Faarfannaa 90

Faarfannaan kun murtoo saba Israa'el lafa onaa keessatti, Baay. 14 irratti darbeef akka akeeku ni tilmaamama. Toli fi eegumsi Waaqayyoo boqonnaa fi jajjabina lubbuu dhugaa, addunyaa hamaa kana keessatti argamu, isa qofaadha. Kiristoos Yesuus, bakka kooluu galaa fi mana jireenyaa nuti itti galamnuudha. Nuti uumama du'aa dha; jajjabinni keenya hundinuu addunyaa keessatti jiru jajjabina darbaa dha. Garuu Waaqayyo Waaqa bara baraa jiraataa dha, amantoonnis isa akkasitti argatu. Yeroo Waaqayyo dhukkuba yookiin rakkina biraatiin nama gara badiisaatti deebisu, kanaan namoota gara isaatti akka deebi'an, cubbuu isaanii irraa akka qalbii jijjiiratan, akkasumas jireenya haaraa akka jiraatan waama. Waggaa kuma tokko jireenya bara baraa Waaqayyoo biratti homaa miti: daqiiqaa tokkoo fi waggaa miliyoona gidduu hariiroon tokko jiraata; yeroo fi jireenya bara baraa gidduu garuu homaa hin jiru. Wantoonni waggaa kuma keessatti darban yookiin dhufan hundinuu, Sammuu Bara Baraa biratti baay'ee dhihootti argamu, akka wanti sa'aatii darbe keessa raawwatame nu biratti dhihoo ta'uu caalaa. Du'aa ka'uu keessattis, qaamni fi lubbuun lachuu ni deebi'u, deebi'anii walitti ni makamu. Yeroon utuu nuti hin hubatin darba, akka namoota hirriba keessa jiraniitti; yeroo inni darbu immoo, akka homaa hin turreetti. Jireenyi gabaabaa fi dafee darbaa dha, akka bishaan lolaa. Namni akkuma margaa lalisa, inni immoo yeroo dullummaan dhufu ni goga; garuu dhukkuba yookiin balaan ni cirama.

Faarfannaan duraa boojuu Baabilonitti barreeffame jedhamee yaaddama; kun garuu, akka ifatti mul’atutti, yeroo Israa’el Gibxii ba’anitti barreeffame. Haata’u malee, walitti qabama faarfannaa Waaqayyoo kana keessatti walitti dhiyeenyaan kaa’amaniiru. Faarfannaan kun Museedhaan (akka mata dureen isaa argisiisutti), barreessaa barreeffama qulqulluu isa durii ta’een barreeffame. Faarfannaa galataa isaa (Ba’uu 15, kan Mul’ata 15:3 irratti dubbatame), fi faarfannaa barsiisaa isaa (Keessa Deebii 32) galmee irratti qabna. Garuu kun lamaan irraa adda, sababiin isaa kadhannaa jedhamee waamama. Faarfannaan kun sababa murtii Israa’el irratti lafa onaa keessatti amanuu dhabuu, gungumuu, fi fincila isaaniitiif darbe, jechuunis reeffi isaanii lafa onaa keessatti akka kufan, waggoota soddomii saddeetii guutuu rakkoolee hedduudhaan akka dhumatan, akkasumas isaan yeroo sana umuriin ga’an keessaa tokko illee Kana’aan akka hin seenneef barreeffame jedhamee yaaddama. Kun lafa onaa keessa jooruu isaaniitiif kan qophaa’e ture, akkuma faarfannaan Musee inni biraa (Keessa Deebii 31:19, 21) Kana’aan keessa qubannaa isaaniitiif ture. Seenaa faarfannaan kun itti dhiyeenyaan argisiisu Lakkoofsa 14 irratti qabna. Museen kadhannaa kana guyyaa guyyaan akka fayyadamamuuf, yookiin ummata buufata isaanii keessatti, yookiin immoo, xiqqaatees, lubootaan tajaajila dunkaana qulqulluu keessatti, yeroo lafa onaa keessa dadhabbii dheeraa isaanii keessatti akka fayyadamamuuf barreessee ta’uu danda’a.

Isaan keessatti, I. Museen bara baraa Waaqayyoo fi faayidaa isaan Isa keessatti qabanitti fayyadamuudhaan ofii isaa fi ummata isaa jajjabeessa (Lakk. 1, 2).

II. Museen laafina namaa ilaaluudhaan ofii isaa fi ummata isaa gadi qaba (Lakk. 3-6).

III. Museen ofii isaa fi ummata isaa murtii qajeelaa Waaqayyo isaan irratti dabarseef bitama (Lakk. 7-11).

IV. Museen ofii isaa fi ummata isaa kadhannaadhaan gara Waaqayyootti kenna, araara Waaqayyoo fi ayyaana, akkasumas deebii tola Waaqayyoo barbaaduudhaan (Lakk. 12-17). Haata’u malee, haala addaa kana irratti barreeffame fakkaatus, laafina jireenya namaa waliigalaatiif baay’ee hojii irra oola. Akkasumas, yeroo faarfannaa kana faarfannu, waggoota lafa onaa addunyaa kana keessa darbinuuf salphaatti hojii irra oolchuu dandeenya, akkasumas yaadaa fi kadhannaa sirna awwaalchaatiif baay’ee ta’u nuuf kenna. Kadhannaa Musee nama Waaqayyoo. Lakk. 1-6 Faarfannaan kun kadhannaa Musee jedhamee mata dureeffameera. Eessatti, akkasumas kitaaba akkamii keessatti, yeroo Musee irraa kaasee hamma walitti qabamni faarfannaa jalqabamutti eegame, hin beekamu; garuu, hafuura Waaqayyootiin waan kennameef, eegumsa addaa jala ture: tarii kitaaba Yaashar yookiin kitaaba waraana Waaqayyoo keessatti barreeffame ta’uu danda’a. Museen ummata Israa’el akka kadhatan barsiise, akkasumas yeroo gara Waaqayyoo deebi’anitti jechoota isaan fayyadamuu danda’an afaan isaanii keessa kaa’e. Museen asitti nama Waaqayyoo jedhamee waamameera, sababiin isaa raajii, abbaa raajotaa, akkasumas fakkeenya guddaa raajichaa isa guddaa tureef. Lakkoofsa kana keessatti kan nu barsiifamne:

I. Yeroo hundumaa ummata Isaa ilaalchisee, akkasumas guyyoota keenya keessatti nu ilaalchisee, Waaqayyoof galata eegumsa Isaa kennuuf (Lakk. 1): "Yaa Gooftaa, dhaloota hundumaatti iddoo jireenyaa yookiin mana jireenyaa, iddoo baqaa yookiin gargaarsa nuuf turte." Amma yeroo isaan dallansuu Waaqayyoo jala kufanii, Inni isaan dhiisuuf akeekkachiise, tola Isaa isa durii abbootii isaaniitiif godhe dubbatu. Kana’aan abbootii isaanii warra maanguddootaaf biyya alagaa ture, isaanis achitti dunkaana keessa jiraatan; garuu yeroo sana Waaqayyo iddoo jireenyaa isaanii ture, akkasumas eessa deemanittuu, Isa keessatti mana isaanii, boqonnaa isaanii argatan. Gibxi waggoota hedduudhaaf biyya garbummaa isaaniitiif turte, garuu yeroo sanattillee Waaqayyo iddoo baqaa isaanii ture; akkasumas ummanni hiyyeessi fi cunqurfame sun Isa keessatti jiraatee eegame. Hubadhaa, warri dhugaan amanan Waaqayyo keessatti mana isaanii qabu, akkasumas kun rakkoolee fi dhiphina addunyaa kana keessatti isaan qunnaman hundumaaf jajjabina isaaniiti. Isa keessatti akkuma iddoo jireenyaa keenyaatti boqonnaa fi eegumsa argachuu dandeenya.

II. Waaqayyoof ulfina bara baraa Isaa kennuuf (Lakk.