Lewwoota 18

Kun seera dudhaalee warra saba Waaqayyoo hin beeknee manca'oo hundumaa wajjin wal fakkaachuu kan dhorku dha. Akkasumas seeronni gaa'ela firaa seeraan alaa (incest), haluula lullettuu, fi waaqayyolii tolfamoo sagaduu lullettuu irratti kennamaniru; dirqamni seerota kanaa balleessaa Kana'aanootaatiin mul'ifameera. Waaqayyo asitti ajajoota safuu kenna. Ajajoota Waaqayyoo cimsee fi yeroo hundumaa hordofuun cubbuu guddaa irraa guutummaatti ittisa ta'a. Ayyaanni Waaqayyoo qofatu nu eega; ayyaanni sun immoo karaalee ayyaanaa ittiin argamuun qofaan eegama. Inni nama kamiyyuu haluula garaa isaatti takkaa hin dhiisu, hanga isaan Isaatii fi tajaajila Isaa dhiisanitti.

Asitti kan argamu:

I. Seera waliigalaa, amala badaa saba Waaqayyoon hin beekne hunda hordofuu irratti kenname (Lakk. 1-5).

II. Seerota addaa, 1. Walqunnamtii saalaa fira gidduutti godhamu irratti (Lakk. 6-18). 2. Fedhii foonii bineensummaa fi waaqolii tolfamoo jallaa irratti (Lakk. 19-23).

III. Seerota kana diigamuu warra Kana’aan irraa jabeessuun (Lakk. 24-30).

Aangoo seerota sirnaa adda addaa booda, Waaqayyo asitti deebi’ee ajajawwan amalaa jabeessa. Isaan duraanii akka fakkeenyaatti nuuf fayyadu, isaan boodanaa immoo akka seeraatti ammas dirqama. Asitti kan qabnu:

1. Aangoo qulqulluu seerotni kun ittiin tumaman: Ani Waaqayyo gooftaa keessanidha (Lakk. 1, 4, 30), akkasumas Ani Waaqayyoodha, Lakk. 5, 6, 21. "Waaqayyo, kan hundumaa bulchuuf mirga qabu; Waaqayyo keessan, kan isin bulchuuf mirga addaa qabu." Yihowaan madda jiraachuu ti, kanaafuu madda humnaa ti, kan keenya taane, kan tajaajiluuf dirqamne, akkasumas fincila hundumaa adabuuf kan danda'u dha. "Waaqayyo keessan, kan isiniif toltan, kan isin keessatti gammaddan, kan dirqama guddaa jala jirtan, akkasumas kan itti gaafatamtan."

2. Akkuma Misir keessa turanitti, waaqolii tolfamoo Misir irraa hafan qabachuu fi waaqolii tolfamoo Kana’aan, gara isaan amma deemanitti, irraa dhibee fudhachuu irraa akka of eegan akeekkachiisa cimaa. Lakk. 3. Amma Waaqayyo Museedhaan seerota Isaa isaan barsiisaa turetti, "aliquid dediscendum"—waan baratamuu qabu ture, kan isaan Misiritti, biyya waaqolii tolfamoo beekamtuu turteetti, aannan waliin dhugan: "Hojii biyya Misiritti hojjetamu hin hojjetinaa." Mana garbummaa isaaniif jaalala akkasii qabaachuun, sagada isaanii keessatti amala isaa hordofuun, ofuma isaatti gowwummaa guddaa ta'a ture; akkasumas Waaqayyo isa dinqisiisaa fi gaarummaadhaan isaan oolcheef galata dhabuu guddaa ta'a ture. Kana malees, akka waan hafuura mormii tiin bulfamanitti, seerota Waaqayyoo kana erga fudhatanii booda illee, amala badaa warra Kana’aan fudhachuu fi hammina isaanii lafa isaanii waliin dhaaluuf balaa keessa turan. Balaa kana irraa asitti akeekkachiifamanii jiru: "Seerota isaanii keessa hin deemin." Aadaan abbaa irree guddaa waan ta'eef, hojiin isaanii seerota jedhamee waamama, akkasumas seerota Waaqayyoo waliin dorgomtoota ta'an, saba Waaqayyoo of jedhanis isaan irraa seera fudhachuuf balaa keessa turan.

3. Ajajawwan, seerota, fi murtoo Waaqayyoo akka eegan akeekkachiisa cimaa, Lakk. 4, 5. Ajaja kanaaf, akkasumas kanneen fakkaatan hedduudhaaf, Daawit Faarfannaa 119ffaa keessatti kadhannaa fi dubbii isaa hedduu keessatti seera Waaqayyoo wajjin walqabatee dubbata. Asitti hubadhaa: (1.) Seera ajajamu keenyaa isa guddaa—ajajawwan fi murtoo Waaqayyoo. Isaan kana keessa jiraachuuf eeguu qabna. Kitaabota keenya keessa, harka keenya keessas eeguu qabna, akkasumas garaa fi jireenya keenya keessatti hojiirra oolchuuf. "Ajajawwan Waaqayyoo hojjechuuf yaadadhaa," Far. 103:18. Karaa keenya ittiin deemnu, seera keenya ittiin hojjennu, qabeenya keenya, akka ija keenyaatti, kunuunsa fi gatii guddaadhaan eeguu qabna. (2.) Faayidaa ajajamu keenyaa isa guddaa: "Namni tokko yoo kana hojjete, isaan keessatti ni jiraata," jechuun, "asitti fi boodas gammadaa ta'a." Sababa Waaqayyoon galateeffannu qabna, [1.] Kun ammas akka abdii tokkootti, haala isaa hiika gaarii qabuun, hojiirra jiraachuu isaatiif. Ajajawwan Waaqayyoo dhugaan yoo eegne, cubbuu malee guutummaatti yoo hin geenye illee, karaa dirqamaa karaa tasgabbii akka ta'e, akkasumas karaa gammachuu akka ta'u ni argina. Waaqayyummaan abdii jireenyaa qaba, 1 Xim. 4:8. Ogummaan akkas jedheera, "Ajajawwan koo eegi, jiraadhu:" akkasumas Hafuuraan hojiiwwan foonii (kanneen akka amala Misir Israa'eliif turan) yoo ajjeesne, ni jiraanna. [2.] Kun akka kakuu tokkootti hojiirra hin jiru, akka cubbuun xiqqaan illee bara baraan jireenya kana irraa nu hin dhabne. Ergamaan kun kana si'a lama dubbateera, amantii wangeelli mul'isuuf faallaa ta'uudhaan. Kun ibsa qajeelummaa seeraan argamuuti, "namni isaan hojjetu isaan keessatti ni jiraata" (Rom. 10:5), akkasumas seeraan amantii irraa akka hin taane mirkaneessuuf dhiibameera, Gal. 3:12. Jijjiiramni wangeelli fide jecha dhumaa keessatti: ammas namni isaan hojjetu ni jiraata, garuu isaan keessatti hin jiraatu; sababiin isaas seeraan jireenya kennuu hin dandeenye, nu'i guutummaatti eeguu waan hin dandeenyeef; fooniin dadhabaa ture, ofuma isaatti miti; garuu amma namni isaan hojjetu amantii Ilma Waaqayyootiin ni jiraata. Jireenya isaa ayyaana Kiristoosiif, hojiiwwan isaa dhuunfaa isaatiif osoo hin taane, galata qaba; Gal. 3:21, 22 ilaali. Qajeeloon ni jiraatu, garuu amantiidhaan, tokkummaa Kiristoos isa jireenya isaanii ta'e waliin qaban irraa kan ka'e ni jiraatu.

Seerawwan kun ajaja torbaffaatti kan dhimma ba’anidha, akkasumas, shakkii malee, wangeela jalatti nu irratti dirqama kan ta’anidha, sababiin isaas, ifa fi seera uumamaa wajjin kan walsiman waan ta’aniif: tokkoon tokkoon isaanii, nama tokko haadha manaa abbaa isaa qabaachuu isaa ilaalchisee, ergamaan sun akka cubbuu saba Waaqayyoo hin beekne gidduuttillee hin dubbatamneetti dubbata, 1 Qor. 5:1.