Seensa 11

Namoonni adaba Waaqayyoo isa cimaa, sodaachisaa ta’e hammam dafanii dagatu, akkasumas gara cubbuu isaanii isa duraatti deebi’u! Haa ta’u malee, badiisniifi mancaatiin lolaa bishaan guulaa ija isaanii dura utuu jiruu, akkasumas sanyii Noh isa qajeelaa irraa kan dhalatan utuu ta’anii iyyuu, utuu innis jireenyatti jiruu, hamminni baay’ee guddateera. Fedhiiwwan cubbamoo fedhii namaa fi balfummaa garaa namaa kan balleessuu danda’u ayyaana qulqulleessaa Hafuura Qulqulluu qofadha. Kaayyoon Waaqayyoo ilmi namaa saba baay’ee akka uumu, akkasumas lafa hundumaa akka guutu ture. Haa ta’u malee, jaalala Waaqayyoo tuffachuudhaaniifi gorsa Nohitti mormuudhaan, baay’een namootaa walitti qabamanii, akka addaan hin baaneef magaalaa fi gamoo tokko ijaaruuf yaadan. Waaqolii tolfamoo sagaduun jalqabame, Baabel immoo bakka ijoo isaa isa tokko taate. Isaan wal jajjabeessuudhaan ija jabinaa fi murannoo walii kennan. Akkuma cubbamoonni hojii hamaadhaaf wal kakaasanii fi wal jajjabeessan, nuti immoo jaalalaafii hojii gaariidhaaf wal kakaasuu haa barannu.

Addaan baafamuun durii kan ilmaan Waaqayyoo fi ilmaan namootaa (warra amanan fi warra hin amanne) lolaa booda jiraateera, yeroo namoonni baay’achuu jalqabanitti immoo deebi’ee mul’ateera. Addaan baafamuu kana irratti hundaa’uudhaan, boqonnaa kana keessatti, qabna: I. Ilmaan namootaa Baabelitti bittinnaa’uu isaanii (Lakk. 1-9), achitti qabna: 1. Karoora isaanii kan of tuulummaa fi kan Waaqayyoon aarsu, kan magaalaa fi masaraa ijaaruu ture (Lakk. 1-4). 2. Firdii Waaqayyoo qajeelaa kan karoora isaanii fashaleesse, afaan isaanii wal makee, akkasitti isaan bittinneesse (Lakk. 5-9).

II. Sanyii ilmaan Waaqayyoo hanga Abrahaamitti (Lakk. 10-26), akkasumas seenaa maatii isaa waliigalaa fi biyya dhalootaa isaa irraa godaanuu isaa (Lakk. 27, kkf.).

Xumura boqonnaa darbee keessatti, ilmaan Nohiin yookaan ilmaan Noh gidduutti, sabaawwan lafa irratti lolaa booda addaan qoodamanii turan, jechuunis, gosa yookaan garee adda addaatti qoodamanii turan; akkasumas, bakkeewwan isaaniif dhiphachaa waan deemanef, Nohiin yookaan ilmaan isaa gidduutti gosti yookaan gareen tokko tokko gara kamitti akka deemu, biyyoota isaanitti dhihoo jiran irraa jalqabee, gara fuulduraatti fagaachaa deemuuf, akkasumas baay’inni garee isaanii akka gaafatuutti wal irraa fagaachuuf akka karoorfatan waliigalame yookaan murtaa’e. Haala kanaan dhimmi kun lolaa booda waggaa dhibba tokko booda, yeroo Peleg dhalateetti, sirriitti murtaa’eera; garuu ilmaan namootaa, bakkeewwan fagootti bittinnaa’uuf fedhii hin qaban turan; baay’inaan jiraachuun gammachuu fi nagaa akka ta’u yaadan, kanaafuu waliin jiraachuuf karoorfatan, akkasumas lafa Waaqayyo Gooftaan abbootii isaaniif kenne dhaaluuf suuta jedhan (Iya. 18:3), Waaqayyoo fi Noh irra of beekaa ta’uu isaanii yaadan. Amma asitti qabna:

I. Faayidaawwan karoora isaanii kan waliin jiraachuu deeggaran, 1. Hundi isaanii afaan tokko qabu turan, Lakk. 1. Yoo lolaa dura afaan adda addaa jiraateellee, kan Noh qofti, kan kan Addaam wajjin tokko ta’uu danda’u, lolaa keessa jiraatee, boodas itti fufe. Amma, yeroo hundi isaanii wal hubatanitti, wal jaallachuuf carraan isaanii guddaa ture, wal gargaaruufis dandeettii guddaa qabu turan, akkasumas wal irraa fagaachuuf fedhii xiqqaa qabu turan.

2. Bakka jireenyaaf mijataa fi bal’aa argatan (Lakk. 2), lafa Shinaar keessa dirree, dirree bal’aa hunda isaanii of keessaa qabuu danda’u, akkasumas dirree gabbataa, baay’ina isaanii yeroo sanaa irratti hundaa’uudhaan hunda isaanii jiraachisuu danda’u, ta’us baay’inni isaanii yeroo dabalu bakki isaaniif ga’aa ta’uu isaa hin yaadan ta’a. Hubadhaa, mijatoowwan yeroo ammaa nama hawwatan, yeroo baay’ee dirqamaa fi faayidaa gara fuulduraa dagachuuf qorumsa cimaa ta’u.

II. Karaa isaan walitti hidhamuuf, akkasumas qaama tokko ta’anii waliin jiraachuuf fudhatan. Daangaa isaanii nagaan, eegumsa Waaqayyoo jala jiraatanii bal’isuu mannaa, isaan jabeessuuf karoorfatan, akkasumas warra samii wajjin lola qabsiisuuf murteessan fakkaatanii, of eeggannoo cimaa godhatan. Murtee isaanii tokkummaa qabu, Magaalaa fi masaraa ofii keenyaaf haa ijaarru jedhu ture. Kan hubatamuu qabu, ijaarronni magaalaawwan jalqabaa, addunyaa durii keessattis (Boq. 4:17), addunyaa haaraa asittis, namoota amala gaarii fi maqaa gaarii qaban hin turre: dunkaanonni tajaajiltoota Waaqayyoo jiraachuuf gargaaran; magaalaawwan jalqaba kan ijaaraman warra isa irratti fincilan fi isa irraa garagalanidha. Asitti hubadhaa,

1. Akkamitti hojii kana jalqabuuf wal kakaasan fi wal jajjabeessan. Isaan jedhan, Kottaa, dhagaa ijaarsaa haa hojjennu (Lakk. 3), ammas (Lakk. 4), Kottaa, magaalaa ofii keenyaaf haa ijaarru; wal kakaasuudhaan wal jajjabeessanii ijaarsa fi murannoo isaanii dabarsan. Hubadhaa, hojiiwwan guguddoon yeroo hojjettoonni baay’ee fi tokkummaa qaban, akkasumas wal kakaasan hojjetamuu danda’u. Akkuma cubbamoonni hojiiwwan hamoo hojjechuuf wal kakaasan fi wal jajjabeessan, nutis jaalalaa fi hojiiwwan gaariidhaaf wal kakaasuu haa barannu. Faar. 122:1; Isa. 2:3, 5; Erm. 50:5 ilaali.

2. Meeshaalee ijaarsa isaaniif fayyadaman. Biyyi sun dirree waan tureef, dhagaa yookaan dhoqqee hin kennine, garuu kun hojii isaanii irraa isaan hin dhoorkine, garuu dhagaa ijaarsaa bakka dhagaa buusuuf, akkasumas dhoqqee yookaan qixxaa bakka dhoqqee ijaarsaa buusuuf hojjetan. Asitti ilaali, (1.) Warri karoora isaaniitti muratan akkamitti furmaata argatan: yoo nuti hojii gaariidhaaf fedhii cimaa qabaanne, hojii keenya yeroo baay’ee, meeshaaleen nuuf hin guuttamne jechuudhaan hin dhaabnu turre. (2.) Garaagarummaa ijaarsa namaa fi kan Waaqayyoo gidduu jiru: yeroo namoonni Baabel isaanii ijaaran, dhagaan ijaarsaa fi dhoqqeen meeshaalee isaanii gaarii turan; garuu, yeroo Waaqayyo Yerusaalem isaa ijaaru, hundee isaa saafayirii irra, daangaa isaa hundas dhagaa miidhagaa irra kaa’a, Isa. 54:11, 12; Mul. 21:19.

3. Kaayyoo maalii ijaaran. Tokko tokkoon, kanaan lolaa biraa irraa of eeguuf karoorfatan jedhu.