Lakkoofsa 15

Aarsaa midhaanii fi aarsaa dhugaatii ilaalchisee qajeelfamoonni guutuun kennameera. Jalqabni seera kanaa baay'ee jajjabeessaa dha: "Yommuu biyya jireenyaa ani isiniif kennu sana seentanitti." Kun agarsiistuu ifaa ture Waaqayyo biyya abdachiifame sanyii isaaniitiif akka mirkaneessu. Aarsaan galataa nyaata fuula Waaqayyoo ta'uuf waan yaadameef, dhiyeessiin buddeenaa, zayitaa fi daadhii waynii hin dhaabanne, foon aarsaa yoo jiraates, jiraachuun barbaachisaa ture. Kaayyoon seera kanaa immoo hamma aarsaa midhaanii fi aarsaa dhugaatii qajeelchuu dha. Dhalattoonni fi alagoonni kanatti akkuma dhimmoota biroo walfakkaatanii wal qixxee godhamaniiru. Kun dursee akeekkachiisa gammachiisaa ture waamicha saboota biroo fi gara waldaa kiristaanaa fudhatamuu isaanii. Yoo seerri Yihudootaa fi saboota biroo gidduutti garaagarummaa xiqqoo qofaa godheera ta'e, Wangeelli, isa dalla bitaa diigee lamaanuu Waaqayyotti araarse, garaagarummaa homaa hin qabaatu.

Boqonnaa 15

Boqonnaan kun, inni baay’inaan aarsaa fi kennaa ilaalchisu, seenaa fincila lamaa gidduutti dhufa (tokko boqonnaa 14, inni kaan boqonnaa 16), seerota kunniin kennaa Kiristoos warra finciltootaaf illee fudhatuuf fakkeenya turan, Far. 68:18. Boqonnaa darbe keessatti, Israa’el aarsaanii, Waaqayyo isaan balleessuuf murteesseera, akkasumas mallattoo dheekkamsa isaa ta’uudhaan isaan lafa onaa keessatti akka dhumaniif murteesse. Garuu, kadhaa Musee irratti, inni, “Ani dhiiseera” jedhe; akkasumas mallattoo garaa laafina sanaa ta’uudhaan, boqonnaa kana keessatti seerota kennaawwan ilaalchisee jiran tokko tokko irra deebi’ee ibsa, rakkoo cimaa isaan keessa turan sanaaf utuu hin taane isaanitti akka araarame argisiisuuf, akkasumas gumii isaaniitii isaan hin baasu. Kunooti:

I. Seera kennaa midhaanii fi kennaa dhugaatii (Lakk. 1-12) kan Israa’elootaafis ta’e warra ormootaaf (Lakk. 13-16), akkasumas seera kennaa buusii bukoo isaanii isa jalqabaa ilaalchisee (Lakk. 17-21).

II. Seera aarsaa cubbuu wallaalummaa (Lakk. 22-29).

III. Adabbii cubbuu of tuulummaa (Lakk. 30, 31), akkasumas fakkeenya namicha Sanbataa cabsee (Lakk. 32-36).

IV. Seera gola uffata isaanii irratti mallattoo yaadannoo ta’uuf godhamu ilaalchisee (Lakk. 37, kkf).

Asitti kan qabnu,

I. Qajeelfama guutuu kennaa midhaanii fi kennaa dhugaatii ilaalchisee kenname, kanneen aarsaa bineensota hundumaatti dabalata turan. Jalqabni seera kanaa baay’ee jajjabeessaadha: “Biyya jireenya keessan kan ani isiniif kennu yommuu seentan, akkasumas akkas gootu” Lakk. 2. Kun mallattoo ifa ta’e ture, Waaqayyo murtoo isaan irratti dabarse sanaaf utuu hin taane isaanitti araarameera qofa osoo hin taane, garuu fedhii isaanii isa isatti finciluu sanaaf utuu hin taane lafa abdachiifame sanyii isaaniitiif eega. Yommuu tokko tokko dogoggora isaanitti balaa ta’u, kan akka isa darbe dhaloota tokkoof ta’e, isaan bara baraan dhabamsiisu hojjechuu danda’u jedhanii yaadu turan; garuu kun Waaqayyoon hanga dhabamsiisaatti aarsuu irraa akka eegaman mirkaneessa; sababiin isaa, seerri kun yeroo isaa eeggatee Kaanaanitti kan seenan isaan keessaa akka jiran fudhata. Kennaawwan midhaanii gosa lama turan; tokko tokko kophaatti dhihaatu turan, seera isaan kana ilaalchisee Lew. 2:1, kkf. irratti qabna. Kanneen biroon aarsaa gubamuu fi aarsaa nagaatti dabalamu turan, yeroo hundumaa isaan waliin turan, qajeelfamni isaan kana ilaalchisee asitti kennameera. Aarsaan galataa (Lakk. 3 irratti ibsame) nyaata gabatee Waaqayyoo waan tureef, nyaata foonii maal iyyuu yoo ta’e, yeroo hundumaa buddeena, zayitii fi daadhii dhiheessuun barbaachisaa ture. Warri mana qulqullummaa Solomooniif nyaata qopheessan daakuu gaarii dhiheessu turan, 1 Mot. 4:22. Akkasumas Waaqayyo mana gaarii qabaachuun, gabateen isaa buddeenaa fi fooniin guutamuu, akkasumas xoofoon isaa dhangala’uun sirrii ture. Mana Abbaa koo keessa buddeenni ga’aan jira. Amma kaayyoon seera kanaa inni guddaan, kennaan midhaanii fi kennaan dhugaatii aarsaa adda addaatti dabalaman sanaaf hammam ta’uu akka qaban qajeelchuudha. Yoo aarsaan hoolaa yookiin re’ee ta’e, kennaan midhaanii kudhan keessaa tokko daakuu ta’uu qaba, jechuunis omer tokko, kan liitira lamaa fi walakkaa ta’u; kun zayitii, hin keessaa afraffaa (hin tokko liitira shan ta’a) waliin makamuu qaba, akkasumas kennaan dhugaatii daadhii hamma walfakkaatu, liitira tokkoo fi walakkaa ta’u, Lakk. 3-5. Yoo korbeessa hoolaa ta’e, kennaan midhaanii dachaa ta’a, daakuu kudhan keessaa lama, liitira shan ta’u, akkasumas zayitii hin keessaa sadaffaa (kan isaaniif akka dhadhaa nuuf ta’u) waliin makame; akkasumas daadhii hamma walfakkaatu kennaa dhugaatiif, Lakk. 6, 7. Yoo aarsaan saawwa ta’e, kennaan midhaanii dachaa sadii ta’a, omer sadii, zayitii liitira lamaa fi walakkaa ta’u, akkasumas daadhii hamma walfakkaatu kennaa dhugaatiif, Lakk. 8-10. Akka kanaan aarsaa hundumaaf, nama dhuunfaan yookiin waloo ta’ee dhihaatuuf. Hubadhaa, tajaajilli amantii keenya, akka seerota birootti, seera walmadaalinsaan hoogganamuu qaba.

II. Warri biyyaa fi ormoonni asitti haala walfakkaatuun ilaalamu, kana keessattis akka dhimmoota birootti (Lakk. 13-16): “Seerri tokko isiniifis ta’e nama orma amantii Yihudootaa fudhateef ni ta’a.” Amma,

1. Kun warra saba Waaqayyoo hin taaneef gara amantii Yihudootaa dhufuuf, amantii fi waaqeffannaa Waaqayyo dhugaa fudhachuuf affeerraa ture. Dhimmoota siviilii keessatti ormootaa fi Israa’eloota dhalootaan gidduu garaagarummaa ture, garuu dhimmoota Waaqayyoo keessatti hin turre; akkuma isin jirtan, ormiis Waaqayyo duratti akkasuma ta’a, sababiin isaa, inni nama hin loogu. Isa. 56:3 ilaalaa.

2. Kun Yihudootaaf ormootatti gaarummaa gochuuf, isaan hin cunqursineef dirqama ture, sababiin isaa, isaan Waaqayyoon fudhatamoo fi jaallatamoo ta’uu isaanii argan. Tokkummaan amantii jaalala walii wajjinii guddaa uuma, diinummaa hundumaas balleessuu qaba.

3. Kun boona Yihudootaa kan mirga dhaloota isaaniitiin of tuuluuf salphina ture. “Nuti sanyii Abrahaamiiti.