu waadaa galuudhaan kakuu Abraam wajjin gale cimse (Gen.13.14-17; 15.1-21). Waaqayyos maqaa Abraam gara Abrahaam (hiikni isaa "abbaa saba baay'ee" jechuu dha), maqaa Saaraay immoo gara Saaraa jijjiire (Seensa 17:1-16). Umuriin isaanii guddaa ta'us, Abrahaamii fi Saaraan ilma isaanii Yisihaaq, kan kakuun Waaqayyoo ittiin raawwatamu, dinqiiin deessan (Gen.18.1-15; 21.1-7). Waaqayyo Yisihaaq akka aarsaa godhu yeroo isa gaafate, Abrahaam amantii fi ajajamu isaa argisiiseera (Seensa 22:1-19). Waaqayyos kakuu Abrahaamiif gale cimsuudhaan, bakka bu'aa hoolaa isaaf qopheesse (Seensa 22:15-18). Amantiin Abrahaam qajeelummaatti isaaf lakkaa'ame (Seensa 15:6;Roomaa 4:3;Galaatiyaa 3:6; Jam2.23). Innis abbaa warra amananii fi michuu Waaqayyoo jedhamee beekama ture (Isaayaas 41:8;2ffaa Seenaa Baraa 20:7; Jam2.23). Kakuun Waaqayyoo Abrahaam wajjin gale, kan lafa, sanyii fi eebba waadaa gale ture; kakuun kun ilma isaa Yisihaaqii fi ilma ilma isaa Israa'eliif (yookiin 'Yaaqoob') darbeera (Gen.26.1-5; 28.10-15). Jireenyi fi amantiin Abrahaam Kakuu Moofaa fi Kakuu Haaraa keessatti iddoo guddaa qabu. Inni abbaa Israa'elootaa ta'uu isaa beekama (Exo.2.24; 3.6, 15-16; 4.5) akkasumas amanamummaa Waaqayyoo fi waadaawwan isaa wajjin walqabatee caqasameera (Exo.6.8; 32.13; 33.1;Lewwoota 26:42). Kakuu Haaraa keessatti, Abrahaam fakkeenya amantii godhamee dhiyaateera (Roomaa 4:1-3, 9, 12, 16;Galaatiyaa 3:6-9, 14, 29;Ibraa'oota 11:8-19) akkasumas abbaa hafuuraa warra amanan hundumaa jedhamee adda baafameera (Roomaa 4:11-12, 16-17;Galaatiyaa 3:7, 29). Yesuus Kiristoos raawwii dhumaa waadaa Waaqayyo Abrahaamiif gale ta'uu isaa adda baafameera (Maatewos 1:1;Galaatiyaa 3:16). Kiristoositti amanuudhaan, warri amanan saba hundumaa irraa dhufan sanyii hafuuraa Abrahaam keessaa tokko ta'u; waadaawwan isaaf kennameefis dhaaltota ta'u (Galaatiyaa 3:7-9, 14, 26-29).